Η αντιπολίτευση της απόγνωσης και η κυβέρνηση των σκανδάλων – Online Παραπολιτικές στήλες 29/06

Μπορεί οι εκλογές να διεξαχθούν τον Μάρτιο του 2027 όπως επιμένει κουραστικά ο πρωθυπουργός, αλλά η πολιτική ημέρα, προτελευταία μέρα του Ιουνίου, μυρίζει ήδη κάλπη. Όχι με τον θόρυβο των προεκλογικών συγκεντρώσεων, αλλά με τον πιο γνώριμο τρόπο: περιοδείες, δημοσκοπήσεις, εσωκομματικά καρφιά, σενάρια μετακινήσεων, ανησυχία για σκάνδαλα και πολλή κουβέντα για το ποιος μπορεί τελικά να σταθεί απέναντι στον Μητσοτάκη.

Αυτό είναι και το βασικό συμπέρασμα από τον Τύπο της ημέρας. Η κυβέρνηση δεν βρίσκεται σε περίοδο άνεσης. Ξέρει ότι έχει φθορά, ξέρει ότι υπάρχουν υποθέσεις που βαραίνουν το κλίμα και ξέρει ότι η κοινωνία δεν πείθεται πια εύκολα από γενικές διαβεβαιώσεις. Όταν ο πολίτης βλέπει τις τιμές στο σούπερ μάρκετ, δεν τον ενδιαφέρει αν οι δείκτες της οικονομίας είναι καλοί. Θέλει να ξέρει τι μένει στο πορτοφόλι του.

Γι’ αυτό και το Μαξίμου προσπαθεί να αλλάξει το γήπεδο. Δεν μιλά μόνο για σταθερότητα, γιατί η σταθερότητα από μόνη της κουράζει. Προσπαθεί να δείξει κίνηση: παρεμβάσεις στις τιμές, πληρωμές στους αγρότες, περιοδείες στην περιφέρεια, προετοιμασία για τη ΔΕΘ, ανανέωση ψηφοδελτίων. Το μήνυμα είναι απλό: μπορεί να υπάρχουν προβλήματα, αλλά υπάρχει κάποιος που κυβερνά.

Το ερώτημα είναι τι υπάρχει απέναντι. Εκεί τα πράγματα γίνονται πιο σύνθετα. Ο Τσίπρας επιστρέφει ως ο μόνος που μπορεί να προκαλέσει πραγματικό πολιτικό θόρυβο. Έχει κοινό, έχει αναγνωρισιμότητα, έχει ένστικτο. Έχει όμως και παρελθόν. Όσο επιχειρεί να ξαναχτίσει προφίλ κοινωνικής αντιπολίτευσης, τόσο θα του θυμίζουν ότι δεν έρχεται από το πουθενά. Κυβέρνησε, υπέγραψε, έκανε επιλογές, άφησε εκκρεμότητες. Δεν είναι νέο προϊόν. Είναι παλιά μάρκα με νέα συσκευασία.

Το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη, μοιάζει να πιέζεται περισσότερο απ’ όλους. Όχι επειδή δέχεται τη σφοδρότερη επίθεση, αλλά επειδή κινδυνεύει να μη φοβίζει κανέναν. Και αυτό για ένα κόμμα που θέλει να γίνει εναλλακτικός πόλος εξουσίας είναι κακό σημάδι. Όταν η συζήτηση γύρω του αφορά περισσότερο τις μεταγραφές, τις ισορροπίες και τις αμφιβολίες για την ηγεσία του, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι πολιτικό.

Η ουσία, λοιπόν, δεν είναι αν η κυβέρνηση έχει φθορά. Έχει. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν αυτή η φθορά μπορεί να βρει πολιτική διέξοδο ή αν θα σκορπιστεί σε μικρούς θυμούς, προσωρινές τάσεις και προσωπικά σχέδια. Το Μαξίμου θέλει να επιβάλει ακριβώς αυτό το δίλημμα: «ναι, έχουμε αδυναμίες, αλλά οι άλλοι δεν έχουν σχέδιο». Είναι σκληρό, αλλά προς το παρόν δουλεύει.

