Θα ανέβει αλώβητος ο Μητσοτάκης στο Delphi Forum; – Επισκόπηση Τύπου 22/04

Μερικές φορές η πολιτική δεν αποκαλύπτεται στις μεγάλες δηλώσεις αλλά στον τρόπο που μια κυβέρνηση αναγκάζεται να αλλάζει θέμα μέσα στην ίδια μέρα. Από το πρωί στη Βουλή ο Κυράκος Μητσοτάκης, το μεσημέρι στο υπερπλεόνασμα, το απόγευμα στα ελληνοτουρκικά. Αυτή είναι η εικόνα της σημερινής συγκυρίας: όχι μιας κυβέρνησης που χάνει ακόμη τον έλεγχο, αλλά+6- μιας κυβέρνησης που πρέπει να αποδείξει διαρκώς ότι τον διατηρεί. Και αυτό, από μόνο του, είναι είδηση. Η σημερινή ψηφοφορία για την άρση ασυλίας 13 βουλευτών της Ν.Δ. λόγω της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ αντιμετωπίζεται από σειρά εφημερίδων ως πραγματική δοκιμασία συνοχής, με εκφράσεις όπως «δοκιμάζεται η Ν.Δ. στη Βουλή», «συναγερμός στο Μαξίμου» και «ουσιαστικά μονόδρομος».

Εδώ βρίσκεται και το ουσιαστικό πρόβλημα του Μαξίμου. Όχι μόνο στο αν θα υπάρξουν διαρροές ή διαφοροποιήσεις, αλλά στο ότι το θέμα δεν περιορίζεται πια σε μια νομική ή κοινοβουλευτική διαδικασία. Έχει μετατραπεί σε πολιτικό τεστ αξιοπιστίας. Διότι όταν ακόμα και φιλικά ή συντηρητικά φύλλα αποδέχονται ότι η διαδικασία είναι δύσκολο να αποτραπεί, τότε η ζημιά δεν είναι κοινοβουλευτική, είναι συμβολική. Η εικόνα που παράγεται είναι πως το κυβερνητικό στρατόπεδο δεν κινείται από θέση άνεσης, αλλά από θέση άμυνας.

Το δεύτερο μέτωπο είναι οικονομικό, αλλά έχει καθαρά πολιτικό περιεχόμενο. Τα μέτρα στήριξης των περίπου 500 εκατ. ευρώ που συνδέονται με το υπερπλεόνασμα προβάλλονται ως ανακούφιση για νοικοκυριά και κυρίως για συνταξιούχους, με ορισμένα φύλλα να μιλούν για νέα ενίσχυση εν μέσω διεθνούς πίεσης και άλλα να τα παρουσιάζουν σχεδόν ως γενναία επιστροφή πλεονάσματος στους πολίτες. Όμως η χρονική σύμπτωση με τη σημερινή πολιτική πίεση δεν περνά απαρατήρητη. Η κυβέρνηση δεν μοιράζει μόνο δημοσιονομικό χώρο, προσπαθεί να ανακτήσει πολιτικό οξυγόνο.

Στο τρίτο μέτωπο, η Άγκυρα επανέρχεται με επιθετική φρασεολογία κατά των ελληνικών χαρτών αλιείας, μιλώντας για «φανταστικά θαλάσσια σύνορα» και «άκυρους χάρτες». Εδώ η κυβέρνηση βρίσκει ένα πεδίο όπου μπορεί να εμφανιστεί πιο συνεκτική και θεσμικά ισχυρή. Μόνο που ούτε αυτό αρκεί για να σβήσει την εσωτερική πίεση. Γιατί όταν το εσωτερικό μέτωπο παράγει αμηχανία, κάθε εξωτερική ένταση διαβάζεται και ως πιθανός αντιπερισπασμός. Και το στίγμα της ημέρας λίγες ώρες πριν την ψηοφορία και την επίσκεψη Μητσοτάκη στο Delphi Forum: μια κυβέρνηση που παραμένει κυρίαρχη, αλλά δεν αποπνέει πια πολιτική άνεση. Και στην πολιτική, η απώλεια άνεσης είναι συχνά ο προάγγελος απώλειας πρωτοβουλίας.

