Γαλλική λάμψη… σε ένα κάστρο που κινδυνεύει από μέσα – Online Παραπολιτικές στήλες 27/04

Η κυβέρνηση πέρασε ένα καλό διπλωματικό Σαββατοκύριακο, αλλά η πολιτική δεν μετριέται μόνο με φωτογραφίες, χειραψίες και διεθνείς φιλοφρονήσεις. Ο Εμανουέλ Μακρόν ήρθε, είπε τα σωστά, επιβεβαίωσε τη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Γαλλίας και έδωσε στον Κυριάκο Μητσοτάκη την εικόνα που κάθε πρωθυπουργός θέλει όταν πιέζεται: έναν ισχυρό Ευρωπαίο σύμμαχο δίπλα του. Ωραία όλα αυτά. Μόνο που η πολιτική φθορά δεν φεύγει με γαλλική ευγένεια. Θέλει απαντήσεις.

Το πρόβλημα της κυβέρνησης δεν είναι ότι δεν έχει ακόμη ισχύ. Έχει. Διαθέτει πλειοψηφία, μηχανισμό, πρωθυπουργική υπεροχή έναντι της αντιπολίτευσης και διεθνή πρόσβαση. Το πρόβλημα είναι ότι αρχίζει να χάνει το αίσθημα πρωτοβουλίας. Δεν ορίζει πλέον πάντα το πεδίο. Αντιδρά. Κλείνει μέτωπα. Μετράει απώλειες. Περιμένει δημοσκοπήσεις. Και όταν μια κυβέρνηση αρχίζει να παρακολουθεί τον εαυτό της μέσα από τα γκάλοπ, τότε κάτι έχει ήδη μετακινηθεί βαθύτερα.

Η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ είναι χαρακτηριστική. Δεν είναι μόνο ένας ακόμη φάκελος κακοδιαχείρισης. Είναι ο καθρέφτης ενός κράτους που υπόσχεται τεχνοκρατική κανονικότητα, αλλά συναντά ξανά τις παλιές πελατειακές του σκιές. Και η παρουσία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας κάνει το πρόβλημα πιο βαρύ. Διότι όταν ο πολίτης εμπιστεύεται περισσότερο τον ευρωπαϊκό θεσμό από την εγχώρια θεσμική αλυσίδα, τότε η ζημιά δεν είναι επικοινωνιακή. Είναι πολιτειακή.

Στο εσωτερικό της ΝΔ, η γκρίνια γύρω από τον Άκη Σκέρτσο δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο. Είναι η συζήτηση για το ίδιο το μοντέλο εξουσίας. Το επιτελικό κράτος δεν μπορεί να είναι επιτελικό στις επιτυχίες και απών στις αποτυχίες. Δεν γίνεται οι υπουργοί, οι διοικητές και οι βουλευτές να χρεώνονται το κόστος, ενώ το κέντρο συντονισμού να μένει πάντα στο απυρόβλητο. Κάπου εκεί αρχίζει η μουρμούρα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Και η μουρμούρα, στην πολιτική, είναι συνήθως το πρώτο στάδιο πριν από την ανοιχτή απαίτηση λογοδοσίας.

Ο Μητσοτάκης έχει ακόμη χώρο για πολιτικό παιχνίδι. Αλλά πρέπει να καταλάβει ότι η επανεκκίνηση δεν γίνεται με ωραία κάδρα. Γίνεται με καθαρές ευθύνες, θεσμική σοβαρότητα και πολιτική γενναιότητα. Γιατί η εξουσία δεν κινδυνεύει όταν δέχεται επίθεση από την αντιπολίτευση. Κινδυνεύει όταν αρχίζει να μην πείθει τους δικούς της ότι ξέρει πού πηγαίνει.

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

Οι τρεις στήλες: Dark Room / Newmoney, Βηματοδότης / Το Βήμα, Big Mouth / Powergame, ανήκουν στον βασικό χάρτη online επίκαιρης παραπολιτικής που σήμερα παρουσιάζουν μια σαφή εικόνα: η κυβέρνηση προσπαθεί να αλλάξει κλίμα μετά τη φθορά από ΟΠΕΚΕΠΕ, Κοβέσι, δημοσκοπήσεις και εσωκομματική γκρίνια. Οι στήλες όμως δεν λένε το ίδιο πράγμα. Η καθεμία στέλνει μήνυμα από διαφορετικό «κανάλι» εξουσίας.

