Ανασύνταξη στο Μαξίμου, αμηχανία στην αντιπολίτευση – Online Παραπολιτικές στήλες 23/04

Το Μαξίμου δεν βρίσκεται σε φάση πανικού. Βρίσκεται σε φάση ανασύνταξης. Και αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ όσο δείχνει η φασαρία της επικαιρότητας. Ο πανικός κάνει θόρυβο. Η ανασύνταξη δουλεύει πιο αθόρυβα: με μετρήσεις, διαρροές, δοκιμές αντοχής και μία βασική αγωνία, πώς αλλάζει η ατζέντα πριν παγιωθεί η φθορά.

Η κυβέρνηση ξέρει ότι έχει δεχθεί πλήγματα. Ξέρει όμως και κάτι ακόμη: στην πολιτική δεν αρκεί το μέγεθος της ζημιάς, μετρά περισσότερο ποιος επιβάλλει την ερμηνεία της. Γι’ αυτό και επιστρέφει στο πιο κλασικό όπλο της εξουσίας: την καθημερινότητα του πολίτη. Ρυθμίσεις, μέτρα, οικονομικές ανάσες, μικρά σήματα ανακούφισης. Όχι από κοινωνική ευαισθησία ξαφνικά ανακαλυφθείσα, αλλά από ένστικτο επιβίωσης. Όταν το πολιτικό κλίμα βαραίνει, η εξουσία θυμάται την τσέπη.

Το κρίσιμο εδώ είναι ότι η Νέα Δημοκρατία δεν απειλείται ακόμη από έναν αντίπαλο που σαρώνει. Απειλείται περισσότερο από τη φθορά της επανάληψης, από την κόπωση ενός ακροατηρίου που δεν ενθουσιάζεται πια, αλλά δεν έχει βρει ούτε πού να πάει. Αυτό το μετέωρο κοινό προσπαθεί να κρατήσει το Μαξίμου: όχι με έμπνευση, αλλά με τη λογική του “εμείς, με όλα τα ελαττώματά μας, είμαστε ακόμη οι μόνοι που κυβερνούν”.

Παράλληλα στήνεται και το δεύτερο επίπεδο άμυνας: η θεσμική σκηνοθεσία. Οι Δελφοί, τα πάνελ, οι βαριές κουβέντες περί γεωπολιτικής, οι παλιοί πρωταγωνιστές που επιστρέφουν ως ερμηνευτές της Ιστορίας. Όλα αυτά δεν είναι απλώς δημόσιες εκδηλώσεις. Είναι μηχανισμοί κανονικοποίησης. Όταν η πολιτική μυρίζει καμένο έδαφος, το σύστημα ντύνεται σοβαρότητα. Δεν καταργεί τη σύγκρουση, την εξευγενίζει.

Και κάτω από αυτό το θεσμικό βερνίκι, παίζεται το γνώριμο ελληνικό παιχνίδι της εσωτερικής πειθαρχίας. Διαρροές, υπαινιγμοί, ονόματα που δοκιμάζονται, βουλευτές που μετρώνται, υπουργοί που αξιολογούνται, εσωκομματικοί μουρμουρητές που προειδοποιούνται. Το παραπολιτικό σύμπαν δεν είναι διακοσμητικό. Είναι εργαλείο εξουσίας. Εκεί δίνονται τα πραγματικά μηνύματα προς το κόμμα, την αγορά, τους μηχανισμούς και όσους καραδοκούν για την επόμενη μέρα.

Το πρόβλημα για την αντιπολίτευση είναι ωμό: συνεχίζει να νομίζει ότι η φθορά του αντιπάλου αρκεί. Δεν αρκεί. Η κοινωνία δεν αλλάζει στρατόπεδο μόνο από αγανάκτηση. Θέλει και σχέδιο, και σχήμα, και πειστικό λόγο εξουσίας. Όσο αυτό λείπει, η κυβέρνηση θα συνεχίσει να επιβιώνει, έστω λαβωμένη.

