Η νέα ισχύς δεν είναι σύνθημα, είναι εργοστάσιο, λιμάνι και θεσμοί – 30th Annual Economist Government Roundtable  08/07

Το συνέδριο του Economist έβγαλε ένα δυσάρεστο αλλά χρήσιμο συμπέρασμα, η εποχή που η Ελλάδα μπορούσε να ζει με δανεική γεωπολιτική αξία, δανεική ευρωπαϊκή ασφάλεια και δανεική παραγωγική βάση τελειώνει. Όποιος άκουσε προσεκτικά τις ομιλίες, δεν άκουσε απλώς αναλύσεις για την Ευρώπη, την Τουρκία, τη ναυτιλία, την ενέργεια ή τη διαφθορά. Άκουσε το νέο λεξιλόγιο της ισχύος, παραγωγή, υποδομές, ανθεκτικότητα, λογοδοσία, τεχνολογία, ενέργεια, ταχύτητα.

Το βασικό πολιτικό μοτίβο ήταν καθαρό. Η Δύση προσπαθεί να ξαναστήσει τη μηχανή της, αφού επί δεκαετίες πίστεψε ότι μπορεί να έχει ευημερία χωρίς εργοστάσια, ασφάλεια χωρίς κόστος, πράσινη μετάβαση χωρίς λογαριασμό και δημοκρατία χωρίς εμπιστοσύνη. Τώρα ανακαλύπτει ότι η Κίνα δεν είναι απλώς εμπορικός εταίρος, η Ρωσία δεν είναι απλώς δύσκολος γείτονας, η Μέση Ανατολή δεν είναι απλώς κρίση μακριά από τα ευρωπαϊκά σαλόνια, και η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς εργαλείο παραγωγικότητας, αλλά πεδίο κυριαρχίας.

Μέσα σε αυτό το κάδρο, η Ελλάδα εμφανίζεται με καλύτερους όρους από ό,τι στο παρελθόν. Η οικονομία της έχει ανακτήσει αξιοπιστία, οι επενδύσεις επιστρέφουν, η ναυτιλία της αποκτά ξανά κεντρικό ρόλο στην ενεργειακή ασφάλεια, οι υποδομές της γίνονται τμήμα ευρωπαϊκής άμυνας και συνδεσιμότητας. Όμως εδώ υπάρχει η παγίδα. Άλλο να είσαι χρήσιμος στους χάρτες των συμμάχων και άλλο να έχεις δική σου στρατηγική. Ο διάδρομος, το λιμάνι, το LNG, ο σιδηρόδρομος, η βιομηχανία, δεν είναι από μόνα τους πολιτική. Γίνονται πολιτική όταν υπηρετούν παραγωγικό βάθος, εξαγωγές, θέσεις εργασίας, τεχνογνωσία και κοινωνική σύγκλιση.

Οι παρεμβάσεις των κυβερνητικών στελεχών έδειξαν ότι το Μαξίμου θέλει να χτίσει το αφήγημα της Ελλάδας του 2030 πάνω σε τρεις άξονες, ανάπτυξη, σταθερότητα, μεταρρυθμίσεις. Είναι σωστός άξονας, αλλά δεν αρκεί. Διότι η λέξη μεταρρύθμιση έχει κακοποιηθεί όσο λίγες. Αν σημαίνει αξιολόγηση στο Δημόσιο, χωροταξία, ταχύτερη δικαιοσύνη, τεχνολογία, βιομηχανική πολιτική και καθαρούς κανόνες, τότε έχει περιεχόμενο. Αν σημαίνει απλώς ωραίες διαφάνειες σε διεθνή συνέδρια, τότε θα συγκινεί μόνο όσους ήδη συμφωνούν.

Η ενότητα για τη διαφθορά ήταν η πιο ενοχλητική, άρα και η πιο χρήσιμη. Γιατί θύμισε ότι η δημοκρατία δεν καταρρέει μόνο από τανκς ή αυταρχικούς δημαγωγούς. Διαβρώνεται και από την αίσθηση ότι η εξουσία δεν ελέγχεται, ότι η δικαιοσύνη αργεί, ότι οι ισχυροί προστατεύονται, ότι οι πολίτες ψηφίζουν αλλά δεν εμπιστεύονται. Η κυβέρνηση σωστά ζητά τεκμηρίωση στις κατηγορίες, η αντιπολίτευση σωστά μιλά για κρίση εμπιστοσύνης. Το πρόβλημα είναι ότι και οι δύο έχουν κίνητρο να εργαλειοποιούν το θέμα, η μία για να το μικρύνει, η άλλη για να το φουσκώσει. Η χώρα όμως χρειάζεται κάτι πιο βαρετό και πιο δύσκολο, θεσμούς που δουλεύουν.

Στα ελληνοτουρκικά, η συζήτηση επιβεβαίωσε το γνωστό παιχνίδι. Η Τουρκία πουλά αναγκαιότητα, η Ελλάδα πουλά αξιοπιστία. Η Άγκυρα λέει ότι χωρίς αυτήν δεν υπάρχει Ευρώπη στη Μέση Ανατολή και στα Βαλκάνια. Η Αθήνα απαντά ότι χωρίς σεβασμό στο διεθνές δίκαιο δεν υπάρχει ευρωπαϊκή προοπτική. Η σύγκρουση αυτή δεν θα λυθεί με φιλοφρονήσεις, θα κριθεί από ισχύ, συμμαχίες και ψυχραιμία.

