Ελ.Α.Σ: Αριθμητικό λάθος, προχειρότητα ή προπαγάνδα;

Το πολιτικό συμπέρασμα είναι απλό, η ΕΛ.Α.Σ. πιάνει ένα υπαρκτό πρόβλημα, αλλά το σερβίρει με πρόχειρους αριθμούς. Και στην πολιτική, όπως και στην αγορά, όταν φουσκώνεις τον λογαριασμό, στο τέλος κάποιος τον επιστρέφει απλήρωτο.

Η κυβέρνηση υπόσχεται συγκράτηση τιμών, μειώσεις από τον Σεπτέμβριο και παρεμβάσεις στην αγορά. Ωραία ακούγονται όλα αυτά, μόνο που το χωράφι δεν δουλεύει με δελτία Τύπου. Δουλεύει με πετρέλαιο, λιπάσματα, ζωοτροφές, εργάτες, ρίσκο και καιρό. Αν αυτά παραμένουν ακριβά, η φθηνή φέτα και το φθηνό καλάθι γίνονται περισσότερο επικοινωνιακή άσκηση παρά οικονομική πολιτική.

Από την άλλη, η αντιπολίτευση δεν μπορεί να απαντά στην κυβερνητική υπερβολή με δική της υπερβολή. Άλλο να πεις ότι το κόστος παραγωγής παραμένει βαρύ και άλλο να πετάς αριθμούς που δεν στέκονται πλήρως. Διότι έτσι χάνεις το δίκιο σου πριν καν αρχίσει η συζήτηση.

Το πραγματικό ερώτημα παραμένει πολιτικά εκρηκτικό, ποιος θα πληρώσει τη διαφορά ανάμεσα στο ακριβό χωράφι και στο φθηνό ράφι; Αν η απάντηση είναι πάλι «ο παραγωγός και ο καταναλωτής», τότε η κυβέρνηση θα έχει πρόβλημα, αλλά και η αντιπολίτευση θα χρειάζεται σοβαρότερα μαθηματικά.

1. «Πάγωμα τιμών σε 20.000 προϊόντα»

Ετυμηγορία: Λάθος στον αριθμό (2.000), σωστό στο γενικό νόημα.

Η κυβέρνηση πράγματι μίλησε για σταθεροποίηση/πάγωμα τιμών το καλοκαίρι και για μειώσεις από 1η Σεπτεμβρίου σε βασικά προϊόντα. Όμως οι επίσημες ανακοινώσεις του Υπουργείου Ανάπτυξης αναφέρονται σε περίπου 2.000 κωδικούς προϊόντων, όχι 20.000. Το «20.000» μοιάζει είτε με λάθος μηδενικό είτε με υπερβολική διατύπωση.

2. «Οι αγρότες καλλιέργησαν με διπλάσιο κόστος παραγωγής σε σχέση με πέρυσι»

Ετυμηγορία: Παραπλανητικό ως ετήσια σύγκριση.

Η πίεση στο αγροτικό κόστος είναι πραγματική, αλλά το «διπλάσιο σε σχέση με πέρυσι» δεν τεκμηριώνεται από τα επίσημα στοιχεία ως γενικός ισχυρισμός. Η ΕΛΣΤΑΤ για τον Φεβρουάριο 2026 δείχνει τον γενικό δείκτη εισροών στη γεωργία αυξημένο κατά 1,1% σε ετήσια βάση, ενώ ο μέσος δείκτης δωδεκαμήνου ήταν μειωμένος κατά 0,6%. Στον ίδιο πίνακα, τα λιπάσματα εμφανίζονται αυξημένα κατά 3,4% ετησίως, όχι κατά 30%-70%.

Υπάρχει βέβαια μεγάλη συσσωρευμένη επιβάρυνση από τα προηγούμενα χρόνια. Έκθεση της διαΝΕΟσις καταγράφει για την περίοδο 2019-2023 αύξηση 72,3% στα λιπάσματα/βελτιωτικά εδάφους, 39,3% στις ζωοτροφές και 29% στην ενέργεια/λιπαντικά. Άρα το πρόβλημα υπάρχει και το δημιούργησε η κυβέρνηση Τσίπρα, αλλά δεν είναι σωστό να παρουσιάζεται ως «διπλασιασμός από πέρυσι».

