Το παραπολιτικό πανηγύρι μιας εξουσίας που ζορίζεται – Online Παραπολιτικές στήλες 15/04

Δεν είναι πια μυστικό ότι το παραπολιτικό σύστημα της χώρας δεν καταγράφει απλώς τις δονήσεις της εξουσίας. Τις μεγεθύνει, τις διοχετεύει και, όταν χρειάζεται, τις κατασκευάζει σε δόσεις για να επηρεάσει παίκτες, συσχετισμούς και διαθέσεις. Οι τρεις στήλες που κυκλοφόρησαν χθες και σήμερα δεν είναι απλές σημειώσεις παρασκηνίου. Είναι τρεις διαφορετικές εκδοχές της ίδιας αγωνίας: πώς θα διαχειριστεί η κυβέρνηση μια κρίση που δεν είναι ακόμη θανατηφόρα, αλλά έχει αρχίσει να μυρίζει φθορά.

Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο σε όσα γράφονται για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τις υποκλοπές, τον Δένδια ή τον εσωτερικό βρασμό της ΝΔ. Το πραγματικό ζουμί είναι στον τρόπο με τον οποίο στήνεται το αφήγημα. Η μία στήλη λειτουργεί σαν εγχειρίδιο αποσυμπίεσης του Μαξίμου: «μην πανικοβάλλεστε, το πρόβλημα είναι παλιό, τεχνικό, διαχειρίσιμο». Η άλλη καταγράφει πιο ψυχρά ότι μέσα στην κοινοβουλευτική ομάδα δεν έχουν όλοι την ίδια όρεξη να συνεχίσουν να παριστάνουν τους αδιάφορους. Και η τρίτη, χωρίς περιστροφές, πετάει προειδοποιητικές φωτοβολίδες προς κάθε κατεύθυνση: προς δελφίνους, σαμαρικούς, υπουργούς, επίδοξους αυτόνομους και κάθε λογής γαλάζιους καναπεδάτους στρατηγούς.

Αυτό σημαίνει κάτι απλό: η κυβέρνηση δεν απειλείται ακόμη από την αντιπολίτευση όσο από τη συσσώρευση των ίδιων της των αντιφάσεων. Η αντιπολίτευση εξακολουθεί να μοιάζει ανίκανη να μετατρέψει τη φθορά του Μητσοτάκη σε πειστική εναλλακτική εξουσία. Κάνει θόρυβο, αλλά δεν παράγει προσδοκία. Έτσι, το βάρος μεταφέρεται εντός των τειχών. Στο ποιος δυσανασχετεί, ποιος περιμένει, ποιος μετρά δυνάμεις και ποιος διαρρέει για να μετρηθεί.

Εδώ ακριβώς αποκαλύπτεται και η ουσία της σημερινής παραπολιτικής ατζέντας. Δεν επιδιώκει μόνο να ενημερώσει τους μυημένους. Επιχειρεί να πειθαρχήσει, να εκβιάσει ισορροπίες, να θυμίσει ποιος κρατά ακόμη το κέντρο βάρους και ποιος απλώς δοκιμάζει τη σκιά του στον τοίχο. Με άλλα λόγια, οι στήλες δεν περιγράφουν μια μάχη. Παίρνουν μέρος σε αυτήν.

Και κάπου εκεί βρίσκεται η πιο σκληρή αλήθεια. Ο Μητσοτάκης παραμένει όρθιος όχι επειδή είναι άτρωτος, αλλά επειδή απέναντί του στέκεται ένα πολιτικό σύστημα κατακερματισμένο, μικρότερο των περιστάσεων και συχνά αυτογελοιοποιούμενο. Όταν η εξουσία φθείρεται και η εναλλακτική δεν πείθει, τότε ανθίζει το παραπολιτικό. Γιατί το κενό δεν μένει ποτέ κενό. Το γεμίζουν οι ψίθυροι, οι διαρροές και οι επαγγελματίες της επιρροής.

