Η πολιτική ως δοκιμαστικός σωλήνας παλαιών φαντασμάτων – Online Παραπολιτικές στήλες 25/05

Η Ελλάδα δεν μπαίνει απλώς σε προεκλογική περίοδο. Μπαίνει σε περίοδο ανασύνθεσης των παλιών της εμμονών. Και, όπως συνήθως, όλα εμφανίζονται ως καινούργια: νέο κόμμα, νέα πλατφόρμα, νέο λογότυπο, νέα σκηνικά, νέες δημοσκοπήσεις. Μόνο που κάτω από το φρέσκο βερνίκι ακούγεται ακόμη το τρίξιμο του παλιού μηχανισμού.

Ο Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει, ή δοκιμάζει να επιστρέψει, όχι ως απάντηση στο ερώτημα της χώρας, αλλά ως απάντηση στο κενό της Κεντροαριστεράς. Το ΠΑΣΟΚ δεν φοβάται ότι χάνει μια ιδεολογική μάχη. Φοβάται ότι χάνει το δικαίωμα να είναι ο βασικός εκφραστής της αντιδεξιάς ψυχολογίας. Αυτό είναι το πρόβλημά του. Δεν έχει ακόμη πείσει ότι διαθέτει σχέδιο εξουσίας. Έχει στάση αναμονής, θεσμικό λεξιλόγιο και μόνιμη αγωνία δημοσκοπικής επιβίωσης. Αν μετατρέψει τις υποκλοπές σε εργαλείο αντιπερισπασμού απέναντι στον Τσίπρα, θα έχει χάσει και το ηθικό πλεονέκτημα και την πολιτική ουσία.

Στη ΝΔ, αντιθέτως, το πρόβλημα δεν είναι η αντιπολίτευση. Είναι η μνήμη της παράταξης. Ο Σαμαράς κινείται σαν υπενθύμιση ότι η Δεξιά δεν υπήρξε ποτέ ενιαίο δωμάτιο, αλλά πολυκατοικία με κλειδωμένα διαμερίσματα και παλιούς λογαριασμούς στα κοινόχρηστα. Ο Καραμανλής, πάλι, δεν χρειάζεται να μιλήσει πολύ. Στην ελληνική πολιτική, η σιωπή των πρώην πρωθυπουργών συχνά παράγει περισσότερα ρεπορτάζ από τις ομιλίες των ενεργών αρχηγών. Το Μαξίμου το ξέρει. Γι’ αυτό δεν φοβάται μόνο το 2% ή το 3% ενός πιθανού δεξιού σχήματος. Φοβάται το μήνυμα ότι η κυριαρχία του μπορεί να ραγίσει από μέσα.

Και πάνω από όλα αιωρούνται οι υποκλοπές. Όχι ως υπόθεση παρελθόντος, αλλά ως τεστ θεσμικής αυτογνωσίας. Διότι μια δημοκρατία δεν κρίνεται όταν όλα λειτουργούν ομαλά. Κρίνεται όταν η εξουσία καλείται να εξηγήσει γιατί παρακολουθούσε, ποιον παρακολουθούσε και με ποια θεσμική εγγύηση.

Το παραπολιτικό ζουμί της ημέρας είναι απλό και άβολο: όλοι μιλούν για το μέλλον, αλλά όλοι παίζουν με πρόσωπα, φόβους και τραύματα του παρελθόντος. Και αυτό, στην πολιτική, δεν λέγεται ανανέωση. Λέγεται ανακύκλωση με καλύτερο φωτισμό.

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

Οι τρεις στήλες δεν γράφουν απλώς παραπολιτικά. Λειτουργούν σαν ραντάρ προειδοποίησης για την αναδιάταξη του κομματικού συστήματος. Το κοινό τους κέντρο είναι τριπλό: η πιθανή επιστροφή Τσίπρα ως νέου φορέα, η δεξιά εσωτερική πίεση στη ΝΔ μέσω Σαμαρά – Καραμανλή, και το θεσμικό βάρος των υποκλοπών που κρατά ανοιχτή την πληγή για την κυβέρνηση.

