Ύμνοι Τραμπ για Ελλάδα, ρωγμές στην ηθική της αντιπολίτευσης – Επισκόπηση Τύπου 19/02

Η τρέχουσα πολιτική συγκυρία στην Ελλάδα δεν εξαντλείται στην εναλλαγή προσώπων ή στην επικοινωνιακή διαχείριση της καθημερινότητας, αποτελεί μια βαθύτερη άσκηση ισορροπίας ανάμεσα στον ορθολογισμό της επιβίωσης και τοφάντασμα ενός συλλογικού αναχρονισμού. Βρισκόμαστε σε ένα μεταίχμιο όπου η ανάγκη για εκσυγχρονιστικά άλματα προσκρούει διαρκώς στις δομικές αντοχές ενός κράτους που αρνείται να ενηλικιωθεί, εγκλωβισμένο ανάμεσα στις θεσμικές του υποχρεώσεις και τις παθογένειες της κοινωνικής του ρίζας.

Κυριάκος στην Ινδία – Τράμπ στην Αθήνα

Η επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Ινδία και η προσμονή της αμερικανικής ηγεσίας στην Αθήνα δεν είναι απλώς διπλωματικά στιγμιότυπα. Είναι η προσπάθεια της χώρας να ενταχθεί σε ένα νέο παγκόσμιο δίκτυο αξίας, μετατρέποντας τη γεωγραφία της σε κεφάλαιο. Όμως, εδώ ανακύπτει το κρίσιμο ερώτημα: μπορεί ένας ενεργειακός κόμβος να λειτουργήσει αποτελεσματικά όταν η εσωτερική του διοίκηση παραπαίει μεταξύ γραφειοκρατικής ακαμψίας και πελατειακής υπνηλίας; Η οικονομία της αγοράς απαιτεί εμπιστοσύνη, και η εμπιστοσύνη δεν οικοδομείται με επιδόματα «πυροσβεστικού» χαρακτήρα, αλλά με τη σταθερότητα των κανόνων και τη μείωση του κόστους ευκαιρίας για τον πολίτη.

Ο μεγάλος αδερφός της ΑΑΔΕ

Από τη μία πλευρά, βλέπουμε μια τεχνοκρατική προσπάθεια ψηφιοποίησης και ελέγχου, όπως ο Προσωπικός Αριθμός, η οποία αποτελεί την αναγκαία συνθήκη για να ξεφύγουμε από το χάος των ταυτοτήτων. Από την άλλη, η αντίδραση που γεννάται δεν είναι πάντα παράλογη, είναι η κραυγή ενός ανθρώπου που νιώθει ότι το κράτος τον θυμάται μόνο για να τον καταγράψει και όχι για να τον προστατεύσει από την «αιμορραγία» των εισοδημάτων του. Η ακρίβεια δεν είναι απλώς ένας αριθμητικός δείκτης, είναι μια υπαρξιακή απειλή που διαβρώνει την κοινωνική συνοχή, δημιουργώντας ένα κενό νοήματος ανάμεσα στο «φαίνεσθαι» των διεθνών επαίνων και το «είναι» του άδειου καλαθιού.

Το ένοχο «ηθικό πλεονέκτημα»

Η πολιτική ζωή σήμερα θυμίζει ένα θέατρο όπου οι πρωταγωνιστές μιλούν για το μέλλον, αλλά το σενάριο είναι γραμμένο με τα υλικά του παρελθόντος. Η έλλειψη μιας σοβαρής, ορθολογικής αντιπολίτευσης που να προτείνει βιώσιμες εναλλακτικές αντί για εύκολες ιαχές, αφήνει την κυβέρνηση σε έναν μοναχικό μονόλογο. Αυτή η έλλειψη ανταγωνισμού ιδεών οδηγεί αναπόφευκτα σε μια επικίνδυνη αυτοπεποίθηση, η οποία συχνά μεταφράζεται σε αλαζονεία ή σε αποσπασματική διαχείριση των κρίσεων.

