Υποκλοπές: Η υπόθεση που δεν κλείνει με εισαγγελική σφραγίδα – Online Παραπολιτικές στήλες 28/04

Η κυβέρνηση θα ήθελε πολύ να τελειώσει η ιστορία των υποκλοπών με μια δικαστική πράξη, ένα αρχείο, μια ψυχρή διατύπωση και λίγη θεσμική σιωπή. Μόνο που η πολιτική δεν λειτουργεί σαν δικογραφία. Δεν μπαίνει εύκολα στο ράφι, ειδικά όταν πίσω της αφήνει την υποψία ότι κάποιοι άκουγαν, κάποιοι ήξεραν, κάποιοι σιώπησαν και κάποιοι σήμερα παριστάνουν τους θεματοφύλακες της κανονικότητας.

Το Μαξίμου παίζει το γνωστό παιχνίδι της υπεροχής: «σεβόμαστε τη Δικαιοσύνη», «η χώρα προχωρά», «οι θεσμοί λειτουργούν». Ωραία λόγια, χρήσιμα, αναγκαία. Αλλά όταν η κοινωνία δεν πείθεται, η θεσμική επίκληση αρχίζει να μοιάζει με κουρτίνα. Και η κουρτίνα, όσο βελούδινη κι αν είναι, δεν εξαφανίζει το δωμάτιο από πίσω.

Ο Ανδρουλάκης, από την άλλη, επιχειρεί να ξανακάνει την υπόθεση κεντρικό πολιτικό μέτωπο. Έχει λόγο να το κάνει. Είναι ο ίδιος θύμα παρακολούθησης. Έχει όμως και ένα πρόβλημα: η ηθική καταγγελία δεν αρκεί αν δεν μετατρέπεται σε πολιτική στρατηγική. Η Εξεταστική απαιτεί αριθμούς. Και οι αριθμοί στη Βουλή δεν είναι ρητορική. Είναι σκληρό ταμείο. Αν το ΠΑΣΟΚ χρειαστεί ψήφους από χώρους που πολιτικά δεν θέλει να αγγίξει, τότε η υπόθεση κινδυνεύει να μπει σε άλλη παγίδα: να γίνει εργαλείο όλων, αλλά ιδιοκτησία κανενός.

Το πιο ενδιαφέρον όμως δεν είναι η αντιπολίτευση. Είναι η ΝΔ. Κάτω από την εικόνα κυβερνητικής σταθερότητας υπάρχει ένα κόμμα που μουρμουρίζει. Βουλευτές που αισθάνονται ότι πληρώνουν τη φθορά χωρίς να συμμετέχουν στην εξουσία. Στελέχη που βλέπουν τους εξωκοινοβουλευτικούς τεχνοκράτες να αποφασίζουν και την Κοινοβουλευτική Ομάδα να χειροκροτεί εκ των υστέρων. Και πρόσωπα όπως ο Σκέρτσος γίνονται βολικοί στόχοι, γιατί πάνω τους συμπυκνώνεται όλη η ένταση ανάμεσα στο επιτελικό κράτος και την παλιά κομματική ΝΔ.

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα για τον Μητσοτάκη. Όχι αν θα περάσει άλλη μία πολιτική καταιγίδα. Έχει περάσει πολλές. Το ερώτημα είναι αν μπορεί ακόμη να ορίζει ο ίδιος το νόημα των γεγονότων. Να λέει «σταθερότητα» και να ακούγεται σταθερότητα. Να λέει «μεταρρύθμιση» και να μην ακούγεται μηχανισμός αυτοπροστασίας. Να λέει «θεσμοί» και να μη σηκώνεται ειρωνικό χαμόγελο.

Οι υποκλοπές δεν θα ρίξουν μόνες τους την κυβέρνηση. Αλλά μπορούν να κάνουν κάτι πιο ύπουλο: να διαβρώσουν το ηθικό της πλεονέκτημα. Και όταν μια κυβέρνηση χάνει την αίσθηση ότι στέκεται ψηλότερα από τους αντιπάλους της, τότε δεν κινδυνεύει από ένα σκάνδαλο. Κινδυνεύει από την ίδια της τη φθορά.