1. Το βασικό στίγμα της ημέρας

Το πολιτικό κέντρο της ημέρας είναι τριπλό:

• Πρώτον, η κυβέρνηση επιχειρεί “ανάσα” μέσω Μακρόν, μέτρων στήριξης και θετικής ατζέντας. Το Newmoney παρουσιάζει την επίσκεψη Μακρόν ως «καλό κυβερνητικό weekend», με έμφαση στη γαλλοελληνική συμμαχία, στην αμυντική διάσταση και στο αν η εικόνα αυτή μπορεί να μαζέψει μέρος της δημοσκοπικής φθοράς. Η στήλη γράφει ότι στο Μαξίμου περιμένουν νέες μετρήσεις για να δουν αν τα μέτρα Πιερρακάκη και η εμφάνιση Μητσοτάκη–Μακρόν μάζεψαν τις απώλειες της κυβέρνησης.
• Δεύτερον, το θεσμικό μέτωπο ΟΠΕΚΕΠΕ–Κοβέσι παραμένει το πραγματικό αγκάθι. Ο Βηματοδότης βάζει στην κορυφή την απόφαση για την ανανέωση της θητείας της εισαγγελέως Πόπης Παπανδρέου και των άλλων δύο εισαγγελέων του ελληνικού τμήματος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, μετά την παρέμβαση Κοβέσι. Το κρίσιμο εδώ δεν είναι μόνο δικαστικό. Είναι πολιτικό: ποιος ελέγχει την αξιοπιστία της έρευνας και πού μετατοπίζεται η εμπιστοσύνη των πολιτών, στην ελληνική Δικαιοσύνη ή στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
• Τρίτον, το εσωκομματικό μέτωπο της ΝΔ ψάχνει πρόσωπο για να φορτώσει την πίεση. Το Big Mouth στοχοποιεί ευθέως τον Άκη Σκέρτσο ως «Επιτελάρχη» του επιτελικού κράτους, θέτοντας το ερώτημα γιατί αποτυγχάνουν υπουργοί, πρόεδροι οργανισμών και μηχανισμοί, αλλά όχι οι επιβλέποντες. Αυτή δεν είναι απλή κριτική. Είναι μήνυμα προς το Μαξίμου ότι η κοινοβουλευτική ΝΔ ζητά λογοδοσία και όχι μόνο επικοινωνιακή κάλυψη.

2. Ανάλυση ανά στήλη

Α. Newmoney / Dark Room: «Η κυβέρνηση είχε καλό weekend, αλλά κοιτάει τα γκάλοπ»

Η στήλη ξεκινά με κλίμα ανακούφισης για την κυβέρνηση. Ο Μακρόν παρουσιάζεται σαν διεθνής «ενισχυτής» του Μητσοτάκη: γαλλοελληνική συμμαχία, αμυντική στήριξη, εικόνες υψηλού συμβολισμού, Προεδρικό Μέγαρο, φρεγάτα «Κίμων», Νιάρχος, Ρωμαϊκή Αγορά. Αυτό είναι το θετικό αφήγημα: η Ελλάδα δεν είναι μόνη, ο Μητσοτάκης έχει ισχυρούς συμμάχους, η εξωτερική πολιτική παράγει κύρος.

Το δεύτερο επίπεδο είναι οι δημοσκοπήσεις. Η στήλη δεν κρύβει ότι η κυβέρνηση μετριέται. Το ερώτημα δεν είναι αν η επίσκεψη Μακρόν ήταν επιτυχημένη διπλωματικά, αλλά αν λειτουργεί ως πολιτικό αντιστάθμισμα στη φθορά. Η GPO καταγράφει πτώση της ΝΔ στο 23,8%, άνοδο ΠΑΣΟΚ στο 12,8% και αναποφάσιστους στο 17,2%, με αναφορές σε υπό ίδρυση σχηματισμούς Καρυστιανού και Τσίπρα. Άρα η στήλη πατά πάνω σε πραγματικό πολιτικό άγχος: η κυβέρνηση δεν καταρρέει, αλλά χάνει έδαφος και κυρίως χάνει αίσθηση ελέγχου.

