Δημοσκόπηση MARC: Better the devil you know – Πρώτο Θέμα 03/05

Η νέα δημοσκόπηση της MARC για το Πρώτο Θέμα δεν δείχνει μια χώρα που επιστρέφει στην πολιτική κανονικότητα. Δείχνει κάτι πιο σύνθετο: μια κυβέρνηση που ανακτά μέρος του ελέγχου, μια αντιπολίτευση που δεν πείθει και μια κοινωνία που εξακολουθεί να μετρά την πολιτική όχι με δείκτες, αλλά με αποδείξεις σούπερ μάρκετ.

Η Νέα Δημοκρατία, στο 32,2% της εκτίμησης ψήφου, δεν επιστρέφει επειδή ξαναγεννήθηκε ο ενθουσιασμός του 2023. Επιστρέφει επειδή, απέναντί της, δεν υπάρχει ακόμη αξιόπιστη πρόταση εξουσίας. Αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό εύρημα. Η κυβέρνηση φθείρεται, αλλά δεν καταρρέει. Δέχεται πίεση από την ακρίβεια, από τα Τέμπη, από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, από την αίσθηση αλαζονείας. Όμως κρατά το πλεονέκτημα της κυβερνησιμότητας. Και στην πολιτική, όταν οι πολίτες φοβούνται, συχνά προτιμούν αυτόν που ήδη ξέρουν, ακόμη κι αν δεν τον αγαπούν πια.

Το ΠΑΣΟΚ έχει δεύτερη θέση, αλλά όχι ακόμη δεύτερο ρόλο εξουσίας. Αυτό είναι το πρόβλημά του. Δεν αρκεί να είσαι ο πρώτος της αντιπολίτευσης όταν σχεδόν οι μισοί πολίτες απαντούν ότι κανένα κόμμα δεν κάνει ουσιαστική αντιπολίτευση. Εκεί κρύβεται η αδυναμία του συστήματος: υπάρχει δυσαρέσκεια, αλλά δεν υπάρχει μετατροπέας αυτής της δυσαρέσκειας σε πολιτική εμπιστοσύνη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει σε κατάσταση αναμονής. Η Πλεύση και η Ελληνική Λύση αντλούν από διαφορετικές δεξαμενές θυμού. Το ΚΚΕ διατηρεί αντοχή, όχι όμως προοπτική κυβερνητικής ηγεμονίας. Τα νέα πιθανά κόμματα Τσίπρα και Καρυστιανού λειτουργούν ήδη ως σκιές πάνω από το πολιτικό σκηνικό πριν καν εμφανιστούν πλήρως.

Άρα το μήνυμα είναι καθαρό: η χώρα δεν μπαίνει σε φάση σταθερότητας. Μπαίνει σε φάση αναμονής. Η Ν.Δ. κερδίζει χρόνο. Η αντιπολίτευση χάνει ευκαιρίες. Η κοινωνία δεν έχει πει την τελευταία της λέξη. Και όταν η κοινωνία αισθάνεται ότι κανείς δεν την ακούει, κάποια στιγμή δεν απαντά σε δημοσκόπηση. Απαντά στην κάλπη.

Πολιτική ανάγνωση της δημοσκόπησης MARC

Η δημοσκόπηση της MARC για το Πρώτο Θέμα καταγράφει ένα πολιτικό σκηνικό με τρία ταυτόχρονα χαρακτηριστικά: ανάκαμψη της Ν.Δ., αδυναμία συγκρότησης αξιόπιστου αντιπάλου και προειδοποιητική ρευστοποίηση του κομματικού συστήματος. Η έρευνα έγινε πανελλαδικά, σε δείγμα 1.141 ατόμων, από 23 έως 28 Απριλίου 2026, με μικτή μέθοδο CATI/CAWI και μέγιστο στατιστικό σφάλμα ±2,9%.

1. Το βασικό στίγμα

Το κεντρικό μήνυμα δεν είναι απλώς ότι η Ν.Δ. προηγείται. Αυτό το ξέραμε. Το νέο στοιχείο είναι ότι η κυβέρνηση φαίνεται να ξανακερδίζει επιχειρησιακό πολιτικό έλεγχο μετά από φθορές που προκάλεσαν ΟΠΕΚΕΠΕ, Κοβέσι, υπόθεση Λαζαρίδη και κοινωνική πίεση λόγω ακρίβειας. Στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος η Ν.Δ. φτάνει στο 32,2%, ενώ η θετική αξιολόγηση της κυβέρνησης βρίσκεται στο 38,5% και του πρωθυπουργού στο 39,1%.

