Η ΝΔ απέναντι στον πιο δύσκολο αντίπαλο: τον εαυτό της – Ομιλία Δένδια 17/05

Υπάρχουν ομιλίες συνεδρίων που λέγονται για να χειροκροτηθούν και υπάρχουν ομιλίες που λέγονται για να καταγραφούν. Η παρέμβαση του Νίκου Δένδια ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Όχι επειδή περιείχε κάποια θεαματική ρήξη. Οι θεαματικές ρήξεις είναι συνήθως φτηνές. Αλλά επειδή υπενθύμισε στη Νέα Δημοκρατία κάτι απλό, σχεδόν ενοχλητικό: ότι η εξουσία δεν είναι επάγγελμα, δεν είναι κληρονομικό δικαίωμα, δεν είναι διοικητική ευκολία, δεν είναι κλειστό κλαμπ τεχνοκρατών και μετακλητών.

Η ΝΔ έχει σήμερα ένα παράδοξο προνόμιο. Δεν απειλείται σοβαρά από την αντιπολίτευση. Αυτό όμως, στην πολιτική, είναι συχνά κατάρα μεταμφιεσμένη σε ευλογία. Όταν ο αντίπαλος είναι αδύναμος, η κυβέρνηση αρχίζει να συγκρίνεται με τον εαυτό της. Και εκεί οι αριθμοί είναι λιγότερο φιλικοί. Το 41% του 2023 δεν μπορεί να χρησιμοποιείται επ’ άπειρον ως πολιτικό φυλαχτό. Οι ευρωεκλογές έδειξαν ότι ο κόσμος δεν εγκατέλειψε αναγκαστικά τη ΝΔ για να πάει κάπου αλλού, την άφησε μόνη της να αναρωτιέται γιατί δεν τον ακούει.

Διαβάζετε StrategyOnline.gr; Κάντε το προτιμώμενη πηγή στη Google

Ο Δένδιας είπε, με τον τρόπο του, ότι το κόμμα που κάποτε μιλούσε για κοινωνικές πλειοψηφίες δεν μπορεί να καταλήξει κόμμα διοικητικής αυτάρκειας. Ότι ο φιλελευθερισμός δεν είναι η ευγενική περιγραφή της αγοράς ούτε η τεχνοκρατική διαχείριση των excel. Είναι πρώτα απ’ όλα κράτος δικαίου, λογοδοσία, θεσμοί, κοινοβουλευτισμός και σεβασμός στον πολίτη. Αλλιώς γίνεται μια άχρωμη μέθοδος διακυβέρνησης, αποτελεσματική ίσως στα δελτία Τύπου, αλλά ανεπαρκής στη ζωή.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η πιο πειστική πλευρά της ομιλίας δεν ήταν η κομματική νοσταλγία. Ήταν η Άμυνα. Εκεί ο Δένδιας παρουσίασε ένα υπόδειγμα που η κυβέρνηση θα έπρεπε να αντιγράψει και αλλού: λιγότερη σπατάλη, καθαρότερο οργανόγραμμα, τεχνολογική επένδυση, εγχώρια παραγωγή, αξιολόγηση αποτελέσματος. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα», τα drones, το ΕΛΚΑΚ, η αμυντική καινοτομία, όλα αυτά δεν είναι απλώς εξοπλιστικά συνθήματα. Είναι η απόδειξη ότι ένα κράτος μπορεί να πάψει να αγοράζει παθητικά και να αρχίσει να παράγει στρατηγικά.

Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό πολιτικό δίδαγμα. Η κοινωνία δεν κουράστηκε από τις μεταρρυθμίσεις. Κουράστηκε από μεταρρυθμίσεις που μοιάζουν να αφορούν πάντα κάποιον άλλον. Από πολιτικές που ανακοινώνονται με άψογο powerpoint και φτάνουν στον πολίτη ως μισή υπηρεσία, καθυστερημένη αποζημίωση, ακριβό ενοίκιο, χαμηλός μισθός, αίσθημα αδικίας. Η επιδοματική πολιτική μπορεί να ανακουφίζει, αλλά δεν συγκροτεί προοπτική. Και ένας λαός δεν ζει μόνο με ανακούφιση. Ζει με προσδοκία.

Το κρίσιμο ερώτημα για τη ΝΔ δεν είναι αν θα κερδίσει επειδή οι άλλοι είναι χειρότεροι. Αυτό είναι το επιχείρημα των κουρασμένων κυβερνήσεων. Το ερώτημα είναι αν μπορεί να ξαναγίνει κόμμα δημιουργίας και όχι απλώς κόμμα διαχείρισης. Αν μπορεί να πείσει τον νέο άνθρωπο ότι δεν του ζητά υπομονή μέχρι την επόμενη πλατφόρμα, αλλά συμμετοχή σε μια χώρα που αλλάζει πραγματικά. Αν μπορεί να μιλήσει στους ευάλωτους χωρίς συγκατάβαση και στη μεσαία τάξη χωρίς φορολογικό σαδισμό.

Η ομιλία Δένδια ήταν χρήσιμη επειδή είπε το αυτονόητο με πολιτικό βάρος. Η ΝΔ δεν θα ηττηθεί από τις κραυγές. Θα ηττηθεί αν συνηθίσει την απουσία αντιπάλου ως απόδειξη αρετής. Στην πολιτική, όπως και στην Άμυνα, η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι πάντα αυτή που φαίνεται στον ορίζοντα. Είναι η εσωτερική χαλάρωση όταν νομίζεις ότι ο ορίζοντας σου ανήκει.