Η χώρα των πλεονασμάτων και των άδειων πορτοφολιών – Επισκόπηση Τύπου 03/05

Η κυβέρνηση εξακολουθεί να έχει μπροστά της έναν πολιτικό χρόνο που δεν είναι αμελητέος. Έχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, θεσμικό έλεγχο, διεθνή εικόνα σταθερότητας και μια αντιπολίτευση που ακόμη ψάχνει αν θέλει να γίνει εξουσία ή απλώς να καταγγέλλει την εξουσία. Όμως το πρόβλημα του Μαξίμου δεν είναι αριθμητικό. Είναι υπαρξιακό. Δεν αφορά μόνο πόσες μονάδες χάνει η Νέα Δημοκρατία στις δημοσκοπήσεις, αλλά τι είδους εμπιστοσύνη χάνει μέσα στην κοινωνία.

Διότι υπάρχει μια στιγμή που οι μακροοικονομικοί δείκτες παύουν να λειτουργούν ως πολιτικό καταφύγιο. Μπορεί η χώρα να εμφανίζει πλεονάσματα, επενδυτική κινητικότητα, αναβαθμίσεις και ανθεκτικότητα. Αλλά ο πολίτης δεν πληρώνει το σούπερ μάρκετ με δελτία τύπου. Δεν γεμίζει το ρεζερβουάρ με εκτιμήσεις διεθνών οίκων. Δεν παρηγορείται από τη στατιστική όταν βλέπει ότι ο μισθός τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας.

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό ρήγμα. Η κυβέρνηση μιλά τη γλώσσα της μακροεικόνας. Η κοινωνία ζει τη μικροαγωνία. Και όταν αυτά τα δύο απομακρύνονται, η πολιτική αρχίζει να χάνει την αφή της. Δεν αρκεί πλέον να λες «πάμε καλύτερα». Πρέπει να αποδεικνύεις σε ποιον, πού και πώς.

Την ίδια ώρα, τα θεσμικά μέτωπα δεν κλείνουν. Υποκλοπές, Predator, ΟΠΕΚΕΠΕ, ανεξάρτητες αρχές, Δικαιοσύνη. Όλα αυτά δεν ρίχνουν αναγκαστικά μια κυβέρνηση. Τη φθείρουν όμως σε κάτι βαθύτερο: στην ηθική της αυτοπεποίθηση. Και μια κυβέρνηση που δείχνει ότι υπερασπίζεται περισσότερο τον εαυτό της παρά τους θεσμούς, αρχίζει να μπαίνει σε αμυντική πολιτική κατάσταση.

Η αντιπολίτευση, βέβαια, δεν έχει λύσει το δικό της πρόβλημα. Το ΠΑΣΟΚ θέλει να γίνει δεύτερος πόλος, αλλά φοβάται να μιλήσει σαν πρώτος. Ο Τσίπρας θέλει να επιστρέψει, αλλά κουβαλά το βάρος της προηγούμενης διακυβέρνησης. Η Αριστερά αναζητά νέο λεξιλόγιο, αλλά συχνά ανακυκλώνει παλιές αυταπάτες.

Το πολιτικό σκηνικό, λοιπόν, δεν μυρίζει ανατροπή. Μυρίζει συσσώρευση. Και η συσσώρευση είναι πιο ύπουλη από την κρίση. Γιατί δεν κάνει θόρυβο. Απλώς γεμίζει το δωμάτιο μέχρι να μην αναπνέει κανείς.

Το Μαξίμου έχει ακόμη ρόλο στο παιχνίδι της κυβερνησιμότητας και των επερχόμενων εκλογών. Αλλά πρέπει να καταλάβει κάτι απλό: η σταθερότητα δεν είναι σύνθημα. Είναι καθημερινή εμπειρία. Και αυτή τη στιγμή, για πολλούς πολίτες, η εμπειρία δεν βγαίνει.

