Η τριανδρία των Media στην εποχή της παντοδυναμίας Μητσοτάκη – Άποψη 27/03

Στην Ελλάδα της τρίτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, η επιχειρηματική σκηνή θυμίζει πλέον εκείνα τα παλιά, καλά, ή κακά, διαλέξτε, τραπέζια της Εκάλης, όπου οι καπνοί των πούρων έκρυβαν τις πραγματικές διαθέσεις των συνδαιτυμόνων. Μόνο που τώρα, το διακύβευμα δεν είναι μια κρατική προμήθεια ή μια άδεια καζίνο. Είναι ο απόλυτος έλεγχος του «ματιού» και του «αυτιού» του Έλληνα πολίτη, σε μια εποχή που η παραδοσιακή τηλεόραση ψυχορραγεί και η εξουσία μετακομίζει οριστικά στο «cloud» και τις οπτικές ίνες.

Η πρόσφατη ανακοίνωση της «τριανδρίας» Μαρινάκη, Κυριακού και Βαρδινογιάννη για την κοινή συνδρομητική πλατφόρμα δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική κίνηση. Είναι ένα στρατηγικό οχυρωματικό έργο. Οι τρεις τους, που ιστορικά έχουν ανταλλάξει περισσότερα εξώδικα και «καρφιά» μέσω των εφημερίδων τους από όσα γεύματα, αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους κάτω από την ομπρέλα του ΑΝΤ1+. Η ισότιμη συμμετοχή (περίπου 33,3% έκαστος) δεν είναι μια τυχαία μετοχική σύνθεση, είναι μια ισορροπία τρόμου και μια ομολογία ότι κανείς δεν μπορεί πια μόνος του απέναντι στους διεθνείς κολοσσούς και, κυρίως, απέναντι στο επελαύνον «κράτος» της ΔΕΗ.

Εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον πολιτικό παιχνίδι. Για χρόνια, το σύστημα των media επιχείρησε να «κοντύνει» τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Άλλοτε με μετωπικές επιθέσεις, άλλοτε με υπόγειες διαδρομές και άλλοτε με την καλλιέργεια εσωκομματικών εστιών φωτιάς. Το αποτέλεσμα; Ένας Μητσοτάκης που όχι μόνο άντεξε, αλλά ετοιμάζεται να διαβεί το κατώφλι της τρίτης θητείας, έχοντας μετατρέψει το Μαξίμου σε ένα κέντρο λήψης αποφάσεων που δεν ιδρώνει από το πρωτοσέλιδο της επόμενης μέρας.

Είναι η σύμπραξη των «τριών» σιωπηρή παραδοχή της ήττας τους στο πεδίο της άμεσης πολιτικής ανατροπής; Κατάλαβαν, έστω και αργά, ότι ο Μητσοτάκης δεν «πέφτει» με τα παλιά εργαλεία; Αυτό είναι το επόμενο επεισόδιο που θα παιχτεί όταν η συμφωνία αυτή θα αποκτήσει σάρκα και οστα. Για αυτό ανέβασαν τα μανίκια και περονύν στην υλοποίση της: Την επιβολή της ισχύος μέσω του ελέγχου της αυριανής καθημερινότητας. Όταν ελέγχεις την ελληνική μυθοπλασία, το ελληνικό ποδόσφαιρο και την πρόσβαση στην ενημέρωση μέσω μιας κλειστής, ελεγχόμενης πλατφόρμας, δεν χρειάζεται να ρίξεις την κυβέρνηση. Χρειάζεται απλώς να την καταστήσεις όμηρο της δικής σου ψηφιακής επικυριαρχίας.

Και ενώ οι καναλάρχες στήνουν το δικό τους Netflix, η ΔΕΗ του Γιώργου Στάσση κάνει το δικό της «Blitzkrieg». Η διάψευση για την εξαγορά της Nova από τη ΔΕΗ, αν και τυπικά ορθή, στερείται ουσίας μπροστά στην πραγματικότητα της FiberGrid. Η ΔΕΗ δεν χρειάζεται να αγοράσει τη Nova για να κυριαρχήσει, της αρκεί που έχει σκάψει ήδη σε 1,7 εκατομμύρια σπίτια. Η στρατηγική της ΔΕΗ να μετατραπεί σε έναν γίγαντα των τηλεπικοινωνιών με τιμές που θυμίζουν «σοβιετική» γενναιοδωρία (17,90€ για 500 Mbps), τρομάζει το παραδοσιακό κατεστημένο.

Είναι ο απόλυτος εφιάλτης για τους παλιούς παίκτες: Μια δημόσια-ιδιωτική επιχείρηση, με την πλήρη στήριξη του Μαξίμου, να ελέγχει το «καλώδιο» που μπαίνει στο σπίτι. Αν η ΔΕΗ ελέγχει τον σωλήνα και οι «τρεις» ελέγχουν το περιεχόμενο, τότε βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα μορφή δυαρχίας.