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

Τα τρία κείμενα δεν γράφονται απλώς για να περιγράψουν το παρασκήνιο. Γράφονται για να το σπρώξουν. Κοινός καμβάς είναι η προ ημερησίας της 16ης Απριλίου για το Κράτος Δικαίου, με ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές και εσωτερική νευρικότητα στη ΝΔ. Ο ΒΗΜΑτοδότης τη βαφτίζει ήδη «σύγκρουση εφ’ όλης της ύλης», το Dark Room ουσιαστικά προγράφει την κυβερνητική απάντηση, και το Big Mouth τη μετατρέπει σε τεστ εσωτερικής πειθαρχίας με φόντο Δένδια, Σαμαρά και Σκέρτσο. Η επίσκεψη Δένδια στο Κόσοβο στις 16/4 είναι υπαρκτή και είχε δημοσιοποιηθεί, αλλά το πολιτικό της νόημα είναι εκεί όπου αρχίζει το παραπολιτικό σπινάρισμα.

1. Τι κάνει το Newmoney/Dark Room

Το Dark Room λειτουργεί σαν πρόχειρο manual damage control για το Μαξίμου. Ξεκινά το θέμα Λαζαρίδη με υποτιμητικό τόνο, το βαφτίζει σχεδόν γελοιοποίηση μιας ιστορίας 20 ετών, μετά περνά αμέσως στη «σωστή» κυβερνητική γραμμή για τη Βουλή: ο Μητσοτάκης δεν θα παίξει στο γήπεδο των υποκλοπών, θα απαντήσει με κατάργηση του παλιού μοντέλου ΟΠΕΚΕΠΕ, τέλος στα ρουσφέτια και άνοιγμα στην αναθεώρηση του Συντάγματος. Αυτό δεν είναι απλή πληροφόρηση. Είναι προληπτική αποσυμπίεση: πάμε να μικρύνουμε το σκάνδαλο, να το κάνουμε παλιό, τεχνικό και τελικά διαχειρίσιμο. Ταυτόχρονα, το κείμενο ανοίγει παράλληλα «γαλάζια» υποκεφάλαια για Παπαθανάση, Παπασταύρου, Χρυσομάλλη, Μπακογιάννη και Τεντόμα, δηλαδή μοιράζει σήματα σε δελφίνους, στελέχη και δημοτικούς μηχανισμούς. Κοινώς: δεν σβήνει μόνο φωτιές, κάνει και διανομή ρόλων.

2. Τι κάνει ο ΒΗΜΑτοδότης

Ο ΒΗΜΑτοδότης είναι πιο θεσμικός στο ύφος, αλλά πιο επικίνδυνος στο πολιτικό βάθος. Λέει καθαρά ότι η κυβέρνηση μπαίνει στη σύγκρουση βαριά τραυματισμένη από ΟΠΕΚΕΠΕ και υποκλοπές και ότι ο πρωθυπουργός θα χρησιμοποιήσει την αναθεώρηση ως «ασπίδα» για να ξαναστήσει μεταρρυθμιστικό αφήγημα. Το κρίσιμο όμως είναι αλλού: καταγράφει ότι σημαντικό κομμάτι της ΚΟ της ΝΔ «βράζει», αισθάνεται εκτεθειμένο από τους χειρισμούς του Μαξίμου και βλέπει με καχυποψία ακόμα και το ασυμβίβαστο βουλευτή-υπουργού. Επιπλέον, δένει το θέμα Λαζαρίδη με αυτή τη γενικευμένη ένταση, σημειώνοντας ότι η υπόθεση προκαλεί αναταράξεις και τροφοδοτεί επιθετική αντιπολιτευτική τακτική από ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ. Εδώ δεν έχουμε κυβερνητικό ξέπλυμα, έχουμε προειδοποίηση προς το σύστημα εξουσίας ότι η φθορά δεν είναι μόνο επικοινωνιακή, είναι και οργανωτική.

3. Τι κάνει το Powergame/Big Mouth

Το Big Mouth είναι το πιο ωμό εργαλείο εσωτερικού πολέμου. Παίρνει ένα πραγματικό γεγονός, την απουσία Δένδια λόγω Κοσόβου, και το μετατρέπει σε παραπολιτικό υπονοούμενο αποφυγής: ότι δεν θέλει να βρεθεί στην αίθουσα όπου ο Ανδρουλάκης θα τον στριμώξει για παρακολουθήσεις και Predator. Μετά χτίζει δεύτερο μέτωπο: παρουσιάζει τον Μητσοτάκη σαν «πατριάρχη της θεσμικότητας», αφήνει να διαρρεύσει ότι δεν υπάρχει θέμα πρόωρων εκλογών, αλλά ταυτόχρονα χτυπά Σκέρτσο και ρίχνει κανονική προειδοποιητική ρουκέτα προς το σαμαρικό μπλοκ, μιλώντας για αναβίωση της λογικής της Πολιτικής Άνοιξης και σχέδιο αποσταθεροποίησης της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Μετάφραση: «μην τολμήσετε να παίξετε με την πτώση του αρχηγού». Είναι κείμενο πειθαρχίας, όχι απλώς παρασκηνίου.