Η κρίσιμη περίοδος είναι μπροστά. Αν μέχρι τη ΔΕΘ η κυβέρνηση καταφέρει να αποφύγει νέο σκάνδαλο και να παρουσιάσει μερικές πειστικές παρεμβάσεις στην καθημερινότητα, θα επιχειρήσει να μετατρέψει τη φθορά σε διαχειρίσιμη κόπωση. Αν όμως ανοίξει νέο μέτωπο, τότε η εικόνα ελέγχου θα ραγίσει. Και στην πολιτική, όταν ραγίζει η αίσθηση ελέγχου, δεν αρκεί να έχεις καλύτερο αφήγημα. Πρέπει να έχεις και απάντηση.

Τι αναδεικνύουν οι τρεις στήλες

Οι τρεις στήλες συγκροτούν κοινό πολιτικό μήνυμα: η ΝΔ μπαίνει σε προεκλογική διάταξη, το Μαξίμου προσπαθεί να απορροφήσει φθορά και σκάνδαλα με περιοδείες, τιμές, πληρωμές και ανανέωση ψηφοδελτίων, ενώ η αντιπολίτευση παρουσιάζεται ως διαλυμένο οικοσύστημα γύρω από Τσίπρα, ΠΑΣΟΚ, Καρυστιανού, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά.

Το ΠΑΣΟΚ είναι ο μεγάλος πιεζόμενος. Δεν εμφανίζεται ως εναλλακτική εξουσίας, αλλά ως κόμμα που κινδυνεύει να συνθλιβεί ανάμεσα στον Τσίπρα, την Καρυστιανού και τη δική του αμηχανία. Ο Τσίπρας αναγνωρίζεται ως πραγματικότερο αντίπαλο δέος, αλλά ταυτόχρονα δέχεται επικοινωνιακή αποδόμηση ως «παλιός», δημοσιονομικά επικίνδυνος και αντιτραπεζικός με μνήμη ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Οι δημοσκοπικές αναφορές επιβεβαιώνουν τη βασική τάση: η ΕΛ.ΑΣ. Τσίπρα καταγράφεται δεύτερη, το ΠΑΣΟΚ υποχωρεί, η Καρυστιανού πιέζεται, ενώ η ΝΔ μένει κοντά στο 30%.

Η πιο καθαρή γραμμή: σταθερότητα Μητσοτάκη απέναντι σε αντιπολιτευτική ρευστότητα. Η πιο υπόγεια γραμμή: το Μαξίμου φοβάται φθορά και απρόοπτο σκάνδαλο πριν από τη ΔΕΘ, αλλά επιχειρεί να αλλάξει το πεδίο από την άμυνα στην επίθεση.

1. Ανάλυση ανά στήλη

Α. Newmoney / Dark Room

Τι λέει: Η στήλη ανοίγει με δημοσκοπικό κάδρο: ΝΔ περίπου στο 30%, Τσίπρας/ΕΛ.ΑΣ. γύρω στο 16,5%, ΠΑΣΟΚ λίγο πάνω από 10%, Καρυστιανού σε φθορά αλλά με «σκληρό» κοινό που δύσκολα εγκαταλείπει. Παράλληλα δίνει κυβερνητικό ρεπορτάζ για σύσκεψη στο Μαξίμου με εκπροσώπους αγοράς για μειώσεις τιμών, με βασικό διαπραγματευτικό εργαλείο το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Αναφέρει περιοδείες Μητσοτάκη, πληρωμές αγροτών μέσω ΑΑΔΕ/ΟΠΕΚΕΠΕ, εσωτερικά ΠΑΣΟΚ γύρω από Τζάκρη, και μεγάλη επιχειρηματική κινητικότητα γύρω από AKTOR, Motor Oil, FSRU και αμερικανικό LNG.

Τι υπονοεί: Το εμφανές μήνυμα είναι «η κυβέρνηση κινείται». Το υπόγειο είναι πιο ενδιαφέρον: το Μαξίμου δεν περιμένει τις εκλογές του 2027 παθητικά, χτίζει ήδη αφήγημα καθημερινής διαχείρισης, τιμών, περιφέρειας, αγροτών και επενδυτικής εμπιστοσύνης. Η αντιπολίτευση παρουσιάζεται ως δημοσκοπικό παζάρι χωρίς συγκροτημένη πολιτική πρόταση.