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

Η ανάλυση έγινε πάνω στις τρεις βασικές online στήλες παρασκηνίου που παρακολουθούμε συστηματικά, Dark Room, Βηματοδότης, Big Mouth, Το κοινό τους σημείο σήμερα είναι ένα: η απόφαση του Αρείου Πάγου να μην ανασύρει την υπόθεση των υποκλοπών από το αρχείο, η προσπάθεια Ανδρουλάκη να την ξανακάνει πολιτικό γεγονός, και η μάχη μέσα στη ΝΔ για το ποιος χρεώνεται φθορά, ποιος προστατεύεται και ποιος «καίγεται».

1. Το βασικό πολιτικό γεγονός

Η βάση όλων των στηλών είναι η πράξη του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Τζαβέλλα, με την οποία δεν ανασύρεται η υπόθεση των υποκλοπών από το αρχείο. Αυτό επιβεβαιώνεται και από ευρύτερη ειδησεογραφία της ημέρας, όχι μόνο από τις παραπολιτικές στήλες.

Από εκεί ξεκινούν τρεις διαφορετικές αναγνώσεις:

• Το NewMoney / Dark Room επιχειρεί ισορροπημένη αλλά εμφανώς καθησυχαστική ανάγνωση. Λέει ότι οι δικαστικές αποφάσεις δεν μπορεί να χειροκροτούνται όταν μας βολεύουν και να λιθοβολούνται όταν δεν μας βολεύουν. Θέτει επίσης το πολιτικό ερώτημα αν ο Ανδρουλάκης μπορεί να βρει τις 120 ψήφους για Εξεταστική.
• Το Βήμα / Βηματοδότης πιέζει θεσμικά και πολιτικά. Αναδεικνύει το ζήτημα της προηγούμενης εμπλοκής Τζαβέλλα στις διαδικασίες της ΕΥΠ και δίνει χώρο σε σκληρή κριτική Βούτση περί συγκάλυψης.
• Το Powergame / Big Mouth παίζει επιθετική άμυνα υπέρ της κυβερνητικής γραμμής στο σκέλος της Δικαιοσύνης, αλλά ταυτόχρονα χτυπά τον Άκη Σκέρτσο και το επιτελικό κράτος από μέσα, με ΟΠΕΚΕΠΕ και Σύμβαση 717.

2. Ανάλυση ανά στήλη

Α. Dark Room – NewMoney

Η στήλη ξεκινά με τις υποκλοπές, αλλά δεν τις αφήνει να κυριαρχήσουν πλήρως. Το μήνυμα είναι: «ναι, είναι θέμα στην πιάτσα, αλλά μην τρελαθούμε». Η κεντρική της γραμμή είναι ότι η αντιπολίτευση δεν μπορεί να θεωρεί τη Δικαιοσύνη καλή όταν τη βολεύει και «πιασμένη» όταν δεν τη βολεύει. Αυτό είναι ευθεία πολιτική στήριξη στη γραμμή θεσμικής ψυχραιμίας του Μαξίμου.

Μετά, περνά αμέσως σε δημοσκοπήσεις, προσυνέδριο ΝΔ και Σκέρτσο. Λέει ότι αναμένονται μετρήσεις μετά τα μέτρα Πιερρακάκη και τη «Μακρονιάδα», με πληροφορία ότι η ζημιά της ΝΔ έχει μαζευτεί περίπου μία μονάδα. Αυτό δεν είναι επιβεβαιωμένο δημοσκοπικό δεδομένο, είναι διαρροή. Η λειτουργία του είναι να περάσει σήμα σταθεροποίησης.

Στη συνέχεια η στήλη δείχνει προσπάθεια εσωκομματικής αποκλιμάκωσης: Δένδιας και Γεραπετρίτης εμφανίζονται δίπλα-δίπλα, η Κοινοβουλευτική Ομάδα μετατίθεται για να πέσουν οι τόνοι, Χατζηδάκης, Μπεκίρης, Νέζης και Χαρακόπουλος καλούνται να λειτουργήσουν ως μηχανισμός κομματικής ηρεμίας.

Πηγή ενημέρωσης που μυρίζει η στήλη: κυβερνητικό/κομματικό περιβάλλον ΝΔ, επιχειρηματικοί κύκλοι, δημοσκοπικές διαρροές, αγορά.
Ατζέντα: να δείξει ότι η κυβέρνηση έχει ακόμη νεύρο, σχέδιο, επενδυτικό story και δυνατότητα επαναφοράς.
Ποιον θέλει να επηρεάσει: βουλευτές ΝΔ, οικονομική αγορά, επιχειρηματίες και κεντροδεξιό ακροατήριο που φοβάται αποσύνθεση.