Βήμα-βήμα ανάγνωση της ημερήσιας ατζέντας

Το πολιτικό κλίμα της ημέρας είναι κλίμα μετάβασης από την κυβερνητική κυριαρχία στη φθορά διαχείρισης. Δεν έχουμε ακόμη καθαρή αντιπολιτευτική ανατροπή, έχουμε όμως συσσώρευση πίεσης σε πολλά μέτωπα ταυτόχρονα: ακρίβεια, πληθωρισμός, θεσμικές υποθέσεις, Predator, ΟΠΕΚΕΠΕ, εσωκομματική δυσφορία στη Ν.Δ., επανενεργοποίηση Τσίπρα, προσπάθεια Ανδρουλάκη να κατοχυρώσει το ΠΑΣΟΚ ως δεύτερο πόλο, και γεωπολιτική ανασφάλεια από Τουρκία, Ιράν, Γάζα, Ορμούζ και ευρωατλαντικές τριβές. Η ημέρα δεν έχει ένα μόνο θέμα. Έχει ένα μοτίβο: η κυβέρνηση προσπαθεί να πείσει ότι ελέγχει το παιχνίδι, ενώ τα δημοσιεύματα δείχνουν ότι το παιχνίδι έχει πολλαπλασιάσει τα ρήγματά του.

Αυτό που κυριαρχεί δεν είναι η εικόνα κατάρρευσης. Είναι κάτι πολιτικά πιο επικίνδυνο για το Μαξίμου: η σταδιακή αμφισβήτηση της πρωτοβουλίας. Η Ν.Δ. παραμένει πρώτη, αλλά σχεδόν όλες οι εφημερίδες, ακόμη και όσες δεν είναι εχθρικές προς την κυβέρνηση, αναγνωρίζουν ότι το 41% του 2023 δεν υπάρχει πια ως ψυχολογικό υπόβαθρο. Η αντιπολίτευση δεν έχει λύσει το πρόβλημα της αξιοπιστίας της, αλλά η κυβέρνηση έχει χάσει το προνόμιο να ορίζει μόνη της την ατζέντα. Αυτό είναι το πραγματικό νέο.

Βήμα 1: Η κυβερνητική φθορά περνά από τη δημοσκόπηση στην πολιτική νευρικότητα

Η Αξία ανοίγει επιθετικά το θέμα με το σχήμα ότι ο Μητσοτάκης αναζητά «παράθυρο ευκαιρίας» για εκλογές το φθινόπωρο. Η αφήγηση είναι καθαρή: κάτω από την εικόνα σταθερότητας, η πρόθεση ψήφου της Ν.Δ. εμφανίζεται κάτω από το ψυχολογικό όριο του 25%, ενώ η εκτίμηση ψήφου κινείται υψηλότερα. Η εφημερίδα δεν απλώς καταγράφει φθορά. Τη μετατρέπει σε σενάριο πολιτικού χρόνου: αν η φθορά παγιώνεται, ο πρωθυπουργός μπορεί να αναζητήσει χρονικό αιφνιδιασμό πριν αυτή γίνει μη αναστρέψιμη.

Η Βραδυνή της Κυριακής, με πιο θεσμικό και λιγότερο επιθετικό ύφος, διαβάζει το συνέδριο της Ν.Δ. ως σταθμό μέχρι τις κάλπες. Το δημοσίευμα αναγνωρίζει ότι το κυβερνών κόμμα θέλει να περιορίσει τις απώλειες των μετρήσεων και να καταλαγιάσει η ένταση στη «γαλάζια» Κοινοβουλευτική Ομάδα, ιδίως γύρω από το επιτελικό κράτος και τον ρόλο των βουλευτών. Εδώ δεν υπάρχει ευθεία αμφισβήτηση Μητσοτάκη. Υπάρχει, όμως, παραδοχή ότι η Κ.Ο. δεν αισθάνεται πλέον απλός χειροκροτητής.

