Όλα καλά στις δημοσκοπήσεις… μέχρι να μιλήσουν οι δικογραφίες – Online Παραπολιτικές στήλες 17/03

Καθίστε αναπαυτικά, αγαπητοί μου, γιατί το μενού σήμερα δεν έχει απλώς παραπολιτική «μαρίδα», αλλά κανονικότατο καρχαρία στα κάρβουνα. Αν νομίζετε ότι οι στήλες των εφημερίδων γεμίζουν από κάψα για την ενημέρωσή σας, μάλλον πιστεύετε ακόμα στον Άγιο Βασίλη ή, ακόμα χειρότερα, στις υποσχέσεις για «ταχεία εκκαθάριση» των εκκρεμοτήτων του δημοσίου.

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Η ΝΔ στις δημοσκοπήσεις μπορεί να φαντάζει ακλόνητη σαν τον Παρθενώνα, αλλά στα ενδότερα του Μαξίμου ο καιρός θυμίζει Λονδίνο: υγρασία, ομίχλη και πολλή «μουρμούρα». Όταν διαβάζετε για «υπόγειες γκρίνιες», μην πάει ο νους σας σε ιδεολογικές αναζητήσεις. Εδώ μιλάμε για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου, όπως μας σφυρίζουν, κουμάντο κάνουν οι βουλευτές και όχι οι υπουργοί. Με λίγα λόγια, το «γαλάζιο» μαγαζί έχει γίνει ομοσπονδία τοπικών αρχόντων, με την ηγεσία να κοιτάζει το τρένο να περνάει.

Και αφού πιάσαμε τα τρένα, ας δούμε ποιοι επιβιβάζονται στην πρώτη θέση της «κατάρτισης». Εκεί, φίλοι μου, το «φαγοπότι» έχει όνομα και διεύθυνση. Στη ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ, για να συνεννοούμαστε), το δίδυμο Στρατινάκη-Γεωργίου φαίνεται να παίζει σε δικό του γήπεδο. Όταν πέφτουν στο τραπέζι 270 εκατομμύρια ευρώ για σεμινάρια που ίσως διδάσκουν πώς να ξύνεις το κεφάλι σου με στυλό, η δικαιοσύνη δεν είναι απλώς αίτημα, είναι η μόνη διέξοδος. Οι «λυπητερές» έρχονται, και δεν θα είναι καθόλου ευγενικές.

Την ίδια ώρα, το Πράσινο Στρατόπεδο ζει τον δικό του μύθο. Ο «Ηγέτης Νίκος» (ναι, ο Ανδρουλάκης, μη μπερδεύεστε) ετοιμάζεται, λέει, να γεμίσει το Wembley. Καλά, ας γεμίσουμε πρώτα την κάλπη στην Τριπολιτσά και βλέπουμε για το Λονδίνο. Η «πράσινη μάχη» της Πελοποννήσου είναι το ορεκτικό για όσα έρχονται, με το ΠΑΣΟΚ να προσπαθεί να πείσει ότι είναι ο «εξ ευωνύμων» πόλος, την ώρα που η κυβέρνηση χάνει το λάδι της από τις εσωτερικές τριβές.

Γιατί γράφονται όλα αυτά; Γιατί οι διαρροές είναι το «νόμισμα» της εξουσίας. Όταν μια στήλη «καρφώνει» έναν γενικό γραμματέα ή μια ασφαλιστική συμφωνία (βλέπε Εθνική-Allianz), δεν κάνει δημοσιογραφία, κάνει «πιστολιά». Στέλνει μήνυμα στο Μαξίμου: «Προσέξτε ποιον καλύπτετε, γιατί η μπόχα έφτασε μέχρι το Dark Room».

Το συμπέρασμα είναι απλό: Το παιχνίδι παίζεται στο ποιος θα ελέγξει τη ροή του χρήματος και ποιος θα επιβιώσει στον επόμενο ανασχηματισμό. Εσείς, απλώς παρακολουθήστε το σόου. Και μην ξεχνάτε: στην πολιτική, όπως και στο καζίνο, η μάνα (το σύστημα) κερδίζει πάντα. Οι υπόλοιποι απλώς πληρώνουμε το εισιτήριο για το Wembley της φαντασίας τους.

Καλά κρασιά και προσοχή στις υπογραφές!