Το πιο ενδιαφέρον: η στήλη δεν είναι απλώς πολιτική. Μεταφέρει την κουβέντα από τις υποκλοπές σε ΔΕΗ, ΑΔΜΗΕ, Qualco, φάρμακο, Suezmax και εφοπλιστές. Δηλαδή κάνει πολιτική αποφόρτιση μέσω οικονομικής ατζέντας. Το μήνυμα είναι: «υπάρχει θόρυβος, αλλά η χώρα κινείται».

Β. Βηματοδότης – Το Βήμα

Ο Βηματοδότης κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση. Δεν αποφορτίζει. Φορτίζει. Βάζει τον Τζαβέλλα στο κάδρο όχι απλώς ως δικαστικό λειτουργό που έλαβε απόφαση, αλλά ως πρόσωπο που, κατά τη στήλη, είχε προηγούμενη θεσμική επαφή με την υπόθεση λόγω ΕΥΠ.

Η χρήση Βούτση δεν είναι τυχαία. Ο Βούτσης δίνει θεσμικό βάρος από την πλευρά της αντιπολίτευσης και μετατρέπει το ζήτημα από νομικό σε πολιτειακό. Η λέξη-κλειδί εδώ είναι «κράτος δικαίου». Η στήλη καταγράφει επίσης προβληματισμό σε βουλευτές της ΝΔ για το κλίμα στην ΚΟ της 7ης Μαΐου, άρα προσπαθεί να δείξει ότι το θέμα δεν είναι μόνο αντιπολιτευτικό, αλλά εισχωρεί και στην κυβερνητική παράταξη.

Παράλληλα, ο Βηματοδότης συνδέει την υπόθεση με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και την παραγραφή. Εκεί η στόχευση είναι καθαρή: να φτιαχτεί ευρύτερο αφήγημα θεσμικής κόπωσης, όπου υποκλοπές, αγροτικές ενισχύσεις, βουλευτικές ασυλίες και πιθανές διώξεις γίνονται ενιαίο κάδρο φθοράς.

Αλλά δεν μένει μόνο εκεί. Η στήλη αναγνωρίζει ότι η επίσκεψη Μακρόν ήταν ευνοϊκή για την κυβέρνηση και το Μαξίμου, ειδικά μετά την τρικυμία των προηγούμενων εβδομάδων. Αυτό έχει σημασία, γιατί δείχνει ότι η γραμμή δεν είναι τυφλά αντιπολιτευτική, είναι πιο σύνθετη: «η κυβέρνηση πήρε ανάσα από τη Γαλλία, αλλά η Δικαιοσύνη και οι υποκλοπές ξανανοίγουν το πολιτικό τραύμα».

Πηγή ενημέρωσης που μυρίζει η στήλη: αντιπολιτευτικοί θεσμικοί κύκλοι, ΠΑΣΟΚ/ΣΥΡΙΖΑ, βουλευτές ΝΔ που ανησυχούν, δικαστικό ρεπορτάζ.
Ατζέντα: να κρατηθεί ζωντανό το ζήτημα της θεσμικής αξιοπιστίας και να μην επιτρέψει στο Μαξίμου να το θάψει κάτω από Μακρόν, οικονομία και συνέδριο.
Ποιον θέλει να επηρεάσει: κεντρώους αναγνώστες, θεσμικό ακροατήριο, βουλευτές ΝΔ με ευαισθησία στο κράτος δικαίου, και κυρίως το ΠΑΣΟΚ ώστε να επιμείνει.

Γ. Big Mouth – Powergame

Το Big Mouth είναι το πιο «πολεμικό». Στο θέμα Τζαβέλλα δίνει γραμμή νομικής αποδόμησης του Ανδρουλάκη. Εξηγεί ότι το κρίσιμο ερώτημα ήταν αν υπήρχαν νέα στοιχεία που δεν είχε ο εισαγγελέας Ζήσης, και καταλήγει ότι, κατά τη νομική ανάγνωση που μεταφέρει η στήλη, δεν υπήρχαν.