Η Απόψη γράφει ακόμη πιο αιχμηρά: «Ο Μητσοτάκης σε κινούμενη άμμο» και «οι γαλάζιοι βουλευτές σηκώνουν κεφάλι». Το επιχείρημα είναι ότι οι παροχές και οι διαρροές οικονομικών μέτρων δεν λειτουργούν ως επίδειξη δύναμης, αλλά ως προσπάθεια αγοράς χρόνου. Παράλληλα, το επιτελικό κράτος παρουσιάζεται όχι ως μηχανισμός επιτάχυνσης, αλλά ως στενός κορσές υπουργών και βουλευτών, με αδυναμία διαχείρισης σκανδάλων. Η Απογευματινή, με το πρωτοσέλιδο περί «βαλβίδας εκτόνωσης» για τους βουλευτές, κινείται στην ίδια διάγνωση, αλλά σε πιο φιλικό προς την κυβέρνηση πλαίσιο: αναγνωρίζει ένταση, όχι κρίση ηγεσίας.

Το συμπέρασμα είναι απλό: η Ν.Δ. έχει ακόμη αριθμητική υπεροχή, αλλά το κόμμα αρχίζει να ζητά ρόλο. Όταν η παράταξη νιώθει ότι οι εκλογές μπορεί να φέρουν λιγότερες έδρες, οι βουλευτές γίνονται πιο απαιτητικοί, οι μηχανισμοί πιο νευρικοί και το Μαξίμου πιο ευάλωτο σε εσωτερικές διαρροές.

Βήμα 2: Η Κεντροαριστερά ξαναμπαίνει στο κάδρο, αλλά όχι ως ενιαία απειλή

Το δεύτερο μεγάλο θέμα είναι η μάχη για τη δεύτερη θέση και η ταυτότητα της αντιπολίτευσης. Η Απογευματινή γράφει ότι «αρχίζει ο πόλεμος για τη δεύτερη θέση», συνδέοντας την ομιλία Τσίπρα στο Ηράκλειο και το αφήγημα της «κυβερνώσας Αριστεράς» με επιτάχυνση σχεδιασμών για νέο πολιτικό σχήμα. Η ερμηνεία της είναι ότι το παράθυρο ευκαιρίας του ΠΑΣΟΚ κλείνει και ότι ο Τσίπρας προσπαθεί να καταλάβει τον χώρο πριν παγιωθεί η δεύτερη θέση του Ανδρουλάκη.

Το Καρφί, από την πλευρά του, αντιμετωπίζει το ΠΑΣΟΚ ως κόμμα σε φάση αντεπίθεσης διαρκείας. Εμφανίζει την ηγεσία Ανδρουλάκη να οργανώνει σκιώδη κυβέρνηση, διεύρυνση και μετωπική σύγκρουση με τη Ν.Δ. και τον Τσίπρα. Αυτό το αφήγημα είναι το πιο ευνοϊκό προς το ΠΑΣΟΚ: δεν βλέπει απλώς κόμμα δεύτερης θέσης, βλέπει κόμμα που επιχειρεί να γίνει ο μόνος ρεαλιστικός αντίπαλος Μητσοτάκη. Το αδύνατο σημείο του ΠΑΣΟΚ, όμως, παραμένει ότι πρέπει να πείσει πως δεν είναι απλώς αντι-Μητσοτάκης, αλλά κυβερνητική λύση.

Η Kontra News δίνει χώρο στην επαναφορά Τσίπρα, παρουσιάζοντάς τον σε «τροχιά εξουσίας». Η Εστία, αντίθετα, αποδομεί το μανιφέστο της «Αριστεράς του Κέντρου» ως σύγχυση, λεκτική πομπώδη κάλυψη έλλειψης πραγματικού πολιτικού λόγου και σύνθεση ασύμβατων εννοιών. Η Political παρουσιάζει το μανιφέστο ως κάλεσμα συμπαράταξης σοσιαλδημοκρατίας, ριζοσπαστικής Αριστεράς και πολιτικής οικολογίας, δηλαδή το αντιμετωπίζει περισσότερο ως πολιτικό γεγονός παρά ως τετελεσμένη στρατηγική.

Το καθαρό συμπέρασμα: η κυβέρνηση δεν έχει απέναντί της έναν ενιαίο αντίπαλο. Έχει απέναντί της ένα ρευστό αντιπολιτευτικό οικοσύστημα. Το ΠΑΣΟΚ θέλει να γίνει ο δεύτερος πόλος. Ο Τσίπρας θέλει να αποδείξει ότι ο δεύτερος πόλος χωρίς αυτόν δεν γίνεται εξουσία. Ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει τραυματισμένος. Η Νέα Αριστερά και οι μικρότεροι σχηματισμοί λειτουργούν περισσότερο ως μεταβλητές ισορροπίας παρά ως φορείς κυβερνητικής προοπτικής. Αυτό δίνει χρόνο στο Μαξίμου, αλλά δεν του δίνει άνεση.