Υποθέσεις που αγγίζουν τον χώρο της Κεντροαριστεράς δοκιμάζουν την αξίωση για «ηθικό πλεονέκτημα». Εκεί όπου κάποτε η φθορά της εξουσίας ήταν το αποκλειστικό βάρος της κυβέρνησης, σήμερα διαχέεται. Το κέντρο δεν είναι πια καταφύγιο ουδετερότητας, είναι πεδίο σύγκρουσης. Και όποιος δεν διαχειριστεί γρήγορα και καθαρά τις σκιές του, κινδυνεύει να χάσει το μοναδικό του πλεονέκτημα: την αξιοπιστία.

Παράλληλα, ένα κομμάτι του δημόσιου λόγου τείνει προς την υπερβολή και την απονομιμοποίηση. Καταγγελίες χωρίς μέτρο, συνωμοσιολογικές αποχρώσεις, γενικεύσεις που μετατρέπουν το «κάτι δεν πάει καλά» σε «όλοι ίδιοι». Αυτό δεν είναι απλώς δημοσιογραφικό φαινόμενο, είναι πολιτικό σύμπτωμα. Όταν η εμπιστοσύνη διαβρώνεται, η απλοϊκή εξήγηση γίνεται ελκυστική. Και τότε το έδαφος στρώνεται για τον θυμό, όχι για τη μεταρρύθμιση.

Τις Πταίει;

Το διακύβευμα των επόμενων μηνών δεν είναι μόνο η διατήρηση των δημοσιονομικών ισορροπιών, αλλά η συμφιλίωση της Ελλάδας με τον εαυτό της. Πρέπει να αποφασίσουμε αν θα είμαστε μια χώρα που απλώς καταναλώνει τις εξελίξεις ή μια κοινωνία που παράγει θεσμικό πολιτισμό. Η μεταρρύθμιση δεν είναι μια λέξη-σύνθημα, είναι η επώδυνη διαδικασία αποχωρισμού από τις βεβαιότητες του κρατισμού. Αν δεν καταφέρουμε να συνδέσουμε τη γεωπολιτική μας αναβάθμιση με μια βαθιά τομή στη νοοτροπία της δημόσιας διοίκησης και της δικαιοσύνης, τότε οι επιτυχίες μας θα παραμείνουν μετέωρες, σαν όμορφα σκηνικά σε μια σκηνή που τρέμει. Το μέλλον απαιτεί κάτι παραπάνω από διαχείριση, απαιτεί μια νέα ηθική της ευθύνης, όπου ο πολίτης δεν θα είναι πελάτης και το κράτος δεν θα είναι προστάτης, αλλά εγγυητής της ελευθερίας και της δημιουργίας.