Μετά χτυπά τον Ανδρουλάκη στο πολιτικό πεδίο: τον παρουσιάζει εγκλωβισμένο στην αριθμητική της Εξεταστικής. Η στήλη υπολογίζει ότι ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά και Πλεύση φτάνουν 74, με ΚΚΕ 95, άρα λείπουν 25 για τις 120 ψήφους. Το όριο των 120 έχει θεσμική βάση, καθώς το άρθρο 68 του Συντάγματος προβλέπει δύο πέμπτα του συνόλου των βουλευτών για τέτοιες εξεταστικές.

Το πιο έξυπνο χτύπημα της στήλης δεν είναι νομικό. Είναι πολιτικό: λέει ότι ο Ανδρουλάκης είτε χρειάζεται τη ΝΔ είτε πρέπει να δεχθεί ψήφους από δεξιότερα/ακροδεξιά κόμματα. Αυτό είναι προσπάθεια να του αφαιρεθεί η ηθική υπεροχή. Δηλαδή: «θες κράτος δικαίου, αλλά για να το πετύχεις θα χρειαστείς Βελόπουλο, Νατσιό ή πρώην Σπαρτιάτες».

Όμως η ίδια στήλη δεν είναι απλώς φιλοκυβερνητική. Χτυπά σκληρά τον Σκέρτσο. Τον παρουσιάζει ως επιτελικό επόπτη του κυβερνητικού έργου, με πολιτική ευθύνη για χαρτοφυλάκια όπως Υγεία και Αγροτική Ανάπτυξη, και αφήνει αιχμές για ΟΠΕΚΕΠΕ και Σύμβαση 717.

Πηγή ενημέρωσης που μυρίζει η στήλη: κυβερνητικοί νομικοί, Μαξίμου, αλλά και εσωκομματική δεξιά/κομματική ΝΔ που δεν χωνεύει τους εξωκοινοβουλευτικούς τεχνοκράτες.
Ατζέντα: να στηριχθεί ο Μητσοτάκης στο θεσμικό σκέλος των υποκλοπών, αλλά να μεταφερθεί εσωτερική πίεση στους «επιτελικούς» και ειδικά στον Σκέρτσο.
Ποιον θέλει να επηρεάσει: βάση ΝΔ, βουλευτές που νιώθουν παραγκωνισμένοι, Μαξίμου, και ΠΑΣΟΚ — με στόχο να το φοβίσει ότι η στρατηγική έντασης μπορεί να το κάψει.

3. Κοινά σημεία των τριών στηλών

• Πρώτο κοινό σημείο: οι υποκλοπές δεν έχουν τελειώσει πολιτικά. Ακόμη και το NewMoney, που προσπαθεί να χαμηλώσει τον τόνο, παραδέχεται ότι «στην πιάτσα» αυτό ήταν το θέμα της ημέρας.
• Δεύτερο κοινό σημείο: η Εξεταστική είναι το νέο πεδίο μάχης. Το NewMoney την παρουσιάζει ως αριθμητικό ερώτημα, το Big Mouth ως πολιτική παγίδα για τον Ανδρουλάκη, και το Βήμα ως εργαλείο για να παραμείνει ανοιχτό το θέμα.
• Τρίτο κοινό σημείο: η ΝΔ βρίσκεται σε φάση εσωτερικής διαχείρισης. Το NewMoney μιλά για προσπάθεια κατάπαυσης πυρός στην ΚΟ, το Powergame δείχνει ενόχληση των κομματικών για τους εξωκοινοβουλευτικούς, ενώ το Βήμα καταγράφει προβληματισμό βουλευτών για το κλίμα μετά τις υποκλοπές.
• Τέταρτο κοινό σημείο: ο Σκέρτσος γίνεται κόμβος σύγκρουσης. Για το NewMoney είναι ο άνθρωπος του επιτελικού κράτους που θα μιλήσει για έργο. Για το Powergame είναι ο επιτελάρχης που πρέπει να χρεωθεί εποπτεία και πιθανή πολιτική ευθύνη. Αυτό δείχνει ότι ο Σκέρτσος έχει μετατραπεί σε εσωτερικό σύμβολο: για άλλους είναι ο μηχανισμός παραγωγής έργου, για άλλους η απόδειξη αποκοπής του Μαξίμου από την κομματική ΝΔ.