Βήμα 3: Οι υποκλοπές, το Predator και οι θεσμοί παραμένουν ανοιχτή πληγή

Το θέμα των υποκλοπών επιστρέφει με μεγάλη ένταση. Το Καρφί γράφει ότι η υπόθεση παραμένει ορθάνοιχτη και συνδέει την εισαγγελική κρίση με έντονες αντιδράσεις του νομικού κόσμου και του ΔΣΑ. Το Μακελειό, με πολύ πιο επιθετική και λαϊκιστική γλώσσα, παρουσιάζει «όλη την αλήθεια για τις υποκλοπές και τους πρωταγωνιστές του Predator», προβάλλοντας κενά, ερωτήματα και πρόσωπα. Τα Νέα και η Εφημερίδα των Συντακτών εστιάζουν περισσότερο στο θεσμικό σκέλος: ανεξάρτητες αρχές, ΑΠΔΠΧ, ΑΔΑΕ, και την αίσθηση ότι η κυβέρνηση διαχειρίζεται τους θεσμούς με όρους πολιτικού ελέγχου.

Η Καθημερινή, σε πιο ψύχραιμο πλαίσιο, παρουσιάζει την προανακριτική για ΟΠΕΚΕΠΕ ως «δύσκολη εξίσωση» για το Μαξίμου. Το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει πρόταση για πρώην υπουργούς, και η κυβέρνηση εξετάζει αν θα την απορρίψει, αν θα δεχθεί κανονική προανακριτική ή αν θα κινηθεί προς διαδικασία ταχείας παραπομπής στο Δικαστικό Συμβούλιο. Το πολιτικό βάρος εδώ είναι μεγάλο, γιατί δεν αφορά μόνο το αγροτικό σκάνδαλο. Αφορά τον τρόπο που η κυβέρνηση απαντά όταν η αντιπολίτευση τη σέρνει σε θεσμικό πεδίο.

Αυτό που πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι οι θεσμικές υποθέσεις δεν παράγουν πάντα άμεση δημοσκοπική κατάρρευση. Παράγουν όμως διάβρωση εμπιστοσύνης. Και όταν συνδυάζονται με ακρίβεια, εσωκομματική γκρίνια και κοινωνική κόπωση, τότε παύουν να είναι «παλιά σκάνδαλα» και γίνονται υλικό πολιτικής φθοράς διαρκείας.

Βήμα 4: Η ακρίβεια σπάει τη δημοσιονομική αφήγηση

Η οικονομική θεματική έχει μία κεντρική φράση: πληθωρισμός 4,6% στην Ελλάδα, έναντι 3% στην Ευρωζώνη. Ο Λόγος το παρουσιάζει ως εκτίναξη με βάση προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat, συνδέοντάς το με την ενεργειακή κρίση και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η Εστία χρησιμοποιεί τη λέξη «έκρηξις» και αναδεικνύει τη διάσταση ενεργειακών τιμών, καυσίμων, τροφίμων και logistics. Η Απογευματινή μιλά για «φωτιά» στα καύσιμα, σταθερό ρεύμα και άλμα πληθωρισμού. Η Δημοκρατία προσθέτει πολιτικό χρώμα, κάνοντας λόγο για αισχροκέρδεια και ανεπαρκή επιδοματική απάντηση.

Εδώ βρίσκεται η βαθύτερη απειλή για την κυβέρνηση. Η δημοσιονομική επιτυχία, τα πλεονάσματα, οι αυξήσεις μισθών και η μείωση ανεργίας δεν αναιρούν την εμπειρία του σούπερ μάρκετ. Ο πολίτης δεν ψηφίζει με βάση μόνο τον δείκτη χρέους ή τα spreads. Ψηφίζει με βάση το καλάθι, το ενοίκιο, τα καύσιμα, το ρεύμα, τις δόσεις. Αν η κυβέρνηση συνεχίσει να μιλά σαν να αρκούν οι μακροοικονομικοί δείκτες, θα δίνει στην αντιπολίτευση το καλύτερο υλικό: την απόσταση ανάμεσα στη στατιστική ευημερία και την καθημερινή πίεση.

