Η κατασκευή της «σταθερότητας»: Ισχύς χωρίς αντίπαλο – Online Παραπολιτικές στήλες 20/03

Κάθε φορά που ανοίγουμε τα «παραπολιτικά» του διαδικτύου, νιώθουμε σαν να μπαίνουμε σε καφενείο της επαρχίας, όπου ο καφετζής σου σερβίρει το φλιτζάνι με νόημα, πριν καν παραγγείλεις. Μόνο που εδώ, το φλιτζάνι δεν έχει κατακάθι, αλλά «πηγές», «διαδρόμους» χωρίς αντίπαλο και μια δόση από εφοπλιστικά deals που θα ζήλευε και ο Ωνάσης.

Το αφήγημα στήνεται σχεδόν μηχανικά: διεθνής κρίση, ευρωπαϊκή αμηχανία, γεωπολιτική ένταση. Και κάπου εκεί, σαν από φυσικό νόμο, εμφανίζεται η εθνική συσπείρωση. Το γνωστό “rally round the flag”. Όχι επειδή οι πολίτες ενθουσιάζονται, αλλά επειδή φοβούνται. Και στον φόβο, ο ψηφοφόρος δεν ψάχνει όραμα. Ψάχνει διαχειριστή.

Εδώ ακριβώς κουμπώνει η κυβερνητική αφήγηση. Όχι με κραυγές, αλλά με υπαινιγμούς: «εμείς κρατάμε το τιμόνι, οι άλλοι ψάχνουν πυξίδα». Οι στήλες δεν το λένε ωμά, αλλά το υπονοούν διαρκώς. Από τις επαφές με ενεργειακούς κολοσσούς μέχρι τις μικρές κρίσεις καθημερινότητας που “λύνονται”, χτίζεται ένα προφίλ λειτουργικής εξουσίας. Όχι λαμπερής. Απλώς… αναγκαίας.

Στον αντίποδα, η αντιπολίτευση δεν δέχεται επίθεση. Υφίσταται κάτι χειρότερο: γελοιοποίηση. Σκηνές κοινοβουλευτικής έντασης που θυμίζουν τηλεοπτικό ριάλιτι, εσωτερικές τριβές, πρόσωπα που μοιάζουν περισσότερο με ρόλους παρά με ηγεσίες. Η εικόνα είναι καθαρή: δεν υπάρχει εναλλακτική που να αντέχει τη σοβαρότητα της συγκυρίας.

Και κάπου εκεί, μπαίνει το τρίτο επίπεδο. Το πιο ύπουλο. Η θεσμική φθορά. Οι αναφορές στην κρίση της δημοκρατίας, στη μετατροπή της πολιτικής σε content, στη διάλυση της σοβαρότητας δεν είναι απλώς παρατηρήσεις. Είναι προετοιμασία εδάφους. Γιατί αν πείσεις ότι το σύστημα τρίζει, τότε η ανάγκη για “σταθερό χέρι” γίνεται σχεδόν αυτονόητη.

Το πραγματικό παιχνίδι όμως δεν παίζεται στο κοινό. Παίζεται στους μέσα. Σε πολιτικούς που διαβάζουν πίσω από τις γραμμές. Σε επιχειρηματίες που μετρούν ποιος αντέχει. Σε μηχανισμούς που ζυγίζουν πότε θα μετακινηθούν. Τα παραπολιτικά δεν ενημερώνουν αυτούς τους παίκτες. Τους στέλνουν σήματα.

Και τα σήματα είναι καθαρά: η κυβέρνηση παραμένει το μόνο αξιόπιστο κέντρο ισχύος, η αντιπολίτευση είναι σε φάση αποσύνθεσης, και το πολιτικό σύστημα συνολικά χρειάζεται επανατοποθέτηση. Το ερώτημα που προκύπτει δεν είναι αν αυτό ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα. Το ερώτημα είναι αν, επαναλαμβανόμενο καθημερινά, αρχίζει να τη διαμορφώνει.

