Παράταξη στα κάγκελα, κυβέρνηση σε πολιορκία – Online Παραπολιτικές στήλες 09/04

Στην πολιτική σκηνή της χώρας, η πραγματικότητα σπάνια κατοικεί στις επίσημες ανακοινώσεις των υπουργείων. Αντιθέτως, αναπνέει και βασιλεύει στα σκοτεινά δωμάτια, στα «μεγάλα στόματα» και στους βηματισμούς των παραπολιτικών στηλών. Εκεί όπου η είδηση δεν είναι το γεγονός, αλλά ο τρόπος που το γεγονός χρησιμοποιείται για να «κοντύνει» έναν υπουργό ή να προλειάνει το έδαφος για μια επερχόμενη κρίση.

Το Dark Room, ο Βηματοδότης και το Big Mouth δεν γράφουν το ίδιο κείμενο, αλλά γράφουν για το ίδιο άγχος: τον ΟΠΕΚΕΠΕ, την ταραχή στη γαλάζια Κοινοβουλευτική Ομάδα, το στραβό ζύγισμα του Μαξίμου ανάμεσα σε θεσμική αυστηρότητα και πολιτική αυτοπροστασία, και την ανάγκη να βρεθεί κάπου αλλού οξυγόνο, σε μια εύθραυστη εκεχειρία, σε ένα γεωπολιτικό κάδρο, σε μια “εύκολη νίκη” όπως τα social media των ανηλίκων. Το μήνυμα είναι απλό: η κυβέρνηση δεν διαχειρίζεται πια απλώς μια κρίση, διαχειρίζεται τη δυσφορία του ίδιου της του στρατοπέδου.

Το πιο αποκαλυπτικό δεν είναι τι λένε για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Είναι ο τρόπος που τον ξανασερβίρουν. Στο newmoney ο οργανισμός εμφανίζεται σαν άρρωστο διοικητικό χάος και οι εμπλεκόμενοι βουλευτές περίπου σαν τοπικοί μεσολαβητές που “έβαλαν πλάτη” σε έναν παραλογισμό. Στο Βήμα η ιστορία μεταφράζεται σε γκρίνια για αποπομπές, σε δυσφορία για εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς και σε αμφισβήτηση της πρότασης για ασυμβίβαστο υπουργού-βουλευτή. Στο powergame, πάλι, τα πράγματα λέγονται πιο ωμά: ο Σκέρτσος εξοργίζει, οι διώξεις μυρίζουν πολιτικό παιχνίδι και η πολιτική κινδυνεύει να ασκείται στα εισαγγελικά γραφεία. Όταν τρεις διαφορετικές σχολές επιρροής, με διαφορετικό ύφος, ακουμπούν στο ίδιο νεύρο, τότε δεν έχουμε απλή ειδησεογραφία. Έχουμε σήμα κινδύνου προς το κέντρο της εξουσίας.

Η μεγάλη ειρωνεία είναι ότι το Μαξίμου δείχνει να ψάχνει “θεσμική λύση” σε ένα κατεξοχήν πολιτικό πρόβλημα. Το ασυμβίβαστο πλασάρεται ως κάθαρση, αλλά ακόμη και στη θεσμική γλώσσα των συνταγματολόγων που επικαλείται ο Βηματοδότης μοιάζει περισσότερο με εργαλείο αναδιάταξης ισχύος παρά με πραγματικό αντίδοτο στο ρουσφέτι. Διότι το πρόβλημα δεν είναι αν ο βουλευτής θα γίνει υπουργός. Το πρόβλημα είναι ότι το πελατειακό κράτος παραμένει όρθιο και, όταν στραβώσει η δουλειά, όλοι ξαφνικά ανακαλύπτουν ότι φταίνε οι “ενδιάμεσοι”. Πολύ βολικό. Και πολύ υποκριτικό.

Στο τέλος της ημέρας, αυτό που πραγματικά λένε οι στήλες δεν είναι “προσέξτε τον ΟΠΕΚΕΠΕ”. Λένε “προσέξτε τη ρήξη ανάμεσα στον πρωθυπουργικό πυρήνα και τη γαλάζια παράταξη”. Γιατί όταν οι βουλευτές νιώθουν αναλώσιμοι, οι εξωκοινοβουλευτικοί φέρονται ως κηδεμόνες, και οι δικαστικές εξελίξεις μπαίνουν στο μπλέντερ των διαρροών, τότε η εξουσία αρχίζει να τρώει τον εαυτό της. Κι αυτό, όσο κι αν βαφτίζεται μεταρρύθμιση, παραμένει το πιο παλιό ελληνικό έργο: ένα σύστημα που καταγγέλλει τον εαυτό του μόνο όταν φοβάται ότι θα πληρώσει το κόστος.