Πολιτικά, η ακρίβεια έχει διπλή λειτουργία. Από τη μία φθείρει το κυβερνητικό αφήγημα επάρκειας. Από την άλλη δεν μεταφέρει αυτομάτως δύναμη στην αντιπολίτευση, γιατί ο πολίτης μπορεί να θυμώνει χωρίς να εμπιστεύεται εναλλακτική κυβέρνηση. Αυτή είναι η «γκρίζα ζώνη» που αναφέρουν πολλά αποκόμματα: οι χαμένοι ψηφοφόροι δεν πάνε όλοι κάπου. Πολλοί απλώς αποσύρονται.

Βήμα 5: Εξωτερική πολιτική, Τουρκία, Γαλλία, Γάζα, Ιράν – το διεθνές περιβάλλον γίνεται εσωτερική πολιτική

Η γεωπολιτική θεματική είναι βαριά. Ο Λόγος καταγράφει την ενόχληση της Άγκυρας για τη στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας – Γαλλίας και τη ρητορική ότι κάθε συνεργασία κατά της Τουρκίας δεν θα πετύχει. Η Δημοκρατία και η Εστία τοποθετούνται με εθνικό/κυριαρχικό ένστικτο: η Τουρκία εμφανίζεται ως δύναμη που επιχειρεί να ακυρώσει συμμαχίες, να επαναφέρει πίεση στο Αιγαίο και να αξιοποιήσει την ευρωτουρκική αμφιθυμία. Η Καθημερινή και Τα Νέα το βλέπουν πιο συστημικά: νέες ισορροπίες Ευρώπης, Γαλλίας, ΝΑΤΟ, Ανατολικής Μεσογείου, πιθανή ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας.

Από την άλλη πλευρά, Ριζοσπάστης, Πριν, Η Εποχή και Δρόμος της Αριστεράς διαβάζουν την ίδια πραγματικότητα εντελώς διαφορετικά. Η Ελλάδα δεν παρουσιάζεται ως χώρα που θωρακίζεται, αλλά ως χώρα που εμπλέκεται πιο βαθιά σε ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς. Ο στολίσκος για τη Γάζα, η ισραηλινή επιχείρηση, η αναφορά σε ελληνική ευθύνη ή συνενοχή, οι βάσεις, η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη και η Θεσσαλία συγκροτούν αφήγημα αντιπολεμικής καταγγελίας. Για αυτά τα έντυπα, η κυβέρνηση δεν χειρίζεται απλώς διπλωματικές κρίσεις. Βαθαίνει την εμπλοκή της χώρας.

Η Kontra News αντιμετωπίζει την ευρωπαϊκή άμυνα χωρίς ΗΠΑ ως «επικίνδυνο πείραμα» και διαβάζει τον άξονα Μακρόν – Βρετανίας ως μικρό ΝΑΤΟ μέσα στο ΝΑΤΟ. Η Απογευματινή, η Βραδυνή και τα Παραπολιτικά δίνουν περισσότερο βάρος στην ανάγκη στρατηγικών συμμαχιών, αλλά χωρίς να κρύβουν ότι οι τριβές ΗΠΑ – Ευρώπης, το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ μπορούν να επηρεάσουν άμεσα ενέργεια, πληθωρισμό και εσωτερική πολιτική σταθερότητα.

Το κρίσιμο σημείο: η εξωτερική πολιτική μπορεί να λειτουργήσει για την κυβέρνηση ως πεδίο συσπείρωσης, αλλά μόνο αν δεν φανεί ότι χρησιμοποιείται επικοινωνιακά για να σκεπάσει την ακρίβεια και τα θεσμικά τραύματα. Αν ο πολίτης νιώσει ότι του λένε «σώπα γιατί έχουμε Τουρκία», ενώ ο ίδιος δεν βγάζει τον μήνα, τότε η εθνική ατζέντα αντί να συσπειρώνει θα γεννά καχυποψία.

