|
Ο Αλέξης Τσίπρας επέστρεψε στην Ηλιούπολη με μια φιλοδοξία που υπερβαίνει τη δημιουργία ενός ακόμη πολιτικού σχηματισμού. Επιχειρεί να ξαναδώσει πολιτικό περιεχόμενο σε μια κοινωνική δυσαρέσκεια που αναζητά εκπροσώπηση, αλλά και να επανασυνδεθεί με ανθρώπους που κάποτε τον εμπιστεύθηκαν και στη συνέχεια απομακρύνθηκαν. Το παράδοξο είναι ότι για να πετύχει τη νέα του αρχή, πρέπει προηγουμένως να συμφιλιωθεί πολιτικά με την προηγούμενη.
Η αναφορά του στις δύο Ελλάδες, της εντιμότητας και της διαφθοράς, του μόχθου και των προνομίων, επαναφέρει μια γνώριμη διαχωριστική γραμμή. Είναι το ηθικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε και η πρώτη του άνοδος στην εξουσία. Τότε, η υπόσχεση ήταν ότι η πολιτική βούληση μπορούσε να ανατρέψει μια πραγματικότητα που θεωρούνταν άδικη. Η εμπειρία του 2015 απέδειξε ότι η πραγματικότητα δεν υποχωρεί πάντοτε μπροστά στη βούληση, όσο ισχυρή κι αν είναι.
Το τρίτο Μνημόνιο, η ανατροπή των προσδοκιών που καλλιέργησε το δημοψήφισμα, η συνεργασία με τον Πάνο Καμμένο δεν αποτελούν απλώς επεισόδια μιας προηγούμενης κυβερνητικής θητείας. Είναι οι εμπειρίες που θα έπρεπε να διαμορφώνουν σήμερα μια διαφορετική αντίληψη για την εξουσία. Διότι το ζητούμενο δεν είναι να αποδείξει ο Τσίπρας ότι είχε καλές προθέσεις, αλλά ότι κατάλαβε γιατί οι προθέσεις δεν αρκούσαν.
Εδώ ακριβώς συναντιούνται το παρελθόν με το νέο εγχείρημα. Όταν ο πρώην πρωθυπουργός υπόσχεται κοινωνική δικαιοσύνη, καλείται να εξηγήσει πώς αυτή θα χρηματοδοτηθεί χωρίς να επαναληφθούν οι δημοσιονομικές αντιφάσεις της προηγούμενης διακυβέρνησής του. Όταν δηλώνει ότι δεν θα γίνει δεκανίκι της Δεξιάς, οφείλει να αποσαφηνίσει τι διαφορετικό σημαίνει σήμερα η πολιτική αυτονομία από την εποχή της συγκυβέρνησης με τους ΑΝΕΛ. Και όταν επικαλείται την εντιμότητα ως απάντηση στη διαφθορά, χρειάζεται να δείξει πώς η ηθική αξίωση μετατρέπεται σε αποτελεσματικούς θεσμούς και όχι απλώς σε προνόμιο της δικής του παράταξης.
Η προσπάθεια να αποκτήσει η νέα παράταξη οργανώσεις στις γειτονιές έχει τη δική της σημασία. Ο Τσίπρας φαίνεται να αναζητά εκείνο που σταδιακά έχασε ο ΣΥΡΙΖΑ μετά την άνοδό του στην εξουσία, μια σταθερή σχέση με την κοινωνία που να μην εξαρτάται αποκλειστικά από την προσωπική απήχηση του αρχηγού. Η πολιτική επιρροή, όμως, δεν ταυτίζεται με την κοινωνική εμπιστοσύνη. Η πρώτη μπορεί να οικοδομηθεί πάνω στη δυσαρέσκεια, η δεύτερη απαιτεί συνέπεια και διάρκεια.
Το ίδιο ισχύει για την αντιπαράθεση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η φθορά μιας κυβέρνησης μπορεί να δημιουργεί πολιτικό χώρο, δεν προσφέρει αυτομάτως αξιοπιστία σε εκείνον που φιλοδοξεί να την αντικαταστήσει. Και η καταγγελία της διαφθοράς, της ακρίβειας ή των ανισοτήτων, όσο εύλογη κι αν είναι, δεν υποκαθιστά την ανάγκη ενός συνεκτικού σχεδίου για την οικονομία και το κράτος.
Ίσως, λοιπόν, το πραγματικό στοίχημα της Ηλιούπολης να μην είναι η επιστροφή του Τσίπρα στην κεντρική πολιτική σκηνή. Είναι η δυνατότητά του να μετατρέψει την εμπειρία της διακυβέρνησης σε πολιτική αυτογνωσία. Να συγκροτήσει ένα νέο εγχείρημα που δεν θα αρνείται το παρελθόν του, αλλά θα έχει μάθει από αυτό.
Γιατί μια δεύτερη πολιτική διαδρομή δεν δικαιώνεται επειδή υπόσχεται να διορθώσει τα λάθη των άλλων. Αποκτά ουσιαστικό νόημα όταν μπορεί να εξηγήσει τι θα κάνει διαφορετικά από την πρώτη φορά. Και αυτή είναι η δυσκολότερη, αλλά και η σημαντικότερη απάντηση που ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει ακόμα δώσει.
Strategic Use Case
Θέλετε να δούμε έτσι και το δικό σας θέμα;
Η ίδια λογική ανάλυσης μπορεί να προσαρμοστεί σε οργανισμούς, επιχειρήσεις, θεσμικά projects, πολιτικά πρόσωπα και ομάδες επικοινωνίας που χρειάζονται καθαρό αφήγημα, καλύτερη κατανόηση των συσχετισμών και πιο σωστή δημόσια τοποθέτηση.