Βήμα-βήμα ανάγνωση της ημερήσιας ατζέντας

Το καθαρό στίγμα της ημέρας είναι ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε άμυνα σε δύο μέτωπα ταυτόχρονα και προσπαθεί να περάσει στην αντεπίθεση με τρίτο, εξωτερικό πεδίο. Πρώτο μέτωπο είναι η Βουλή και η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ με τις άρσεις ασυλίας, την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τη βαριά συζήτηση για το κράτος δικαίου. Δεύτερο μέτωπο είναι η κοινωνική πίεση από ακρίβεια, καύσιμα και νέες ενεργειακές ανησυχίες λόγω Μέσης Ανατολής. Τρίτο πεδίο, όπου το Μαξίμου επιχειρεί να ξαναβρεί έδαφος, είναι η εθνική ατζέντα: θαλάσσια πάρκα, χάρτες αλιείας, τουρκικές αντιδράσεις και εικόνα αποφασιστικότητας. Με απλά λόγια, η κυβέρνηση δεν κυβερνά από θέση επιθετικής άνεσης. Κυβερνά προσπαθώντας να προλάβει εσωτερική φθορά, κοινωνική γκρίνια και εθνικές δοκιμασίες πριν συγκροτηθούν σε ενιαίο πολιτικό ρεύμα φθοράς.

1. ΟΠΕΚΕΠΕ, άρσεις ασυλίας, Κοβέσι, κράτος δικαίου

Εδώ χτυπάει η καρδιά της πολιτικής ημέρας. Τα Νέα περιγράφουν το Μαξίμου να κάνει «ασκήσεις ισορροπίας» σε τρία επίπεδα, με υπουργούς, κοινοβουλευτική ομάδα και Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, δηλαδή αναγνωρίζουν ευθέως ότι υπάρχει πρόβλημα διαχείρισης, όχι απλώς επικοινωνίας. Η Ναυτεμπορική το πηγαίνει πιο θεσμικά: «ώρα μηδέν» στη Βουλή για 13 βουλευτές της ΝΔ, άρα το θέμα δεν είναι απλώς ηθικό ή δημοσιογραφικό, αλλά κοινοβουλευτικό τεστ συνοχής. Η Εφημερίδα των Συντακτών μιλά για δοκιμασία της ΝΔ στη Βουλή, άρα επενδύει στο σενάριο πολιτικής φθοράς. Ο Εθνικός Κήρυξ, αν και εφημερίδα της διασποράς, είναι ίσως από τους πιο ωμούς: «συναγερμός στο Μαξίμου» και τηλεφωνήματα για να αποτραπεί γαλάζιο αντάρτικο. Η Kontra μετατρέπει το ίδιο σενάριο σε καταστροφικό προφητικό αφήγημα: «μαζική ανταρσία οδηγεί σε εκλογές». Η One Voice βλέπει πίσω από τα μέτρα στήριξης απόπειρα αλλαγής ατζέντας λόγω της ψηφοφορίας. Η Εστία πηγαίνει στο ίδιο σημείο από δεξιά γωνία και μιλά για «μέτρα-πυροτέχνημα» ώστε να σκεπαστεί η ανταρσία των βουλευτών. Από την άλλη πλευρά, η Απογευματινή επιχειρεί να βγάλει τη συζήτηση από το πεδίο του σκανδάλου και να τη μεταφέρει στην τοξικότητα της αντιπολίτευσης, ενώ Το Μανιφέστο αντεπιτίθεται καταγγέλλοντας «κοπτοραπτική» στις δικογραφίες και θυμίζοντας παλαιότερες παρεμβάσεις του ΠΑΣΟΚ κατά της Παπανδρέου. Η Δημοκρατία επιλέγει την πιο βαριά σύγκρουση: όχι απλώς δυσλειτουργία, αλλά ευθεία σύνδεση της κυβέρνησης με αντιευρωπαϊκή ολίσθηση και θεσμική υποκρισία.

Συμπέρασμα: η ημερήσια ατζέντα δεν είναι «αν υπάρχει θέμα», αλλά πόσο βαθύ είναι το πρόβλημα, ποιον χτυπά και αν μετατρέπεται σε τραύμα νομιμοποίησης για την κυβέρνηση.

