Η βουβή ψήφος χτυπά την πόρτα του Μαξίμου – Online Παραπολιτικές στήλες – 01/07

Το πιο επικίνδυνο για μια κυβέρνηση δεν είναι πάντα αυτό που φαίνεται στις δημοσκοπήσεις, είναι όταν ο ψηφοφόρος δεν απαντά στο τηλέφωνο. Η λεγόμενη βουβή ψήφος, που άλλοτε λειτούργησε υπέρ της ΝΔ, σήμερα παρουσιάζεται από τις στήλες ως πιθανή νάρκη κάτω από το κυβερνητικό προβάδισμα. Εκεί βρίσκεται το πολιτικό ζουμί της ημέρας, όχι στο ποιος προηγείται, αλλά στο ποιος μπορεί να χάσει την επαφή με την κοινωνική θερμοκρασία.

Οι εφημερίδες και οι παραπολιτικές στήλες δεν περιγράφουν ένα πολιτικό σκηνικό σε αναμονή, περιγράφουν ένα σύστημα που μετρά κραδασμούς. Η ΝΔ εξακολουθεί να εμφανίζεται ως κυρίαρχη δύναμη, χωρίς όμως να εκπέμπει την αίσθηση του αδιατάρακτου ελέγχου. Το Μαξίμου βλέπει μπροστά του μια αντιπολίτευση διαλυμένη, αλλά πίσω του ακούει τους θορύβους της δικής του παράταξης. Ο Σαμαράς κινείται ως προσωπική εκκρεμότητα της Δεξιάς, ο Καραμανλής παραμένει θεσμικό σύμβολο που κανείς δεν θέλει απέναντι, η Λατινοπούλου λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η δεξιά διαμαρτυρία δεν χρειάζεται μεγάλο σχέδιο για να κάνει ζημιά.

Την ίδια ώρα, ο ΣΥΡΙΖΑ εμφανίζεται λιγότερο ως κόμμα και περισσότερο ως υπό εκκαθάριση πολιτικό απόθεμα. Ο Τσίπρας παρακολουθεί, η Κουμουνδούρου φθείρεται, ο Φάμελλος πιέζεται, τα στελέχη μετρούν εξόδους κινδύνου. Αυτό βολεύει πολλούς. Βολεύει τη ΝΔ, διότι η αντιπολίτευση φαίνεται κατακερματισμένη. Βολεύει και το νέο εγχείρημα Τσίπρα, διότι κάθε εικόνα αποσύνθεσης του ΣΥΡΙΖΑ λειτουργεί ως επιχείρημα μετακόμισης. Δεν βολεύει το ΠΑΣΟΚ, που αντί να εμφανίζεται ως φυσικός υποδοχέας της φθοράς, μοιάζει να παζαρεύει τη θέση του σε ένα τραπέζι όπου οι άλλοι αλλάζουν ήδη καρέκλες.

Το πραγματικό μήνυμα της ημέρας, όμως, είναι οικονομικό όσο και πολιτικό. Οι αναφορές σε επενδύσεις, κεφάλαια, πληρωμές αγροτών, ΑΑΔΕ, επιχειρηματικές κινήσεις δεν είναι ουδέτερες ειδήσεις αγοράς. Είναι προσπάθεια να συνδεθεί η κυβερνητική σταθερότητα με την οικονομική κανονικότητα. Δηλαδή, να ειπωθεί στο εκλογικό σώμα ότι η πολιτική περιπέτεια κοστίζει. Αυτό είναι σοβαρό επιχείρημα, αλλά δεν αρκεί. Διότι οι κοινωνίες δεν ψηφίζουν μόνο ισολογισμούς, ψηφίζουν και θυμό, κόπωση, αίσθημα δικαιοσύνης, αξιοπρέπεια.

