Μητσοτάκης Facebook – Θα ’ναι σαν να παίρνεις ΣΣΕ: άλλος όμως θα χαρεί το μέρισμα

Ο πρωθυπουργός μάς καλημερίζει αυτή την Κυριακή σαν μάνατζερ πολυεθνικής πριν το company Christmas party: «πάμε για γιορτές, αλλά τα KPI τρέχουν». Η ανάρτηση είναι πια ένα σταθερό εβδομαδιαίο προϊόν: ένα μείγμα κυβερνητικού δελτίου Τύπου, προσωπικού newsletter και πολιτικής αυτοβιογράφησης σε συνέχειες. Αυτή τη φορά το κεντρικό αφήγημα είναι ότι η χώρα μπήκε σε μια «ιστορική» φάση κοινωνικής συμφωνίας για τις Συλλογικές Συμβάσεις, με την κυβέρνηση να παίζει τον ρόλο τόσο του εργοδότη όσο και του συνδικαλιστή.

Η δομή είναι χαρακτηριστική: ξεκινά με το «χριστουγεννιάτικο mood» για να μαλακώσει το πλαίσιο, περνά γρήγορα σε μια εντυπωσιακή λίστα επιτευγμάτων, μισθοί, ανεργία, ψηφιακή κάρτα, ανεξάρτητες αρχές, και χτίζει το αφήγημα της ιστορικότητας σχεδόν λογιστικά: τόσα αυξήσαμε, τόσα μειώσαμε, άρα δικαιούμαστε να επεκτείνουμε τις ΣΣΕ. Η «ιστορική κοινωνική συμφωνία» παρουσιάζεται ως νομοτελειακή κατάληξη μιας πορείας επιτυχιών, όχι ως αποτέλεσμα σύγκρουσης συμφερόντων και σκληρής διαπραγμάτευσης όπου κάποιοι χάνουν κάτι για να κερδίσουν κάτι άλλοι. Το ίδιο το ταξικό περιεχόμενο εξαφανίζεται μέσα σε μια ουδέτερη τεχνοκρατική γλώσσα: «ενιαίοι κανόνες», «ευελιξία στην επέκταση», «δικλείδες ασφαλείας για τις ΜμΕ»

Εδώ βρίσκεται και το βασικό υπόρρητο μήνυμα: η κυβέρνηση θέλει να εμφανιστεί ως ο μοναδικός αξιόπιστος μεσίτης ανάμεσα σε εργοδότες και εργαζόμενους. Δεν μιλά για συνδικάτα με δύναμη, αλλά για «εταίρους» με υπεύθυνη στάση. Η κοινωνική σύγκρουση βαφτίζεται «συμφωνία», η πολιτική επιλογή μεταφράζεται σε τεχνικό βήμα ευθυγράμμισης με την Ευρώπη. Η ρητορική «γίνεται πρώτη φορά και μάλιστα από κεντροδεξιά κυβέρνηση» δεν είναι απλή πληροφορία: είναι μήνυμα προς το κέντρο και την εργοδοτική τάξη ότι εδώ χτίζεται ένα νέο υπόδειγμα «σοβαρής Δεξιάς» που μοιράζει κάτι παραπάνω στους εργαζόμενους χωρίς να θίγει τη συνολική αρχιτεκτονική της αγοράς.

Η συνέχεια του κειμένου είναι ένα μεγάλο «βιβλίο επιταγών»: επίδομα ενοικίου, ενίσχυση συνταξιούχων, επιδόματα αναπηρίας, αυξημένες αγροτικές ενισχύσεις, βρεφονηπιακοί σταθμοί, παροχές μητρότητας, πριμ σε αθλητές. Η κυβέρνηση μοιράζει «μόνιμα» και «ιστορικά» χρήματα σε ομάδες-κλειδιά του εκλογικού σώματος, σε μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο να μοιάζει κοινωνική πολιτική και στο να λειτουργεί ως πολιτικό loyalty scheme. Η σκωπτική λεπτομέρεια είναι ότι οι ίδιοι πόροι παρουσιάζονται διαδοχικά ως προϊόν υπεύθυνης δημοσιονομικής διαχείρισης, ως φραγμός στη φτώχεια, αλλά και ως όχημα να αποκατασταθούν αδικίες που, κατά το υπαινιγμό, άφησαν άλλοι πίσω τους.