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

Και οι τρεις στήλες της 9ης Απριλίου και δεν κάνουν “ρεπορτάζ” με τη στενή έννοια. Κάνουν κάτι πιο ύπουλο και πιο αποτελεσματικό: παίρνουν τα ίδια γεγονότα, τα βάζουν σε διαφορετικό μύλο και τα επιστρέφουν ως γραμμή προς πολιτικά, επιχειρηματικά και μιντιακά ακροατήρια. Το κοινό τους νήμα είναι καθαρό: ΟΠΕΚΕΠΕ, νευρικότητα στη ΝΔ, ασυμβίβαστο υπουργού-βουλευτή, διαχείριση σκανδάλου, και παράλληλα ένα γεωπολιτικό φόντο με εκεχειρία και Ορμούζ ώστε η μέρα να μη μυρίζει μόνο εσωτερική σήψη.

Πρώτο βήμα: τι στήνει η κάθε στήλη.

Το Dark Room του newmoney δουλεύει ως damage control με γλώσσα αγοράς και παρασκηνίου. Παρουσιάζει τον ΟΠΕΚΕΠΕ όχι κυρίως ως πολιτική διαφθορά, αλλά ως άρρωστο, δυσλειτουργικό οργανισμό, φτάνει μάλιστα να γράφει ότι οι εμπλεκόμενοι βουλευτές της ΝΔ βρίσκουν “ιδιαίτερα θερμό” κλίμα στις περιφέρειές τους, επειδή “έβαλαν πλάτη” απέναντι στην κακή διοίκηση. Παράλληλα, δίνει στο Μαξίμου μια σανίδα σωτηρίας, λέγοντας ότι η απαγόρευση social media για ανηλίκους είναι “εύκολη νίκη” με αποδοχή 80%, ενώ αφήνει και νομικό αλεξίπτωτο: δικηγόροι φέρονται να μετέφεραν ότι η δικογραφία είναι αδύναμη για πολλά πρόσωπα. Αυτό δεν είναι ουδέτερη καταγραφή. Είναι αφήγηση αποσυμπίεσης.

O Βηματοδότης του Βήματος κάνει κάτι πιο φίνο: φοράει θεσμικό κοστούμι στην ίδια αγωνία. Δεν αθωώνει χοντροκομμένα, αλλά δείχνει ότι το Μαξίμου έχει πρόβλημα χειρισμού. Σημειώνει καθυστέρηση στην επίσημη ελληνική θέση για την εκεχειρία, χτυπά εμμέσως την ευρωπαϊκή αδυναμία επιρροής, ανοίγει σενάριο ελληνικής ναυτικής παρουσίας στο Ορμούζ και, στο εσωτερικό μέτωπο, δίνει δύο βαριές ντουντούκες: γκρίνια της γαλάζιας Κ.Ο. για τις αποπομπές/εξωκοινοβουλευτικούς και “κόκκινη κάρτα” συνταγματολόγων στην πρόταση για ασυμβίβαστο. Με απλά λόγια: δεν λέει “η κυβέρνηση καίγεται”, λέει “η κυβέρνηση δείχνει να χάνει θεσμική ισορροπία”. Πιο αστικό, ίδιο μήνυμα.

Το Big Mouth του powergame είναι το πιο ωμό και το πιο παρεμβατικό. Εκεί το μήνυμα δεν κρύβεται: το timing της κυβέρνησης για το μέτρο στα social media χαρακτηρίζεται πολιτικά άτοπο, ο Σκέρτσος εμφανίζεται να κυριαρχεί στο μυαλό του Μητσοτάκη και να εξοργίζει την κοινοβουλευτική ΝΔ, ο Βορίδης παρουσιάζεται ως πόλος συσπείρωσης βουλευτών, ενώ η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία περιγράφεται σχεδόν ως μηχανισμός πολιτικής εξόντωσης μέσω διαρροών και “δόσεων” διώξεων. Προσθέτει και το αντι-Ζωή κεφάλαιο μέσω ΔΣΑ/Τεμπών. Εδώ δεν έχουμε απλή ανάγνωση παρασκηνίου. Έχουμε εσωτερική παρέμβαση στον συσχετισμό ισχύος της κεντροδεξιάς.

Δεύτερο βήμα: τα κοινά σημεία.

