Η «ανθρώπινη» γεωπολιτική των συναισθημάτων Μητσοτάκη – Ανάρτηση Facebook 19/04

Η κυριακάτικη ανάρτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν ήταν αυτή τη φορά μια χαλαρή ψηφιακή βόλτα στο κυβερνητικό ημερολόγιο. Ηταν κάτι πολύ πιο σύνθετο: μια μικρή δημόσια εξομολόγηση, μια οργανωμένη πολιτική αντεπίθεση και, ταυτόχρονα, ένα προσεκτικά ντυμένο σημείωμα προς το εσωτερικό του συστήματος εξουσίας. Ο πρωθυπουργός διάλεξε να ξεκινήσει από τον Γιώργο Μυλωνάκη, μια κίνηση ειλικρινούς ενσυναίσθησης για έναν από τους πιο ικανούς «κλειδοκράτορες» του Μαξίμου, όχι μόνο επειδή το ανθρώπινο στοιχείο επιβαλλόταν, αλλά και επειδή το Μαξίμου ήθελε να χαράξει από νωρίς μια κόκκινη γραμμή: εδώ τελειώνει η πολιτική αντιπαράθεση και αρχίζει η ηθική αθλιότητα. Σε εποχές όπου ο δημόσιος λόγος μυρίζει όλο και συχνότερα υπόγειο βούρκο και λιγότερο δημόσια σφαίρα, αυτή η επιλογή είχε βαρύτητα.

Πίσω από τις λέξεις, όμως, φαινόταν και κάτι άλλο. Η επίθεση στην «τοξικότητα» δεν ήταν απλώς μια αγανακτισμένη ηθική δήλωση. Ηταν και μια προληπτική πολιτική άμυνα. Οταν ο πρωθυπουργός μιλά για «εκτελεστές συμβολαίων δολοφονίας χαρακτήρων», δεν απευθύνεται μόνο στους αντιπάλους του, μιλά και στο κομματικό του ακροατήριο, ζητώντας συσπείρωση, πειθαρχία και σιωπηλή στοίχιση. Με απλά λόγια: «μην ανοίγετε στόματα, μην ψάχνετε αποστάσεις, ο κλοιός σφίγγει και η γραμμή είναι μία». Αυτό είναι πολιτικά ευφυές. Είναι και ελαφρώς θεατρικό, αλλά η εξουσία στην Ελλάδα πάντα αγαπούσε λίγο παραπάνω τη σκηνοθεσία από όσο παραδεχόταν.

Στο πεδίο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η ανάρτηση επιχείρησε μια δύσκολη άσκηση ισορροπίας: αποδοχή της θεσμικής διαδικασίας, άρνηση πολιτικής ενοχής, και ταυτόχρονα οικειοποίηση της κάθαρσης. Ο Μητσοτάκης λέει, στην ουσία, ότι το σύστημα ήταν σάπιο, αλλά ο ίδιος είναι ο χειρουργός και όχι ο κληρονόμος της γάγγραινας. Είναι έξυπνο αφήγημα, γιατί μεταφέρει τη συζήτηση από το «ποιος φταίει» στο «ποιος μπορεί να το μαζέψει». Και, να τα λέμε αυτά, η στήριξη στην άρση ασυλίας των βουλευτών του ήταν η μόνη ρεαλιστική επιλογή για να μη φανεί ότι το κόμμα κρύβεται πίσω από τις κουρτίνες της κοινοβουλευτικής ευπρέπειας. Στην Ελλάδα του πελατειακού κράτους, ακόμη και η αυτονόητη θεσμική στάση πλασάρεται ως μεταρρυθμιστικός ηρωισμός. Αλλά αυτή είναι η χώρα: συχνά χειροκροτούμε το φυσιολογικό επειδή έχουμε κουραστεί από το αφύσικο.

Το πιο ενδιαφέρον, πάντως, είναι η δομή της ανάρτησης. Αφού έστησε το ηθικό και θεσμικό του κάδρο, ο πρωθυπουργός πέρασε αμέσως στα «χειροπιαστά»: ψηφιακό κράτος, επενδύσεις, άμυνα, αστικές παρεμβάσεις, κοινωνικές ρυθμίσεις. Δηλαδή από την προσευχή πήγε στο PowerPoint. Και εδώ κρύβεται η πραγματική στρατηγική: όταν η πολιτική λάσπη ανεβαίνει, η απάντηση του Μαξίμου είναι να αλλάξει πίστα και να ξαναφέρει στο τραπέζι την αποτελεσματικότητα. Από όλα όσα αράδιασε, το πιο πολιτικά εύστοχο είναι το μέτρο για τα social media στους κάτω των 15. Πατά σε ένα υπαρκτό άγχος των γονέων, μυρίζει ευρωπαϊκή πρωτοβουλία και δίνει στον Μητσοτάκη τον αέρα του μεταρρυθμιστή που δεν φοβάται να τα βάλει με τις πλατφόρμες.

Στο τέλος, λοιπόν, αυτή η ανάρτηση δεν ήταν απλώς μια εβδομαδιαία ανασκόπηση. Ηταν προσχέδιο εκλογικής τοποθέτησης. Οι τελευταίες ημέρες έδειξαν ότι το Μαξίμου βλέπει πλέον πιο καθαρά τον άξονα της επόμενης σύγκρουσης, με το ΠΑΣΟΚ και τον Ανδρουλάκη να αναβαθμίζονται σε βασικό θεσμικό αντίπαλο στο κέντρο του γηπέδου. Και γι’ αυτό το κείμενο έχει αξία: όχι επειδή λύνει τα προβλήματα, αλλά επειδή δείχνει ότι ο πρωθυπουργός καταλαβαίνει πως δεν αρκεί να καταγγέλλεις την τοξικότητα, πρέπει να παράγεις και μια πιο πειστική κανονικότητα. Αν το κάνει, θα έχει πολιτικό αποτέλεσμα. Αν μείνει μόνο στη σκηνοθεσία της νηφαλιότητας, θα είναι άλλη μία καλογραμμένη ανάρτηση που ζητά από τη χώρα να συγκινηθεί εκεί που περιμένει, επιτέλους, να πειστεί.