Ειδικά στο αγροτικό σκέλος, η ανάρτηση προσπαθεί να προλάβει τη δυσαρέσκεια για μειωμένη προκαταβολή, πριν αυτή μεταφραστεί σε πολιτικό κόστος: παραδοχή της μείωσης με μια ανάσα, και αμέσως μετά αντιστροφή της αφήγησης, οι ειλικρινείς θα πάρουν περισσότερα, τα «πανωγραψίματα» τελειώνουν, οι επιδοτήσεις γίνονται δίκαιες. Η κλασική τεχνική: μετατρέπεις μια περικοπή σε ηθική σταυροφορία κατά των επιτήδειων

Στη μέση του κειμένου, σαν διαφημιστικό διάλειμμα, μπαίνουν οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις: κληρονομικό δίκαιο, Αρχή Προστασίας Καταναλωτή, ψηφιακό σύστημα ιατροδικαστικών υπηρεσιών. Όλα παρουσιάζονται ως αυτονόητες τομές, «επιτέλους» προσαρμογές σε έναν 21ο αιώνα που άργησε να φτάσει στα ελληνικά νομοθετικά κείμενα. Η ρητορική είναι αυτή της αποπολιτικοποιημένης προόδου: κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει με τις ψηφιακές διαθήκες ή την ταχύτερη έκδοση ιατροδικαστικών εκθέσεων, άρα, όποιος διαφωνεί με την κυβέρνηση συνολικά, μοιάζει να στέκεται κόντρα στο «λογικό» και στο «μοντέρνο».

Στο τέλος, η Θεσσαλονίκη με το Μετρό της και οι αθλητές με τα μετάλλιά τους δίνουν την απαραίτητη δόση συγκίνησης και υπερηφάνειας, μια χώρα που επιτέλους έχει υποδομές, τιμά την προσπάθεια, ψηφιοποιείται, κινείται, τρέχει. Το αρνητικό δεν υπάρχει, τα προβλήματα (Τέμπη, υγεία, ακρίβεια) μπαίνουν στο παρασκήνιο, μόνο ως φόντο για να αναδειχθεί η αποτελεσματικότητα των νέων συστημάτων.

Τι δεν λέει το κείμενο; Δεν μιλά για το πώς βιώνει ο μέσος εργαζόμενος τον πληθωρισμό όταν τα επίσημα ποσοστά αυξήσεων μισθών συγκρούονται με τις τιμές στο ράφι. Δεν εξηγεί πώς κατανέμονται χωρικά και κοινωνικά τα ωφελήματα των επιδοτήσεων, ποιες περιοχές και ποιες ομάδες μένουν πάλι στη γωνία. Δεν αγγίζει τη δομική κρίση του ΕΣΥ, την ανασφάλεια στη στέγη, ή τη δημογραφική βόμβα πέρα από μια φράση για τη «στρατηγική μας».

Με δυο λόγια, η ανάρτηση λειτουργεί σαν εβδομαδιαίο ταμπλό ελέγχου: δείχνει μόνο τους δείκτες που είναι πράσινοι. Πολιτικά, στοχεύει να παγιώσει την εικόνα μιας κυβέρνησης που είναι ταυτόχρονα φιλελεύθερη στην οικονομία, κοινωνικά προστατευτική «όπου χρειάζεται» και τεχνοκρατικά ικανή να βάζει τάξη σε χαοτικά πεδία. Η σκωπτική πλευρά είναι ότι αυτή η σχεδόν λουστραρισμένη αφήγηση κινδυνεύει να μοιάζει τόσο αυτοτελής, ώστε να αποσυνδεθεί από την εμπειρία όσων τη διαβάζουν στο κινητό ανάμεσα σε δύο βάρδιες ή μπροστά στο ταμείο του σουπερμάρκετ.

Η φράση «Πάμε για την επόμενη» είναι το πιο ειλικρινές σημείο του κειμένου: η πολιτική μετατρέπεται σε ατέρμονη ακολουθία εβδομαδιαίων επεισοδίων. Το ερώτημα είναι αν το κοινό παρακολουθεί ακόμη τη σειρά, ή αν έχει αρχίσει να αλλάζει κανάλι.