Συγκριτική αξιολόγηση εφημερίδων: κίνητρα, προθέσεις, πολιτικές γραμμές

• Η Καθημερινή κρατά τον ρόλο της θεσμικής αποτίμησης. Δεν φωνάζει, αλλά υποδεικνύει δύσκολες εξισώσεις: ΟΠΕΚΕΠΕ, προανακριτική, ελληνοτουρκικά, πληθωρισμός, στρατηγική της χώρας. Η πρόθεσή της είναι να περιγράψει το κόστος διακυβέρνησης χωρίς να υιοθετήσει αντικυβερνητικό μένος. Αυτό την κάνει χρήσιμη για το σύστημα εξουσίας, αλλά και επικίνδυνη όταν επισημαίνει προβλήματα, γιατί μιλά στο κέντρο αξιοπιστίας.
• Τα Νέα κινούνται στο πεδίο της θεσμικής και πολιτικής αποτύπωσης, με έμφαση στις ανεξάρτητες αρχές, το Predator, την εξωτερική πολιτική και την οικονομία. Η γραμμή τους δεν είναι αντισυστημική. Είναι όμως ευαίσθητη στο κράτος δικαίου και στη λειτουργία των θεσμών. Εκεί βρίσκεται το πολιτικό τους βάρος.
• Η Αξία και η Απόψη παίζουν πιο σκληρά στο παρασκήνιο της κυβερνητικής φθοράς. Αναδεικνύουν σενάρια, εσωκομματική γκρίνια, παροχές ως άμυνα, Μαξίμου σε κινούμενη άμμο, γαλάζιους βουλευτές που σηκώνουν κεφάλι. Το κίνητρο εδώ είναι να πιεστεί το κέντρο εξουσίας, να φανεί ότι η ισχύς Μητσοτάκη δεν είναι πια απρόσβλητη.
• Η Βραδυνή, η Απογευματινή, ο Ελεύθερος Τύπος και η Political κινούνται σε πιο φιλικό προς την κυβέρνηση πεδίο. Δεν αρνούνται τα προβλήματα, αλλά τα μεταφράζουν σε διαχειριστικές προκλήσεις: συνέδριο, εκλογικός σχεδιασμός, βαλβίδα εκτόνωσης, κυβερνητική επανεκκίνηση. Η πρόθεσή τους είναι να κρατήσουν το αφήγημα ελέγχου.
• Η Δημοκρατία και η Εστία κινούνται δεξιότερα, με έμφαση σε εθνικά θέματα, πληθωρισμό, κυριαρχία, αντιευρωπαϊκή ή ευρωσκεπτικιστική καχυποψία και έντονη κριτική σε κατευνασμό. Η Εστία είναι ιδεολογικά εχθρική προς το εγχείρημα Τσίπρα, ενώ η Δημοκρατία χρησιμοποιεί την ακρίβεια και την εθνική ατζέντα για να πιέσει από δεξιά.
• Η Εφημερίδα των Συντακτών, η Εποχή, ο Ριζοσπάστης, το Πριν και ο Δρόμος της Αριστεράς συγκροτούν αντιπολεμικό, αντικυβερνητικό και αντικαπιταλιστικό τόξο. Για αυτά, το θέμα δεν είναι απλώς η κυβερνητική φθορά, αλλά η φύση του συστήματος: NATO, ΕΕ, Ισραήλ, βάσεις, πολεμική οικονομία, αυθαιρεσία, κοινωνική ανισότητα. Η πρόθεσή τους είναι κινηματική και ιδεολογική, όχι κυβερνητική διαχείριση.
• Το Καρφί είναι σαφώς προσανατολισμένο στην ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ ως ρεαλιστικού πόλου απέναντι στη Ν.Δ. και στον Τσίπρα. Η Kontra News αντιθέτως δίνει οξυγόνο στην επανεμφάνιση Τσίπρα και σε πιο αντιμητσοτακική αφήγηση. Το Μακελειό και η Ελεύθερη Ώρα δουλεύουν με γλώσσα υπερβολής, σκανδάλου, φόβου και καταγγελίας. Πολιτικά δεν παράγουν πάντα καθαρή ανάλυση, αλλά πιάνουν το νεύρο της δυσπιστίας.