Βήμα-βήμα Αξιολόγηση Ειδήσεων ανά Εφημερίδα

• POLITICAL: Εστιάζει στην κοινωνική πολιτική με το επίδομα στήριξης κατά της ακρίβειας και στις διεθνείς σχέσεις, αναδεικνύοντας το σχέδιο θαλάσσιας ισχύος του Λευκού Οίκου.
• ΤΑ ΝΕΑ: Κυριαρχεί η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Νέο Δελχί και οι επαφές του εκεί, καθώς και το επικείμενο ταξίδι του Ντόναλντ Τραμπ στην Αθήνα, το οποίο χαρακτηρίζεται ως ισχυρό σήμα. Επίσης, προειδοποιεί για «κόκκινο συναγερμό» στον Περσικό Κόλπο.
• ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: Αναλύει τη στρατηγική σημασία των εύσημων Τραμπ προς την Ελλάδα και τις επικείμενες αλλαγές στην ηγεσία της ΕΚΤ. Στα παραπολιτικά, σημειώνει τη μείωση των μερίδων στα εστιατόρια των ΗΠΑ ως ένδειξη οικονομικών πιέσεων.
• ΜΑΚΕΛΕΙΟ: Υιοθετεί επιθετική ρητορική κατά της κυβέρνησης για το Ιράν και τη στάση της απέναντι στον σιωνισμό, ενώ προβάλλει θέματα όπως η εκτέλεση του ψυχιάτρου Μ. Μαράτου.
• Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ: Εστιάζει στην οικονομική πίεση των νοικοκυριών («Η μεγάλη ληστεία στα εισοδήματα») και στις εσωτερικές πολιτικές αντιπαραθέσεις.
• ΕΣΤΙΑ: Αναδεικνύει την επίθεση στον Φρέντι Μπελέρη για την αυτονομία της Βορείου Ηπείρου και ασκεί κριτική στην ΕΕ για τη στάση της στην Κύπρο («Νέο Όσκαρ Υποκρισίας»).
• ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ: Εστιάζει στην κυριαρχία του πολιτικού παιχνιδιού και στον κίνδυνο πυρηνικής κλιμάκωσης.
• ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΩΡΑ: Εκφράζει έντονη αντίσταση κατά του «Προσωπικού Αριθμού» και της τεχνοκρατίας, χαρακτηρίζοντάς την «αντίχριστο τρόπο σωτηρίας».
• KONTRA NEWS: Προβάλλει την πρόωρη παραίτηση της Κριστίν Λαγκάρντ από την ΕΚΤ λόγω των γαλλικών εκλογών.
• Ο ΛΟΓΟΣ: Καταγράφει την εξάρθρωση κυκλώματος παράνομης διακίνησης και το πόρισμα-κόλαφος για την υπόθεση «Βιολάντα».

Βήμα-βήμα Αξιολόγηση Θεματικών

Η μέρα χτίζεται πάνω σε δύο παράλληλες ράγες που τέμνονται:

1. Γεωπολιτικό άγχος: κλιμάκωση ΗΠΑ-Ιράν + “σήματα” συμμαχικής αναβάθμισης Ελλάδας-ΗΠΑ.
2. Κοινωνική τριβή: ακρίβεια/εισόδημα/δυσπιστία + “ηθικό πλεονέκτημα” στο κέντρο (ΟΠΕΚΑ-ΠΑΣΟΚ).

Το “κρυφό” παιχνίδι: οι εφημερίδες δεν περιγράφουν απλώς γεγονότα, παλεύουν για το ποιος ορίζει την ατζέντα.

1) ΗΠΑ-Ιράν: όταν ο πόλεμος γίνεται «κανονικοποίηση»

Το framing που κυριαρχεί είναι ότι η κρίση δεν είναι πια «διπλωματική πίεση», αλλά μπαίνει σε λογική επιχειρησιακής κλιμάκωσης και μακράς διάρκειας σύγκρουσης. Αυτό λειτουργεί ψυχολογικά σαν προετοιμασία κοινού: “μην εκπλαγείτε αν γίνει”.

Τι σημαίνει για Ελλάδα: όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία στον Περσικό, ανεβαίνει η γεωπολιτική αξία της Ανατολικής Μεσογείου (βάσεις, λιμάνια, logistics, ενεργειακές ροές). Αυτό δεν είναι «ξένη είδηση»,είναι πιθανό εσωτερικό σοκ (τιμές/καύσιμα/ασφάλεια/ναυτιλία/τουρισμός).

