Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα Μητσοτάκη η… αντιπολίτευση – Online Παραπολιτικές στήλες 22/04

Υπάρχουν ημέρες που η πολιτική μοιάζει με κακοσκηνοθετημένη παράσταση: πολλοί πρωταγωνιστές, πολλά φώτα, πολλή φασαρία και ελάχιστη αλήθεια. Και υπάρχουν άλλες, πιο επικίνδυνες, όπου η αλήθεια βρίσκεται μπροστά σε όλους, αλλά το σύστημα επιμένει να τη σερβίρει ως τεχνική λεπτομέρεια. Η σημερινή ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Η κυβέρνηση δεν βρίσκεται απλώς μπροστά σε μια δύσκολη συγκυρία. Βρίσκεται μπροστά στο άθροισμα των δικών της επιλογών. Η υπόθεση που αγγίζει τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η σκιά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η πολιτική αμηχανία γύρω από τις ασυλίες και η ανάγκη να ανακοινωθούν μέτρα με κοινωνικό πρόσημο συνθέτουν μια εικόνα όχι τυχαίας πίεσης, αλλά δομικής φθοράς. Δεν είναι ένα μεμονωμένο ατύχημα. Είναι η στιγμή που το μοντέλο εξουσίας αρχίζει να δείχνει ότι κουράστηκε να παριστάνει το άτρωτο.

Το Μαξίμου επιχειρεί να αλλάξει την ατζέντα με τον γνωστό τρόπο: λίγη κοινωνική ανακούφιση, λίγη αποφασιστικότητα, λίγη ρητορική περί σταθερότητας. Μόνο που αυτή τη φορά το κόλπο δείχνει φθαρμένο. Όχι επειδή τα μέτρα δεν έχουν αξία για όσους πιέζονται, αλλά επειδή δεν αρκούν για να κρύψουν ότι πίσω από τη βιτρίνα τρίζει ο μηχανισμός. Όταν βουλευτές της συμπολίτευσης ζυγίζουν βήματα, μετρούν αποστάσεις και κοιτούν πρώτα την εκλογική τους επιβίωση και μετά τη γραμμή, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι πολιτικό, βαθύ και εσωτερικό.

Και η αντιπολίτευση; Εκεί βρίσκεται το δεύτερο παράδοξο της εποχής. Απέναντι σε μια κυβέρνηση που ματώνει, δεν ορθώνεται μια πειστική εναλλακτική, αλλά ένα τοπίο πολυδιάσπασης, μικροφιλοδοξιών και διαρκούς ανακύκλωσης προσώπων και σεναρίων. Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει ακόμη πείσει ότι μπορεί να γίνει ρεύμα εξουσίας, ενώ ο χώρος γύρω από τον Τσίπρα εξακολουθεί να παράγει περισσότερο θόρυβο παρά προοπτική. Έτσι η κυβέρνηση διασώζεται όχι από τη δύναμή της, αλλά από τη δυσκολία των αντιπάλων της να μετατρέψουν τη φθορά της σε πολιτική πρόταση.

Αυτό ακριβώς είναι το πιο ανησυχητικό. Η χώρα μοιάζει να κυβερνάται από μια εξουσία που χάνει έδαφος, χωρίς να εμφανίζεται ακόμη μια αντιπολίτευση που να μπορεί να το καταλάβει. Κι όταν συμβαίνει αυτό, το κενό δεν το καλύπτει η σοβαρότητα. Το καλύπτουν οι μηχανισμοί, οι φόβοι και η διαχείριση των εντυπώσεων.

Η πολιτική, όμως, αργά ή γρήγορα εκδικείται όσους πιστεύουν ότι αρκεί να ελέγχουν το σκηνικό. Γιατί στο τέλος δεν μετρά ποιος έστησε καλύτερα τη μέρα. Μετρά ποιος μπορεί να αντέξει την επόμενη.

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

Και οι τρεις στήλες κινούνται πάνω στην ίδια πολιτική σκηνή της 22ας Απριλίου: συνάντηση Φλωρίδη-Κοβέσι, ψηφοφορία για τις ασυλίες των 13 «γαλάζιων», πακέτο μέτρων στήριξης από τον Μητσοτάκη και πίεση από τις δημοσκοπήσεις. Ο Βηματοδότης το ντύνει θεσμικά, το Big Mouth το μετατρέπει σε εγχειρίδιο εσωτερικής διαχείρισης της ΝΔ, ενώ το Dark Room, φαίνεται να παίζει το ίδιο τρίγωνο: μέτρα, Κοβέσι, φρένο στη δημοσκοπική φθορά, με προσθήκη κεντροαριστερής ίντριγκας.