Η διαφορά είναι στο ύφος και στη στόχευση. Το Big Mouth παίζει επιθετικά υπέρ της κυβερνητικής ανάγνωσης. Ο Βηματοδότης κρατά πιο θεσμική, κοινοβουλευτική και δικαιική ματιά. Το Dark Room κινείται στο ενδιάμεσο: πολιτικοοικονομική πιάτσα, ειρωνεία, αγορά και παρασκήνιο.

---

Big Mouth: η γραμμή αποδόμησης Τσίπρα, Ανδρουλάκη και Σαμαρά

Το Powergame ανοίγει με εικόνα ισχυρής ΝΔ στην Αττική, με τον υπό συγκρότηση φορέα Τσίπρα να εμφανίζεται δεύτερος και την Καρυστιανού εκτός πεντάδας. Αυτό δεν είναι ουδέτερη πληροφορία, είναι μήνυμα προς το πολιτικό σύστημα ότι ο Τσίπρας, αν επιστρέψει, δεν απειλεί πρώτα τη ΝΔ αλλά το ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα, η στήλη παρουσιάζει τον Ανδρουλάκη ως αρχηγό που σκέφτεται πρόταση δυσπιστίας για τις υποκλοπές όχι ως θεσμική κορύφωση, αλλά ως επικοινωνιακό αντιπερισπασμό στην εκδήλωση Τσίπρα.

Η ατζέντα εδώ είναι καθαρή: να εμφανιστεί το ΠΑΣΟΚ ως αγχωμένο, τακτικιστικό και εγκλωβισμένο στις δημοσκοπήσεις. Ο Ανδρουλάκης δεν περιγράφεται ως θεσμικός αντίπαλος της κυβέρνησης, αλλά ως παίκτης που παλεύει να μη χάσει τη δεύτερη θέση.

Στο ίδιο κείμενο, η επίθεση στον Σαμαρά είναι σχεδόν ωμή. Η στήλη τον παρουσιάζει ως πολιτικά εμπαθή, ως πρώην ηγέτη που θέλει να κάνει ζημιά στη ΝΔ, αλλά ήδη εισπράττει αρνήσεις από στελέχη. Αναφέρει μάλιστα ως πιθανά ονόματα τον Μίλτο Χρυσομάλλη και τον Γιώργο Βλάχο, δίνοντας σήμα ότι η «νεοδημοκρατική πιάτσα» παρακολουθεί ποιοι κινούνται δεξιά της κυβέρνησης.

Βηματοδότης: το θεσμικό βάρος πίσω από τον θόρυβο

Ο Βηματοδότης βάζει στο κέντρο κάτι πολύ σοβαρότερο: το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Στρασβούργου φέρεται να προσανατολίζεται σε καταδικαστική απόφαση για την Ελλάδα στην υπόθεση Ανδρουλάκη και την ενημέρωσή του για τους λόγους παρακολούθησης από την ΕΥΠ. Αυτό μεταφέρει τις υποκλοπές από το πεδίο της κομματικής αντιπαράθεσης στο πεδίο των ατομικών δικαιωμάτων και των ευρωπαϊκών θεσμών.

Εδώ το μήνυμα είναι βαρύτερο: η κυβέρνηση μπορεί να κερδίζει ψηφοφορίες στη Βουλή, αλλά δεν έχει κλείσει θεσμικά την υπόθεση. Αν έρθει καταδίκη, η υπόθεση θα επιστρέψει με άλλη νομιμοποίηση.

Στη συνέχεια, η στήλη καταγράφει την απουσία του Γιώργου Βλάχου από κρίσιμες ψηφοφορίες, μεταξύ αυτών και για την εξεταστική των υποκλοπών, και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ότι «κάτι ετοιμάζει». Αυτό συνδέεται ευθέως με το αφήγημα των άλλων δύο στηλών περί καραμανλικής κινητικότητας.