Και αυτή είναι η πιο κυνική αλήθεια της στιγμής: σε μια χώρα όπου όλοι μυρίζονται τη φθορά, το παιχνίδι εξακολουθεί να το κερδίζει εκείνος που ελέγχει καλύτερα την ατζέντα.

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

Τρεις εκδοχές του ίδιου έργου: πώς η κυβέρνηση επιχειρεί να ξαναπάρει την πρωτοβουλία μετά την πίεση από ΟΠΕΚΕΠΕ, εσωκομματική γκρίνια και σκανδαλολογία, χρησιμοποιώντας ως αντίβαρο τα μέτρα, τη διαχείριση της κοινοβουλευτικής ομάδας και ένα πιο “θεσμικό” σκηνικό στους Δελφούς. Αυτό είναι ο καμβάς και στα τρία κείμενα.

1) Newmoney / Dark Room: η κυβερνητική ανάταξη μέσω τσέπης και ελέγχου ζημιάς

Η στήλη του Dark Room είναι η πιο καθαρή στοχοθεσία υπέρ του αφηγήματος “η κυβέρνηση χάνει λίγο, αλλά ανακτά γρήγορα με χρήμα και διαχειριστική εικόνα”. Προβάλλει το πακέτο μέτρων ως “καλό”, ξεχωρίζει τις 72 δόσεις ως ουσιαστικό μέτρο, μεταφέρει ευρήματα από γκάλοπ και focus groups που δείχνουν ότι αποστασιοποιημένοι ψηφοφόροι της ΝΔ δεν έχουν φύγει οριστικά και ενδιαφέρονται πρωτίστως για την καθημερινότητα, όχι για τον θόρυβο. Ταυτόχρονα, υποβαθμίζει την ένταση γύρω από τις άρσεις ασυλίας ως “θαλασσοταραχή που έγινε μπουνάτσα” και δίνει καθαρό μήνυμα καθησυχασμού προς την αγορά με το “όχι” σε νέα έκτακτη φορολόγηση των διυλιστηρίων.

Οι πηγές εδώ είναι σχεδόν ομολογημένες: “πηγή μου”, focus groups, κυβερνητικό επιτελείο, οικονομικό κέντρο, συνομιλητές υπουργών. Δεν είναι ουδέτερη καταγραφή. Είναι διαρροή χρήσιμου κλίματος. Το μήνυμα είναι: “μην πανικοβάλλεστε, η ζημιά είναι μετρήσιμη, η ΝΔ έχει ακόμη ακροατήριο, τα μέτρα δουλεύουν και οι αγορές δεν θα τρομάξουν”. Ακόμη και η αναφορά στην Κοβέσι μπαίνει σε αυτό το πλαίσιο: όχι ως απειλή, αλλά ως υπόθεση που μπορεί να επισπευσθεί και να κλείσει.

2) Βηματοδότης: η ατζέντα της θεσμικής κανονικοποίησης

Ο Βηματοδότης παίζει άλλο παιχνίδι. Δεν θέλει να σε πείσει ότι “όλα πάνε τέλεια”. Θέλει να σε βάλει σε ένα δωμάτιο ελίτ, όπου τα μεγάλα ζητήματα ξαναζυγίζονται ως ώριμες πραγματικότητες. Η Συμφωνία των Πρεσπών παρουσιάζεται ως θέμα που επανέρχεται στους Δελφούς όχι πλέον σαν πεδίο κραυγής, αλλά σαν “αναπόδραστη πραγματικότητα”, με τον Σαρμά να λέει ουσιαστικά ότι άλλη συμφωνία χωρίς υποχώρηση δεν γινόταν. Δίπλα σε αυτό, ο Βενιζέλος εμφανίζεται ως βαρύς θεσμικός παίκτης, ο Ράμα μπαίνει σε μια πιο διπλωματική-σκωπτική σκηνογραφία, ενώ για την άρση ασυλίας το βάρος πέφτει στα “πυροσβεστικά τηλεφωνήματα” του Μαξίμου και στη μάζωξη γύρω από τον Βορίδη.