Η κυβέρνηση έχει ακόμη το πλεονέκτημα. Αλλά το πλεονέκτημα δεν είναι συμβόλαιο αιωνιότητας. Αν το Μαξίμου διαβάσει τις στήλες ως φιλολογικό παρασκήνιο, θα κάνει λάθος. Είναι προειδοποίηση. Όχι ότι υπάρχει έτοιμος αντίπαλος να το νικήσει, αλλά ότι υπάρχει έτοιμη δυσαρέσκεια να το τιμωρήσει. Και στην πολιτική, συχνά δεν σε ρίχνει ο καλύτερος απέναντι, σε ρίχνει ο χειρότερος εαυτός σου.

Τι αναδεικνύουν οι τρεις στήλες

Οι τρεις στήλες στήνουν κοινό πολιτικό κάδρο: η ΝΔ παραμένει πρώτη και καθαρά μπροστά, αλλά το πραγματικό άγχος δεν είναι η τυπική αντιπολίτευση, είναι η κόπωση, η δεξιά διαρροή, η αγροτική δυσαρέσκεια, η «βουβή ψήφος» που μπορεί να γυρίσει ανάποδα. Το PowerGame το λέει σχεδόν ευθέως, η ΝΔ προηγείται αλλά το Μαξίμου πρέπει να φοβάται το σιωπηλό αντι-Μητσοτακικό κύμα, το Βήμα αποδομεί τον ΣΥΡΙΖΑ ως κόμμα υπό αποσύνθεση, το Newmoney χαρτογραφεί την «γαλάζια γειτονιά» Καραμανλή, Σαμαρά, Λατινοπούλου, Φεύγα, σαν πεδίο ναρκών.

Το βαθύτερο μήνυμα είναι διπλό: προς την κοινωνία, «δεν υπάρχει κυβερνητική εναλλακτική με συνοχή», προς το Μαξίμου, «μην κοιμάστε πάνω στις δημοσκοπήσεις». Το πιο στημένο στοιχείο είναι η προσπάθεια να συνδεθεί η πολιτική σταθερότητα με την επενδυτική εμπιστοσύνη. Το πιο οργανικό είναι η αποσύνθεση του ΣΥΡΙΖΑ. Το πιο δοκιμαστικό είναι η θεωρία της ανάποδης βουβής ψήφου. Το πιο προειδοποιητικό είναι το Σαμαράς, Λατινοπούλου, δεξιά βάση.

1. Ανάλυση ανά στήλη

PowerGame, Big Mouth

Τι λέει: Η στήλη ξεκινά από τη δημοσκόπηση της MARC και υπογραμμίζει ότι, παρά τη φθορά, η ΝΔ εξακολουθεί να προηγείται καθαρά, ενώ το πραγματικό ερώτημα μεταφέρεται στο αν το ΠΑΣΟΚ θα βρεθεί τρίτο ή τέταρτο . Παράλληλα εισάγει τη θεωρία της «βουβής ψήφου από την ανάποδη», δηλαδή το ενδεχόμενο μια σιωπηλή κοινωνική δυσαρέσκεια να εκδηλωθεί όχι υπέρ, όπως το 2023, αλλά εναντίον Μητσοτάκη . Η δημοσκόπηση MARC επιβεβαιώνεται και από άλλα μέσα, με τη ΝΔ στο 30,5% και την ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα στο 16,5% στην εκτίμηση ψήφου .

Τι υπονοεί: Το Μαξίμου δεν απειλείται από έναν αντίπαλο, απειλείται από συσσωρευμένη κοινωνική ενόχληση. Η στήλη κάνει κάτι πιο σοβαρό από πολιτικό σχόλιο, δοκιμάζει σενάριο πρόωρης κάλπης ή έστω προεκλογικής εγρήγορσης. Παράλληλα παρουσιάζει τον Σαμαρά ως παράγοντα που επισπεύδει το κόμμα του και ψάχνει επικοινωνιακή υποδομή στα social media, άρα όχι ως παροδική γκρίνια αλλά ως οργανωμένη απειλή από δεξιά .