Το συμπέρασμα είναι απλό και καθόλου πανηγυρικό. Η Ελλάδα έχει μπει στο σωστό δωμάτιο, αλλά τώρα πρέπει να αποδείξει ότι δεν είναι εκεί ως διακοσμητικό σταθερότητας. Η επόμενη περίοδος θα ανταμείψει όσους παράγουν, συνδέουν, ελέγχουν και προστατεύουν. Οι υπόλοιποι θα συνεχίσουν να μιλούν για γεωπολιτική αναβάθμιση, μέχρι να ανακαλύψουν ότι η πραγματική ισχύς δεν χειροκροτείται στα συνέδρια, μετριέται στα εργοστάσια, στα λιμάνια, στους θεσμούς και στο εισόδημα των πολιτών.

Συνοπτικά όλα τα πάνελ

Α.Ε. Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας
Η δημοκρατία δεν υπήρξε ποτέ ένα πολίτευμα χωρίς κρίσεις, αλλά αντίθετα αντλεί τη δύναμή της ακριβώς από τη διαρκή δοκιμασία της, υπογράμμισε ο πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, ο οποίος παρέθεσε ομιλία κατά την επίσημη έναρξη της 30ής Συζήτησης Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση του Economist. «Είναι δύσκολο να φέρουμε στο μυαλό μας στιγμή της ανθρωπότητας που η δημοκρατία βρισκόταν σε νηνεμία – πάντα βρισκόταν σε συνθήκες κρίσης, ποτέ δεν γνώρισε γαλήνη», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι προκλήσεις αλλάζουν μορφή, όχι όμως και ουσία.

 «Η δημοκρατία ρισκάρει με τον αέρα της ελευθερίας κι αυτό είναι το μεγαλείο της», σε αντίθεση με τα αυταρχικά καθεστώτα που δεν επιτρέπουν την ελεύθερη έκφραση, είπε, ενώ υπογράμμισε ότι η διαφωνία αποτελεί συστατικό στοιχείο της δημοκρατίας, προειδοποιώντας πως «η ομοφωνία είναι ο πειρασμός των αυταρχικών». Παράλληλα, ο κ.Τασούλας εξέφρασε την ανησυχία του για τη μειωμένη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, σημειώνοντας ότι το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, καθώς ακόμη και στην αρχαία Αθήνα μόνο ένα μέρος των πολιτών συμμετείχε ενεργά στη δημόσια ζωή.

Πρόσθεσε ότι «καμία δημοκρατία δεν στέκεται όρθια χωρίς ελεύθερη δημόσια σφαίρα» και επικαλέστηκε τη θεωρία του Γιούργκεν Χάμπερμας για την ισορροπία ανάμεσα στους θεσμούς και τη δημόσια συζήτηση, υποστηρίζοντας ότι τα τελευταία χρόνια αυτή η ισορροπία έχει διαταραχθεί από μηχανισμούς που ενισχύουν την πόλωση, τη σύγχυση και την τοξικότητα. «Η πραγματικότητα είναι τόσο σύνθετη, που κανένας δεν μπορεί να τη γνωρίζει πλήρως – η ελευθερία της γνώμης συνθέτει τις μερικές αλήθειες των πολλών. Όποιος περιορίζει την ελευθερία της γνώμης τυφλώνει την κοινωνία και την οδηγεί σε παρακμή. Οι απολυταρχίες ενώ μοιάζουν στιβαρές, στερούν την ελευθερία και καταλήγουν σε αδιέξοδα. Η δημοκρατία εγγυάται την πρόοδο – είναι εγγύηση για την ασφάλεια και την ευημερία», σημείωσε κλείνοντας ο πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Νίκος Χριστοδουλίδης, Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας
«Η δημοκρατία δεν βρίσκεται σε παρακμή, αλλά μπροστά στην πρόκληση να προσαρμοστεί σε έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτερα από τους ίδιους τους θεσμούς της», υποστήριξε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, τονίζοντας ότι η απάντηση δεν είναι η υποχώρηση της δημοκρατίας αλλά η εμβάθυνσή της. «Δεν παραγνωρίζουμε το γεγονός ότι η δημοκρατία δοκιμάζεται και καλείται να προσαρμοστεί σε νέα δεδομένα που αλλάζουν ταχύτερα από τους θεσμούς ενός κράτους», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η πόλωση, η παραπληροφόρηση, η απαξίωση των θεσμών και οι νέες τεχνολογίες μεταβάλλουν ριζικά τον δημόσιο διάλογο.

Όπως είπε, «η μεγαλύτερη πρόκληση για τις σύγχρονες δημοκρατίες είναι η αυξανόμενη αίσθηση των πολιτών ότι οι ανησυχίες τους δεν ακούγονται και ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται μακριά από την καθημερινότητά τους». Για τον λόγο αυτόν, η κυπριακή κυβέρνηση προχώρησε σε σειρά μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν τη συμμετοχή των πολιτών. Αναφερόμενος στην κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπογράμμισε ότι στόχος ήταν μια Ευρώπη πιο ανθρώπινη, αποτελεσματική και κοντά στους πολίτες, με παρεμβάσεις για την ανταγωνιστικότητα, το μεταναστευτικό, τη διεύρυνση και την οικονομική ανθεκτικότητα. Κλείνοντας, τόνισε ότι «η ψηφιακή εποχή μάς προσφέρει εργαλεία για πιο άμεση επικοινωνία και συμμετοχή των πολιτών μας», υπογραμμίζοντας πως μόνο αν οι δημοκρατίες δίνουν ουσιαστικές λύσεις στα προβλήματα των πολιτών θα ενισχύσουν την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και θα αποτρέψουν την αναζήτηση εναλλακτικών απέναντι στη δημοκρατία.