Αυτό σημαίνει ότι η Ν.Δ. δεν έχει επιστρέψει στην παντοδυναμία του 2023, αλλά έχει ξαναστήσει το βασικό της αφήγημα: σταθερότητα, διαχείριση κρίσεων, κυβερνησιμότητα. Δεν πείθει όλους, αλλά πείθει αρκετούς ώστε να κρατά μεγάλη απόσταση από τους αντιπάλους.

2. Πρόθεση και εκτίμηση ψήφου

Στην πρόθεση ψήφου η Ν.Δ. έχει 28,7%, το ΠΑΣΟΚ 11,1%, η Πλεύση Ελευθερίας 7,5%, η Ελληνική Λύση 7,4%, το ΚΚΕ 6,6%, ο ΣΥΡΙΖΑ 5,5%, η Φωνή Λογικής 2,8%, το ΜέΡΑ25 2,3%, οι Δημοκράτες/Π.Κ. 2,3%, η Νίκη 1,8%, οι Σπαρτιάτες 0,8% και η Νέα Αριστερά 0,7%. Στην εκτίμηση ψήφου, η Ν.Δ. ανεβαίνει στο 32,2%, το ΠΑΣΟΚ στο 13,5%, η Πλεύση στο 9,5%, η Ελληνική Λύση στο 9,2%, το ΚΚΕ στο 8%, ο ΣΥΡΙΖΑ στο 6,8% και η Φωνή Λογικής στο 3,4%.

Το συμπέρασμα είναι καθαρό: η Ν.Δ. έχει πρόβλημα φθοράς, αλλά οι αντίπαλοί της έχουν πρόβλημα μετατροπής της δυσαρέσκειας σε πλειοψηφικό πολιτικό σχέδιο. Το ΠΑΣΟΚ είναι δεύτερο, αλλά όχι απειλητικό. Η Πλεύση και η Ελληνική Λύση κρατούν ισχυρή ψήφο διαμαρτυρίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει σε κατάσταση πολιτικής αναμονής.

3. Νέα Δημοκρατία: κυριαρχία ή απουσία αντιπάλου;

Η Ν.Δ. σήμερα εμφανίζεται περισσότερο ως κόμμα κυβερνητικής αντοχής παρά ως κόμμα ενθουσιασμού. Η ανάκαμψη δεν προέρχεται από κοινωνική ευφορία. Προέρχεται από το γεγονός ότι η κυβέρνηση κατάφερε να μετατρέψει τα μέτρα στήριξης και τη διεθνή/αμυντική συγκυρία σε αφήγημα ευθύνης.

Όμως το 60,7% αξιολογεί αρνητικά ή μάλλον αρνητικά την κυβέρνηση και το 60% αρνητικά ή μάλλον αρνητικά τον πρωθυπουργό. Άρα το κυβερνητικό πρόβλημα υπάρχει και είναι βαθύ. Απλώς δεν έχει βρει ακόμη αξιόπιστο πολιτικό υποδοχέα.

Η φθορά της Ν.Δ. είναι κοινωνική, όχι ακόμη εκλογικά θανατηφόρα. Το επικίνδυνο για την κυβέρνηση είναι ότι το βασικό κόστος δεν είναι κάποιο «περαστικό» σκάνδαλο. Είναι η ακρίβεια και το βιοτικό επίπεδο, που έρχονται πρώτα με 33,2%. Ακολουθούν τα Τέμπη με 21,1% και ο ΟΠΕΚΕΠΕ με 19,3%.

4. ΠΑΣΟΚ: δεύτερο, αλλά όχι ακόμη εναλλακτική εξουσίας

Το ΠΑΣΟΚ στο 13,5% της εκτίμησης ψήφου διατηρεί τη δεύτερη θέση, αλλά δεν τη μετατρέπει σε πολιτική απειλή. Το πρόβλημα δεν είναι το ποσοστό. Είναι η αδυναμία ηγεμονίας στον αντιπολιτευτικό χώρο. Στο ερώτημα για το ποιο κόμμα κάνει την πιο ουσιαστική αντιπολίτευση, προηγείται με 15,6%, όμως το 48,8% απαντά «κανένα ιδιαίτερα».