Πιθανή πηγή ή κέντρο: Μείγμα από Μαξίμου, δημοσκοπικά γραφεία, οικονομικούς κύκλους και κομματική Πειραιώς. Τα κομμάτια για επενδυτές, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και «ζεστό χρήμα» μυρίζουν αγορά, όχι κομματικό καφενείο. Η επιτυχής άντληση κεφαλαίων της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ πάνω από 650 εκατ. ευρώ επιβεβαιώνεται ανεξάρτητα από Capital και ΟΤ .

Σκοπιμότητα: Να συνδεθεί η ΝΔ με τη σταθερότητα και η πολιτική αβεβαιότητα με επενδυτικό κίνδυνο. Δεν είναι αθώο, είναι framing. Η στήλη λέει στους επιχειρηματίες «τρέξτε τώρα πριν σκοτεινιάσει πολιτικά», και στο Μαξίμου «μη θεωρείτε δεδομένο το 30%».

Ποιον επηρεάζει: Πρωτίστως το Μαξίμου, δευτερευόντως επενδυτές, ΝΔ βουλευτές, κεντρώους ψηφοφόρους και δεξιό ακροατήριο που κοιτάζει Σαμαρά.

Το Βήμα, Βηματοδότης

Τι λέει: Η στήλη περιγράφει τον ΣΥΡΙΖΑ ως κόμμα σε κατάσταση διάλυσης, αναφέρει ότι καταγράφεται στο 0,5% με 1%, ότι ο Τσίπρας παρακολουθεί αδιάφορος όσα συμβαίνουν στην Κουμουνδούρου και ότι ο Φάμελλος δίνει χαμένο αγώνα . Καταγράφει πίεση προς Φάμελλο με τη φράση «Σωκράτη παραιτήσου», εμπλέκοντας Πολάκη, Παππά και Δούρου, και προαναγγέλλει παραιτήσεις στελεχών προς την ΕΛ.Α.Σ., με ονόματα όπως Ζαχαριάδης και πιθανή κίνηση Γεροβασίλη .

Τι υπονοεί: Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αντιμετωπίζεται ως κόμμα εξουσίας ούτε καν ως κόμμα επιβίωσης. Αντιμετωπίζεται ως αποθήκη στελεχών για το νέο σχήμα Τσίπρα. Το υπόγειο μήνυμα είναι ότι ο Φάμελλος είναι πολιτικά τελειωμένος πριν καν δοθεί η τελική μάχη.

Πιθανή πηγή ή κέντρο: Εσωκομματικές πηγές ΣΥΡΙΖΑ, στελέχη που κοιτούν προς Τσίπρα, πιθανώς και πασοκικές πηγές για τα «μεταγραφικά» Τζάκρη. Η γενική εικόνα εσωτερικού διχασμού του ΣΥΡΙΖΑ επιβεβαιώνεται από αρκετά ρεπορτάζ του Ιουνίου, με διαφωνίες για τη στάση απέναντι στην ΕΛ.Α.Σ. και αναφορές σε Φάμελλο, Παππά, Πολάκη, Γεροβασίλη και Ζαχαριάδη .

Σκοπιμότητα: Να παγιωθεί στην κοινή γνώμη ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει λήξει. Αυτό εξυπηρετεί τον Τσίπρα, διότι εμφανίζει την ΕΛ.Α.Σ. ως φυσικό διάδοχο χώρο. Εξυπηρετεί και τη ΝΔ, γιατί η αντιπολίτευση εμφανίζεται κατακερματισμένη και θεσμικά ασόβαρη. Δυσκολεύει το ΠΑΣΟΚ, γιατί αντί να κεφαλαιοποιεί τη διάλυση ΣΥΡΙΖΑ, φαίνεται εγκλωβισμένο στη μάχη τρίτης θέσης.

Ποιον επηρεάζει: Στελέχη ΣΥΡΙΖΑ που σκέφτονται αποχώρηση, ψηφοφόρους Κεντροαριστεράς, ΠΑΣΟΚ, ΕΛ.Α.Σ., αλλά και το Μαξίμου, που βλέπει ότι ο Τσίπρας μπορεί να πάρει χώρο χωρίς να χρειαστεί να κερδίσει κανονική εσωκομματική μάχη.