1) Τι κάνει ο Βηματοδότης

Ο Βηματοδότης ξεκινά από το «σκληρό» θεσμικό μέτωπο: γράφει ότι στη συνάντηση Φλωρίδη-Κοβέσι θα τεθεί η ενίσχυση του ελληνικού κλιμακίου της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με τρεις ακόμη εισαγγελείς, ανοίγει το θέμα της ανανέωσης της θητείας της Πόπης Παπανδρέου και προϊδεάζει ότι η Κοβέσι δεν θα είναι ήπια στο Delphi Forum, ιδίως για τον νόμο περί ευθύνης υπουργών. Αμέσως μετά περνά στα μέτρα στήριξης και τα συνδέει ευθέως με ΟΠΕΚΕΠΕ και δημοσκοπήσεις, ενώ βαφτίζει την ψηφοφορία για τις ασυλίες «τεστ κοπώσεως» της ΚΟ της ΝΔ, με φόβο για διαρροές. Αυτό δεν είναι απλή παραπολιτική, είναι χαρτογράφηση πίεσης προς το Μαξίμου από δικαστικό, κοινοβουλευτικό και κοινωνικό μέτωπο μαζί.

Πηγές και ατζέντα του Βηματοδότη

Οι πηγές του είναι εμφανώς τέσσερις: υπουργικό περιβάλλον, ευρωπαϊκοί δικαστικοί κύκλοι, κυβερνητικό στέλεχος για τα μέτρα και κομματικοί επιτελείς της ΚΟ. Άρα η στήλη δεν απευθύνεται στον απλό αναγνώστη αλλά σε όσους διαβάζουν συσχετισμούς ισχύος. Η ατζέντα πίσω από το κείμενο είναι να πει το εξής: «το πρόβλημα της κυβέρνησης δεν είναι επικοινωνιακό μόνο, είναι θεσμικό και εσωκομματικό». Στέλνει μήνυμα κυρίως σε κεντρώους θεσμικούς αναγνώστες, σε βουλευτές της ΝΔ και στο ίδιο το Μαξίμου ότι η υπόθεση δεν κλείνει με ένα non paper.

2) Τι κάνει το Big Mouth

Το Big Mouth είναι πιο ωμό και πιο στρατευμένο. Δεν περιγράφει απλώς την κρίση, υποδεικνύει τι πρέπει να κάνει ο Μητσοτάκης: να «μαζέψει» το εσωκομματικό μέτωπο, να πάψει να λειτουργεί με στενό κύκλο και να φτιάξει μια ευρύτερη κυβερνητική επιτροπή με βαριά ονόματα. Παράλληλα δίνει πληροφορία ότι οι 11 βουλευτές σκέφτονται να αποχωρήσουν πριν από την ψηφοφορία, παρουσιάζει τον Βορίδη ως νομικό και όχι πολιτικό υπερασπιστή, ανοίγει θέμα με διαγωνισμό 3,348 εκατ. του Δικαιοσύνης και ύστερα μεταφέρει το βάρος στην αδυναμία Τσίπρα και στη στασιμότητα του ΠΑΣΟΚ. Είναι σχεδόν memo εσωτερικής διαχείρισης μεταμφιεσμένο σε στήλη.

Πηγές και ατζέντα του Big Mouth

Η στήλη πατάει σε «καλές Νεοδημοκρατικές πηγές», σε εσωτερικές κυβερνητικές συζητήσεις, σε δικό της προηγούμενο δημοσίευμα για Big4 και σε πιάτσα/φήμες για Καραμανλή και δικαστικές κινήσεις. Αυτό σημαίνει ότι η κύρια στόχευσή της είναι διπλή: πρώτον, να πει στο Μαξίμου «άλλαξε σχήμα διοίκησης γιατί μπαίνεις στο δύσκολο μισό της δεύτερης θητείας», και δεύτερον να κρατήσει το δεξιό-κεντροδεξιό ακροατήριο σε κατάσταση συσπείρωσης, μεταφέροντας το βάρος από την κυβερνητική φθορά στην αδυναμία της αντιπολίτευσης να την κεφαλαιοποιήσει. Με απλά λόγια: περιορισμός εσωτερικής ζημιάς και ταυτόχρονο χτύπημα σε ΠΑΣΟΚ-Τσίπρα.