Enrico Letta, Εισηγητής στην ΕΕ για το μέλλον της ενιαίας αγοράς και πρώην Πρωθυπουργός της Ιταλίας
«Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά στην τελευταία της ευκαιρία να αποκτήσει πραγματική στρατηγική αυτονομία μέσα σε έναν κόσμο όπου η κλίμακα καθορίζει πλέον την ισχύ», υποστήριξε ο εισηγητής στην ΕΕ για το μέλλον της ενιαίας αγοράς και πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Enrico Letta, τονίζοντας ότι η απάντηση στις γεωπολιτικές προκλήσεις είναι η βαθύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. «Η ισχύς της δημοκρατίας μας είναι να συμφωνούμε πως διαφωνούμε», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή ενοποίηση οικοδομήθηκε πάνω στη συμφιλίωση πρώην αντιπάλων και αποτελεί «ένωση μειονοτήτων».

Επισήμανε ότι η άνοδος δυνάμεων όπως η Κίνα, η Ινδία και οι ΗΠΑ αλλάζει ριζικά τις παγκόσμιες ισορροπίες, καθιστώντας αναγκαία την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενότητας. Όπως είπε, «για να έχουμε ένα μέλλον πρέπει να πάμε σε μεγαλύτερη ολοκλήρωση, να αλλάξει η κλίμακα», σημειώνοντας ότι μόνο έτσι η Ευρώπη θα μπορέσει να συνδυάσει την ανταγωνιστικότητα με την κυριαρχία της. Αναφέρθηκε στην απόφαση των ευρωπαϊκών θεσμών να προχωρήσουν σε 42 μέτρα για την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, εκφράζοντας την ελπίδα ότι έως το επόμενο έτος η πλειονότητά τους θα έχει ήδη μετατραπεί σε νομοθεσία. Υποστήριξε ακόμη ότι «τους τελευταίους πέντε μήνες η ΕΕ κατάφερε περισσότερα από τα τελευταία δέκα χρόνια», αποδίδοντας την επιτάχυνση αυτή στις γεωπολιτικές εξελίξεις και ιδιαίτερα στην κρίση της Γροιλανδίας. Χαρακτήρισε την τρέχουσα συγκυρία ως το τελευταίο παράθυρο ευκαιρίας για την Ευρώπη, σημειώνοντας ότι η ΕΕ οφείλει να προστατεύσει τη βιομηχανική της βάση, να προχωρήσει στην πράσινη μετάβαση και να συνεχίσει τη διεύρυνσή της, με την ένταξη της Ουκρανίας να αποτελεί, όπως είπε, ζήτημα χρόνου.

Anne Applebaum, δημοσιογράφος, συγγραφέας και ιστορικός
«Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να θεωρεί δεδομένες τις σχέσεις της ούτε με τις Ηνωμένες Πολιτείες ούτε με το διεθνές περιβάλλον, καθώς βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ταυτόχρονη πίεση από την Ουάσιγκτον, τη Μόσχα και το Πεκίνο», προειδοποίησε η δημοσιογράφος, συγγραφέας και ιστορικός Anne Applebaum. Όπως ανέφερε, «οι ΗΠΑ δεν βλέπουν τον υπόλοιπο κόσμο ως χώρο συνεργασίας αλλά σαν παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος», ενώ η Ρωσία επιδιώκει να αποσταθεροποιήσει ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μέσω υβριδικών επιθέσεων και η Κίνα αντιμετωπίζει την Ευρώπη κυρίως ως αγορά για τα προϊόντα και τις τεχνολογίες της.

Υποστήριξε ότι η Ευρώπη μπορεί να διατηρήσει την κυριαρχία της μόνο αν αποκτήσει ισχυρότερη κοινή φωνή και μειώσει τις εξαρτήσεις της, ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα. Έθεσε το ερώτημα «ποιος θα ελέγχει την Ευρώπη; Οι αλγόριθμοι που γράφονται στην Κίνα ή όσοι γράφονται στην Ευρώπη;», υπογραμμίζοντας ότι η τεχνολογία αποτελεί πλέον πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Ουκρανία, χαρακτηρίζοντάς τη ως χώρα που βρίσκεται «στην αιχμή της τεχνολογίας» και σημειώνοντας ότι ο πόλεμος έχει οδηγήσει σε «μικρά στρατιωτικά θαύματα», ιδιαίτερα στον τομέα των drones. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να βασίζει τη στρατηγική της στην προσδοκία επιστροφής της προεδρίας των ΗΠΑ σε Δημοκρατικό πρόεδρο. «Η ελπίδα να επιστρέψουμε εκεί όπου ήμασταν δεν είναι στρατηγική καλή για την Ευρώπη», είπε, επισημαίνοντας ότι οι πολιτικές και οι ιδέες του Τραμπ θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την αμερικανική πολιτική σκηνή και μετά το τέλος της θητείας του.

