Άρσεις ασυλίας, Κοβέσι και γαλάζια… “ανταρσία” – Online Παραπολιτικές στήλες 20/04

Στο Μαξίμου μπορεί να έχουν μάθει να διαβάζουν τις δημοσκοπήσεις με ψυχραιμία, αλλά τις παραπολιτικές στήλες οφείλουν να τις διαβάζουν με πιο μεγάλη προσοχή. Γιατί εκεί, πίσω από τα υπονοούμενα, τις διαρροές και τις μπηχτές, εμφανίζεται συχνά η αλήθεια που δεν χωρά στις επίσημες ανακοινώσεις. Και η αλήθεια των τελευταίων ημερών είναι απλή: η κυβέρνηση δεν δοκιμάζεται μόνο από τις υποθέσεις που την πιέζουν, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο τα δικά της στελέχη αρχίζουν να μετρούν αποστάσεις, κόστος και προσωπική επιβίωση.

Το κυβερνητικό πρόβλημα δεν είναι μόνο αν κάποιοι βουλευτές θα πειθαρχήσουν ή όχι σε μια γραμμή για τις άρσεις ασυλίας. Αυτό είναι το σύμπτωμα. Το πρόβλημα είναι βαθύτερο: ότι το πολιτικό σύστημα της Νέας Δημοκρατίας, ύστερα από χρόνια κυριαρχίας, αρχίζει να δείχνει τα γνώριμα σημάδια της φθοράς που φέρνει η μακρά παραμονή στην εξουσία. Όχι κατάρρευση. Κάτι πιο επικίνδυνο: κόπωση, αλαζονεία, εσωτερική αυτονόμηση, σύγχυση ανάμεσα στη διαχείριση και στη στρατηγική.

Κάπου εκεί εμφανίζεται η Κοβέσι, όχι απλώς ως πρόσωπο, αλλά ως σύμβολο. Ως η υπενθύμιση ότι η εξουσία μπορεί να ελέγχει πολλά, αλλά όχι τα πάντα. Και αυτό ενοχλεί. Ενοχλεί μια πολιτική τάξη που έμαθε να θεωρεί ότι ο θεσμικός έλεγχος είναι αποδεκτός μόνο όταν δεν αγγίζει τους δικούς της. Όταν όμως ο έλεγχος πλησιάζει τον πυρήνα του συστήματος, τότε ξαφνικά βαφτίζεται υπερβολή, πολιτική σκοπιμότητα ή θεσμικός ακτιβισμός.

Το πιο ενδιαφέρον, όμως, δεν είναι η αντίδραση της αντιπολίτευσης. Αυτή κάνει τη δουλειά της, καλή ή κακή. Το πιο αποκαλυπτικό είναι το εσωτερικό άγχος της κυβέρνησης. Οι παραπολιτικές στήλες των τελευταίων ημερών δεν μεταφέρουν απλώς ειδήσεις, μεταφέρουν μήνυμα. Ότι στο εσωτερικό της συμπολίτευσης αυξάνονται όσοι δεν θέλουν να πληρώσουν προσωπικά το κόστος μιας κεντρικής επιλογής. Ότι η γραμμή από το Μαξίμου δεν περνά πια με την παλιά ευκολία. Και ότι η εικόνα του απόλυτου ελέγχου αρχίζει να ξεφτίζει.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η κυβέρνηση πέφτει. Σημαίνει κάτι ίσως σοβαρότερο: ότι εισέρχεται στη φάση όπου πρέπει να αποφασίσει αν θα συνεχίσει ως μηχανισμός εξουσίας ή αν θα ξαναγίνει πολιτικό σχέδιο. Γιατί όταν μια παράταξη αρχίζει να λειτουργεί με όρους εσωτερικής αυτοπροστασίας, τότε χάνει το ηθικό της πλεονέκτημα πριν χάσει την πλειοψηφία της.