3) Τι δείχνει το Dark Room

Το Dark Room παίζει το πιο κλασικό παιχνίδι εξουσίας: παραδέχεται ότι η ΝΔ έχει μια πτώση λόγω Λαζαρίδη και ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά αμέσως τη σχετικοποιεί ως διαχειρίσιμη, ύστερα παρουσιάζει τα μέτρα Μητσοτάκη ως πολιτικό φρένο στη φθορά, χαμηλώνει τη σημασία της ψηφοφορίας για τις ασυλίες, κρατά την Κοβέσι σε διαχειριστικό και όχι πολεμικό πλαίσιο, και στο τέλος χτυπά ΠΑΣΟΚ και Τσίπρα. Είναι η πιο καθαρή στήλη αναχαίτισης ζημιάς: ναι, υπάρχει πρόβλημα, αλλά όχι στρατηγικό, ναι, υπάρχει πίεση, αλλά οι απέναντι είναι ασύντακτοι. Στόχος επιρροής: κυβερνητικοί βουλευτές, opinion makers, επιχειρηματικοί και παραπολιτικοί αναγνώστες που θέλουν σήμα ότι «το σύστημα ακόμη κρατάει».

Η ατζέντα του είναι τριπλή. Πρώτον, να παραδεχτεί ελεγχόμενα την κυβερνητική φθορά ώστε να μη μοιάζει με προπαγάνδα. Δεύτερον, να δείξει ότι το Μαξίμου έχει ακόμη εργαλεία ανάκτησης πρωτοβουλίας, πακέτο μέτρων, διεθνείς εικόνες ισχύος, διαχειρίσιμη εσωκομματική ένταση. Τρίτον, να στερήσει από ΠΑΣΟΚ και Τσίπρα το δικαίωμα να εμφανιστούν ως πειστική εναλλακτική. Είναι δηλαδή ένα κείμενο damage control με πολιτικό σαρκασμό, γραμμένο για να ηρεμήσει το κυβερνητικό ακροατήριο, να επηρεάσει βουλευτές και opinion makers και να υπενθυμίσει στους επιχειρηματικούς και παραπολιτικούς αναγνώστες του Newmoney ότι, παρά τις ρωγμές, ο βασικός παίκτης παραμένει το Μαξίμου.

Τα κοινά σημεία και ο λόγος που γράφονται έτσι

Το κοινό νήμα είναι πεντακάθαρο.

• Πρώτον, ο ΟΠΕΚΕΠΕ και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία παρουσιάζονται ως ο πραγματικός πονοκέφαλος της ημέρας.
• Δεύτερον, τα μέτρα στήριξης δεν εμφανίζονται ως ουδέτερη κοινωνική πολιτική αλλά ως ταυτόχρονη πολιτική απάντηση σε φθορά και δημοσκοπική κάμψη.
• Τρίτον, η ΚΟ της ΝΔ παρουσιάζεται κουρασμένη, θυμωμένη και δυνητικά απείθαρχη.
• Τέταρτον, ΠΑΣΟΚ και Τσίπρας εμφανίζονται όχι ως ανερχόμενη εναλλακτική αλλά ως κατακερματισμένος χώρος που δυσκολεύεται να εισπράξει τη φθορά της κυβέρνησης.

Αυτή η επανάληψη δεν μου μυρίζει συντονισμό γραφείου, μου μυρίζει κοινή ανάγνωση του ίδιου συστήματος εξουσίας.

Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και γιατί

• Πρώτος στόχος είναι η Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ: να περιοριστούν διαρροές, γκρίνια και αυτονόμηση.
• Δεύτερος στόχος είναι το Μαξίμου: να καταλάβει ότι χρειάζεται πολιτική ανασύνταξη, όχι μόνο επικοινωνιακή διαχείριση.
• Τρίτος στόχος είναι οι ελίτ αναγνώστες του συστήματος, επιχειρηματικοί, δημοσιογραφικοί, θεσμικοί κύκλοι, και όσοι κινούνται γύρω από τους Δελφούς, που θέλουν να ξέρουν αν η κυβέρνηση ελέγχει ακόμη το παιχνίδι.
• Τέταρτος, έμμεσος στόχος, είναι το ΠΑΣΟΚ και ο χώρος Τσίπρα: τους λένε ότι ακόμη κι όταν η ΝΔ ματώνει, εκείνοι δεν μετατρέπονται αυτομάτως σε πειστική εναλλακτική. Αυτό είναι το πραγματικό παραπολιτικό μήνυμα της ημέρας.

Οο Βηματοδότης καταγράφει την πίεση, το Big Mouth προσπαθεί να τη διαχειριστεί υπέρ της κυβέρνησης, και το Dark Room πιθανότατα επιχειρεί να τη σχετικοποιήσει βάζοντας στο ίδιο κάδρο κοινωνικά μέτρα, δικαστική πίεση και αντιπολιτευτικό χάος. Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή παραπολιτική δεν είναι κουτσομπολιό. Είναι αγώνας ελέγχου της ερμηνείας πριν μιλήσουν η κάλπη της Βουλής, οι μετρήσεις και η Κοβέσι.