Χαρτογραφώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη της εγχώριας διαπλοκής – Online Παραπολιτικές στήλες 12/02

(Συνδυαστική θεώρηση online στηλών Dark Room, Βηματοδότης, Big Mouth, Θεωρείο, NonPaper)  

Παρακολουθώντας κανείς τον χορό των «διαρροών» και των «ψιθύρων» στις ηλεκτρονικές επάλξεις της ενημέρωσης, διαπιστώνει πως η ελληνική δημόσια ζωή παραμένει ένας αέναος βυζαντινισμός, όπου το σημαντικό θυσιάζεται στο βωμό του εντυπωσιασμού και η ουσία χάνεται μέσα σε μια «αταξία» που βαφτίζεται στρατηγική.

1. Οι Στήλες και η Χαρτογράφηση των Συμφερόντων

• Dark Room (Newmoney): Εδώ η ατζέντα είναι καθαρά επιχειρηματική-συστημική. Το «deal» Βαρδινογιάννη-Κόκκαλη και η έφοδος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς δεν είναι απλές ειδήσεις· είναι προειδοποιητικές βολές προς την αγορά. Η στήλη ελέγχει το πεδίο των οικονομικών ισορροπιών, συνδέοντας την ηρεμία των ελληνοτουρκικών («ήρεμα νερά») με την ανάγκη για εσωτερική σταθερότητα που ευνοεί τα μεγάλα κεφάλαια.
• Φίλε μου Κώστα (Το Βήμα): Μια στήλη-χειρουργείο. Το ύφος είναι πιο προσωπικό, σχεδόν εξομολογητικό, αλλά με τη λεπίδα του ρεπορτάζ να καραδοκεί. Εδώ αναλύεται η εσωτερική διάβρωση των θεσμών. Η αναφορά στον «Κώστα» λειτουργεί ως άλλοθι για να ειπωθούν αλήθειες που το επίσημο κείμενο θα δίσταζε να φιλοξενήσει.
• Big Mouth (Powergame): Ο «θόρυβος» του παρασκηνίου. Με ερωτήματα προς τον Παπαθανάση και το «mea culpa» της Κεραμέως, η στήλη λειτουργεί ως ελεγκτής της κυβερνητικής αποτελεσματικότητας, χρησιμοποιώντας όμως το «καρφί» ως κύριο εργαλείο. Στοχεύει στην ανάδειξη των αρρυθμιών του Μαξίμου.
• Non Paper (Iefimerida): Η επιτομή της κυβερνητικής (και παρακυβερνητικής) ατζέντας. Οι «ζαβολιές» του Νατσιού στο Άγιο Όρος και τα συγχαρητήρια Ερντογάν στον Πιερρακάκη συνθέτουν ένα μωσαϊκό όπου η θρησκεία, η εκπαίδευση και η εξωτερική πολιτική εργαλειοποιούνται για να καταδειχθεί η «υπεροχή» των εκσυγχρονιστικών δυνάμεων έναντι των «οπισθοδρομικών».

2. Κοινά Σημεία και Κρυφή Ατζέντα

Υπάρχει μια υπόρρητη σύγκλιση: Η αγωνία για τη διατήρηση του status quo.

Πηγές Ενημέρωσης: Είναι προφανές πως οι πηγές είναι τα υπουργικά γραφεία, οι διευθυντές επικοινωνίας μεγάλων ομίλων και οι «πρόθυμοι» σύμβουλοι που θέλουν να κάψουν έναν αντίπαλο.

• Κοινός Τόπος: Η ανάδειξη του Κυριάκου Πιερρακάκη ως του «καλού μαθητή» (δώρο από Χαριλάου Τρικούπη, συγχαρητήρια από Ερντογάν). Φαίνεται πως υπάρχει μια συντονισμένη προσπάθεια οικοδόμησης ενός προφίλ «διαδόχου» ή τουλάχιστον ενός ακλόνητου πυλώνα της κυβέρνησης.

3. Γιατί γράφονται; (Ο Τρόπος και ο Λόγος)

Τα κείμενα αυτά δεν γράφονται για να ενημερώσουν τον πολίτη, αλλά για να πειθαρχήσουν το πολιτικό και οικονομικό προσωπικό.

• Όταν διαβάζουμε για την «έφοδο» της Κεφαλαιαγοράς, το μήνυμα δεν είναι η πάταξη της διαφθοράς, αλλά η υπενθύμιση ότι «ξέρουμε τι κάνετε».
• Όταν σχολιάζεται ο Νατσιός, ο στόχος είναι ο γελοιογραφικός αυτοεγκλωβισμός της δεξιάς πτέρυγας, ώστε να μην απειληθεί το «κέντρο».

4. Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και γιατί;

Ο στόχος είναι η εγχώρια ελίτ (πολιτική και οικονομική) και η ανώτερη μεσαία τάξη που καταναλώνει «έξυπνη» πληροφόρηση.

• Γιατί; Γιατί η εξουσία στην Ελλάδα δεν ασκείται μέσω της διαβούλευσης, αλλά μέσω της διαχείρισης των εντυπώσεων. Θέλουν να πείσουν ότι η χώρα βρίσκεται σε «τροχιά εκσυγχρονισμού», ενώ ταυτόχρονα μοιράζουν την τράπουλα των μεγάλων έργων και των τραπεζικών deals.