Το τρίτο επίπεδο είναι οικονομικό-επιχειρηματικό. Το Newmoney περνά από τη διπλωματία στις επενδύσεις, στη ΔΕΗ, στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, στην ενέργεια, στο χωροταξικό του τουρισμού και στα μεγάλα projects σε Μύκονο και Σαντορίνη. Η στήλη γράφει ότι το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό και τα ειδικά πλαίσια για Μύκονο–Σαντορίνη μπορούν να ξεκλειδώσουν επενδύσεις άνω των 2 δισ. ευρώ.

Πιθανές πηγές ενημέρωσης: Μαξίμου, διπλωματικοί κύκλοι, αμυντικές πηγές, επιχειρηματικοί παράγοντες, τραπεζικά και επενδυτικά γραφεία.

Ατζέντα: Να φανεί ότι η κυβέρνηση έχει ακόμη στρατηγικό βάθος: εξωτερική πολιτική, άμυνα, επενδύσεις, θετική οικονομική ατζέντα.

Ποιον θέλει να επηρεάσει: Κεντρώους ψηφοφόρους, οικονομική ελίτ, επενδυτές, μετριοπαθείς φιλοκυβερνητικούς που ανησυχούν από ΟΠΕΚΕΠΕ και δημοσκοπήσεις.

Τι λέει πίσω από τις λέξεις: «Ναι, υπάρχει φθορά. Αλλά υπάρχει ακόμη πρωθυπουργική εικόνα, διεθνές κύρος και οικονομικό story». Καθαρό μήνυμα σταθεροποίησης.

Β. Το Βήμα / Βηματοδότης: «Η Κοβέσι έγινε θεσμικός καθρέφτης της κυβέρνησης»

Ο Βηματοδότης είναι πιο θεσμικός και πιο αιχμηρός. Δεν ξεκινά από το διπλωματικό glamour Μακρόν, αλλά από την Παπανδρέου, την Κοβέσι, τον Άρειο Πάγο και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Το άρθρο αναφέρει ότι το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου αναμένεται να συνεδριάσει μετά τις 10 Μαΐου για τις θητείες των εισαγγελέων που χειρίζονται ΟΠΕΚΕΠΕ και άλλους φακέλους του ελληνικού τμήματος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Το Βήμα κάνει κάτι πιο επικίνδυνο για την κυβέρνηση: συνδέει τις δημοσκοπήσεις με την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Γράφει ότι οι νέες μετρήσεις δείχνουν πτώση κοντά στις τρεις μονάδες για τη ΝΔ και ότι το πιο ενδιαφέρον εύρημα είναι η κατακρήμνιση της εμπιστοσύνης στην ελληνική Δικαιοσύνη, με τους πολίτες να πιστεύουν περισσότερο στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

Εδώ το μήνυμα δεν είναι «η κυβέρνηση έχει κακό γκάλοπ». Είναι βαθύτερο: η κυβέρνηση κινδυνεύει να χρεωθεί θεσμική δυσπιστία. Και αυτό πονάει περισσότερο από μία δημοσκοπική μονάδα, γιατί αγγίζει τον πυρήνα της μεταρρυθμιστικής ταυτότητας Μητσοτάκη.

Η στήλη επίσης καταγράφει το εσωκομματικό θέμα: για να περάσει η ψηφοφορία για τις άρσεις ασυλίας βουλευτών της ΝΔ, φέρεται να ενεργοποιήθηκε ο Κωστής Χατζηδάκης, επειδή έχει κοινοβουλευτική γλώσσα και σχέσεις με παλαιούς βουλευτές. Παράλληλα, σημειώνει ότι η φωτιά δεν έχει σβήσει και ότι η ΚΟ της ΝΔ στις 7 Μαΐου θα δείξει ποιοι θα μιλήσουν μπροστά στον Μητσοτάκη και ποιοι θα αρκεστούν στο χειροκρότημα.