Συνδυαστικής ανάγνωση

Τρεις στήλες, τρία διαφορετικά μαγαζιά, αλλά το ίδιο βασικό κόλπο. Δεν γράφουν απλώς «τι έγινε». Γράφουν πώς θέλουν να διαβαστεί αυτό που έγινε. Και εκεί βρίσκεται όλη η παραπολιτική τέχνη ή, αν θέλετε, η παραπολιτική μικροχειρουργική.

1) Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

A. Dark Room / Newmoney

Η στήλη στήνει από νωρίς ένα βασικό αφήγημα: ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ως δημοσκοπικός επιταχυντής για τον Μητσοτάκη, αλλά με επιφύλαξη ως προς τη διάρκεια. Παράλληλα, το κείμενο μεταφέρει τον πρωθυπουργό σε ευρωπαϊκό και γεωπολιτικό κάδρο: ΕΛΚ, Ορμούζ, Βρυξέλλες, Σχοινάς, ενεργειακή ατζέντα, άρα δεν τον δείχνει ως απλό διαχειριστή εσωτερικής φθοράς, αλλά ως παίκτη «άνω κατηγορίας». Την ίδια ώρα, ανοίγει και παράθυρο κινδύνου με τη νέα δικογραφία ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου η έμφαση πέφτει σε βουλευτές της ΝΔ και όχι, τουλάχιστον ακόμη, σε υπουργούς. Αυτό δεν είναι ουδέτερο: είναι τρόπος να ειπωθεί ότι το σύστημα έχει πρόβλημα, αλλά η κορυφή παραμένει ακόμη πολιτικά στεγνή.

B. ΒΗΜΑτοδότης / Το Βήμα

Εδώ το κάδρο είναι πιο σύνθετο και πιο «θεσμικό». Η στήλη παίζει ταυτόχρονα σε δύο ταμπλό: αφενός δίνει εικόνα εσωκομματικής τριβής στο ΠΑΣΟΚ στην Αρκαδία, με αριθμούς και στρατόπεδα, αφετέρου μεταφέρει εσωτερική γκρίνια στη ΝΔ μέσω της διαφοροποίησης Οικονόμου απέναντι στη γραμμή Μαρινάκη για την ανωνυμία στο Διαδίκτυο. Το κρίσιμο εδώ είναι ότι δεν παρουσιάζεται μια κυβέρνηση αρραγής, αλλά μια κυβέρνηση που έχει μουρμούρα στο «φιλελεύθερο» ακροατήριό της. Και έπειτα, σχεδόν με χειρουργική ψυχρότητα, βάζει ξανά στο κάδρο τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αυτή τη φορά πιο αποφασιστικά: η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, λέει, έχει πάει πέρα από τις επισυνδέσεις και η δικογραφία για άρσεις ασυλιών θεωρείται «δεμένη». Αυτό είναι πιο βαρύ από ένα απλό καρφί, είναι προαναγγελία θεσμικής πίεσης.

Γ. Big Mouth / Powergame

Εδώ το ύφος είναι πιο χύμα, πιο «ξέρω πράγματα και τα λέω με το ένα φρύδι σηκωμένο». Η στήλη ακουμπά τρία νήματα:

• πρώτον, προαναγγέλλει συνέντευξη Μητσοτάκη στο Bloomberg με επίκεντρο τον πόλεμο στο Ιράν και τον ρόλο της Ελλάδας, άρα αναπαράγει κι αυτή το μεγάλο γεωπολιτικό κάδρο,
• δεύτερον, χτυπά με μεγαλύτερη επιθετικότητα το δίδυμο Στρατινάκη–Γεωργίου, συνδέοντας ΔΥΠΑ, απευθείας αναθέσεις, κατάρτιση και πιθανή επιβάρυνση έως 270 εκατ. ευρώ,
• τρίτον, ξαναζεσταίνει το θέμα των υποκλοπών με την πληροφορία ότι έξι από τους 87 παρακολουθούμενους, μεταξύ τους ο Λαζόπουλος, πάνε προς Δικαιοσύνη.

Εδώ η γραμμή είναι σαφής: υπάρχει βούρκος στο παρακράτος εργολαβιών και οι υποκλοπές δεν έχουν τελειώσει πολιτικά.