Τέλος, η επιλογή Βορίδη να σηκώσει το βάρος της επιχειρηματολογίας για την απόρριψη της πρότασης ΠΑΣΟΚ δείχνει ότι το Μαξίμου ήθελε πολιτικό μαχητή με νομική επιθετικότητα, όχι απλώς κοινοβουλευτικό διαχειριστή.

Dark Room: Τσίπρας ως event, Σαμαράς ως ρίσκο, Καραμανλής ως σκιά

Το Newmoney γράφει ότι το πολιτικό event της εβδομάδας δεν είναι κυβερνητικό, αλλά η κάθοδος Τσίπρα στο Θησείο, με σκηνοθεσία, χρώματα, κόσμο και συμβολισμό. Δεν τον αντιμετωπίζει όμως ως νέο πολιτικό φαινόμενο. Τον παρουσιάζει ως παλιά μηχανή σε νέο περιτύλιγμα: ίδιοι συριζαίοι, ίδια πρόσωπα, νέα συσκευασία.

Για τον Σαμαρά, η στήλη είναι πιο ψυχρή από το Big Mouth αλλά εξίσου σαφής: το πρόβλημα του πρώην πρωθυπουργού είναι ότι μπορεί να τον ωθούν διάφοροι να κάνει κόμμα για να βλάψει τον Μητσοτάκη, αλλά στο τέλος μπορεί να βρεθεί με 2%-3%. Δηλαδή το Dark Room δεν τον αποδομεί μόνο πολιτικά, τον προειδοποιεί αριθμητικά.

Η πιο ενδιαφέρουσα αιχμή αφορά τον Καραμανλή. Η στήλη υποστηρίζει ότι ο πρώην πρωθυπουργός της Ραφήνας δεν θα βγει ανοιχτά στο αντάρτικο, αλλά άνθρωποί του σιγοντάρουν παρασκηνιακά τον Σαμαρά και οργανωτικά. Αυτό συμπληρώνει το Big Mouth και τον Βηματοδότη: το δεξιό ρήγμα δεν είναι φανερό, αλλά υπογείως καταγράφεται.

Κοινά σημεία των τριών στηλών

Το πρώτο κοινό σημείο είναι ότι ο Τσίπρας επιστρέφει ως παράγοντας αποσταθεροποίησης της Κεντροαριστεράς, όχι ως αυτονόητος αντίπαλος της ΝΔ. Το δεύτερο είναι ότι η ΝΔ παραμένει πρώτη, αλλά έχει ρωγμές δεξιά της. Το τρίτο είναι ότι οι υποκλοπές δεν έχουν τελειώσει, όσο κι αν η κυβερνητική πλειοψηφία τις κλείνει κοινοβουλευτικά. Το τέταρτο είναι ότι οι δημοσκοπήσεις λειτουργούν πλέον ως πολιτικό όπλο, όχι απλώς ως μέτρηση.

Το δια ταύτα

Οι στήλες γράφονται για να οργανώσουν προσδοκίες πριν οργανωθούν κόμματα. Το παραπολιτικό εδώ είναι εργαλείο πίεσης. Λέει στον Τσίπρα: «έχεις επικοινωνία, όχι ακόμη περιεχόμενο». Λέει στον Ανδρουλάκη: «κινδυνεύεις να χάσεις τη δεύτερη θέση». Λέει στον Σαμαρά: «μη νομίζεις ότι όσοι σε χειροκροτούν θα σε ακολουθήσουν». Λέει στον Καραμανλή: «η σιωπή σου καταγράφεται». Και λέει στο Μαξίμου: «πρόσεχε, γιατί η πολιτική κυριαρχία δεν αρκεί όταν το θεσμικό πρόβλημα μένει ανοιχτό».

Το συμπέρασμα: δεν έχουμε απλώς παραπολιτικά. Έχουμε πρόβα αναδιάταξης του συστήματος εξουσίας.