Πηγή ή κέντρο: Μοιάζει με μείγμα κυβερνητικών, δημοσκοπικών και επιχειρηματικών πηγών. Τα περί Μαξίμου, περιοδειών, τιμών και αγροτικών πληρωμών δείχνουν καθαρά κυβερνητική τροφοδότηση. Τα περί AKTOR/FSRU έχουν αγορά, ενέργεια και επενδυτικούς κύκλους από πίσω. Η πληροφορία για AKTOR ως προς underwriting από Bank of America, Goldman Sachs και UBS επιβεβαιώνεται και από άλλα οικονομικά μέσα.

Σκοπιμότητα: Να στηθεί εικόνα οικονομικής και πολιτικής κανονικότητας: «η χώρα έχει κυβέρνηση, αγορά, επενδύσεις, διεθνές χρήμα». Αυτό ωφελεί Μαξίμου και επιχειρηματικά σχήματα που θέλουν επενδυτικό momentum. Πιέζει ΠΑΣΟΚ, Τσίπρα και Καρυστιανού, γιατί τους εγκλωβίζει σε αντιπολιτευτική θολούρα απέναντι σε απτά κυβερνητικά και οικονομικά γεγονότα.

Β. ΤΟ ΒΗΜΑ / Βηματοδότης

Τι λέει: Η στήλη είναι η πιο προειδοποιητική προς την κυβέρνηση. Ένας «παλαιός γαλάζιος υπουργός» εμφανίζεται να λέει ότι τα σκάνδαλα έχουν πάρει την κυβέρνηση «αμπάριζα» και ότι ο φόβος είναι να σκάσει κάτι πριν από τη ΔΕΘ και να ακυρώσει ό,τι έχει να δώσει ο Μητσοτάκης. Αναφέρονται υποθέσεις Ασημακοπούλου, Αβραμόπουλου και Μακάριου Λαζαρίδη.

Τι υπονοεί: Το Βήμα δεν γράφει απλώς «υπάρχει φθορά». Λέει στο Μαξίμου: το μοντέλο «δεν απαντώ, δεν ανοίγω μέτωπα, σφυρίζω αδιάφορα» μπορεί να λειτουργεί βραχυπρόθεσμα, αλλά προεκλογικά είναι νάρκη. Αυτό είναι εσωτερική προειδοποιητική βολή, όχι απλή αντιπολιτευτική κριτική.

Πηγή ή κέντρο: Η πρώτη ύλη μοιάζει να έρχεται από παλαιό νεοδημοκρατικό/καραμανλικό ή θεσμικό περιβάλλον που ανησυχεί για τη συσσώρευση υποθέσεων. Η επιβεβαίωση ότι Αβραμόπουλος και Ασημακοπούλου έγιναν αντικείμενο δημόσιας πολιτικής αντιπαράθεσης υπάρχει και σε άλλες πηγές.

Δευτερεύοντα θέματα: Η στήλη περνά μετά σε ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά και ΠΑΣΟΚ. Περιγράφει πιθανή συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ–Νέας Αριστεράς με κίνητρο και την κρατική χρηματοδότηση, ενώ εμφανίζει στελέχη ΠΑΣΟΚ να εξετάζουν συνεργασία με την «τρόικα» Πολάκη–Δούρου–Παππά ως αντιτσιπρικό μέτωπο.

Σκοπιμότητα: Διπλή. Προς Μαξίμου: «μην υποτιμάτε τη φθορά». Προς αντιπολίτευση: «είστε σε κατάσταση επιβίωσης, όχι αντεπίθεσης». Το Βήμα χτυπά και κυβέρνηση και αντιπολίτευση, αλλά με διαφορετικό τρόπο: την κυβέρνηση τη φοβίζει, την αντιπολίτευση την αποδομεί.

