Μεθυσμένοι από εξουσία, νηστικοί από πολιτική – Online Παραπολιτικές στήλες 24/03

Η πολιτική ζωή του τόπου θυμίζει πλέον εκείνα τα παλαιά αρχοντικά: η πρόσοψη είναι φρεσκοβαμμένη με ευρωπαϊκά κονδύλια και «μεταρρυθμιστικό» στόκο, αλλά αν περπατήσεις στο εσωτερικό, το πάτωμα τρίζει επικίνδυνα και οι σκελετοί στις ντουλάπες έχουν αρχίσει να κάνουν θόρυβο. Ο «Βαρδάρης» των εξελίξεων δεν φέρνει απλώς δροσιά, φέρνει τη μυρωδιά της αποσύνθεσης ενός συστήματος που νόμιζε ότι ο χρόνος είναι ο καλύτερός του φίλος.

Ας μη γελιόμαστε. Το παιχνίδι που παίζεται στις παρυφές του Μαξίμου και στους διαδρόμους της Χαριλάου Τρικούπη δεν αφορά το «καλό του πολίτη», αυτή είναι η γαρνιτούρα για τους αφελείς. Το θέμα είναι η «μοιρασιά». Από τη μία, έχουμε μια κυβέρνηση που αρχίζει να θυμίζει κουρασμένο θίασο μετά από πολυετή περιοδεία. Οι υπουργοί, αντί να παράγουν έργο, αναλώνονται σε εσωτερικούς εμφυλίους, «καρφώνοντας» ο ένας τον άλλον σε παραπολιτικές στήλες, ελπίζοντας ότι η δική τους καρέκλα θα μείνει όρθια όταν αρχίσει η μουσική του ανασχηματισμού.

Από την άλλη, η αντιπολίτευση μοιάζει με θίασο που έχασε το σενάριο. Το ΠΑΣΟΚ, εγκλωβισμένο ανάμεσα στην ανάγκη να φανεί «σοβαρό» και στην επιθυμία να γίνει ο νέος πόλος, καταλήγει να είναι ένας προβληματισμένος θεατής. Ο αρχηγός του ακούει τις εισηγήσεις για «μέτωπα», αλλά στο τέλος της ημέρας, τα αυτιά δεν ιδρώνουν. Ίσως γιατί στο βάθος γνωρίζουν ότι η θεσμική παρακμή δεν θεραπεύεται με ευχολόγια, αλλά με ρήξεις που κανείς δεν είναι έτοιμος να κάνει.

Η οικονομία, βέβαια, είναι το πραγματικό «σκοτεινό δωμάτιο». Όσο οι δείκτες ευημερούν στα χαρτιά, η πραγματική αγορά βλέπει τα «χρυσά τείχη» της σταθερότητας να ραγίζουν υπό το βάρος της ακρίβειας και της γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Η σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη είναι αμείλικτη: εκεί που οι άλλοι χτίζουν άμυνες, εμείς αναλωνόμαστε σε συνέδρια εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ και σε επικοινωνιακά πυροτεχνήματα.

Το ερώτημα που θέτουν πλέον οι παραπολιτικές στήλες δεν είναι αν θα γίνουν πρόωρες εκλογές. Το ερώτημα είναι τι θα βρούμε την επόμενη μέρα. Όταν η θεσμική σοβαρότητα θυσιάζεται στον βωμό των τακτικισμών και οι μεταρρυθμίσεις γίνονται απλώς «PowerPoint» για τις Βρυξέλλες, το αποτέλεσμα είναι νομοτελειακά η απαξίωση. Η κοινωνία παρακολουθεί αμήχανη, το κέντρο διολισθαίνει προς τον κυνισμό και οι «πηγές» συνεχίζουν να τροφοδοτούν την ίντριγκα.

Το πάρτι τελειώνει, οι καλεσμένοι είναι μεθυσμένοι από την εξουσία και ο λογαριασμός έρχεται. Και ως γνωστόν, στην Ελλάδα, τον λογαριασμό τον πληρώνει πάντα αυτός που δεν πρόλαβε να κάτσει στο τραπέζι.

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

1) Η πρώτη εικόνα

Και οι τρεις στήλες πατούν πάνω στο ίδιο τρίπτυχο: Τέμπη/Δικαιοσύνη, γεωπολιτική-πόλεμος, εκλογικός χρονισμός. Δεν γράφουν απλώς «κουτσομπολιό εξουσίας». Στήνουν πολιτικό κλίμα. Το Big Mouth ανοίγει με τη δίκη των Τεμπών, επιτίθεται ανοιχτά στο αίτημα για μεγαλύτερη αίθουσα και κάμερες και μεταφέρει την ευθύνη στον Φλωρίδη για τον κακό χειρισμό. Το Dark Room επίσης ξεκινά από τα Τέμπη, αλλά το γυρίζει αμέσως σε κυβερνητική διαχείριση, ενεργειακά μέτρα και διεθνή κρίση. Ο Βηματοδότης, πιο «κοστουμαρισμένος», συνδέει υποκλοπές, Θεσσαλονίκη και σενάρια πρόωρων εκλογών.