2. Το υπερπλεόνασμα ως πολιτική αποσυμπίεση

Το δεύτερο ισχυρό μοτίβο είναι η προαναγγελία μέτρων 350 έως 500 εκατ. ευρώ. Εδώ οι τίτλοι χωρίζονται καθαρά σε τρεις σχολές. Η πρώτη είναι η σχολή της τεχνοκρατικής καταγραφής: Ναυτεμπορική, Καθημερινή και εν μέρει Τα Νέα περιγράφουν το υπερπλεόνασμα ως πραγματικό δημοσιονομικό χώρο, ο οποίος δίνει δυνατότητα στοχευμένων παρεμβάσεων σε συνταξιούχους, οικογένειες και ευάλωτους. Η δεύτερη είναι η σχολή της κυβερνητικής προβολής: Απογευματινή, Ελεύθερος Τύπος, POLITICAL και Το Μανιφέστο το παρουσιάζουν ως πολιτικό και οικονομικό εργαλείο επιστροφής μέρους της υπεραπόδοσης στην κοινωνία, με λεπτομέρειες για επιδόματα, ενοίκιο, καύσιμα, vouchers και έκτακτες ενισχύσεις. Η τρίτη είναι η σχολή της καχυποψίας: One Voice, Εστία, Kontra και, σε άλλο ύφος, η Δημοκρατία διαβάζουν τα μέτρα ως αντιπερισπασμό ή αγορά χρόνου μπροστά στη Βουλή. Η πολιτική αλήθεια βρίσκεται ανάμεσα: και τα δύο ισχύουν. Το μέτρο είναι υπαρκτό, αλλά και το timing είναι απολύτως πολιτικό. Το ερώτημα δεν είναι αν η κυβέρνηση «δικαιούται» να δώσει μέτρα. Το ερώτημα είναι αν αυτά αρκούν για να μετατρέψουν την αμυντική στάση σε κοινωνική εκτόνωση. Η αίσθησή που επικρατεί είναι, πως όχι. Μπορούν να μειώσουν τον τόνο για λίγα εικοσιτετράωρα, αλλά δεν ακουμπούν τον πυρήνα της δυσαρέσκειας: κόστος ζωής, αίσθηση αδικίας, φθορά εμπιστοσύνης, κούραση από διαδοχικά σκάνδαλα.

3. Ελληνοτουρκικά, θαλάσσια πάρκα και κυριαρχικά δικαιώματα

Η εξωτερική ατζέντα χρησιμοποιείται σήμερα και ως ουσία και ως αντίβαρο. Τα Νέα ανεβάζουν το θέμα του θαλάσσιου πάρκου στις Κυκλάδες και μιλούν για βαλκανική συμμαχία και διεθνείς προσκλήσεις στην Κύπρο. Ο Ελεύθερος Τύπος βάζει στο κέντρο το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο στο Νότιο Αιγαίο, συνδέοντάς το ανοιχτά με «θωράκιση περιβάλλοντος και κυριαρχικών δικαιωμάτων». Η Καθημερινή διαβάζει πιο ψύχραιμα το ίδιο πεδίο, επιμένοντας ότι η Άγκυρα ανεβάζει ξανά το θερμόμετρο στο Αιγαίο. Η POLITICAL και η Απογευματινή καταγράφουν επίσης τη νέα τουρκική φρασεολογία περί «άκυρων» ελληνικών χαρτών και «φανταστικών συνόρων». Η Εστία πάει βαθύτερα: βλέπει μετατόπιση της Ελλάδας από την παλιά αμυντική λογική σε νομικο-στρατηγική απάντηση απέναντι στην Άγκυρα, δηλαδή επιχειρεί να δώσει ιδεολογικό βάθος στην κίνηση. Η Δημοκρατία, πιο συγκρουσιακή, ερμηνεύει τις κινήσεις Ερντογάν – Φιντάν ως ένδειξη φόβου για νέες γεωπολιτικές ισορροπίες. Άρα, εδώ έχουμε μια σπάνια σχετική σύγκλιση: ακόμα και φύλλα με εντελώς διαφορετικές πολιτικές προθέσεις αναγνωρίζουν ότι το μέτωπο Τουρκίας επανέρχεται. Η διαφορά είναι στο γιατί το αναδεικνύουν: οι φιλοκυβερνητικοί το θέλουν ως πεδίο ανάκτησης κύρους, οι αντιπολιτευτικοί