2) «Ισχυρότερες από ποτέ» οι σχέσεις ΗΠΑ-Ελλάδας: οι ύμνοι Τραμπ ως εγχώριο πολιτικό asset

Το ίδιο γεγονός ντύνεται διαφορετικά ανάλογα με κοινό/γραμμή:

• ΕΣΤΙΑ: το δένει με ΝΑΤΟ, αμυντικές δαπάνες και «ηγετική παρουσία» της Αθήνας. Πρόθεση: θεσμικό κύρος + συμμαχική πειθαρχία.
• ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ: το κάνει πιο “event politics” (“θα ήθελα να επισκεφθώ την Ελλάδα”), άρα επικοινωνιακό κεφάλαιο για την κυβέρνηση.
• ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ: πιο τεχνοκρατικό/στρατηγικό (“ισχυρή η φιλία μας”), δηλαδή σήμα σταθερότητας προς αγορά/ναυτιλία/ενέργεια.
• POLITICAL: το ανεβάζει με “αποκλειστικό” και τίτλο “ο Τραμπ θα έρθει στην Ελλάδα”, φτιάχνοντας προσδοκία γεγονότος.

Sentiment: σε φιλοκυβερνητικό/κεντροδεξιό κοινό “ανακούφιση/ασφάλεια”, σε αντι-συστημικό “καχυποψία”. Και τα δύο είναι πολιτικό καύσιμο.

3) Μητσοτάκης στο Νέο Δελχί: το AI ως αφήγημα «συνέχειας εξουσίας»

Τα ΝΕΑ βάζουν στο κάδρο την παρουσία Μητσοτάκη στο Νέο Δελχί σε σύνοδο για ΤΝ, με επαφές/στόχο συνεργασίες.
Εδώ η κυβέρνηση παίζει ξεκάθαρα το χαρτί: “modernizer + διεθνές κύρος + επενδυτικό story”.

Το ρίσκο: αν δεν υπάρξουν “απτές αποδόσεις”, η εικόνα γυρίζει ως “PR ταξίδι”. Και τότε το gap με την καθημερινότητα (τιμές/μισθοί) γίνεται πολιτική πληγή.

4) ΟΠΕΚΑ-ΠΑΣΟΚ: μάχη για το ηθικό πλεονέκτημα στο κέντρο

Αυτό είναι το εσωτερικό «μπουμ» της ημέρας.

• ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ το σηκώνει πολύ επιθετικά: “οσμή σκανδάλου στην αυλή Ανδρουλάκη”, με συγκεκριμένο πρόσωπο/περίοδο/ποσό. Στόχος: να πληγεί η εικόνα “σοβαρού κέντρου” και να μπλοκαριστεί η άνοδος.
• Ο τρόπος που πλασάρεται είναι χαρακτηριστικός: δεν είναι απλώς υπόθεση, είναι “μοτίβο” (κουμπώνει με άλλες ιστορίες που θυμίζουν «παλιό σύστημα»).

Γιατί είναι κρίσιμο: αν το ΠΑΣΟΚ δεν το κλείσει γρήγορα, χάνει το πιο πολύτιμο νόμισμά του: την άνεση να κάνει θεσμική κριτική στους άλλους.

5) Ακρίβεια-εισόδημα: το αντι-αφήγημα που ψάχνει ηγέτη

Η ΕΦ.ΣΥΝ. το καρφώνει με τίτλο “Η μεγάλη ληστεία στα εισοδήματα” και το τεκμηριώνει με λίστα προϊόντων/υπηρεσιών και σωρευτικές αυξήσεις. Αυτό είναι στρατηγικό: μετατρέπει την ακρίβεια από “αίσθημα” σε “κατηγορητήριο”.

Τι κάνει πολιτικά:

• πιέζει την κυβέρνηση εκεί που πονάει (καθημερινότητα),
• δίνει υλικό στην αντιπολίτευση για κινητοποίηση/οργή,
• ανοίγει χώρο σε αντισυστημικούς που τρέφονται από το “μας κλέβουν”.

6) Παραπολιτική ως μηχανή πίεσης (όχι κουτσομπολιό)

Εδώ είναι το χρήσιμο “meta”: φύλλα τύπου POLITICAL/ΚONTRA/ONE VOICE/ΠΟΝΤΙΚΙ δουλεύουν σαν εργαλεία δοκιμής αντιδράσεων: ρίχνουν “γραμμή”, μετράνε αντανακλαστικά, καίνε/χτίζουν πρόσωπα χωρίς να σηκώνουν κόστος τεκμηρίωσης.