Γ. Powergame / Big Mouth

Τι λέει: Είναι η πιο καθαρά φιλοκυβερνητική και επιθετική στήλη. Βλέπει τις περιοδείες Μητσοτάκη ως ένδειξη πιθανής εκλογικής ετοιμότητας, εμφανίζει τον Κυρανάκη ως οργανωτικό κόμβο της ΝΔ, δίνει πληροφορία για δημοσκόπηση που μετρά κόμμα Σαμαρά στο 4,1%, αποδομεί Ανδρουλάκη, ειρωνεύεται την ΕΛ.ΑΣ. Τσίπρα και επιτίθεται στην οικονομική του ατζέντα για τράπεζες και αναβαλλόμενο φόρο.

Τι υπονοεί: Το βασικό μήνυμα είναι ότι ο Μητσοτάκης παραμένει ο μόνος παίκτης εξουσίας. Το υπόγειο μήνυμα είναι: «ναι, ο Τσίπρας είναι αντίπαλος, αλλά είναι παλιός κίνδυνος, το ΠΑΣΟΚ τελείωσε, ο Σαμαράς μετριέται και δεν τρομάζει, οι γαλάζιοι βουλευτές να μη φοβούνται την ανανέωση, γιατί χωρίς ανανέωση κινδυνεύουν περισσότερο».

Πηγή ή κέντρο: Έχει καθαρό άρωμα Μαξίμου/Πειραιώς, με προσθήκη δημοσκοπικών και επιχειρηματικών πηγών. Η αναφορά σε unpublished ειδική δημοσκόπηση για Σαμαρά είναι διαρροή, όχι επαληθευμένο δεδομένο. Όμως η GPO όντως αναφέρει ότι η προοπτική νέου κόμματος Σαμαρά έχει «περιορισμένη δυναμική», άρα το πολιτικό συμπέρασμα βρίσκει μερική εξωτερική στήριξη.

Το τραπεζικό χτύπημα στον Τσίπρα: Η στήλη επιχειρεί να ακυρώσει την αντιτραπεζική ατζέντα του Τσίπρα λέγοντας ότι ο νόμος 4465/2017, επί ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, συνδέθηκε με 20ετή περίοδο απόσβεσης/συμψηφισμού αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων. Αυτό δεν είναι απλώς «καρφί», είναι γραμμή αποδόμησης: «μην μας κάνεις τον τιμωρό των τραπεζών για ρύθμιση που πέρασες». Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει αναφερθεί στον ν. 4465/2017 και στη δυνατότητα συμψηφισμού για διάστημα 20 ετών, άρα ο πυρήνας του επιχειρήματος έχει βάση.

Σκοπιμότητα: Να κλειδώσει επικοινωνιακά ο Τσίπρας στο δίπολο «λαϊκισμός–δημοσιονομικός κίνδυνος». Να πιέσει Ανδρουλάκη ως τρίτο/τέταρτο παίκτη. Να προειδοποιήσει γαλάζιους βουλευτές ότι η ανανέωση ψηφοδελτίων δεν θα σταματήσει. Να δώσει στις αγορές σήμα ότι πολιτική σταθερότητα και επενδυτικό χρήμα πάνε μαζί. Η στήλη συνδέει AKTOR, ξένα funds και σταθερότητα Μητσοτάκη με τρόπο σχεδόν προεκλογικό.