Newmoney, Dark Room

Τι λέει: Το Dark Room πιάνει τη «γαλάζια γειτονιά» από την αρχή. Λέει ότι ακούγεται προσπάθεια προσέγγισης ΝΔ με Καραμανλή, αλλά οι απαντήσεις που πήρε αρμοδίως είναι ότι «δεν υπάρχει τίποτα», ούτε το θέλει ο Μητσοτάκης ούτε ο Καραμανλής . Παράλληλα, γράφει ότι ο Καραμανλής προσέχει τη στάση του απέναντι στη ΝΔ επειδή ο Σαμαράς θα είναι πλέον τυπικά αντίπαλος, ενώ αναφέρει ότι η ΝΔ θα ήθελε επιστροφή Λατινοπούλου, αλλά εκείνη συζητά και με Σαμαρά .

Τι υπονοεί: Το Μαξίμου δεν κάνει συμφιλίωση με Καραμανλή, κάνει αποναρκοθέτηση. Θέλει τον Καραμανλή ουδέτερο, όχι εχθρικό. Για τον Σαμαρά, το μήνυμα είναι πιο καθαρό, δεν υπάρχει πολιτικό deal. Για τη Λατινοπούλου, η στήλη δείχνει ότι μπορεί να γίνει κρίσιμος αγωγός διαρροής δεξιών ψηφοφόρων.

Πιθανή πηγή ή κέντρο: Κυβερνητικές και ΝΔ πηγές, με πρόσβαση σε Μαξίμου και κομματική μηχανή. Το ύφος είναι πιο ψύχραιμο από το Big Mouth, αλλά η πολιτική γραμμή είναι συγγενής: κράτα κλειστή την πόρτα στον Σαμαρά, κράτα χαμηλή ένταση με Καραμανλή.

Σκοπιμότητα: Να αποτραπεί η εντύπωση ότι υπάρχει πανικός στο Μαξίμου. Η γραμμή είναι «δεν κυνηγάμε Καραμανλή, δεν φοβόμαστε Σαμαρά, παρακολουθούμε Λατινοπούλου». Ταυτόχρονα, η στήλη ενισχύει το αφήγημα ότι η μεταφορά ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ άρχισε να αποδίδει, με πληρωμές περίπου 700 εκατ. ευρώ και πολιτική ανακούφιση στο Υπουργικό .

Ποιον επηρεάζει: Γαλάζια βάση, παλαιοκαραμανλικούς, σαμαρικούς, δεξιούς αναποφάσιστους, αγροτικούς νομούς, επενδυτές.

2. Κοινά μοτίβα

• Πρώτο μοτίβο, κυβέρνηση πρώτη αλλά όχι άτρωτη. Οι στήλες δεν πουλάνε θρίαμβο, πουλάνε προειδοποίηση. Η ΝΔ είναι μπροστά, όμως η σιωπηλή δυσαρέσκεια, το δεξιό μέτωπο και οι αγρότες είναι πραγματικοί κίνδυνοι.
• Δεύτερο μοτίβο, η αντιπολίτευση ως χάος. Ο ΣΥΡΙΖΑ παρουσιάζεται ως τελειωμένος, το ΠΑΣΟΚ ως μικρό και εσωστρεφές, η Καρυστιανού ως «σαλάτα», η ΕΛ.Α.Σ. ως υποδοχέας αποχωρήσεων αλλά και ως φορέας ασάφειας.
• Τρίτο μοτίβο, Σαμαράς ως απειλή, Καραμανλής ως πρόβλημα διαχείρισης. Ο Σαμαράς δεν παρουσιάζεται απλώς ως πρώην πρωθυπουργός, παρουσιάζεται ως ενεργός εξωτερικός αντίπαλος. Ο Καραμανλής παρουσιάζεται ως σύμβολο που πρέπει να μη γίνει όπλο.
• Τέταρτο μοτίβο, οικονομία και εκλογές μπαίνουν στο ίδιο κάδρο. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η ΑΑΔΕ, οι επενδυτές, οι αγροτικές πληρωμές δεν είναι οικονομικές ειδήσεις εδώ, είναι πολιτικές ασφάλειες.