Πιθανές πηγές ενημέρωσης: δικαστικοί κύκλοι, Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, παλαιοί κοινοβουλευτικοί της ΝΔ, θεσμικοί συνομιλητές, στελέχη γύρω από Χατζηδάκη.

Ατζέντα: Να κρατηθεί ψηλά το θεσμικό ζήτημα και να φανεί ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να κρύψει την κρίση εμπιστοσύνης πίσω από Μακρόν, μέτρα και επικοινωνιακές εικόνες.

Ποιον θέλει να επηρεάσει: Θεσμικό ακροατήριο, κεντρώους αναγνώστες, δικαστικούς, ευρωπαϊκούς κύκλους, αλλά και βουλευτές που θέλουν να εμφανιστούν ως θεσμικά υπεύθυνοι.

Τι λέει πίσω από τις λέξεις: «Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό. Είναι πρόβλημα εμπιστοσύνης στη Δικαιοσύνη και στο κράτος». Αυτό είναι βαρύ. Δεν λύνεται με ένα καλό Σαββατοκύριακο.

Γ. Powergame / Big Mouth: «Ο Σκέρτσος γίνεται αλεξικέραυνο και το κόμμα ζητάει μηχανισμό μάχης»

Το Big Mouth παίζει το πιο σκληρό παιχνίδι. Παίρνει το θέμα Σκέρτσου και το κάνει σύμβολο της κρίσης του επιτελικού κράτους. Η στήλη γράφει ότι ο Σκέρτσος είχε από το 2019 τον συντονισμό της κυβέρνησης και την εφαρμογή «Μαζί», μέσα από την οποία μετρούσε την αποτελεσματικότητα υπουργών και κρατικών λειτουργών. Το επιχείρημα είναι φαρμακερό: όταν όλα πήγαιναν καλά έπαιρνε credit, τώρα που στραβώνει το πράγμα εμφανίζεται σαν να μην έχει ευθύνη.

Εδώ η στήλη δεν μιλά απλώς για πρόσωπο. Μιλά για αρχιτεκτονική εξουσίας. Το ερώτημα που βάζει είναι: ποιος είχε την εποπτεία στους μηχανισμούς που απέτυχαν; Αυτό συνδέεται με ΟΠΕΚΕΠΕ, με ευρωπαϊκά κονδύλια, με δικογραφίες, με κυβερνητικό συντονισμό. Η στήλη μάλιστα μιλά για «υποθέσεις που καίνε» και υπαινίσσεται ότι η ασυλία Σκέρτσου από το Μαξίμου μπορεί να μην είναι πλέον πολιτικά χρήσιμη.

Στη συνέχεια, το Big Mouth αναγνωρίζει την κυβερνητική προσπάθεια επιστροφής στη θετική ατζέντα: πλεόνασμα, μέτρα στήριξης, Ελληνογαλλικό Φόρουμ, Συνταγματική Αναθεώρηση. Αλλά δεν το αφήνει καθαρό. Λέει ότι η συνεδρίαση της ΚΟ στις 7 Μαΐου μπορεί να επισκιαστεί από γκρίνια βουλευτών, οι οποίοι δεν έχουν ως πρώτο θέμα τους τη Συνταγματική Αναθεώρηση.

Πολύ σημαντικό είναι και το θέμα γραμματέα της ΝΔ. Η στήλη γράφει ότι ο Χατζηδάκης προτείνει τη Ζαχαράκη, αλλά ο Μητσοτάκης φαίνεται να προτιμά εξωκοινοβουλευτικούς, με Μπρατάκο και Σμυρλή στο τραπέζι και τον Μπρατάκο ως φαβορί για να τρέξει το κόμμα προς τις κάλπες.

Πιθανές πηγές ενημέρωσης: δυσαρεστημένοι γαλάζιοι βουλευτές, πρώην υπουργοί, μητσοτακικοί που δεν είναι σκερτσικοί, επιχειρηματικό περιβάλλον, κομματικοί μηχανισμοί.

Ατζέντα: Να πιεστεί το Μαξίμου να κάνει εσωτερικό rebalancing: λιγότεροι εξωκοινοβουλευτικοί τεχνοκράτες, περισσότερος σεβασμός στην ΚΟ, νέο κομματικό management, καθαρότερη ευθύνη για το επιτελικό κράτος.