2. Κοινά μοτίβα

• Πρώτο μοτίβο: προεκλογική κινητοποίηση χωρίς επίσημη προκήρυξη εκλογών. Newmoney, Βήμα και Powergame μιλούν για περιοδείες, Κυρανάκη, scouting νέων προσώπων, δυσαρεστημένους ψηφοφόρους και ανανέωση ψηφοδελτίων.
• Δεύτερο μοτίβο: το ΠΑΣΟΚ ως αδύναμος κρίκος. Δεν εμφανίζεται ούτε ως αξιωματική αντιπολίτευση εν αναμονή, ούτε ως κόμμα εξουσίας. Εμφανίζεται ως κόμμα που χάνει προς Τσίπρα, πιέζεται από Καρυστιανού, σκέφτεται μεταγραφές, αλλά φοβάται το πολιτικό κόστος τους.
• Τρίτο μοτίβο: ο Τσίπρας είναι ο αντίπαλος που αναγνωρίζεται, αλλά πρέπει να απονομιμοποιηθεί. Οι στήλες τον ανεβάζουν δημοσκοπικά και τον χτυπούν πολιτικά. Αυτό είναι κλασική τεχνική: πρώτα τον κάνεις κεντρικό αντίπαλο, μετά τον φορτώνεις με το παλιό του κυβερνητικό παρελθόν.
• Τέταρτο μοτίβο: η οικονομία ως καταφύγιο σταθερότητας. Τιμές, αγρότες, AKTOR, τράπεζες, LNG, χρηματιστήριο: όλα χτίζουν αφήγημα ότι «η πραγματική χώρα κινείται», σε αντίθεση με την πολιτική σκόνη.

3. Πιθανές πηγές και κέντρα εκπομπής

• Κυβερνητικές πηγές: Περιοδείες, Κυρανάκης, στρατηγική ανανέωσης, σύσκεψη τιμών, αγροτικές πληρωμές. Εδώ το Μαξίμου θέλει να δείξει έλεγχο και επιχειρησιακή ετοιμότητα.
• Κομματικά επιτελεία: ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά και ΕΛ.ΑΣ. εμφανίζονται μέσα από εσωτερικές διαρροές. Αυτές οι πληροφορίες είναι πιο επισφαλείς, αλλά πολιτικά χρήσιμες γιατί δοκιμάζουν αντιδράσεις.
• Επιχειρηματικά συμφέροντα: AKTOR, Motor Oil, FSRU, τράπεζες, Alpha Bank, Ιατρικό Αθηνών, ΟΤΕ. Εδώ οι στήλες λειτουργούν και ως αγορά πληροφοριών: στέλνουν σήματα σε επενδυτές, μετόχους, ανταγωνιστές και πολιτικά γραφεία.
• Δημοσιογραφικά δίκτυα: Φαίνεται ανταλλαγή θεμάτων μεταξύ στηλών. Δεν είναι απαραίτητα «κεντρική γραμμή», αλλά υπάρχει κοινό κλίμα: όλοι διαβάζουν το ίδιο πολιτικό ραντάρ.

4. Η κρυφή ατζέντα

Η κρυφή ατζέντα είναι να μεταφερθεί η συζήτηση από το ερώτημα «φθείρεται η κυβέρνηση;» στο ερώτημα «υπάρχει σοβαρή εναλλακτική;».

Αυτό εξυπηρετεί καθαρά το Μαξίμου. Ακόμη και όταν αναγνωρίζονται σκάνδαλα, αυτά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κάδρο όπου η αντιπολίτευση εμφανίζεται πιο αδύναμη, πιο κατακερματισμένη και πιο επικίνδυνη. Το αφήγημα δεν λέει ότι η κυβέρνηση είναι άφθαρτη. Λέει κάτι πιο πονηρό: «ναι, υπάρχει φθορά, αλλά απέναντι υπάρχει χάος».

5. Η γραμμή που δημιουργείται

Η συνολική γραμμή είναι σταθεροποίηση με επιθετική αναδιάταξη.

Δεν είναι αμιγώς αμυντική γραμμή. Δεν λέει «όλα πάνε καλά». Λέει:

• η κυβέρνηση έχει προβλήματα, αλλά κινείται,
• ο Μητσοτάκης έχει φθορά, αλλά παραμένει ισχυρός,
• ο Τσίπρας ανεβαίνει, αλλά κουβαλά το 2015–2019,
• το ΠΑΣΟΚ χάνει την ευκαιρία του,
• η Καρυστιανού πιάνει θυμικό, όχι κυβερνησιμότητα,
• ο Σαμαράς μετριέται, αλλά προς ώρας δεν ανατρέπει το γήπεδο.

Αυτή είναι γραμμή προληπτικής κυριαρχίας.