3. Πιθανές πηγές και κέντρα εκπομπής

• Κυβερνητικές πηγές: Πολύ πιθανές στα θέματα Καραμανλή, Φεύγα, ΑΑΔΕ, αγροτικών πληρωμών, επενδυτικής σταθερότητας.
• Κομματικά επιτελεία ΝΔ: Πιθανά στα θέματα Κυρανάκη, νέων υποψηφίων, δεξιάς διαρροής, Σαμαρά.
• Κεντροαριστερές εσωκομματικές πηγές: Πιθανές στα θέματα ΣΥΡΙΖΑ, Φάμελλου, παραιτήσεων, Τζάκρη, ΠΑΣΟΚ.
• Επιχειρηματικά συμφέροντα: Εμφανή στα θέματα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Aktor, Allwyn, Theon, ΠΑΟΚ, Μυστακίδη, Σαββίδη, Open.
• Μιντιακά κέντρα: Παρόντα υπογείως, ειδικά όπου μπλέκονται Σαββίδης, Open, Μαρινάκης, ΠΑΟΚ, γήπεδα, τηλεοπτικές άδειες.

4. Η κρυφή ατζέντα

Η κρυφή ατζέντα είναι η προετοιμασία του πολιτικού συστήματος για εκλογικό χρόνο, ακόμη κι αν κανείς δεν τον ομολογεί. Οι στήλες δοκιμάζουν τρία αφηγήματα:

1. Η ΝΔ παραμένει ο μόνος πόλος σταθερότητας.
2. Η αντιπολίτευση είναι θρυμματισμένη, ασταθής ή ανώριμη.
3. Ο πραγματικός κίνδυνος για Μητσοτάκη δεν είναι ο Τσίπρας, είναι η συσσωρευμένη σιωπηλή ψήφος διαμαρτυρίας από δεξιά, περιφέρεια και κοινωνική κόπωση.

Το timing δεν είναι τυχαίο. Έχουμε δημοσκόπηση, αγροτικές πληρωμές, Σαμαρά, ΕΛ.Α.Σ., επενδυτικές κινήσεις, Δικαιοσύνη, όλα την ίδια ημέρα. Αυτό δεν είναι απλή ειδησεογραφική σύμπτωση, είναι χάρτης πολιτικής θερμοκρασίας.

5. Η γραμμή που δημιουργείται

Η συνολική γραμμή είναι σταθεροποίηση με προειδοποίηση. Δεν είναι αποδόμηση Μητσοτάκη, αλλά ούτε και λιβάνισμα. Είναι μια εσωτερική καμπάνα προς το Μαξίμου: έχεις προβάδισμα, έχεις οικονομικό αφήγημα, έχεις διαλυμένη αντιπολίτευση, αλλά έχεις και δεξιά διαρροή, αγροτικό τραύμα, κόπωση και πρώην πρωθυπουργούς που μπορούν να σου χαλάσουν το πάρτι.

Η διαφορά ανάμεσα στο φανερό θέμα και το πραγματικό μήνυμα είναι καθαρή. Φανερά μιλούν για δημοσκοπήσεις, ΣΥΡΙΖΑ, Καραμανλή, Σαμαρά, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Πραγματικά μιλούν για το αν η πολιτική σταθερότητα Μητσοτάκη μπορεί να επιβιώσει μέχρι την κάλπη χωρίς εσωτερική αποσυσπείρωση.