2) Τα κοινά σημεία

Παρά τις διαφορές ύφους, οι τρεις στήλες συγκλίνουν σε τέσσερα μεγάλα μοτίβα.

• Πρώτο, όλες αναγνωρίζουν ότι η γεωπολιτική κρίση αλλάζει το εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι. Το Newmoney το λέει ευθέως με δημοσκοπική άνοδο της ΝΔ, το Powergame με διεθνή προβολή Μητσοτάκη στο Bloomberg, και το Βήμα πιο έμμεσα, μέσω της γενικότερης μετατόπισης σε ζητήματα ισχύος, ενέργειας και ασφάλειας.
• Δεύτερο, και οι τρεις αφήνουν να αιωρείται ότι η κυβερνητική εικόνα δεν είναι τόσο συμπαγής όσο δείχνει η κορυφή. Στο Βήμα αυτό φαίνεται με Οικονόμου–Μαρινάκη, στο Newmoney με την επιφυλακτικότητα για το πόσο θα κρατήσει η δημοσκοπική άνοδος, στο Powergame με τα σκάνδαλα γύρω από ΔΥΠΑ/κατάρτιση και τις σκιές των υποκλοπών.
• Τρίτο, ο ΟΠΕΚΕΠΕ εμφανίζεται ως φάκελος που δεν έχει τελειώσει και που μπορεί να επανέλθει με βαρύτερες κοινοβουλευτικές ή ποινικές συνέπειες. Εδώ Newmoney και ΒΗΜΑτοδότης ουσιαστικά συναντιούνται.
• Τέταρτο, υπάρχει κοινή παραδοχή ότι η μάχη δεν δίνεται μόνο για την αλήθεια των γεγονότων, αλλά για τη διαχείριση των εντυπώσεων μέσα στις ελίτ: κόμματα, βουλευτές, οικονομικοί παίκτες, μηχανισμοί επιρροής, ενημερωτικά κέντρα. Αυτές οι στήλες δεν απευθύνονται στον ταξιτζή της γειτονιάς, απευθύνονται στο πολιτικό και επιχειρηματικό ενδιάμεσο στρώμα που μεταφέρει γραμμή, σχόλιο και φόβο.

3) Ποιες φαίνεται να είναι οι πηγές ενημέρωσης

Εδώ θέλει λίγη ψυχραιμία και καθόλου αφέλεια.

Το Newmoney / Dark Room πατά εμφανώς σε κυβερνητικές και ευρωπαϊκές πηγές. Το ίδιο το κείμενο επικαλείται «Μ.Μ.», ευρωπαϊκή πηγή, γνώση για telco του ΕΛΚ και ενημέρωση για διαδρομή δικογραφίας προς Λουξεμβούργο και πίσω. Αυτή είναι στήλη με πρόσβαση σε Μαξίμου, υπουργικά γραφεία, Βρυξέλλες και κομματικό παρασκήνιο της ΝΔ.

Το ΒΗΜΑτοδότης δείχνει πρόσβαση σε κομματικά επιτελεία, κοινοβουλευτικές ζυμώσεις, θεσμικές πηγές και πρόσωπα που γνωρίζουν τι συζητιέται «εντός τειχών». Ο τρόπος που δένει ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΟΠΕΚΕΠΕ δείχνει στήλη που ακούει και από τις δύο όχθες, αλλά προτιμά τη θεσμική γλώσσα αντί του ανοιχτού μπαζώματος.

Το Powergame / Big Mouth μυρίζει περισσότερο δίκτυο από κρατικές δομές, εργολαβικά κυκλώματα, διοικητικούς μηχανισμούς και πρόσωπα που μιλούν όταν θέλουν να κάψουν άλλους πριν καούν οι ίδιοι. Όταν μια στήλη μπαίνει σε απευθείας αναθέσεις, ΔΥΠΑ, εταιρείες, πόθεν έσχες, λογιστές και δυνητικές διασυνδέσεις με υποκλοπές, δεν τρέφεται από γενική πολιτική κουβέντα· τρέφεται από ανταγωνιστικά κέντρα μέσα στο ίδιο σύστημα.