• Η POLITICAL παίζει “γεωπολιτική + θεσμικό σασπένς” (μέχρι και framing τύπου “FBI στο Δικαιοσύνης”).
• Το KONTRA NEWS επενδύει στην “αντι-νομιμοποίηση”: δυσαρέσκεια για λειτουργία δημοκρατίας, “τρίτη θητεία = καταστροφή” κ.λπ. (γραμμή: όχι «τι έκανε», αλλά «με τι δικαίωμα κυβερνά»).

7) Κιτρινισμός (ESPRESSO/STAR PRESS/ΜΑΚΕΛΕΙΟ): γιατί μετράει πολιτικά

Μην το υποτιμάς: το κιτρινιστικό framing είναι εργοστάσιο δυσπιστίας.
Το ΜΑΚΕΛΕΙΟ π.χ. δουλεύει πάνω σε απονομιμοποίηση θεσμών/προσώπων με κραυγή και συνωμοσιολογική αισθητική. Πολιτικά, αυτό ταΐζει το “όλοι ίδιοι”, άρα αυξάνει αποχή/οργή/ακρότητες.

Συγκριτική αποτίμηση κινήτρων (ποιος τραβάει πού)

• Κεντροδεξιά/φιλοκυβερνητικά (Μανιφέστο, σε μεγάλο βαθμό και το πλέγμα των “ύμνων Τραμπ”): χτίζουν “ασφάλεια/συμμαχίες/σταθερότητα” και ταυτόχρονα χτυπάνε το ΠΑΣΟΚ για να μην παγιωθεί ως εναλλακτική.
• Κεντροαριστερά/αντιπολιτευτικά (Εφ.Συν.): μετατρέπουν την ακρίβεια σε κεντρικό πολιτικό κατηγορητήριο, στοχεύοντας κοινωνική πλειοψηφία.
• Τεχνοκρατικά/αγορά (Ναυτεμπορική): κρατάνε το “signal” (ρίσκο + σταθερότητα) για decision makers.
• Παραπολιτικά/ενδιάμεσα: μετρούν αντιδράσεις και στήνουν ατζέντα, όχι τεκμηρίωση.

---

Τι μας διαφεύγει (τα κενά της ημέρας)

1. Το “πώς” της ακρίβειας (αλυσίδες, έλεγχοι, ανταγωνισμός, μετακύλιση φόρων): πολλοί τη δείχνουν, λίγοι την εξηγούν μηχανιστικά.
2. Η μετάφραση ΗΠΑ-Ιράν σε ελληνικά σενάρια (καύσιμα, ναυτιλία, τουρισμός, μεταναστευτικές ροές): λείπει ως πρακτικό ρεπορτάζ.
3. Αν πληγωθεί το ΠΑΣΟΚ, ποιος κερδίζει πραγματικά; Δεν είναι αυτονόητο ότι “κερδίζει ο ΣΥΡΙΖΑ” ή “κερδίζει η ΝΔ”. Συχνά κερδίζει η αποχή.

Τι προμηνύεται (3 κινήσεις που έρχονται)

1. Αν υπάρξει επιχειρησιακή κλιμάκωση στον Περσικό, θα δεις εσωτερική πολιτική πίεση μέσω κόστους ζωής/ενέργειας + νέο κύκλο συζητήσεων για ρόλο βάσεων.
2. Η υπόθεση ΟΠΕΚΑ θα γίνει τεστ αντανακλαστικών για την ηγεσία Ανδρουλάκη: καθαρό κλείσιμο ή φθορά εβδομάδων.
3. Η ακρίβεια θα παραμένει το σταθερό δηλητήριο: αν δεν υπάρξει χειροπιαστή ανακούφιση, η δυσπιστία θα “δέσει” πάνω σε οποιοδήποτε άλλο θέμα.