Γιατί στην Ελλάδα, η πολιτική δεν κρίνεται μόνο στις κάλπες. Κρίνεται πολύ νωρίτερα. Στις στήλες που διαβάζουν αυτοί που παίζουν το παιχνίδι. Και εκεί, το μήνυμα έχει ήδη σταλεί.

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

Περιηγηθείτε την συνδυαστική ανάγνωση των τριών στηλών, με το μάτι όχι του αθώου αναγνώστη αλλά του ανθρώπου που ξέρει ότι τα online παραπολιτικά δεν γράφονται για να πληροφορήσουν μόνο, γράφονται για να τσιγκλήσουν, να δοκιμάσουν αντιδράσεις, να στείλουν μηνύματα και να φτιάξουν κλίμα.

1. Τι κάνει το Dark Room του Newmoney

Η στήλη του Newmoney ανοίγει με το μεγάλο κάδρο: πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ενεργειακή αβεβαιότητα, Σύνοδος Κορυφής, ευρωπαϊκή αδράνεια. Από εκεί περνάει γρήγορα στο βασικό της πολιτικό συμπέρασμα: η κρίση ξαναδίνει στον Μητσοτάκη το γνωστό πλεονέκτημα του «διαχειριστή της αναμπουμπούλας». Το γράφει σχεδόν ωμά, μιλώντας για άνοδο της ΝΔ στο 34% και για ενίσχυση της καταλληλότητας του πρωθυπουργού, με ρητή αναφορά σε δημοσκοπικές και κυβερνητικές πηγές. Στο ίδιο κείμενο προστίθενται και πρακτικά success stories διαχείρισης, όπως η εκτόνωση της έντασης με τους βενζινοπώλες και οι επαφές για Chevron/Exxon.

Άρα η στήλη δεν κάνει απλώς gossip. Χτίζει κυβερνητικό αφήγημα ανθεκτικότητας: «η Ευρώπη σέρνεται, η Αθήνα κινείται, ο Μητσοτάκης κερδίζει πόντους, η αντιπολίτευση μοιάζει τσίρκο». Το καρφί προς ΠΑΣΟΚ περνά μέσα από το επεισόδιο Κωνσταντινόπουλου–Ανδρουλάκη, με τη Ζωή να χρησιμοποιείται σαν θεατρικός καθρέφτης της αμηχανίας της Χαριλάου Τρικούπη. Εδώ η πηγή ενημέρωσης είναι καθαρά μίγμα Μεγάρου Μαξίμου, δημοσκοπικών διαύλων και κοινοβουλευτικού backstage. Δεν ενημερώνει απλώς, νομιμοποιεί μια πολιτική ανάγνωση: σε συνθήκες φόβου, η εξουσία κερδίζει όταν οι απέναντι μοιάζουν μπερδεμένοι.

2. Τι κάνει ο Βηματοδότης

Ο Βηματοδότης είναι λιγότερο «χειροκροτητής» και περισσότερο στυλίστας της πολιτικής παρακμής. Πιάνει τρία νήματα: τη θεσμική φθορά, τη ρευστότητα στον χώρο αριστερά του ΠΑΣΟΚ και τη μετατροπή της Βουλής σε TikTok πλατό. Η αναφορά στο V-Dem και στην κρίση της δημοκρατίας, η πληροφορία ότι ο Χαρίτσης οδεύει προς παραίτηση από τη Νέα Αριστερά και η προαναγγελία αυστηρότερου “κόφτη” για βιντεοσκοπήσεις στη Βουλή δεν είναι τυχαία γειτνίαση. Είναι μοντάζ. Σου λέει: το πολιτικό σύστημα αποσυντίθεται θεσμικά, οργανωτικά και αισθητικά.

Εδώ η πηγή είναι εμφανώς κοινοβουλευτική, κομματική και εσάνς «ανθρώπων που ήταν στην αίθουσα». Η στήλη δεν σπρώχνει τόσο ωμά έναν παίκτη όσο το Newmoney, αλλά σπρώχνει μια ερμηνεία: ότι το πολιτικό προσωπικό έχει εγκλωβιστεί ανάμεσα σε εικόνα, συναισθηματισμό και αποσύνθεση ηγεσιών. Το κερασάκι είναι η Ακαδημία Αθηνών, όπου η επίκληση στην κρίση των θεσμών, στην ψηφιακή ρηχότητα και στον λαϊκισμό δίνει στην κριτική της στήλης το κύρος του «δεν το λέμε μόνο εμείς, το λέει και η κορυφή της πνευματικής πυραμίδας». Πολύ κομψό, πολύ αστικό, πολύ Βήμα.