4) Η ατζέντα πίσω από κάθε στήλη

Το Dark Room επιχειρεί να πει το εξής: «Η κυβέρνηση έχει αέρα λόγω διεθνούς κρίσης, αλλά ας μην τρελαθούμε, υπάρχουν νάρκες». Είναι μια στήλη που ταυτόχρονα νομιμοποιεί την ισχύ του Μαξίμου και κρατά ανοιχτό τον φάκελο της πολιτικής φθοράς. Με απλά λόγια: στήριξη χωρίς λευκή επιταγή.

Ο ΒΗΜΑτοδότης μοιάζει να θέλει να δείξει ότι κάτω από την επιφάνεια των μεγάλων τίτλων βράζουν εσωτερικές συγκρούσεις. Η ατζέντα του είναι πιο ερμηνευτική: να αποδείξει ότι τα κόμματα δεν είναι μονοκόμματα, ότι η ΝΔ έχει ιδεολογικό και πολιτικό νευρικό σύστημα, και ότι το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει να είναι πεδίο εσωτερικής σύγκρουσης ισορροπιών. Παράλληλα, με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, υπενθυμίζει ότι οι θεσμοί μπορεί να ξαναγράψουν την ατζέντα.

Το Big Mouth έχει πιο επιθετική ατζέντα: δεν αρκείται να υπονοήσει, θέλει να στιγματίσει. Φτιάχνει φάκελο πίεσης. Δείχνει ποιοι μπορεί να χρεωθούν λεφτά, σκιές, δίκτυα και επερχόμενες νομικές περιπέτειες. Δεν είναι απλώς παραπολιτική κουβέντα· είναι εργαλείο πίεσης, διαπραγμάτευσης και προειδοποίησης.

5) Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και γιατί

Εδώ είναι το πραγματικό παιχνίδι.

Το Dark Room στοχεύει κυρίως σε επιχειρηματικά και κυβερνητικά ακροατήρια που θέλουν να ξέρουν «πού πάει το πράγμα». Θέλει να επηρεάσει βουλευτές, συμβούλους, επικοινωνιακά επιτελεία, αλλά και ανθρώπους της αγοράς που διαβάζουν σταθερότητα ή αστάθεια πίσω από τις λέξεις. Το μήνυμα είναι: «ο Κυριάκος κρατά τιμόνι, αλλά κοιτάτε και τα ρήγματα».

Ο ΒΗΜΑτοδότης θέλει να επηρεάσει το πιο παραδοσιακό πολιτικό σύστημα: κομματικούς, κοινοβουλευτικούς, θεσμικούς παράγοντες, opinion leaders. Δεν κάνει θόρυβο για τον θόρυβο. Καταγράφει τις τριβές για να τις νομιμοποιήσει ως πολιτικό δεδομένο. Άρα επηρεάζει εκείνους που μετράνε συσχετισμούς και όχι likes.

Το Big Mouth θέλει να επηρεάσει φοβίζοντας, εκθέτοντας και προειδοποιώντας. Το target group είναι όσοι συμμετέχουν ή κινούνται γύρω από κρατικό χρήμα, πολιτική προστασία, εργολαβικά δίκτυα, αλλά και όσοι έχουν λόγο να ανησυχούν για το αν οι υποκλοπές ξαναγίνουν πρώτο θέμα. Είναι η στήλη που λέει: «σας βλέπουμε, σας κρατάμε σημειώσεις, μη νομίζετε ότι ξεχάστηκε».

Συμπέρασμα

Η συνδυαστική εικόνα είναι καθαρή: η κυβέρνηση επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη γεωπολιτική κρίση ως ηγετικό πλεονέκτημα, αλλά το παραπολιτικό υπόγειο λέει ότι η κανονικότητα δεν έχει επιστρέψει· απλώς άλλαξε φωτισμό. ΟΠΕΚΕΠΕ, ΔΥΠΑ, κατάρτιση, υποκλοπές, εσωτερικές γκρίνιες στη ΝΔ, τοπικά μαχαιρώματα στο ΠΑΣΟ, όλο το οικοδόμημα μοιάζει με σαλόνι που γυαλίστηκε για τους επισκέπτες, ενώ στην αποθήκη ακούγονται ακόμη ποντίκια.

Το πραγματικό τους μήνυμα προς το σύστημα είναι ένα: «Μην κοιτάτε μόνο τις μετρήσεις. Κοιτάτε ποιος κρατά φακέλους, ποιος σπρώχνει ατζέντα και ποιος ετοιμάζεται να χρεώσει τον λογαριασμό στον επόμενο.»