Και στην πολιτική, η απώλεια νοήματος προηγείται πάντα της απώλειας δύναμης. Τα υπόλοιπα έρχονται μετά, συνήθως με περισσότερο θόρυβο απ’ όσο φαντάζονται όσοι σήμερα κάνουν πως δεν ακούνε.

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

Στην σημερινή του λοιπόν έκδοση οι τρεις στήλες δεν κάνουν απλώς παραπολιτική καταγραφή. Κάνουν πολιτική διαχείριση κλίματος. Το κοινό τους κάδρο είναι τριπλό: ΟΠΕΚΕΠΕ και άρσεις ασυλίας, άφιξη της Λάουρα Κοβέσι στην Αθήνα και στους Δελφούς, και εσωτερικός εκνευρισμός στη ΝΔ για το αν το Μαξίμου ξέρει ακόμη να κρατάει το τιμόνι χωρίς να του φεύγουν οι ρόδες. Στο Newmoney η εβδομάδα βαφτίζεται «δύσκολη», με 40-60 γαλάζιους βουλευτές να φέρονται έτοιμοι να αγνοήσουν το μήνυμα Μητσοτάκη για τις άρσεις ασυλίας. Στον ΒΗΜΑτοδότη η Κοβέσι μπαίνει στο κέντρο της ιστορίας μέσω του ραντεβού της με τον Φλωρίδη και των ψηφοφοριών «με σασπένς». Στο Big Mouth, το πράγμα τραβιέται ακόμη πιο βαθιά στο παρασκήνιο, με ονομαστική σχεδόν φωτογράφηση κυβερνητικών που δεν θα υπερψηφίσουν.

Βήμα πρώτο

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη. Το Newmoney δουλεύει πάνω στον νευρικό σφυγμό της ΚΟ της ΝΔ. Δεν αμφισβητεί τον Μητσοτάκη ευθέως, αλλά τον εμφανίζει να στέλνει γραμμή που δεν ακούγεται πλέον από όλους, ενώ ταυτόχρονα πετάει και το δηλητηριώδες σχόλιο ότι «δεν υπάρχει καθαρό μυαλό» στο Μαξίμου για απλές αποφάσεις. Αυτή δεν είναι ουδέτερη παρατήρηση, είναι μήνυμα προς το κέντρο εξουσίας ότι η κοινοβουλευτική κόπωση έγινε πολιτικό σύμπτωμα. Η δε αναφορά στην Κοβέσι και στην επικείμενη κρίση για τη θητεία της Πόπης Παπανδρέου στήνει το φόντο ενός εξωτερικού θεσμικού ελέγχου που δεν θα ξεμπερδευτεί με δυο δελτία Τύπου και τρεις θυμωμένες εμφανίσεις στα πάνελ.

Βήμα δεύτερο

Ο ΒΗΜΑτοδότης παίζει πιο θεσμικά, αλλά όχι αθώα. Όταν γράφει σχεδόν ειρωνικά ότι η Κοβέσι πηγαίνει «στο υπουργείο Δικαιοσύνης», δεν κάνει απλή ενημέρωση. Υπογραμμίζει την αμηχανία μιας κυβέρνησης που από τη μία βλέπει στελέχη της να απαξιώνουν την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και από την άλλη υποχρεώνεται να τη συναντήσει στο πιο επίσημο τραπέζι. Με τη σύνδεση της επίσκεψης με την ανανέωση θητειών των ελλήνων εισαγγελέων και με την ταυτόχρονη ψηφοφορία για τους 11 βουλευτές, ο ΒΗΜΑτοδότης λέει ουσιαστικά το εξής: το ζήτημα δεν είναι μόνο κομματικό, είναι και θεσμικό, και άρα πιο επικίνδυνο.