2) Βήμα-βήμα ανάγνωση κάθε στήλης

A. Powergame / Big Mouth

Η στήλη επιχειρεί να κάνει δύο δουλειές μαζί. Πρώτον, να απονομιμοποιήσει το «κινηματικό» και θεαματικό πλαίσιο γύρω από τη δίκη των Τεμπών, παρουσιάζοντας την πίεση για μεγάλη αίθουσα και τηλεοπτική κάλυψη ως απόπειρα μετατροπής της διαδικασίας σε πολιτικό σόου. Δεύτερον, να χρεώσει πολιτικά τον Φλωρίδη, όχι επειδή υιοθετεί το αντιπολιτευτικό αφήγημα, αλλά επειδή εμφανίζεται ως κακός διαχειριστής ενός θεσμικά εκρηκτικού θέματος.

Το πιο πονηρό σημείο είναι αλλού: η στήλη ρίχνει στο τραπέζι μια αλυσίδα συσχετισμών Βενιζέλος–Μανιάτης–Ανδρουλάκης–Φλωρίδης, με φόντο τις υποκλοπές. Δεν αποδεικνύει κάτι. Υποβάλλει υποψία. Κλασικό παραπολιτικό κόλπο: δεν λες «έτσι είναι», λες «κάτι μου μυρίζει».

Άρα η λειτουργία της στήλης είναι τριπλή: να βγάλει «γραφικούς» όσους πιέζουν για θεαματική δίκη, να προειδοποιήσει το Μαξίμου ότι ο Φλωρίδης γίνεται βάρος, και να υπενθυμίσει ότι το σύστημα ΠΑΣΟΚικών διασυνδέσεων δεν έχει πεθάνει, απλώς άλλαξε κοστούμι.

B. Newmoney / Dark Room

Εδώ έχουμε πιο καθαρή γραμμή υπέρ κυβερνητικής διαχείρισης. Η στήλη λέει ευθέως ότι τα μέτρα στήριξης είναι «καλά και στοχευμένα» και τα αντιπαραβάλλει με το μοντέλο Σάντσεθ, άρα υπερασπίζεται τη λογική του επιλεκτικού επιδόματος αντί της οριζόντιας μείωσης φόρων.

Παράλληλα, δίνει μήνυμα ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπορεί να αλλάξει τα πάντα, αλλά «δεν είμαστε ακόμα εκεί» και άρα δεν είναι ώρα για εκλογική συζήτηση. Στο ίδιο πακέτο βάζει και ενημέρωση από ΚΥΣΕΑ, αναζήτηση exit strategy από ΗΠΑ-Ιράν, επιφυλακτικότητα για το Ισραήλ και κυβερνητική επιχειρηματολογία υπέρ της αμυντικής συνεργασίας.

Με απλά λόγια: το Dark Room κάνει damage control υψηλού επιπέδου. Δεν πουλάει μόνο πληροφορία, πουλάει ερμηνεία ασφαλή για το Μαξίμου. Σου λέει: «υπάρχει κρίση, αλλά υπάρχει και πιλοτήριο». Αυτό απευθύνεται σε αγορές, επιχειρηματίες, μεσαία τάξη και παρακολουθούντες το “έχει η κυβέρνηση ακόμα τον έλεγχο;”.

C. ΤΟ ΒΗΜΑ / Βηματοδότης

Ο Βηματοδότης σήμερα είναι πιο ύπουλος από τους άλλους δύο. Με headline για «άρωμα πρόωρων εκλογών», βάζει στο κάδρο τον πόλεμο, την ακρίβεια, τη βόρεια Ελλάδα και τη νευρικότητα στο εσωτερικό της ΝΔ.

Το κρίσιμο είναι ότι συνδέει τη σημερινή επίσκεψη Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη όχι μόνο με έργα, αλλά με ανάγκη συσπείρωσης, επειδή η ΝΔ έχει διαρροές προς τα δεξιά. Αυτό δεν είναι απλή πληροφορία. Είναι σήμα προς βουλευτές, παράγοντες και δεξιό ακροατήριο ότι «το πρόβλημα είναι υπαρκτό και το Μαξίμου το ξέρει». Ταυτόχρονα, με το κομμάτι για τις υποκλοπές ξαναζεσταίνει μια υπόθεση που μπορεί να ξαναγίνει θεσμικός πονοκέφαλος για την κυβέρνηση.