Εδώ οι πηγές είναι σαφώς πιο “θεσμικές”: φόρουμ, πάνελ, αυτόπτες μάρτυρες, πολιτικά και δημοσιογραφικά σαλόνια. Η ατζέντα δεν είναι να κάνει ωμή υπεράσπιση της κυβέρνησης, αλλά να μετατοπίσει το κέντρο βάρους από την τοξικότητα στη θεσμική συνέχεια. Ακόμη και ο Τσίπρας δεν μπαίνει ως καρικατούρα, αλλά ως παίκτης που επιχειρεί επανείσοδο μέσω νέων, δημοκρατίας, τεχνολογίας και κεντροαριστερής ανασύνθεσης.

3) Powergame / Big Mouth: η πιο επιθετική γραμμή άμυνας και εσωτερικής πειθαρχίας

Το Big Mouth είναι το πιο “πολεμικό” από τα τρία. Ναι, ξεκινά και αυτό με το πλεόνασμα και τα μέτρα, άρα ακολουθεί τη γενική κυβερνητική γραμμή. Όμως μετά σηκώνει ένταση: παρουσιάζει την άρση ασυλίας ως επιτυχία του Μητσοτάκη που έπεισε τους 13 να τη ζητήσουν οι ίδιοι, αποδομεί το βάρος της δεύτερης δικογραφίας λέγοντας ότι δεν βρήκε “ούτε μισό ενοχοποιητικό στοιχείο”, πετά πληροφορία για Γεωργαντά στην τρίτη δικογραφία, αφήνει να αιωρείται και το όνομα Σαμαρά, μιλά για λάθος διαρροές Λιβάνιου, για “κίνημα” κατά Σκέρτσου και για παλιά ΝΔ που ετοιμάζεται να αντεπιτεθεί.

Οι πηγές εδώ είναι εσωκομματικές, κοινοβουλευτικές, δικαστικές, αστυνομικές και παρακρατικές. Η στήλη θέλει να δείξει ότι ξέρει πού βράζει το καζάνι. Και η ατζέντα είναι ωμή: απονομιμοποίηση όσων διογκώνουν το σκάνδαλο, πίεση στους εσωκομματικούς αντιπάλους, προειδοποίηση προς μηχανισμούς και σώματα ασφαλείας, και συγχρόνως ιδεολογικό καρφί προς Τσίπρα και ΠΑΣΟΚ.

Κοινά σημεία και τελικό συμπέρασμα

Κοινός παρονομαστής και των τριών είναι ότι δεν περιγράφουν κυβέρνηση σε κατάρρευση. Περιγράφουν κυβέρνηση τραυματισμένη αλλά λειτουργική, που προσπαθεί να ξαναγράψει την ημερήσια διάταξη: από το σκάνδαλο στην οικονομία, από τη γκρίνια στη συσπείρωση, από το παρασκήνιο στο “θεσμικό” σκηνικό των Δελφών.

Ποιον θέλουν να επηρεάσουν; Το Dark Room τη μεσαία τάξη, τους αποστασιοποιημένους νεοδημοκράτες και την αγορά. Ο Βηματοδότης το θεσμικό, διπλωματικό και κεντροαστικό ακροατήριο που θέλει σοβαρότητα και όχι κραυγή. Το Big Mouth το εσωτερικό σύστημα εξουσίας: βουλευτές ΝΔ, μηχανισμούς, παράγοντες ασφαλείας, όσους μετράνε συσχετισμούς. Με μια φράση: δεν γράφονται απλώς για να ενημερώσουν, γράφονται για να σταθεροποιήσουν, να νουθετήσουν και να κατευθύνουν.