Ο Μητσοτάκης, κοιτώντας προς την τρίτη θητεία, φαίνεται να επιτρέπει, αν όχι να ενθαρρύνει, αυτή τη συγκέντρωση ισχύος. Γιατί; Διότι μια κατακερματισμένη αγορά media είναι απρόβλεπτη και επικίνδυνη. Μια αγορά συγκεντρωμένη σε τρία-τέσσερα μεγάλα κεφάλια είναι μια αγορά με την οποία μπορείς να διαπραγματευτείς. Είναι το παλιό δόγμα σε contemporary μορφή: «Κράτα τους φίλους σου κοντά και τους εχθρούς σου σε κοινή πλατφόρμα».

Η προοπτική τρίτης θητείας Μητσοτάκη είναι το κλειδί. Οι επιχειρηματικοί όμιλοι προετοιμάζονται για μια μακρά περίοδο «Μητσοτακισμού». Αν δεν μπορείς να τον νικήσεις, γίνεσαι τόσο μεγάλος που να μην μπορεί να σε αγνοήσει. Η εξαγορά της More.gr από τον Μαρινάκη και η επέκταση της Motor Oil στην ενέργεια και το streaming δείχνουν ότι το παιχνίδι έχει φύγει από το «ποιος θα βγει στα παράθυρα το βράδυ» και έχει πάει στο «ποιος θα ελέγχει τα δεδομένα και το πορτοφόλι του πολίτη».

Αυτή η υπερσυγκέντρωση, βέβαια, έχει μια σκοτεινή πλευρά που η Επιτροπή Ανταγωνισμού φαίνεται να παρακολουθεί με την αμηχανία τροχονόμου σε σύγκρουση νταλικών. Η οριζόντια συγκέντρωση της ελληνικής μυθοπλασίας (Mega, ANT1, Star, Alpha) σε μία πλατφόρμα δημιουργεί ένα ολιγοπώλιο που όμοιό του δεν έχουμε ξαναδεί. Όταν ο τηλεθεατής δεν έχει άλλη επιλογή για να δει το “εθνικό προϊόν” παρά μόνο μέσω της μίας και μόνης συνδρομής, τότε ο ανταγωνισμός μετατρέπεται σε ανέκδοτο.

Παράλληλα, ο πόλεμος των αθλητικών δικαιωμάτων μεταφέρεται σε νέο γήπεδο. Η συμμαχία των «τριών» μέσω της Percapita στοχεύει να «στραγγαλίσει» τις υφιστάμενες πλατφόρμες (Nova, Cosmote), αφαιρώντας τους το πιο πολύτιμο περιεχόμενο: το ελληνικό ποδόσφαιρο. Είναι μια κίνηση θωράκισης απέναντι στη ΔΕΗ, η οποία ελέγχει πλέον τις υποδομές. Αν η ΔΕΗ έχει τον «σωλήνα» (την οπτική ίνα), οι καναλάρχες σπεύδουν να ελέγξουν το «νερό» (το περιεχόμενο).

Η παραδοχή είναι σαφής: Το πολιτικό σύστημα «έκλεισε» για την επόμενη τετραετία. Οι επιχειρηματίες σταμάτησαν να προσπαθούν να ανατρέψουν τον Πρωθυπουργό και άρχισαν να χτίζουν τις δικές τους ψηφιακές φεουδαρχίες για να είναι απαραίτητοι στον διάδοχό του. Η κατάργηση του φόρου 10% στη συνδρομητική τηλεόραση από τον Ιανουάριο του 2026 ήταν το “τυρί” στη φάκα, η πραγματική “φάκα” είναι η δημιουργία ενός κλειστού συστήματος που θα ελέγχει την ενημέρωση και την ψυχαγωγία χωρίς ενοχλητικές παρεμβολές.

Εν κατακλείδι, η συμμαχία των media και η τηλεπικοινωνιακή αντεπίθεση της ΔΕΗ είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Από τη μία, η αναγνώριση ότι ο Μητσοτάκης είναι πλέον πολύ ισχυρός για να ηττηθεί στο πεδίο. Από την άλλη, η αγωνιώδης προσπάθεια των παραδοσιακών τζακιών να μην γίνουν απλοί θεατές στο έργο που θα σκηνοθετήσει η τρίτη θητεία.

Οι παίκτες κάθισαν στο τραπέζι. Τα χαρτιά μοιράστηκαν. Η ΔΕΗ κρατάει το καλώδιο, οι καναλάρχες κρατούν το τηλεκοντρόλ και ο Πρωθυπουργός κρατάει το χρόνο. Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο λογαριασμός, όπως πάντα, θα έρθει σε εμάς, είτε ως συνδρομή στο “εθνικό Netflix”, είτε ως πάγιο στην εναέρια οπτική ίνα της ΔΕΗ. Η πολυφωνία θυσιάζεται στο βωμό της “εθνικής ψηφιακής επιβίωσης”, αλλά η ιστορία έχει δείξει ότι όταν οι μεγάλοι τα βρίσκουν, ο μικρός είναι αυτός που πληρώνει το μάρμαρο της “σταθερότητας”.