Daniel Franklin, Εκτελεστικός Αρχισυντάκτης και Ανώτερος Συντάκτης για τη Βρετανία, The Economist
Η έννοια της προόδου σε μια εποχή διαρκών αναταράξεων βρέθηκε στο επίκεντρο της τοποθέτησης του εκτελεστικού αρχισυντάκτη και ανώτερου συντάκτη για τη Βρετανία του περιοδικού The Economist Daniel Franklin, ο οποίος υποστήριξε ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα αποτελεί πλέον το μόνιμο πλαίσιο μέσα στο οποίο καλούνται να κινηθούν κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και κοινωνίες. «Το ερώτημα είναι αν υπάρχει πρόοδος σε μια περίοδο αναταραχών», είπε επισημαίνοντας ότι ο κόσμος βρίσκεται σήμερα «μεταξύ σφύρας και άκμονος».

Joan Hoey, Σύμβουλος του EIU για την Ευρώπη
Η Ελλάδα έχει αποδειχθεί περισσότερο ανθεκτική από ό,τι πολλοί ανέμεναν, παρά το γεγονός ότι παραμένει εκτεθειμένη στις γεωπολιτικές αναταράξεις και στα εξωτερικά σοκ, υποστήριξε η σύμβουλος του EIU για την Ευρώπη και ειδική αναλύτρια για την Ελλάδα Joan Hoey. Όπως ανέφερε, «ο πόλεμος στο Ιράν επισκιάζει τις προβλέψεις για το 2026, ίσως και το 2027», ενώ η Ευρώπη εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις υψηλές τιμές ενέργειας λόγω της εξάρτησής της από εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Παρά το δύσκολο διεθνές περιβάλλον, προβλέπει ανάπτυξη 1,2% για την ευρωζώνη το 2026 και 1,8% το 2027.

Για την Ελλάδα, η εικόνα εμφανίζεται αισθητά καλύτερη, σύμφωνα με την κ. Hoey. Σημείωσε ότι η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, απολαμβάνει την εμπιστοσύνη των ξένων επενδυτών και έχει βελτιώσει σημαντικά το προφίλ κινδύνου της. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συνεχή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, επισημαίνοντας ότι «η Ελλάδα είναι νικητής – έχει αντιμετωπίσει τους κινδύνους σε όλα τα επίπεδα», καθώς ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί από περίπου 180% πριν λίγα χρόνια σε περίπου 115% έως το τέλος της δεκαετίας. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι προκλήσεις δεν έχουν εξαφανιστεί. Το υψηλό κόστος ζωής, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και τα εξωτερικά σοκ εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικούς παράγοντες αβεβαιότητας. Ωστόσο, εκτίμησε ότι η χώρα βρίσκεται σε θετική τροχιά και προέβλεψε πως η Νέα Δημοκρατία έχει τις περισσότερες πιθανότητες να κερδίσει και τις επόμενες εθνικές εκλογές.

Alasdair Ross, Συντάκτης Διεθνών Θεμάτων, “The World Ahead 2026”, The Economist
Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με ρυθμό που δεν έχει ιστορικό προηγούμενο και οι μεγαλύτερες αλλαγές βρίσκονται ακόμη μπροστά μας, υποστήριξε ο συντάκτης διεθνών θεμάτων της ετήσιας έκδοσης προβλέψεων του περιοδικού The Economist “The World Ahead 2026” Alasdair Ross, περιγράφοντας την AI ως τη σημαντικότερη τεχνολογική δύναμη της εποχής. «Η ΑΙ αλλάζει τα πάντα», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η κοινωνία έχει δει μέχρι στιγμής μόνο ένα μικρό μέρος των δυνατοτήτων της. Η πρόοδος στην υπολογιστική ισχύ, στα μοντέλα και στην καινοτομία, «εξελίσσεται με ταχύτητα που δεν μπορεί να συγκριθεί με προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις». Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην προοπτική της αυτοβελτίωσης των ίδιων των μοντέλων AI, ένα πεδίο για το οποίο «υπάρχει ακόμη έντονη επιστημονική διαφωνία». Υπογράμμισε ότι ακόμη και οι εταιρείες που αναπτύσσουν τα πλέον προηγμένα συστήματα AI δυσκολεύονται να προβλέψουν την επόμενη φάση. «Αναρωτιούνται ποιο θα είναι το επόμενο βήμα», είπε, προσθέτοντας ότι οι ίδιοι οι δημιουργοί τους προσπαθούν να κατανοήσουν τη λειτουργία αυτών των «μαύρων κουτιών». Κατά την εκτίμησή του, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης θυμίζει πλέον έκρηξη, με τις τεχνολογικές εξελίξεις να ξεπερνούν ακόμη και τις προσδοκίες όσων πρωτοστατούν στον χώρο.