Βρισκόμαστε λοιπόν μπροστά σε μια «υβριδική» δημοσιογραφία που μοιάζει με αρχαία τραγωδία: όλοι ξέρουν το τέλος, αλλά απολαμβάνουν την ίντριγκα της παράστασης. Το «βαθύ κράτος» των γραφείων τύπου τροφοδοτεί τη «ρηχή ανάλυση» των στηλών, δημιουργώντας έναν θόρυβο που καλύπτει την απουσία πραγματικού οράματος. Η ατζέντα είναι μία: Η επιβίωση του συστήματος μέσα από την ανακύκλωση των ίδιων προσώπων και των ίδιων φόβων. Είναι η θλιβερή επιβεβαίωση πως, στην Ελλάδα, για να αλλάξουν όλα, πρέπει όλα να παραμείνουν ίδια, αρκεί να τα γράψει ο σωστός ψίθυρος, στη σωστή στήλη, τη σωστή στιγμή.

Τι “παίζουν” ως βασική γραμμή

Α. «Ήρεμα νερά» με Τουρκία = αφήγημα σταθερότητας

• Και στο Newmoney “Dark Room” και στο iefimerida “Non Paper”, το βασικό μήνυμα είναι ότι η συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν πήγε “θεσμικά/χαλαρά/θετικά”, με φιλικές αναφορές και σκηνικά “κανονικότητας”.
• Το δεύτερο σκέλος είναι το σήμα προς αγορές/επιχειρηματίες: 2 business forums (Αθήνα–Κωνσταντινούπολη) και “οικονομική ατζέντα” που πάει παράλληλα με τα διπλωματικά.
• Η Καθημερινή (ΘΕΩΡΕΙΟ) κουμπώνει στο ίδιο μοτίβο: πηγαδάκια Άγκυρας, “καλό κλίμα” και συμφωνία για δύο Business Summits.

Υποκείμενο που ενισχύεται: Μαξίμου + επιτελείο εξωτερικής/οικονομίας.
Συναίσθημα που σπρώχνουν: ανακούφιση/ηρεμία, “μην ψαρώνετε από εθνικές υστερίες”.
Σε ποιον μιλάνε: κεντρώο ακροατήριο + επιχειρηματική τάξη + όσους φοβούνται κρίσεις.

Β. Πιερρακάκης/Eurogroup = “σήμα αξιοπιστίας”

• Newmoney και iefimerida επενδύουν στο ότι ο Τούρκος ΥΠΟΙΚ και ο ίδιος ο Ερντογάν κάνουν ειδική μνεία/συγχαρητήρια για Eurogroup, άρα “η Ελλάδα παίζει σε άλλο level”.
• Το “δώρο με τα δύο λευκά περιστέρια” είναι καθαρή εικονοποιημένη επικοινωνία: σύμβολο “ειρήνης” για να μείνει φωτογραφικά/αφηγηματικά.

Πρόθεση: να “κλειδώσει” στο μυαλό του αναγνώστη ότι η κυβέρνηση έχει διεθνές κύρος και οικονομική αυτοπεποίθηση.

2) Το δεύτερο μεγάλο μοτίβο: “σκάνδαλο/θεσμική ακεραιότητα” με ελληνική υπογραφή

Εδώ το Powergame παίζει πιο επιθετικά και πιο “λογιστικά” (με δεδομένα/διαύγεια vibe), ενώ το Newmoney το κάνει πιο παρασκηνιακό.

Α. ΚΕΚ/εθνικοί πόροι/Ελεγκτικό/Ευρωπαϊκή διάσταση

• Powergame χτίζει αφήγημα ότι η μεταφορά πληρωμών σε εθνικούς πόρους δεν ήταν “για να μη χαθούν ευρωπαϊκά κονδύλια”, γιατί (όπως το θέτει) δεν είχαν καν ξεκινήσει/δεν είχαν δηλωθεί δαπάνες, άρα το θέμα είναι θεσμικό, όχι λογιστικό.
• Επιπλέον, το κείμενο καρφώνει την “κανονικοποίηση” μέσω νομοθετικής κάλυψης (τύπου “αφού μπορούσαμε, το κάναμε”) και στήνει ερώτημα ακεραιότητας.
• Για Κεραμέως, εμφανίζει “mea culpa/ανάκληση” ως damage control σε υπόθεση ανάθεσης που δημιουργεί σύγκρουση συμφέροντος.

Ποιον επηρεάζει:

• Κυβέρνηση: της τρώει “θεσμικό πόντο” (όχι κουτσομπολιό — ακεραιότητα).
• Κεντρώους/αναποφάσιστους: τους μετακινεί πιο εύκολα από το “κλέβουν” στο “δεν σέβονται κανόνες”.

Β. ΓΣΕΕ–Παναγόπουλος & ΠΑΣΟΚ σε άμυνα

• Newmoney περιγράφει την “πύρινη επιστολή” προς Χαρ. Τρικούπη και τη μυστικοπάθεια/παλαιοκομματική τελετουργία παράδοσης.
• Η Καθημερινή (ΘΕΩΡΕΙΟ) δείχνει ότι το Μαξίμου το συζητά εσωτερικά και βγάζει νεύρο “δεν θα χρεωθούμε παρανομίες κανενός”.
• Το Βήμα πιάνει υπόγειες προσυνεδριακές γκρίνιες στο ΠΑΣΟΚ και απάντηση της Χαρ. Τρικούπη για “αλγόριθμο” κ.λπ. (δηλαδή: “μην μας βάφετε εμφύλιο”).

Κίνητρο εδώ:

• Η κυβέρνηση θέλει “αποσύνδεση ευθύνης”.
• Το ΠΑΣΟΚ θέλει “αποσύνδεση σκανδαλου”