4. Μέση Ανατολή, πόλεμος, πετρέλαιο, ακρίβεια

Το τέταρτο κρίσιμο μοτίβο είναι ο φόβος μιας νέας αλυσίδας ενεργειακού και πληθωριστικού σοκ. Η Καθημερινή, η Ναυτεμπορική και ο Ελεύθερος Τύπος αναλύουν τις οικονομικές και εφοδιαστικές παρενέργειες του πολέμου με όρους αγοράς, αερομεταφορών, καυσίμων και αντοχών της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η Εφημερίδα των Συντακτών μιλά για Ευρώπη σε ενεργειακή παγίδα και «μέτρα-ασπιρίνες», σπρώχνοντας τη συζήτηση από το εθνικό στο ευρωπαϊκό επίπεδο ευθύνης. Η Δημοκρατία, η Kontra και το Μακελειό τείνουν να δραματοποιούν: ασφυκτικές αγορές, γενικευμένη φτώχεια, ιστορική αποτυχία διαχείρισης. Η Ριζοσπαστική και η εξωκοινοβουλευτική αριστερά – Ριζοσπάστης και Εργατική Αλληλεγγύη, εντάσσουν το ίδιο φαινόμενο στην κλασική αντιιμπεριαλιστική και ταξική ανάγνωση: πολεμικές ανατιμήσεις στην ενέργεια, πακέτα στήριξης των βιομηχάνων, ανάγκη απεργιακής και αντικαπιταλιστικής απάντησης. Αυτό το νήμα έχει σημασία γιατί δείχνει πού μπορεί να μετασχηματιστεί η κοινωνική δυσαρέσκεια. Αν η ακρίβεια πάρει δεύτερο κύμα, η φθορά της κυβέρνησης δεν θα μετριέται μόνο θεσμικά αλλά και καθαρά βιοτικά.

5. Αντιπολίτευση, Τσίπρας, Καρυστιανού, πολιτική ανασύνθεση

Εδώ εμφανίζεται το πιο ενδιαφέρον παραπολιτικό βάθος της ημέρας. Η Kontra σπρώχνει επιθετικά το σενάριο εκτόξευσης του νέου σχήματος Τσίπρα στο 20% και το παρουσιάζει ως βασικό αντίπαλο της ΝΔ. Η One Voice επιμένει αφενός σε «διακριτική αλλά καθοριστική συμβολή Σιακαντάρη» στην επάνοδο Τσίπρα, αφετέρου σε χτύπημα κατά της Καρυστιανού, δηλαδή στο πεδίο της αντισυστημικής ή μετασυστημικής ανακατάταξης. Το Μανιφέστο, από την άλλη, προειδοποιεί ότι κόμμα Καρυστιανού «θερίζει» ψηφοφόρους από Πλεύση, ΣΥΡΙΖΑ, Νίκη και Ελληνική Λύση, άρα προσπαθεί να χαρτογραφήσει ποιοι χάνουν από μια τέτοια δεξαμενή και όχι ποιος κερδίζει συνολικά. Τα Νέα χειρίζονται το θέμα με σαφώς πιο συστημική προσοχή: αναγνωρίζουν τη ρευστότητα, αλλά δεν σπεύδουν να τη μετατρέψουν σε βεβαιότητα. Το πραγματικό πολιτικό μήνυμα είναι άλλο: το αντιπολιτευτικό μπλοκ δεν έχει ακόμη σταθερό φορέα, αλλά έχει διαθέσιμη ενέργεια. Όποιος τη συγκροτήσει πρώτο, θα αποκτήσει δυναμική. Αυτό τρομάζει τη ΝΔ περισσότερο από την τρέχουσα κοινοβουλευτική δυσφορία, γιατί η δυσφορία των βουλευτών ελέγχεται. Η κοινωνική αναζήτηση νέου φορέα, όχι.

6. Αυτοδιοίκηση, περιφέρεια, κοινωνική διοίκηση και μικρές εστίες φθοράς

Εδώ βρίσκεται κάτι που οι περισσότεροι κεντρικοί τίτλοι υποβαθμίζουν. Η POLITICAL αναδεικνύει το ζήτημα Μουτζούρη και της Λέσβου, δηλαδή μια εστία περιφερειακής πολιτικής φθοράς με στοιχεία διαχείρισης και πρόκλησης. Ο Τύπος Θεσσαλονίκης δείχνει μια εντελώς διαφορετική Ελλάδα: Flyover, ΟΑΣΘ, μουσικοί του δρόμου, Freskon, επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην τοπική αγορά. Η Ηχώ των Δημοπρασιών βάζει πολύ σωστά στο τραπέζι δύο βαριά ζητήματα διοίκησης: έλλειψη γιατρών στα νησιά και απεργία στους δήμους για μονιμοποίηση εργαζομένων. Ο Λόγος κινείται στην ίδια κοινωνική-διοικητική σφαίρα με φοροδιαφυγή, τρόφιμα, δήμους και μέτρα στήριξης. Αυτά δεν είναι δευτερεύοντα. Είναι τα πραγματικά καθημερινά πεδία όπου κρίνεται η διοικητική επάρκεια του κράτους. Τι μας διαφεύγει; Το κεντρικό πολιτικό ενδιαφέρον διαβάζει τη Βουλή, αλλά η επόμενη εκλογική φθορά θα γραφτεί και στα νοσοκομεία των νησιών, στις συμβάσεις των δήμων, στις τοπικές υποδομές, στη μετακίνηση, στο ράφι, στο ενοίκιο.