Κυριάκος Πιερρακάκης, Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Πρόεδρος του Eurogroup
Συγκρατημένα αισιόδοξος για την επόμενη ημέρα στην Ευρώπη εμφανίστηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος αφού χαιρέτισε τις εκθέσεις των κ. Λέττα και Ντράγκι, επεσήμανε τη σημασία που έχει «όλοι οι Ευρωπαίοι να έχουμε την ίδια πυξίδα και την ίδια ορολογία». Ο Έλληνας επικεφαλής του Eurogroup δήλωσε αισιόδοξος για το πόσο γρήγορα η Ευρώπη μπορεί να κάνει την απαιτούμενη σύγκλιση με τους στόχους των δύο εκθέσεων. «Υπάρχει κίνηση, αλλά χρειαζόμαστε πολλά περισσότερα και σε πολλά μέτωπα», πρόσθεσε, ξεκαθαρίζοντας ότι «πρέπει να γίνουμε πιο φιλόδοξοι». «Οι πολιτικές συνθήκες υφίστανται […] και υπάρχουν εξωτερικοί παράγοντες που μας πιέζουν να φέρουμε αποτελέσματα», είπε.

Ειδικότερα, επέλεξε να κάνει ειδική αναφορά στην ενοποίηση των κεφαλαιαγορών. Ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε ότι «επιβλέπουμε συζητήσεις που προοδεύουν», εκτιμώντας ότι αυτές θα φέρουν πολύ γρήγορα αποτελέσματα. Όσον αφορά την ενέργεια, παρατήρησε ότι ο αντίκτυπος της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα ήταν 12% μεγαλύτερος αν δεν είχαν ληφθεί τα ενεργειακά μέτρα του 2022. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για μεγαλύτερες επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση κ.ά., καθώς και την ανάγκη για ενεργειακή ένωση.

Από εκεί και πέρα, εστίασε στο κομμάτι της τεχνολογίας, καθώς οι καινοτομίες θα καθορίσουν την παραγωγικότητα.  Όπως και στην Ελλάδα του 2019, εξήγησε, υπάρχει μια σειρά πραγμάτων που δεν είχαν γίνει τα προηγούμενα χρόνια. «Όλα αυτά παρέχουν μια ευκαιρία για μέρισμα – το μέρισμα του προφανούς», ανέφερε. Αλλά, συμπλήρωσε, θέλουμε ένα τεχνολογικό δόγμα – κι αυτό «θα γίνει μέσω των Ευρωπαίων πρωταθλητών», στους οποίους θα πρέπει να επενδύσουμε.

Αλέξανδρος Εξάρχου, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, Όμιλος AKTOR,
Διευθύνων Σύμβουλος, Atlantic SEE LNG Trade
Για μια ελληνική οικονομία η οποία ζει ιστορικές στιγμές μίλησε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade Αλέξανδρος Εξάρχου, διαπιστώνοντας τον τελευταίο χρόνο «ένα συγκλονιστικά σοβαρό ενδιαφέρον πολλών επενδυτών να σηκώσουν ελληνικό “κίνδυνο” και να βάλουν χρήματα στην Eλλάδα». «Εγώ παρόμοιο πράγμα δεν έχω ξαναδεί», σχολίασε, προτού εξηγήσει πως «ό,τι έχουμε επιτύχει από πλευράς οικονομίας, τώρα αρχίζει να αποδίδει». Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα αυτή η περίοδος να συνεχιστεί, καθώς σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο οι ιδιωτικές επενδύσεις θα αντικαταστήσουν τα συστήματα τύπου RRF. Είμαι, πρόσθεσε, πιο αισιόδοξος από ποτέ. «Με πολιτική σταθερότητα και ιδιωτική πρωτοβουλία, μπορούμε να βάλουμε τις βάσεις για την επόμενη γενιά του RRF, που θα στηρίζεται στα δικά μας πόδια και όχι στα ξένα», τόνισε.

Περαιτέρω, ο κ. Εξάρχου αναφέρθηκε και στην ενεργειακή κατάσταση της Ευρώπης, τονίζοντας ότι «η προσπάθεια είναι να υπάρξει μια ισορροπία στις πηγές ενέργειας και να μην εξαρτάται από μία μόνο πηγή, είτε αυτή λέγεται ρωσικό αέριο είτε αμερικανικό LNG. Επίσης, εκτίμησε ότι για να καταφέρει η Ευρώπη να καθίσει στο τραπέζι με τα μεγάλα παιδιά (δηλαδή τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα) θα πρέπει να διασφαλίσει μια ισορροπία των πηγών ενέργειας. Δήλωσε δε, ότι αυτήν τη στιγμή η μοναδική αξιόπιστη πηγή είναι η Αμερική, ενώ παρατήρησε ότι η Ελλάδα είναι ένα βήμα μπροστά, χάρη στη δημιουργία του Κάθετου Διαδρόμου.

Τέλος, όσον αφορά την πράσινη μετάβαση, εξήγησε ότι «αν επιμένεις σε μια πολιτική με τεράστιο κόστος, πρέπει να είσαι διατεθειμένος να το πληρώσεις. Όμως, η Ευρώπη δεν είναι, άρα πρέπει να συμβιβαστεί με άλλες λύσεις». «Είναι αδύνατον η Ευρώπη να αποκτήσει ανταγωνιστική θέση, αν δεν κάνει κάποιους συμβιβασμούς», υπογράμμισε κλείνοντας ο κ. Εξάρχου. 