3) Τα κοινά σημεία των τριών

Εδώ είναι το ζουμί. Οι στήλες δεν συμφωνούν σε όλα, αλλά συμπίπτουν σε τέσσερα σημεία:

• Πρώτο, αναγνωρίζουν ότι το πολιτικό σκηνικό είναι εύφλεκτο. Άλλος μέσω Τεμπών, άλλος μέσω πολέμου, άλλος μέσω εκλογικών σεναρίων.
• Δεύτερο, όλες αντιμετωπίζουν την κοινή γνώμη σαν μάζα που πρέπει να πλαισιωθεί ερμηνευτικά πριν βγάλει συμπέρασμα μόνη της. Δηλαδή δεν ενημερώνουν απλώς, προ-ερμηνεύουν.
• Τρίτο, όλες δείχνουν ότι στο παρασκήνιο η βασική αγωνία είναι η σταθερότητα του κυβερνητικού κέντρου. Είτε με τον Φλωρίδη, είτε με τα μέτρα, είτε με τη Θεσσαλονίκη, το κεντρικό ερώτημα είναι αν ο Μητσοτάκης κρατά το τιμόνι.
• Τέταρτο, καμία δεν γράφει για τον απλό αναγνώστη μόνο. Γράφουν πρωτίστως για εσωτερικό κοινό εξουσίας: υπουργούς, βουλευτές, επικοινωνιακά επιτελεία, επιχειρηματίες, δημοσιογράφους, παράγοντες.

4) Ποιες είναι οι πιθανές πηγές ενημέρωσης πίσω από τα κείμενα

Εδώ θέλει προσοχή. Δεν μπορείς να αποδείξεις ονομαστικά πηγή αν δεν τη δίνουν. Μπορείς όμως να δεις το ίχνος.

Στο Big Mouth το ίχνος δείχνει υπουργικό/δικαστικό/νομικό κύκλωμα με ισχυρή πρόσβαση σε κυβέρνηση και παραδικαστικό ρεπορτάζ. Ο «φίλος δικηγόρος» και οι εσωτερικές πολιτικές συνδέσεις δεν είναι τυχαίες.

Στο Dark Room φαίνεται καθαρά κυβερνητικό briefing τύπου Μαξίμου–ΚΥΣΕΑ–αρμόδια υπουργεία, με επιπλέον επιχειρηματική οπτική για ενέργεια και αγορές.

Στον Βηματοδότη το υλικό μυρίζει Βουλή, ΝΔ Βορείου Ελλάδος, νομικούς κύκλους και παλαιό πασοκικό δίκτυο πληροφόρησης.

5) Η ατζέντα πίσω από τα σημεία

Το Big Mouth θέλει να περιορίσει τη μετατροπή των Τεμπών σε διαρκές αντικυβερνητικό λαϊκό δικαστήριο, αλλά ταυτόχρονα να πιέσει για ανασχηματιστική ή διορθωτική κίνηση απέναντι στον Φλωρίδη.

Το Dark Room θέλει να κατοχυρώσει το αφήγημα «η κυβέρνηση παραμένει η μόνη σοβαρή δύναμη διαχείρισης σε πόλεμο, ενέργεια, ασφάλεια».

Ο Βηματοδότης θέλει να βάλει στο τραπέζι ότι το εκλογικό ρολόι μπορεί να χτυπήσει νωρίτερα, όχι απαραίτητα γιατί το θέλει το Μαξίμου σήμερα, αλλά γιατί η πολιτική πίεση, οι υποκλοπές και η δεξιά διαρροή μπορεί να το επιβάλουν αύριο.

6) Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και γιατί

• Πρώτος στόχος: το Μαξίμου. Και οι τρεις στήλες του μιλούν με διαφορετικό ύφος, αλλά του μιλούν.
• Δεύτερος στόχος: η κοινοβουλευτική ΝΔ και οι δεξιοί opinion leaders. Ο Βηματοδότης ειδικά χτυπά εκεί.
• Τρίτος στόχος: ο επιχειρηματικός κόσμος που θέλει να ξέρει αν πάμε σε αποσταθεροποίηση ή όχι. Εκεί πατάει κυρίως το Dark Room.
• Τέταρτος στόχος: το μεσαίο πολιτικοποιημένο κοινό που δεν ψάχνει γεγονότα μόνο, αλλά «γραμμή ανάγνωσης» των γεγονότων. Εκεί πατά και το Big Mouth και ο Βηματοδότης.

Το δια ταύτα

Η σημερινή τριάδα στήνει ένα ενιαίο παρασκήνιο: η κυβέρνηση πιέζεται από Τέμπη, υποκλοπές, ακρίβεια, πόλεμο και δεξιά διαρροή, άρα το παιχνίδι περνά από την απλή διαχείριση στην πολιτική επιβίωση. Το Big Mouth σπρώχνει προς εσωτερικό καταλογισμό ευθυνών. Το Dark Room χτίζει ασπίδα νομιμοποίησης. Ο Βηματοδότης χτυπά καμπανάκι για εκλογικό χρόνο. Μαζί, γράφουν το ίδιο υπόγειο μήνυμα: «κρατήστε το σύστημα όρθιο πριν αρχίσει να τρίζει από παντού».

Το πιο τίμιο συμπέρασμα; Δεν έχουμε απλώς παραπολιτικά. Έχουμε μικρά κέντρα κατεύθυνσης της πολιτικής ατζέντας, ντυμένα με την αθωότητα της σφήνας και του ψιθύρου. Και αυτό είναι το πιο καθαρό σημάδι ότι όταν το σύστημα αγχώνεται, πρώτα μιλάνε οι στήλες και μετά οι πρωταγωνιστές.