4. Τα κοινά σημεία και οι πηγές ενημέρωσης

Και οι τρεις στήλες δουλεύουν με την ίδια πρώτη ύλη: διαρροές από Μαξίμου, κοινοβουλευτικά γραφεία, κομματικά στρατόπεδα και δημοσιογραφικούς διαδρόμους. Η γλώσσα το μαρτυρά: «μου λένε», «κάτι μου λέει», «σύμφωνα με σενάρια», «εξ όσων πληροφορούμαι», «από καλή πηγή». Αυτό σημαίνει ότι η αξία τους δεν είναι η τεκμηρίωση, αλλά η ανίχνευση πρόθεσης. Το Newmoney παίρνει πιο φιλική γραμμή προς την κυβερνητική αφήγηση, ο ΒΗΜΑτοδότης πατά περισσότερο στην αποτύπωση του θεσμικού κλίματος και του εσωτερικού βρασμού, ενώ το Big Mouth λειτουργεί ως εργαλείο παρέμβασης στα εσωτερικά της κεντροδεξιάς. Και οι τρεις, όμως, στήνουν το ίδιο βασικό αφήγημα: η κρίσιμη μάχη δεν είναι πια μόνο κυβέρνηση εναντίον αντιπολίτευσης, αλλά Μαξίμου εναντίον συσσωρευμένων κέντρων δυσφορίας.

5. Πού φαίνεται καθαρά η ατζέντα

Η πιο χοντρή γραμμή είναι διπλή.

• Πρώτον, να μην επιτραπεί στην αντιπολίτευση να μονοπωλήσει το ηθικό πλεονέκτημα στο θέμα θεσμών.
• Δεύτερον, να σταλεί μήνυμα στο εσωτερικό της ΝΔ ότι όποιος σκέφτεται προσωπική στρατηγική την ώρα της πίεσης θα καρφωθεί δημοσίως.

Εκεί εντάσσεται και η «ευρωπαϊκή» υπερπαραγωγή του Big Mouth με το σενάριο παραίτησης της φον ντερ Λάιεν και δήθεν πιθανής διαδοχής της από τον Μητσοτάκη. Εδώ το κείμενο ξεφεύγει από την πληροφόρηση και μπαίνει στη μυθοπλασία ισχύος: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει επίσημα ότι η δεύτερη θητεία της φον ντερ Λάιεν τρέχει ως το 2029, άρα το σενάριο άμεσης παραίτησης είναι πολιτική φήμη, όχι θεσμικό δεδομένο. Αυτό το «ανέβασμα» του Μητσοτάκη σε ευρωπαϊκό ορίζοντα εξυπηρετεί έναν σκοπό: να δείξει ότι ο άνθρωπος του Μαξίμου παραμένει παίκτης μεγάλου βεληνεκούς, πάνω από την ελληνική μιζέρια.

Το δια τάυτα

Ποιον θέλουν να επηρεάσουν; Πρώτα το Μαξίμου και τη γαλάζια ΚΟ. Μετά τα εσωκομματικά στρατόπεδα Δένδια, Σαμαρά, Μπακογιάννη και τους πάσης φύσεως επίδοξους διαδόχους ή αυτόνομους παίκτες. Και τρίτον, το ΠΑΣΟΚ, με την έννοια ότι του λένε: «σε βλέπουμε, ξέρουμε πού θα χτυπήσεις, αλλά θα σου αλλάξουμε πίστα». Με μια φράση: δεν είναι στήλες ενημέρωσης, είναι στήλες επιρροής. Η μία μοιράζει παυσίπονα, η άλλη βγάζει ακτινογραφία, η τρίτη κραδαίνει μαστίγιο. Και όλες μαζί λένε το ίδιο πράγμα: η κυβέρνηση δεν έχει πέσει, αλλά έχει πάψει να κινείται άνετα. Αυτό είναι το αληθινό νέο.