Ahmet Davutoğlu, πρώην Πρωθυπουργός της Τουρκίας
Στην εν εξελίξει σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αναφέρθηκε στο ετήσιο συνέδριο του Economist στην Αθήνα ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας Ahmet Davutoglu, σχολιάζοντας ότι είναι μια κρίσιμη σύνοδος όσον αφορά την προσπάθεια να καλυφθεί το χάσμα μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης. Τόνισε ότι η ΕΕ δεν μπορεί να είναι γεωστρατηγικός παίκτης χωρίς την Τουρκία, ότι δεν μπορεί να έχει επιρροή στη Μέση Ανατολή, την Κασπία, την Κεντρική Ασία, τη Μαύρη Θάλασσα χωρίς την Τουρκία. Επεσήμανε ότι η Τουρκία έχει πληρώσει το τίμημα του εμφυλίου πολέμου στη Συρία υποδεχόμενη εκατομμύρια πρόσφυγες, ενώ η ΕΕ θέλει να έχει επιρροή στη Μέση Ανατολή χωρίς να αναλαμβάνει κάποιο τίμημα, όπως είπε. Ο κ. Davutoglu τόνισε ότι ούτε η Τουρκία μπορεί να είναι παγκόσμιος παίκτης χωρίς τις ευρωπαϊκές αξίες, σημειώνοντας πως οι ίδιες οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να υπερασπίζονται τις ευρωπαϊκές αξίες. Στο πλαίσιο αυτό, άσκησε κριτική στην υποστήριξη της ΕΕ προς το Ισραήλ. Τέλος, έκανε αναφορά στις σχέσεις της Τουρκίας με τα Δυτικά Βαλκάνια.

Τάσος Χατζηβασιλείου, Υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις
Η Ελλάδα στηρίζει την ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας και της Μολδαβίας, τόνισε ο υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις Τάσος Χατζηβασιλείου από το βήμα του ετήσιου συνεδρίου του Economist στην Αθήνα. Επεσήμανε ότι τα Δυτικά Βαλκάνια ανήκουν από κάθε άποψη στην ευρωπαϊκή οικογένεια και ότι η Ελλάδα υποστηρίζει το ευρωπαϊκό τους μέλλον. Σημείωσε ότι η Ελλάδα θα αναλάβει πρωτοβουλίες σε αυτήν την κατεύθυνση όταν αναλάβει την προεδρία της ΕΕ, στο β΄ εξάμηνο του 2027. Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Χατζηβασιλείου σχολίασε ότι υπήρξε ένα κενό όσον αφορά το ενδιαφέρον της ΕΕ για τα Δυτικά Βαλκάνια, το οποίο εκμεταλλεύθηκαν αναθεωρητικοί παίκτες εκτός ΕΕ. Τέλος, έριξε βάρος στον ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή και στην ενεργειακή διάσταση της διεύρυνσης της ΕΕ, φέρνοντας ως παράδειγμα –μεταξύ άλλων– τον Κάθετο Διάδρομο.

Αναφερόμενος στο θέμα των σχέσεων της Τουρκίας με την ΕΕ, ο κ. Χατζηβασιλείου σημείωσε ότι δεν υπάρχει πρόοδος αλλά οπισθοχώρηση και πρόσθεσε ότι μια ισχυρή δημοκρατική Τουρκία θα ήταν σημαντική όχι μόνο για την ΕΕ αλλά και για την προοπτική των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Σε παρατήρηση του κ. Davutoglu ότι για τη μη επίλυση του Κυπριακού έχουν ευθύνη οι Ελληνοκύπριοι που ψήφισαν «Όχι» στο Σχέδιο Ανάν και ότι η ΕΕ δεν έπρεπε να αποδεχθεί ως μέλος της την Κύπρο εφόσον δεν είχε επιλυθεί το θέμα της εδαφικής κυριαρχίας, ο κ. Χατζηβασιλείου τόνισε ότι η Τουρκία έχει καταλάβει παράνομα το 1/3 της Κύπρου και πως η μόνη λύση είναι η διζωνική-δικοινοτική ομοσπονδία στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.

Boris Tadić, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Σερβίας
Κάθε φορά που η Σερβία εκπλήρωνε τις προϋποθέσεις εισόδου στην ΕΕ, η ΕΕ έθετε νέους όρους, σχολίασε από το βήμα του Economist στην Αθήνα ο πρόεδρος της Δημοκρατίας της Σερβίας Boris Tadić. Περαιτέρω, επεσήμανε ότι η Ευρώπη βρισκόταν επί δεκαετίες υπό την επιρροή των ΗΠΑ, αλλά μετά τις γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων χρόνων αφυπνίζεται. Τόνισε ότι η ΕΕ δεν μπορεί να είναι παγκόσμιος παίκτης χωρίς διεύρυνση, η οποία δεν πρέπει, όπως είπε, να είναι μόνο οικονομική-τεχνολογική αλλά και γεωστρατηγική και αμυντική και πολιτισμική. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Tadić σχολίασε ότι οι χώρες μέλη της ΕΕ είναι μικρές σε έκταση και πληθυσμό σε σχέση με ΗΠΑ, Κίνα και Ινδία και ότι οι ηγεσίες τους θα πρέπει να κατανοήσουν πώς θα είναι ο κόσμος τα επόμενα 10-20 χρόνια, αλλιώς η ΕΕ θα χάσει το παιχνίδι. Αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη για μια πολυμερή συνεργασία όσον αφορά τα Δυτικά Βαλκάνια, που να περιλαμβάνει και τη Σερβία και την Τουρκία. Τέλος, έριξε βάρος στην ανάγκη επίλυσης του Ουκρανικού, γιατί αλλιώς, όπως είπε, η Ευρώπη θα έχει δημιουργήσει έναν πολύ επικίνδυνο εχθρό.