Διόρθωση:
«Οι αγρότες συνεχίζουν να καλλιεργούν με έντονα αυξημένο κόστος σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο, ιδίως σε λιπάσματα, ενέργεια και ζωοτροφές».

3. «Τα λιπάσματα είχαν αύξηση 30%-70%»

Ετυμηγορία: Σωστό μόνο ως πολυετής εικόνα, λάθος ως φετινή/ετήσια εικόνα.

Αν η ανακοίνωση εννοεί το κόστος λιπασμάτων σε βάθος τετραετίας, τότε ο ισχυρισμός στέκεται πολιτικά, επειδή υπάρχουν στοιχεία για πολύ μεγάλες αυξήσεις μετά το 2019. Αν όμως εννοεί αύξηση σε σχέση με πέρυσι, τότε δεν επιβεβαιώνεται από την ΕΛΣΤΑΤ, που δείχνει πολύ μικρότερη ετήσια αύξηση.

4. «Η στήριξη 15% για τα λιπάσματα δεν έχει γίνει»

Ετυμηγορία: Μερικώς τεκμηριωμένο.

Το μέτρο της επιχορήγησης 15% επί των παραστατικών αγοράς λιπασμάτων έχει πράγματι ανακοινωθεί. Δημοσιεύματα του αγροτικού Τύπου μέχρι τα τέλη Ιουνίου μιλούσαν για καθυστέρηση στο άνοιγμα της πλατφόρμας και στην υλοποίηση. Η ασφαλής διατύπωση δεν είναι «δεν έχει γίνει», αλλά «καθυστερεί η πλήρης ενεργοποίηση/καταβολή».

5. «Το πετρέλαιο άγγιξε τα 2,3 ευρώ το λίτρο»

Ετυμηγορία: Μερικώς αληθές, αλλά υπερβολικό ως γενική εικόνα.

Το diesel όντως ξεπέρασε τα 2 ευρώ το λίτρο ως πανελλαδικός μέσος όρος στις αρχές Απριλίου 2026, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία τιμών καυσίμων. Όμως το 2,3 ευρώ δεν προκύπτει ως εθνικός μέσος όρος. Πιθανότατα αφορά ακριβές νησιωτικές ή τοπικές τιμές. Για παράδειγμα, στα επίσημα στοιχεία τέλη Ιουνίου 2026 ο πανελλαδικός μέσος όρος diesel ήταν περίπου 1,61 ευρώ/λίτρο, αισθητά χαμηλότερα από το peak της άνοιξης.

Για το αγροτικό πετρέλαιο, επίσης, χρειάζεται ακρίβεια. Υπάρχει κανονιστικό πλαίσιο επιστροφής ΕΦΚ για το 2026, ενώ η απευθείας απαλλαγή/μη επιβάρυνση στο τιμολόγιο προμήθειας προβλέπεται από 1η Νοεμβρίου 2026. Άρα είναι σωστό ότι οι αγρότες δεν βλέπουν ακόμη πλήρως «μείωση στην κάνουλα», αλλά δεν είναι ακριβές ότι δεν έχει υπάρξει καθόλου εφαρμογή επιστροφών.

Τελική αξιολόγηση

Η ανακοίνωση έχει πολιτικά αξιοποιήσιμο θέμα, αλλά όχι καθαρό fact-check. Το επιχείρημα ότι οι μειώσεις τιμών στα τρόφιμα δύσκολα θα περάσουν χωρίς να συμπιεστεί κάποιος κρίκος της αλυσίδας είναι σοβαρό. Όμως οι αριθμοί «20.000 προϊόντα», «διπλάσιο κόστος από πέρυσι», «λιπάσματα +30%-70% φέτος» και «πετρέλαιο 2,3 ευρώ» χρειάζονται διόρθωση ή αποσαφήνιση.