Και οι τρεις στήλες πατάνε πάνω στην ίδια βασική ιδέα: το πρόβλημα για τη ΝΔ δεν είναι μόνο δικασικό ή επικοινωνιακό, είναι πρόβλημα σχέσης Μαξίμου–Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Το newmoney το μαλακώνει λέγοντας ότι οι βουλευτές αντέχουν κοινωνικά και ότι μετά το Πάσχα θα αναζητηθεί το σωστό timing για Κ.Ο. Το Βήμα το ντύνει με γκρίνια για απομόνωση των βουλευτών και θεσμικό σκεπτικισμό για το ασυμβίβαστο. Το powergame το κάνει ντουντούκα: “αντάρτικο”, μήνυμα Βορίδη, επίθεση στον Σκέρτσο, κατηγορία ότι η πολιτική μεταφέρεται στα εισαγγελικά γραφεία. Άρα, η υπόγεια κεντρική ιστορία δεν είναι ο ΟΠΕΚΕΠΕ μόνος του. Είναι ποιος θα πληρώσει πολιτικά τον ΟΠΕΚΕΠΕ μέσα στο ίδιο το σύστημα εξουσίας.

Τρίτο βήμα: ποιες είναι οι “πηγές” τους και τι αξίζουν.

Οι στήλες στηρίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε ανώνυμες ή ημι-ορατές πηγές: “πηγή μου”, “μου λένε”, “έμπειροι διπλωμάτες”, “κομμουνιστές βουλευτές”, “αρκετοί δικηγόροι”, “ναυλομεσίτης”, “μέλος του ΔΣ”. Αυτό είναι το κλασικό εργαλείο παραπολιτικής επιρροής: δεν αποδεικνύεις, υποβάλλεις. Το newmoney διοχετεύει κυβερνητική-νομική ανακούφιση, το Βήμα διοχετεύει θεσμική ανησυχία από ελίτ κύκλους, το powergame διοχετεύει κοινοβουλευκή αγανάκτηση και δεξιά καχυποψία απέναντι σε εξωκοινοβουλευτικούς, δικαστικούς χειρισμούς και αντιπολιτευτικές φιγούρες. Με άλλα λόγια, διαβάζονται όχι ως καθαρά ρεπορτάζ, αλλά ως χαρτογράφηση οργανωμένων διαρροών.

Τέταρτο βήμα: ποιον θέλουν να επηρεάσουν.

• Το Dark Room θέλει να ηρεμήσει αγορές, κυβερνητικούς και βουλευτές: “μην πανικοβάλλεστε, το σκάνδαλο δεν μεταφράζεται αυτόματα σε κοινωνική απονομιμοποίηση, και υπάρχει και διεθνές πεδίο όπου η Ελλάδα παραμένει παρούσα”.
• Ο Βηματοδότης στοχεύει πιο πάνω: διπλωματικό σύστημα, θεσμικούς παίκτες, γνώστες της κεντροδεξιάς που θέλουν να ακούν προειδοποίηση χωρίς λαϊκισμό. Το μήνυμα είναι “προσέξτε, γιατί η κρίση χειρισμού γίνεται κρίση ισορροπίας”.
• Το Big Mouth θέλει να πιέσει απευθείας το Μαξίμου εκ μέρους ενός κοινοβουλευτικού, δεξιόστροφου και νομικο-πολιτικού ακροατηρίου: “μην κάνετε τους βουλευτές αποδιοπομπαίους, μην αφήνετε τον Σκέρτσο να παριστάνει τον παιδαγωγό του κόμματος, μην αφήνετε την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να γράφει την πολιτική ατζέντα”.

Το δια ταύτα.

Η ατζέντα πίσω από τα κείμενα είναι κοινή αλλά όχι ταυτόσημη. Δεν επιχειρούν να πείσουν την κοινωνία συνολικά, επιχειρούν να επηρεάσουν τους διαμορφωτές της εσωτερικής ελίτ: Μαξίμου, γαλάζια Κ.Ο., νομικούς κύκλους, επιχειρηματικά αυτιά, διπλωματικά γραφεία. Η ουσία; Το παραπολιτικό σύστημα σήμερα λέει στον Μητσοτάκη τρία πράγματα: σταμάτα να μοιάζεις ότι πουλάς τους βουλευτές σου, μη ντύνεις με “μεταρρύθμιση” έναν εσωτερικό πανικό, και βρες γρήγορα διεθνές ή θεσμικό οξυγόνο γιατί το εσωτερικό μέτωπο βρωμάει μπαρούτι. Αυτό είναι το πραγματικό κείμενο πίσω από τα κείμενα.