Robert Habeck, τέως Αντικαγκελάριος της Γερμανίας
Tο ΝΑΤΟ και η ΕΕ δεν ήταν προετοιμασμένοι για την κατάσταση με τη Ρωσία, τόνισε ο τέως αντικαγκελάριος της Γερμανίας Robert Habeck, προσθέτοντας ότι η Ρωσία καταλαβαίνει μόνο τη λογική της ισχύος. Συνέχισε επισημαίνοντας ότι η ΕΕ είναι μια ένωση αξιών και πρέπει να συνδυάζει την ισχύ με τις αξίες. Η ΕΕ πρέπει να απαντήσει τι είδους ένωση θέλει να είναι στο μέλλον και ως προς αυτό, τόνισε, υπάρχουν τρεις επιλογές: α) να συνεχίσει όπως τα τελευταία 15 χρόνια, με συμβιβασμούς, β) να προχωρήσει σε δομική αυτομεταρρύθμιση, π.χ. να μην ισχύει το δικαίωμα βέτο σε περίπτωση περαιτέρω διεύρυνσης, και γ) να κάνει ένα μεγάλο άλμα προς το εμπρός, με τη δημοσιονομική ένωση, την αμυντική ένωση και την ενοποίηση της εξωτερικής πολιτικής. Ο κ. Habeck τάχθηκε υπέρ μιας πραγματιστικής προσέγγισης αλλά με περισσότερη φιλοδοξία, όπως είπε χαρακτηριστικά. Τέλος, αναφέρθηκε στην ανάγκη στενότερης συνεργασίας με χώρες όπως η Τουρκία και ο Καναδάς.

Alona Shkrum, Πρώτη Υφυπουργός για την Ανάπτυξη Κοινοτήτων και Περιφερειών της Ουκρανίας
Η Ουκρανία δεν θέλει να μείνει στην αίθουσα αναμονής της ΕΕ, τόνισε η πρώτη υφυπουργός για την Ανάπτυξη Κοινοτήτων και Περιφερειών της Ουκρανίας Alona Shkrum. Επεσήμανε ότι η Ευρώπη οικοδομούνταν πάντα σε περιόδους κρίσης, κάτι που ποτέ δεν ήταν εύκολο. Έριξε βάρος σε αυτά που έχει να προσφέρει η Ουκρανία στην Ευρώπη, όπως είπε, στους τομείς της άμυνας, της τεχνολογίας και της εν γένει ανθεκτικότητας, μεταξύ άλλων. Σημείωσε ότι η Ρωσία έχει καταστρέψει 3 εκατ. νοικοκυριά στην Ουκρανία και 4.000 χλμ. οδικού δικτύου και γεφυρών, ωστόσο η Ουκρανία όχι μόνο δεν κατέρρευσε, αλλά έχει και οικονομική ανάπτυξη σε ορισμένα μέρη της. Αναφέρθηκε περαιτέρω στην ανθεκτικότητα της Ουκρανίας και στις τεχνολογικές δυνατότητες της χώρας σε θέματα άμυνας, προστασίας κρίσιμων υποδομών, πολιτικής προστασίας κ.ά.

Άννα Διαμαντοπούλου, Πρόεδρος, Δίκτυο για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη, πρώην Επίτροπος για την Απασχόληση, τις Κοινωνικές Υποθέσεις και τις Ίσες Ευκαιρίες
Η διεύρυνση της ΕΕ είναι ένα θέμα σημαντικό, επείγον, αλλά δεν είναι κάτι εύκολο, τόνισε η πρόεδρος του Δικτύου για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη και πρώην Επίτροπος Άννα Διαμαντοπούλου. Στο θέμα αυτό υπάρχουν τρεις προσεγγίσεις, όπως εξήγησε: η προσέγγιση της εκάστοτε υποψήφιας χώρας, η προσέγγιση των ήδη κρατών μελών και η προσέγγιση των ευρωπαϊκών θεσμών – κατά πόσον είναι προετοιμασμένοι για την επόμενη μέρα. Δεν είναι μόνο θέμα γεωπολιτικής, εξίσου σημαντικά είναι και η δημοκρατία και το κοινωνικό κράτος, σημείωσε η κ. Διαμαντοπούλου. Επεσήμανε ότι υπάρχουν μεγάλες καθυστερήσεις σε αυτό το πεδίο, ότι η διαδικασία πρέπει να επιταχυνθεί, ωστόσο δεν πρέπει να μιλάμε μόνο για την επιτάχυνση, αλλά και για τους κανόνες που πρέπει να εκπληρώσουν τα υποψήφια μέλη. Σε αυτό το πλαίσιο, έριξε βάρος στην έννοια της εμβάθυνσης. Τέλος, η πρώην Επίτροπος αναφέρθηκε στην ανάγκη για μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της ΕΕ και σχολίασε ότι η ένωση πρέπει να γίνει πιο ισχυρή και πιο ικανή, αλλά και να μη χάσει τη δημοκρατική της διάσταση.