Συνδυαστική αξιολόγηση ανά εφημερίδα

Η POLITICAL λειτουργεί ως insider δεξιάς κοπής με ισχυρό οικονομικό παρασκήνιο: καταγράφει την αγωνία του Μαξίμου, αλλά δεν αποσκοπεί στην κατάρρευση της κυβέρνησης, αποσκοπεί στη διαχείριση ισχύος. Ο Τύπος Θεσσαλονίκης έχει χαμηλή κεντρική πολιτική ένταση και υψηλή τοπική χρησιμότητα. Η Ηχώ των Δημοπρασιών είναι χρήσιμη για κοινωνικο-διοικητικά ελλείμματα και για τον παλμό αυτοδιοίκησης. Η Star Press και η Espresso βρίσκονται σχεδόν εκτός πολιτικού πυρήνα: παράγουν κυρίως θόρυβο, κουτσομπολιό, έγκλημα και πρόσωπα. Η One Voice είναι επιθετική, προσωποκεντρική, με σαφή πρόθεση να πλήξει το κυβερνητικό ηθικό και να τροφοδοτήσει ρήγματα στο αντισυστημικό ακροατήριο. Ο Λόγος είναι μικτός τίτλος λαϊκής πολιτικοοικονομικής ενημέρωσης, με έμφαση στο άμεσο κόστος ζωής. Η Εργατική Αλληλεγγύη έχει καθαρό αντικαπιταλιστικό κινηματικό βλέμμα: δεν επενδύει στην κοινοβουλευτική ίντριγκα, αλλά στη δρόμο-απεργία-σύγκρουση. Η Ελεύθερη Ώρα κινείται στη ζώνη θεωριών ελέγχου, πολιτισμικού πανικού και θρησκευτικού-εθνικού φοβικού λόγου. Το Μακελειό είναι μηχανή οργής: συνδέει οικονομικό παρελθόν, κραυγή και εθνικοπατριωτική σκόνη χωρίς σοβαρή αναλυτική πειθαρχία. Η Kontra επενδύει στρατηγικά σε αφήγημα αποσύνθεσης της ΝΔ και παράλληλης ανόδου Τσίπρα. Η Δημοκρατία χτυπάει την κυβέρνηση από δεξιά-λαϊκιστική αλλά και καραμανλική γωνία, με αιχμές θεσμικές, κοινωνικές και εθνικές. Η Απογευματινή είναι το πιο καθαρό παράδειγμα ελεγχόμενης φιλοκυβερνητικής σταθεροποίησης: αναγνωρίζει τη δυσκολία, αλλά δουλεύει για εκτόνωση και θεσμική ομαλοποίηση. Ο Ριζοσπάστης επιμένει σε ταξική αποκωδικοποίηση, αντιπολεμικά και εργασιακά. Το Μανιφέστο είναι επιθετικό επικοινωνιακό όπλο της κυβερνητικής παράταξης: όχι απλώς υπεράσπιση, αλλά αντεπίθεση και ηθική απονομιμοποίηση της αντιπολίτευσης. Τα Νέα παίζουν ρόλο κεντρώου συστημικού ισοζυγιστή: βλέπουν τα προβλήματα, αλλά ενδιαφέρονται και για τη δυνατότητα διαχείρισής τους. Η Ορθόδοξη Αλήθεια είναι ουσιαστικά εκτός της γραμμής της ημέρας. Η Ναυτεμπορική είναι ο ψυχρός μηχανισμός καταγραφής του τι συμβαίνει όταν η πολιτική συναντά τους αριθμούς. Η Καθημερινή κρατά θεσμική, γεωπολιτική και μακροοικονομική απόσταση, αποφεύγοντας το παραπολιτικό ψέκασμα. Η Εστία δίνει ιδεολογική, εθνική και θεσμική κριτική από συντηρητική σκοπιά. Ο Εθνικός Κήρυξ Νέας Υόρκης έχει μικρότερο όγκο αλλά υψηλή πολιτική ευκρίνεια: διάβασε καθαρά ότι το Μαξίμου φοβάται το αντάρτικο. Ο Ελεύθερος Τύπος δουλεύει σε τροχιά κυβερνητικής χρησιμότητας με έμφαση στο πακέτο μέτρων και στην εθνική ατζέντα. Η Εφημερίδα των Συντακτών παραμένει συνεπής στον ρόλο της κύριας αριστερής αντιπολιτευτικής εφημερίδας: εστιάζει στην κοινοβουλευτική δοκιμασία της ΝΔ, στην ενεργειακή αποτυχία της Ευρώπης και στην πολιτική οργή της περιφέρειας.