Αυτό είναι σκληρό εύρημα. Λέει ότι το ΠΑΣΟΚ είναι πρώτο στην αντιπολίτευση, αλλά η ίδια η αντιπολίτευση δεν πείθει. Ακόμη πιο ανησυχητικό: σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, μόνο το 45,9% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ θεωρεί ότι το κόμμα του ασκεί την πιο ουσιαστική αντιπολίτευση. Δηλαδή το ΠΑΣΟΚ δεν έχει πείσει ούτε πλήρως τον δικό του πυρήνα.

5. ΣΥΡΙΖΑ και κατακερματισμένη Αριστερά

Ο ΣΥΡΙΖΑ στο 6,8% της εκτίμησης ψήφου δεν είναι πια κόμμα εξουσίας. Είναι κόμμα μεταβατικής αναμονής. Το πολιτικό του πρόβλημα είναι διπλό: έχει χάσει την κυβερνητική μνήμη και δεν έχει αποκτήσει νέο κοινωνικό ρόλο. Η αναμονή για κόμμα Τσίπρα λειτουργεί σαν πολιτικός αναστολέας. Όλοι περιμένουν κάτι, αλλά κανείς δεν ξέρει αν αυτό θα είναι ανασύνθεση ή νέα διάσπαση.

Η Νέα Αριστερά στο 1% στην εκτίμηση ψήφου δεν καταγράφει αυτόνομο πολιτικό βάρος. Το ΚΚΕ, αντίθετα, στο 8% δείχνει συμπαγή αντοχή, αλλά όχι δυναμική εξουσίας. Είναι οργανωμένος πόλος διαμαρτυρίας, όχι κυβερνητική εναλλακτική.

6. Δεξιά της Ν.Δ.

Η Ελληνική Λύση στο 9,2% και η Φωνή Λογικής στο 3,4% δείχνουν ότι υπάρχει πραγματική δεξιά πίεση. Όχι όμως ακόμη ενιαίος ανταγωνιστής. Η ψήφος αυτή είναι μείγμα ακρίβειας, ταυτότητας, αντισυστημικής οργής και δυσπιστίας προς το «κέντρο». Η Ν.Δ. έχει πρόβλημα στα δεξιά της, αλλά όχι ακόμη απειλή ανατροπής. Έχει όμως κίνδυνο διαρκούς αιμορραγίας.

7. Τι μας διαφεύγει

Μας διαφεύγει ότι η δημοσκόπηση αποτυπώνει προσωρινή κυβερνητική ανάκαμψη πριν από πιθανό νέο σοκ αναδιάταξης. Τα κόμματα Τσίπρα και Καρυστιανού δεν έχουν ακόμη μετρηθεί πλήρως ως ενεργοί φορείς. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι, εφόσον εμφανιστούν, μπορεί να διεκδικήσουν δεύτερη και τρίτη θέση, πιέζοντας ΠΑΣΟΚ, Πλεύση, Ελληνική Λύση και Νίκη.

Άρα η σημερινή εικόνα είναι φωτογραφία πριν από μετασεισμό. Δεν είναι τελικός χάρτης.

8. Τι προμηνύεται

• Πρώτο σενάριο: η Ν.Δ. σταθεροποιείται γύρω από το 31%-33%, χωρίς ενθουσιασμό αλλά με σαφές προβάδισμα.
• Δεύτερο σενάριο: η ακρίβεια ξαναχτυπά και η κυβερνητική φθορά επιταχύνεται. Εκεί η Ν.Δ. κινδυνεύει κυρίως από αποχή, δεξιές διαρροές και ψήφο τιμωρίας.
• Τρίτο σενάριο: η είσοδος νέων κομμάτων Τσίπρα και Καρυστιανού ανατινάζει τη σημερινή κατάταξη. Αυτό θα χτυπήσει πρώτα ΠΑΣΟΚ, Πλεύση και ΣΥΡΙΖΑ, όχι άμεσα τη Ν.Δ.

Το δια ταύτα

Η δημοσκόπηση δείχνει κυβερνητική ανάκαμψη χωρίς κοινωνική αποφόρτιση. Η Ν.Δ. δεν κερδίζει επειδή η κοινωνία είναι ευχαριστημένη. Κερδίζει επειδή οι αντίπαλοί της δεν έχουν πείσει ότι μπορούν να κυβερνήσουν. Το πολιτικό σύστημα μπαίνει σε φάση ρευστοποίησης. Και η πραγματική βόμβα δεν είναι το 32,2% της Ν.Δ. Είναι το 48,8% που δεν βλέπει καμία ουσιαστική αντιπολίτευση. Αυτό είναι το κενό μέσα στο οποίο μπορεί να γεννηθεί η επόμενη ανατροπή.