4. Ποια είναι η βαθύτερη ατζέντα

Η σημερινή ατζέντα δεν είναι απλώς «υποκλοπές». Είναι μάχη για το ποιος θα ορίσει το πολιτικό πλαίσιο των επόμενων εβδομάδων.

Το Μαξίμου θέλει να πάει σε συνέδριο, δημοσκοπήσεις, Μακρόν, επενδύσεις, φάρμακο, ΔΕΗ, ΑΔΜΗΕ, διεθνείς συμμαχίες. Θέλει εικόνα κυβέρνησης που κυβερνά. Το NewMoney υπηρετεί αυτή την ανάγνωση.

Το ΠΑΣΟΚ θέλει να ξαναφέρει την πολιτική ηθική και το κράτος δικαίου στο κέντρο. Θέλει να μετατρέψει την επίθεση Ανδρουλάκη σε υπόθεση Δημοκρατίας. Το Βήμα βοηθά να σταθεί αυτή η γραμμή στο θεσμικό κοινό.

Η σκληρή φιλοκυβερνητική/κομματική πλευρά θέλει δύο πράγματα ταυτόχρονα: να αποδυναμώσει τον Ανδρουλάκη και να στείλει μήνυμα στο Μαξίμου ότι οι εξωκοινοβουλευτικοί και οι επιτελικοί δεν μπορούν να μένουν άθικτοι όταν η ΚΟ και η παράταξη τρώνε τη φθορά. Το Powergame παίζει ακριβώς αυτό το διπλό παιχνίδι.

5. Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και γιατί

• Το Dark Room θέλει να επηρεάσει την αγορά και τους μετριοπαθείς της ΝΔ. Τους λέει: μην πανικοβάλλεστε, υπάρχει φθορά αλλά μαζεύεται, υπάρχει εσωκομματική ένταση αλλά ελέγχεται, υπάρχει δικαστική κρίση αλλά όχι πολιτική κατάρρευση.
• Ο Βηματοδότης θέλει να επηρεάσει το θεσμικό κέντρο και την αντιπολίτευση. Τους λέει: μην αφήσετε την υπόθεση να περάσει ως απλή δικαστική διαδικασία. Υπάρχει πολιτειακό θέμα, υπάρχει εσωτερική ανησυχία στη ΝΔ, υπάρχει πεδίο πίεσης.
• Το Big Mouth θέλει να επηρεάσει ταυτόχρονα Μαξίμου, ΚΟ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Στο Μαξίμου λέει: κρατήστε θεσμική γραμμή. Στην ΚΟ λέει: σας βλέπουμε, οι εξωκοινοβουλευτικοί δεν είναι υπεράνω λογοδοσίας. Στο ΠΑΣΟΚ λέει: αν πάτε σε στρατηγική έντασης, μπορεί να σας φάνε οι πιο έμπειροι παίκτες του χάους.

Το δια ταύτα

Η σημερινή παραπολιτική εικόνα δείχνει κυβέρνηση που προσπαθεί να ξαναπιάσει τον έλεγχο της ατζέντας, αντιπολίτευση που επιχειρεί να μετατρέψει τις υποκλοπές σε ζήτημα καθεστώτος, και εσωτερική ΝΔ που βράζει κάτω από το καπάκι. Το κρίσιμο δεν είναι αν οι στήλες έχουν όλες δίκιο. Δεν έχουν. Το κρίσιμο είναι ότι όλες δείχνουν το ίδιο πράγμα από άλλη γωνία: η υπόθεση των υποκλοπών ξαναμπήκε στο πολιτικό αίμα, ενώ το Μαξίμου θέλει να μιλήσει για Μακρόν, επενδύσεις και συνέδριο.

Η πιο επικίνδυνη εξέλιξη για την κυβέρνηση δεν είναι η Εξεταστική καθαυτή. Είναι να συναντηθούν τρία ρεύματα: θεσμική δυσπιστία για τη Δικαιοσύνη, εσωκομματική δυσφορία για το επιτελικό κράτος, και δημοσκοπική κόπωση. Αν αυτά ενωθούν, τότε το πρόβλημα δεν θα είναι ο Ανδρουλάκης. Θα είναι ότι η κυβέρνηση θα χάσει το μονοπώλιο της σοβαρότητας.