6. Ποιον θέλουν να επηρεάσουν

• Το Μαξίμου: Να μην υποτιμήσει τα σκάνδαλα πριν από τη ΔΕΘ. Το Βήμα κυρίως χτυπά καμπανάκι.
• Τους υπουργούς και τους βουλευτές της ΝΔ: Να μπουν σε προεκλογικό mood, να δεχθούν περιοδείες, ανανέωση ψηφοδελτίων και εσωτερικό ανταγωνισμό. Το Powergame το λέει σχεδόν ωμά.
• Το ΠΑΣΟΚ: Να το σπρώξουν σε αντίδραση. Αν κινηθεί προς μεταγραφές, κινδυνεύει να φανεί απελπισμένο. Αν δεν κινηθεί, κινδυνεύει να φανεί ακίνητο.
• Τον Τσίπρα: Να τον αναγκάσουν να απολογηθεί για τράπεζες, ΔΕΗ, δημοσιονομικά και κυβερνητικό παρελθόν, πριν προλάβει να μονοπωλήσει το αίτημα πολιτικής αλλαγής.
• Τις αγορές: Να περάσει το μήνυμα ότι η πολιτική σταθερότητα συνδέεται με μεγάλα deals, κεφάλαια, ενέργεια και διεθνείς τράπεζες.
• Τη δημοσκοπική κοινή γνώμη: Να εμπεδωθεί ότι η ψήφος στην αντιπολίτευση είναι κατακερματισμένη, ενώ η ψήφος στη ΝΔ είναι «χρήσιμη» για σταθερότητα.

7. Πολιτική εκτίμηση

Για τις επόμενες ημέρες βλέπουμε τρεις κινήσεις.

• Πρώτον, θα ενταθεί η κυβερνητική προσπάθεια να γεμίσει η ατζέντα με χειροπιαστά θέματα: τιμές, αγρότες, περιοδείες, Υγεία, Θεσσαλία, ΔΕΘ. Η κυβέρνηση ξέρει ότι δεν κερδίζει από ιδεολογικές αψιμαχίες, κερδίζει αν δείχνει ότι παράγει αποτέλεσμα.
• Δεύτερον, θα κλιμακωθεί η αποδόμηση Τσίπρα με οικονομικούς όρους. Όχι μόνο «μας έφερε μνημόνιο», αλλά «υπόσχεται πράγματα που είτε τα νομοθέτησε αλλιώς είτε τινάζουν τον προϋπολογισμό». Αυτό είναι πιο επικίνδυνο για τον ίδιο από την παλιά αντι-ΣΥΡΙΖΑ ρητορική, γιατί μπαίνει σε τεχνικό πεδίο.
• Τρίτον, το ΠΑΣΟΚ θα βρεθεί υπό εσωτερική πίεση. Αν οι επόμενες μετρήσεις το δείχνουν καθηλωμένο γύρω στο 10%, η συζήτηση για στρατηγική, πρόσωπα και συνεργασίες θα αγριέψει. Εκεί θα παιχτεί το πραγματικό παιχνίδι: όχι αν πέφτει η κυβέρνηση, αλλά ποιος καρπώνεται τη φθορά της.

---

8. Το δια ταύτα

Το βασικό που πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι οι παραπολιτικές στήλες λειτουργούν σαν προειδοποιητικό ραντάρ εξουσίας. Δεν μεταφέρουν μόνο ειδήσεις, μετρούν αντοχές, στέλνουν μηνύματα, καίνε ή προστατεύουν πρόσωπα, ανοίγουν σενάρια και βλέπουν ποιος αντιδρά.

Αυτό που προαναγγέλλεται δεν είναι αναγκαστικά άμεσες εκλογές. Είναι όμως προεκλογική αναδιάταξη πλήρους κλίμακας. Η ΝΔ επιχειρεί να ξαναμαζέψει κοινωνικά και οργανωτικά κομμάτια. Ο Τσίπρας γίνεται ο χρήσιμος εχθρός. Το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να γίνει ο χρήσιμος ηττημένος. Και το Μαξίμου, ενώ δείχνει να ελέγχει το παιχνίδι, έχει έναν πραγματικό φόβο: ένα σκάνδαλο ή ένα κοινωνικό επεισόδιο να του χαλάσει τη σκηνοθεσία της ΔΕΘ.