Τι μας διαφεύγει

• Πρώτον, μας διαφεύγει ότι η φθορά της κυβέρνησης δεν έχει ακόμη βρει θετικό αντιπολιτευτικό υποδοχέα. Αυτό είναι ο λόγος που το Μαξίμου αντέχει. Δεν αντέχει επειδή όλα πάνε καλά. Αντέχει επειδή οι απέναντι δεν έχουν πείσει ότι μπορούν να κυβερνήσουν.
• Δεύτερον, μας διαφεύγει ότι η ακρίβεια είναι πλέον πολιτικό και όχι μόνο οικονομικό θέμα. Δεν αφορά απλώς τιμές. Αφορά το αν ο πολίτης πιστεύει ότι η κυβέρνηση καταλαβαίνει την καθημερινότητά του. Εκεί η απόσταση μεγαλώνει.
• Τρίτον, μας διαφεύγει ότι οι θεσμικές υποθέσεις σωρεύονται. Υποκλοπές, Predator, ΟΠΕΚΕΠΕ, Ανεξάρτητες Αρχές, Τέμπη ως υπόστρωμα μνήμης: όλα μαζί δημιουργούν αίσθηση συστήματος που αυτοπροστατεύεται. Αυτό είναι πολιτικά τοξικό.
• Τέταρτον, μας διαφεύγει ότι η γεωπολιτική θα γίνει εσωτερική πολιτική. Ορμούζ σημαίνει καύσιμα. Τουρκία σημαίνει συσπείρωση ή φόβος. Γάζα σημαίνει ηθική πίεση στην κυβέρνηση. Γαλλία σημαίνει ασφάλεια, αλλά και κόστος στρατηγικών δεσμεύσεων.

Τι προμηνύεται

Προμηνύεται θερμό πολιτικό καλοκαίρι. Η Ν.Δ. θα επιχειρήσει οργανωτική επανεκκίνηση μέσω συνεδρίου και μεγαλύτερη εμπλοκή βουλευτών για να περιορίσει την εσωκομματική γκρίνια. Το Μαξίμου θα κρατήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο εκλογικού αιφνιδιασμού χωρίς να το παραδεχθεί. Το ΠΑΣΟΚ θα σκληρύνει θεσμικά και θα προσπαθήσει να κατοχυρώσει τη δεύτερη θέση. Ο Τσίπρας θα επιταχύνει, γιατί ξέρει ότι όσο καθυστερεί, τόσο το ΠΑΣΟΚ αποκτά δικαίωμα πρώτης αντιπολιτευτικής κίνησης. Η ακρίβεια θα γίνει το κεντρικό κοινωνικό μέτωπο. Οι θεσμικές υποθέσεις θα κρατούν χαμηλή τη θερμοκρασία εμπιστοσύνης. Η εξωτερική πολιτική θα λειτουργεί ως διπλό όπλο: μπορεί να συσπειρώσει, μπορεί όμως και να αποκαλύψει αδυναμίες.

Το δια ταύτα

Η ημέρα γράφει το τέλος της πολιτικής άνεσης. Όχι το τέλος της κυβέρνησης. Η Ν.Δ. παραμένει πρώτη, ο Μητσοτάκης παραμένει ο κεντρικός παίκτης, αλλά το περιβάλλον δεν τον υπακούει όπως πριν. Η αντιπολίτευση μυρίζει αίμα, αλλά ακόμη δεν έχει σώμα εξουσίας. Η κοινωνία θυμώνει, αλλά δεν έχει αποφασίσει πού θα πάει. Και ο Τύπος, από τα θεσμικά φύλλα μέχρι τα παραπολιτικά, καταγράφει το ίδιο πράγμα με διαφορετική γλώσσα: η χώρα μπαίνει σε περίοδο πυκνών πολιτικών εξελίξεων, όπου η σταθερότητα θα πρέπει πλέον να αποδεικνύεται καθημερινά και όχι να θεωρείται δεδομένη.