Βήμα τρίτο

Το Big Mouth είναι η πιο «δουλεμένη» στήλη ως προς τη διαχείριση ακροατηρίου. Από τη μία αδειάζει τους «αμπελοφιλόσοφους» του Μαξίμου και δείχνει τον Σκέρτσο ως φορέα μιας θεωρητικής πολιτικής μηχανικής που δεν περνά από τους βουλευτές και τους υπουργούς. Από την άλλη, φροντίζει να σώσει τον Μητσοτάκη προσωπικά, λέγοντας ότι «στα δύσκολα στο τέλος λαμβάνει τις σωστές αποφάσεις» στο θέμα Λαζαρίδη. Με απλά λόγια: χτυπά το περιβάλλον, όχι τον ένοικο. Και στο κρίσιμο θέμα των άρσεων ασυλίας, κανονικοποιεί την καταψήφιση παρουσιάζοντάς την ως πολιτικά και νομικά εύλογη στάση για πρόσωπα όπως Δένδιας, Βορίδης και Άδωνις. Αυτό είναι καθαρή επιχείρηση framing, όχι απλή στήλη κουτσομπολιού εξουσίας.

Βήμα τέταρτο

Τα κοινά σημεία. Και οι τρεις στήλες βλέπουν την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ όχι μόνο ως δικαστική περιπέτεια, αλλά ως τεστ εσωτερικής συνοχής της ΝΔ. Και οι τρεις χρησιμοποιούν την άφιξη Κοβέσι ως πολλαπλασιαστή πίεσης. Επισήμως, η Κοβέσι είναι όντως προγραμματισμένη στους Δελφούς την Πέμπτη 23 Απριλίου στο session “In Conversation: Institutions Under Pressure”.

Βήμα πέμπτο

Ποιες πηγές δείχνουν να έχουν. Σε πρώτη ανάγνωση το Newmoney πατάει κυρίως σε δίκτυο γαλάζιων βουλευτών, μεσαίων κοινοβουλευτικών παραγόντων και ανθρώπων που ακούν τη γκρίνια της ΚΟ. Ο ΒΗΜΑτοδότης πατάει σαφώς περισσότερο σε δικαστικό και θεσμικό reporting, σε πρόσωπα γύρω από το υπουργείο Δικαιοσύνης και σε κοινοβουλευτική πληροφόρηση. Το Big Mouth, αντίθετα, μυρίζει Μαξίμου, υπουργικά γραφεία και κυβερνητικό μηχανισμό με πρόσβαση και σε εσωτερικές ισορροπίες και σε οργανωμένη διαρροή αποφόρτισης.

Βήμα έκτο

Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και γιατί. Πρώτος στόχος είναι η γαλάζια ΚΟ: να νομιμοποιηθεί εκ των προτέρων μια «ανυπακοή με πατριωτικό πρόσημο» στις άρσεις ασυλίας, όχι ως ανταρσία αλλά ως συνειδητή θεσμική στάση. Δεύτερος στόχος είναι το ίδιο το Μαξίμου: να του πουν «μαζέψτε τα μυαλά που παίζουν με εκλογικούς νόμους και θεωρίες, γιατί εδώ καίγεται η κοινοβουλευτική παράταξη». Τρίτος στόχος είναι το ευρύτερο κεντροδεξιό ακροατήριο, ώστε να μετατοπιστεί η συζήτηση από την ουσία της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ προς τη διαδικασία, τη νομική τεκμηρίωση και την υποτιθέμενη υπερβολή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Με δεδομένο ότι η κρίσιμη ειδική συνεδρίαση της Ολομέλειας για τις άρσεις έχει οριστεί για την Τετάρτη 22 Απριλίου, το timing των στηλών δεν είναι τυχαίο. Είναι προπαρασκευαστικό πυρ.

Το δια ταύτα

Δεν πρόκειται για συντονισμένη επίθεση κατά της κυβέρνησης. Πρόκειται για ενδοσυστημική προειδοποίηση προς την κυβέρνηση να σοβαρευτεί, πριν το παραπολιτικό ρεπορτάζ γίνει πολιτικό γεγονός. Με άλλα λόγια, δεν θέλουν να γκρεμίσουν την πολυκατοικία της ΝΔ. Θέλουν να χτυπήσουν το κουδούνι του ρετιρέ, γιατί ο θυρωρός έχει αρχίσει να αποκοιμιέται.