6. Ποιον θέλουν να επηρεάσουν

• Μέγαρο Μαξίμου: Το πιέζουν να μη χαλαρώσει. Μήνυμα, η δημοσκοπική διαφορά δεν αρκεί αν η βουβή ψήφος γίνει αντισυστημική ψήφος κατά της κυβέρνησης.
• Υπουργούς και κομματικά στελέχη ΝΔ: Τους λένε να μη δοκιμάζουν προσωπικές στρατηγικές τύπου Φεύγα. Μήνυμα, η γραμμή χαράσσεται κεντρικά.
• Σαμαρικό και δεξιό ακροατήριο: Το αντιμετωπίζουν ως πραγματικό κίνδυνο. Μήνυμα, η έξοδος προς Σαμαρά ή Λατινοπούλου μπορεί να παράγει αστάθεια, όχι λύση.
• Κεντροαριστερά: Τη σπρώχνουν σε κρίση αυτοπεποίθησης. Μήνυμα, ο ΣΥΡΙΖΑ πεθαίνει, το ΠΑΣΟΚ δεν ανεβαίνει, ο Τσίπρας μαζεύει ερείπια.
• Επενδυτές και επιχειρηματικά κέντρα: Τους λένε ότι το παράθυρο σταθερότητας είναι τώρα. Μήνυμα, σηκώστε κεφάλαια πριν η πολιτική αβεβαιότητα αυξήσει το κόστος.
• Δημοσκοπική κοινή γνώμη: Της περνούν ότι το δίλημμα δεν είναι ΝΔ ή αντιπολίτευση, αλλά σταθερότητα ή κατακερματισμός.

7. Πολιτική εκτίμηση

Βέβαιο είναι ότι η ΝΔ παραμένει πρώτη και η αντιπολίτευση κατακερματισμένη. Πιθανό είναι ότι το Μαξίμου φοβάται περισσότερο τη δεξιά αποσυσπείρωση και την περιφερειακή δυσαρέσκεια από την άνοδο ενός ενιαίου αντιπάλου. Υπόθεση εργασίας είναι ότι οι στήλες λειτουργούν και ως προειδοποίηση προς Μητσοτάκη για φθινοπωρινό ή προεκλογικό σενάριο. Πολιτική εκτίμηση, η κυβέρνηση μπαίνει σε φάση προεκλογικής πειθαρχίας πριν ανακοινωθεί οποιαδήποτε προεκλογική περίοδος.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η σημερινή παραπολιτική ατζέντα δεν προσπαθεί να κατασκευάσει νέο νικητή. Προσπαθεί να αποτρέψει νέο ηττημένο, τον Μητσοτάκη από αυτοϋπονόμευση. Γι’ αυτό και χτυπά ταυτόχρονα Φεύγα, Σαμαρά, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, Καρυστιανού, ενώ κρατά ψηλά ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΑΑΔΕ, Δικαιοσύνη, επενδυτές.

8. Το δια ταύτα

Να κρατήσουμε τρία πράγματα.

• Πρώτον, η «βουβή ψήφος από την ανάποδη» είναι το πιο σοβαρό πολιτικό σήμα της ημέρας. Δεν γράφεται τυχαία, γράφεται για να ακουστεί στο Μαξίμου.
• Δεύτερον, ο ΣΥΡΙΖΑ αντιμετωπίζεται πλέον ως πολιτικό υπόλοιπο, όχι ως αυτόνομος παίκτης.
• Τρίτον, ο Σαμαράς δεν είναι γραφικό επεισόδιο, είναι εργαλείο πίεσης στη δεξιά βάση της ΝΔ.

Η εξέλιξη που προαναγγέλλεται είναι περίοδος σκληρής προεκλογικής προθέρμανσης, με τρία μέτωπα: δεξιά συσπείρωση, αγροτική αποκατάσταση, κεντροαριστερή αναδιάταξη. Το αφήγημα της ημέρας είναι καθαρό: ο Μητσοτάκης παραμένει φαβορί, αλλά το φαβορί δεν χάνει πάντα από τον αντίπαλο, μερικές φορές χάνει από την αλαζονεία του.