Ποιον θέλει να επηρεάσει: Το Μαξίμου προσωπικά, τον Μητσοτάκη, τους βουλευτές της ΝΔ, τους δεξιούς αναγνώστες που θεωρούν ότι η κυβέρνηση έχει απομακρυνθεί από τη βάση.

Τι λέει πίσω από τις λέξεις: «Κυριάκο, αν συνεχίσεις να καλύπτεις τους ίδιους ανθρώπους, η ΚΟ δεν θα το καταπιεί εύκολα». Αυτό είναι το πιο ωμό μήνυμα της ημέρας.

3. Κοινά σημεία των τριών στηλών

1. Όλες βλέπουν φθορά, απλώς διαφωνούν στο αντίδοτο

• Το Newmoney λέει: το αντίδοτο είναι διεθνές κύρος, άμυνα, επενδύσεις, θετική οικονομική εικόνα.
• Το Βήμα λέει: το αντίδοτο πρέπει να είναι θεσμική σοβαρότητα, αλλιώς η φθορά γίνεται κρίση εμπιστοσύνης.
• Το Powergame λέει: το αντίδοτο είναι εσωτερική λογοδοσία και κομματική ανασυγκρότηση.

Άρα, το κοινό υπόστρωμα είναι ότι η κυβέρνηση δεν βρίσκεται σε άνετη θέση. Ακόμη ελέγχει το παιχνίδι, αλλά έχει χάσει την πολυτέλεια της μονοφωνίας.

2. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι πλέον κάτι παραπάνω από σκάνδαλο

Δεν είναι μόνο αγροτικές επιδοτήσεις. Είναι σύμβολο πελατειακού κράτους, σχέσης βουλευτών, διοίκησης, ευρωπαϊκής εποπτείας και αξιοπιστίας θεσμών. Η Κοβέσι λειτουργεί σαν εξωτερικός καταλύτης: η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία γίνεται, στα μάτια μέρους της κοινής γνώμης, πιο αξιόπιστη από την εγχώρια θεσμική αλυσίδα. Αυτό είναι πολιτικά τοξικό για κάθε κυβέρνηση που αυτοπροσδιορίζεται ως ευρωπαϊκή και μεταρρυθμιστική.

3. Ο Σκέρτσος γίνεται proxy war

Η σύγκρουση για τον Σκέρτσο δεν αφορά μόνο τον ίδιο. Αφορά το μοντέλο εξουσίας του Μητσοτάκη: εξωκοινοβουλευτικοί, τεχνοκρατικό επιτελείο, συγκεντρωτικός συντονισμός, περιορισμένη επιρροή ΚΟ. Η γκρίνια των βουλευτών δεν είναι ιδεολογική πολυτέλεια. Είναι ένστικτο πολιτικής επιβίωσης. Βλέπουν φθορά στις περιφέρειές τους και θεωρούν ότι το Μαξίμου τους χρεώνει το πελατειακό κράτος ενώ το ίδιο κρατά το «επιτελικό» απυρόβλητο.

4. Η θετική ατζέντα είναι αληθινή, αλλά μοιάζει αμυντική

Μακρόν, μέτρα, πλεόνασμα, Συνταγματική Αναθεώρηση, επενδύσεις, ενεργειακοί διάδρομοι, τουριστικό χωροταξικό: όλα αυτά είναι υπαρκτά χαρτιά. Το πρόβλημα είναι ότι εμφανίζονται ως απάντηση στη φθορά, όχι ως κυρίαρχο σχέδιο που επιβάλλει η κυβέρνηση από θέση πρωτοβουλίας. Εκεί είναι το πολιτικό θέμα. Όταν η θετική ατζέντα χρησιμοποιείται για να σβήσει φωτιές, δεν αρκεί να είναι σωστή. Πρέπει να ξαναγίνει πειστική.

4. Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και γιατί

• Newmoney / Dark Room: Θέλει να επηρεάσει αγορές, επιχειρηματικά ακροατήρια και κεντρώους ψηφοφόρους. Το μήνυμα είναι ότι η Ελλάδα παραμένει ασφαλής, επενδύσιμη και γεωπολιτικά ενισχυμένη. Προστατεύει το αφήγημα σταθερότητας.
• Το Βήμα / Βηματοδότης: Θέλει να επηρεάσει θεσμικούς, δικαστικούς, κεντροαριστερούς και κεντρώους αναγνώστες. Το μήνυμα είναι ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να επικαλείται θεσμικότητα μόνο όταν τη συμφέρει. Εδώ ο πήχης ανεβαίνει: Δικαιοσύνη, Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, Σύνταγμα, εμπιστοσύνη.
• Powergame / Big Mouth: Θέλει να επηρεάσει το εσωτερικό της ΝΔ και το Μαξίμου. Είναι το πιο παρεμβατικό κείμενο. Λέει ουσιαστικά: «μην υποτιμάτε τη βάση, τους βουλευτές και τους δεξιούς μηχανισμούς». Χρησιμοποιεί τον Σκέρτσο ως πρόσωπο-σύμβολο για να ζητήσει ανακατανομή ευθύνης.

5. Τι κρύβεται πίσω από τη σημερινή παραπολιτική παραγωγή

Το πραγματικό έργο παίζεται σε τρεις σκηνές.

• Στην πρώτη, ο Μητσοτάκης προσπαθεί να ξαναφορέσει το κοστούμι του ευρωπαίου ηγέτη. Ο Μακρόν του το προσφέρει σχεδόν ιδανικά: άμυνα, Ευρώπη, στρατηγική αυτονομία, γαλλική υποστήριξη. Αυτό είναι το ωραίο πλάνο.
• Στη δεύτερη, η Κοβέσι θυμίζει ότι υπάρχει και το άσχημο πλάνο: ΟΠΕΚΕΠΕ, δικογραφίες, άρσεις ασυλίας, θεσμική δυσπιστία, βουλευτές σε αναβρασμό. Αυτό δεν σβήνει με φωτογραφίες από Προεδρικό Μέγαρο.
• Στην τρίτη, η ΝΔ κοιτάει τον εαυτό της στον καθρέφτη και δεν της αρέσει απολύτως αυτό που βλέπει. Έχει ακόμη εξουσία, αλλά δεν έχει την παλιά άνεση. Έχει ακόμη μηχανισμό, αλλά ο μηχανισμός γκρινιάζει. Έχει ακόμη πρωθυπουργικό κέντρο, αλλά αυτό το κέντρο αρχίζει να παράγει και εσωτερικές αντιστάσεις.

6. Το δια ταύτα της ημέρας

Το στίγμα της ημέρας είναι: η κυβέρνηση προσπαθεί να περάσει από τη φθορά στην επανεκκίνηση, αλλά οι στήλες δείχνουν ότι η επανεκκίνηση δεν είναι ακόμη αφήγημα, είναι επιχείρηση διάσωσης πρωτοβουλίας.

Το Newmoney κρατά το φως πάνω στο διεθνές και επενδυτικό story. Το Βήμα κρατά το φως πάνω στη θεσμική φθορά. Το Powergame κρατά το φως πάνω στην εσωκομματική πίεση. Συνδυαστικά, δείχνουν μια κυβέρνηση που δεν έχει πέσει, ούτε βρίσκεται σε άμεσο πολιτικό αδιέξοδο, αλλά έχει αρχίσει να πιέζεται ταυτόχρονα από τρία μέτωπα: κοινωνική κόπωση, θεσμική δυσπιστία και κομματική ενόχληση.

Και εδώ είναι το ζουμί: ο Μητσοτάκης μπορεί ακόμη να γυρίσει το παιχνίδι, αλλά όχι μόνο με Μακρόν, μέτρα και ωραίες εικόνες. Πρέπει να απαντήσει στο απλό ερώτημα που του βάζουν έμμεσα όλες οι στήλες: ποιος κυβερνά, ποιος ευθύνεται και ποιος πληρώνει το πολιτικό κόστος όταν το “επιτελικό κράτος” εμφανίζεται επιτελικό στις επιτυχίες και άφαντο στις αποτυχίες;