Τι μας διαφεύγει

Το πρώτο που κινδυνεύει να μας διαφύγει είναι ότι η κρίση δεν είναι αμιγώς αντιπολιτευτική απέναντι στην κυβέρνηση, είναι εν μέρει και ενδοδεξιά. Το βλέπεις στη Δημοκρατία, στην Εστία, σε τμήματα της POLITICAL, αλλά και στον υπόγειο τόνο πολλών δεξιών ή πατριωτικών φύλλων. Το δεύτερο είναι ότι η αντιπολίτευση δεν έχει ακόμη νικητή, αλλά έχει κοινό που ψάχνει νικητή. Το τρίτο είναι ότι η κοινωνική πίεση δεν έχει ιδεολογικό χρώμα: είναι συγχρόνως θεσμική δυσπιστία, βιοτική κόπωση και ανάγκη για στοιχειώδη σοβαρότητα. Και το τέταρτο είναι ότι η κυβέρνηση φαίνεται να επενδύει σε δύο μηχανισμούς ταυτόχρονα: μικρές στοχευμένες παροχές και μεγάλη εθνική ατζέντα. Αυτό μπορεί να κρατήσει συσπειρωμένη τη βάση της, αλλά όχι να αποκαταστήσει αυτομάτως την ηθική φθορά.

Τι προμηνύεται

Προμηνύονται τέσσερα πράγματα.

• Πρώτον, σκληρή περίοδος εσωτερικής διαχείρισης στη ΝΔ, ακόμη κι αν η ψηφοφορία δεν παράξει θεαματικό αντάρτικο.
• Δεύτερον, επιθετική επικοινωνιακή επιστροφή του Μαξίμου με μείγμα παροχών, εξωτερικής πολιτικής και θεσμικής αντεπίθεσης κατά της αντιπολίτευσης.
• Τρίτον, επιτάχυνση της συζήτησης για νέο φορέα στον χώρο από ΠΑΣΟΚ έως αντισυστημική διαμαρτυρία, με τον Τσίπρα να επανέρχεται ως διαθέσιμος πόλος, έστω όχι ακόμη συγκροτημένος.
• Τέταρτον, μεγαλύτερη σύνδεση οικονομίας και γεωπολιτικής: αν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή παρατείνει την ενεργειακή αστάθεια, τότε το πεδίο της καθημερινότητας θα ξαναγίνει το πιο επικίνδυνο για την κυβέρνηση.

Το πιο πιθανό άμεσο σενάριο δεν είναι η πτώση, αλλά η παρατεταμένη φθορά με εναλλαγές μικρών ανακουφίσεων και νέων αιχμών κρίσης.

Συνολικό αποτύπωμα πολιτικού κλίματος

Το πολιτικό κλίμα της ημέρας είναι βαρύ, νευρικό και άκρως αμυντικό. Δεν είναι κλίμα κατάρρευσης, είναι κλίμα πίεσης, όπου η εξουσία νιώθει ότι πρέπει να προλάβει εξελίξεις και οι αντίπαλοί της νιώθουν ότι υπάρχει αίμα στο νερό. Η κυρίαρχη γραμμή αντιπαράθεσης είναι αν το ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελεί συγκυριακή ζημιά ή βαθύτερο σύμπτωμα εξουσιαστικής φθοράς. Δεύτερη γραμμή είναι αν το υπερπλεόνασμα συνιστά σοβαρή κοινωνική παρέμβαση ή πολιτικό αντιπερισπασμό. Τρίτη γραμμή είναι αν τα ελληνοτουρκικά και η Μέση Ανατολή προσφέρουν στην κυβέρνηση χώρο επαναπατριωτικής ανασύνταξης ή νέα τεστ επάρκειας. Αν έπρεπε να το πω ωμά: η κυβέρνηση δεν δείχνει ακόμη ηττημένη, αλλά δείχνει κουρασμένη, πιεσμένη και υποχρεωμένη να παίζει ταυτόχρονα άμυνα, αντιπερισπασμό και εθνική πρωτοβουλία.