3. Τι κάνει το Big Mouth του Powergame

Το Powergame παίζει πιο χοντρό παιχνίδι. Εκεί δεν έχουμε μόνο παραπολιτική σφήνα, έχουμε σχεδόν δολοφονία χαρακτήρων. Ο τίτλος μόνος του δίνει τη γραμμή: «άνεργος Τσίπρας», «ενοχλημένοι Αμερικανοί», «αμνησία Κατρίνη», «χαρτί υγείας και υπουργός». Το δάνειο Τσίπρα παρουσιάζεται με ειρωνική στόχευση, ώστε να χτυπηθεί το ηθικό προφίλ του πρώην πρωθυπουργού. Ο Κατρίνης κατηγορείται ότι ξέχασε τι ψήφισε για τους Patriot, ενώ το κομμάτι για τους «Αμερικανούς του Τραμπ» υπονοεί ότι ο Μητσοτάκης ενοχλεί επειδή κινείται σαν άτυπος πρόεδρος της Κομισιόν. Παράλληλα, δίνει και θέμα ΔΥΠΑ με «περίεργα κριτήρια», για να κρατήσει το φύλλο συκής της ερευνητικής ανησυχίας.

Η διαφορά είναι ότι εδώ η στήλη δεν θέλει απλώς να περιγράψει κλίμα. Θέλει να τρυπήσει πρόσωπα. Χρησιμοποιεί χιούμορ, υπαινιγμό και επιλεκτική πληροφορία για να δημιουργήσει σκιές αξιοπιστίας πάνω σε Τσίπρα και ΠΑΣΟΚ, ενώ την ίδια στιγμή δίνει ανάσα στον κυβερνητικό πυρήνα με το success frame Θεοδωρικάκου και με την ιδέα ότι ο Κυριάκος είναι τόσο «παίκτης» ώστε ενοχλεί και εκτός συνόρων. Είναι γραφή για insiders, για επιχειρηματικά αυτιά, για ανθρώπους που μετρούν ισχύ, όχι ιδεολογία.

4. Τα κοινά σημεία και η κρυφή ατζέντα

Κοινός παρονομαστής και των τριών: η αντιπολίτευση εμφανίζεται κατακερματισμένη ή γελοιοποιημένη, η κυβέρνηση ως ο μόνος σοβαρός παίκτης σε περίοδο κρίσης, και οι θεσμοί ως χώρος έντασης, φθοράς και ελέγχου εικόνας. Το Newmoney το κάνει με γλώσσα «ρεαλιστικής ισχύος», το Βήμα με θεσμική μελαγχολία, το Powergame με βαριοπούλα και πονηρό χαμόγελο.

5. Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και γιατί

Δεν γράφονται κυρίως για τον μέσο ψηφοφόρο της λαϊκής. Γράφονται για τέσσερα ακροατήρια:
το πολιτικό προσωπικό που «διαβάζει σήματα», τα επιχειρηματικά κέντρα που θέλουν να ξέρουν ποιος αντέχει, τους δημοσιογράφους που ψαρεύουν γραμμή και τους κομματικούς μηχανισμούς που μετρούν τραύματα και ευκαιρίες. Η βασική επιρροή που επιχειρούν είναι τριπλή: να ενισχύσουν την αίσθηση κυβερνητικής υπεροχής, να βαθύνουν την ανασφάλεια της αντιπολίτευσης και να προετοιμάσουν το έδαφος για μετακινήσεις, πειθαρχήσεις και νέες ισορροπίες στο κέντρο και την κεντροαριστερά. Με απλά λόγια: δεν περιγράφουν το παιχνίδι, προσπαθούν να το στήσουν.