Τάκης Θεοδωρικάκος, Υπουργός Ανάπτυξης
«Η Ελλάδα του 2030 πρέπει να είναι μια χώρα που παράγει πιο αποτελεσματικά, εξάγει περισσότερο, καινοτομεί με διάρκεια και δημιουργεί ποιοτικές θέσεις εργασίας». Αυτό ήταν το μήνυμα που έστειλε από το βήμα του ετήσιου συνεδρίου του Economist στην Αθήνα ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, ο οποίος περιέγραψε μια χώρα με μονάδες παραγωγής που εκσυγχρονίζονται χωρίς εμπόδια, αλλά και με επενδύσεις που μένουν στον τόπο, δημιουργούν τεχνογνωσία και μειώνουν τις ανισότητες. «Τα πρώτα αποτελέσματα αυτής της πορείας υπάρχουν», συνέχισε, παραπέμποντας στη φαρμακοβιομηχανία, στη βιομηχανία αλουμινίου, στις κρίσιμες πρώτες ύλες (γάλλιο), στη βιομηχανία τροφίμων, στη ναυπηγική βιομηχανία που ανασυγκροτείται, καθώς και στην αμυντική βιομηχανία. Σήμερα, όπως παρατήρησε, υλοποιούνται 930 επενδυτικά σχέδια με προϋπολογισμό άνω των 3 δισ. ευρώ και ενισχύσεις άνω του 1 δισ. ευρώ. Ειδικά στο υπουργείο Ανάπτυξης, πρόσθεσε, γίνονται πράξη 91 στρατηγικές και εμβληματικές επενδύσεις, με 22 σημαντικά έργα να αφορούν μόνο τον τελευταίο 1,5 χρόνο.

Όσον αφορά την εικόνα της Ευρώπης, ο κ. Θεοδωρικάκος υποστήριξε ότι «πλέον συνειδητοποιεί τα όρια ενός μοντέλου που στηρίχθηκε υπερβολικά στην κατανάλωση και τις εισαγωγές, αφήνοντας τμήματα της παραγωγής να φύγουν εκτός ηπείρου». Έτσι, συμπλήρωσε, ενισχύεται η πεποίθηση ότι η ευημερία χωρίς ισχυρή παραγωγική βάση είναι μια ευάλωτη και προσωρινή ευημερία. «Η Ευρώπη το αντιλαμβάνεται όλο και πιο καθαρά […] Αυτή η στροφή είναι αναγκαία και σωστή», παρατήρησε. Ωστόσο, εξήγησε ότι «η Ευρώπη δεν έχει ακόμη αποκτήσει την ταχύτητα, την ενιαία βούληση και την εκτελεστική δύναμη για αυτήν τη στροφή, όπως απαιτεί ο πολύ σκληρός παγκόσμιος ανταγωνισμός».

Gus Bilirakis, Βουλευτής και Πρόεδρος της Υποεπιτροπής Εμπορίου και Βιομηχανίας,
Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ
Στο ζήτημα της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο εστίασε ο βουλευτής και πρόεδρος της Υποεπιτροπής Εμπορίου και Βιομηχανίας της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ Gus Bilirakis, τονίζοντας τη σημασία της περιοχής για τον κόσμο. Αναφέρθηκε σε «παράνομη κατοχή της Κύπρου» από την Τουρκία και, με αφορμή τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, σημείωσε ότι η Αμερική θα κάνει «αυτό που πρέπει» όσον αφορά το πρόγραμμα των αεροσκαφών του F35. Τόνισε ότι η Αμερική είναι ισχυρότερη στο εξωτερικό όταν βασίζει τις συμμαχίες της σε κοινές αξίες, όπως η δημοκρατία, καθώς και στην οικονομική ασφάλεια. O κ. Bilirakis αναφέρθηκε σε αυξανόμενη επιρροή της Κίνας και του Ιράν που επιβεβαιώνει την ανάγκη για μια πιο ισχυρή και συντονισμένη απάντηση της Δύσης, όπως είπε χαρακτηριστικά. Ελλάδα-Κύπρος και Ισραήλ είναι πυλώνες σταθερότητας σε μια προβληματική περιοχή, σχολίασε. Μίλησε για δέσμευση των ΗΠΑ απέναντι σε «έναν από τους πιο αξιόπιστους συμμάχους στο ΝΑΤΟ», την Ελλάδα. Αναφέρθηκε επίσης στον διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης, για τον οποίο είπε ότι μπορεί να αλλάξει το παγκόσμιο εμπόριο, το μέλλον του οποίου, τόνισε, θα πρέπει να διαμορφώνεται από δημοκρατικά έθνη και όχι από απολυταρχικά καθεστώτα. Τέλος, ο κ. Bilirakis άσκησε κριτική στη στάση της Τουρκίας έναντι της Κύπρου και του Ισραήλ και έδωσε έμφαση στην επιδίωξη της περιφερειακής σταθερότητας.

Dubravka Šuica, Επίτροπος για τη Μεσόγειο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Για περίοδο αναταραχών μίλησε σε μήνυμα που έστειλε στο συνέδριο η Επίτροπος για τη Μεσόγειο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Dubravka Šuica, τονίζοντας ότι η πολιτική της ΕΕ αποσκοπεί στην ενίσχυση της σταθερότητας και της ευημερίας. Όσον αφορά τις συνεργασίες στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, αναφέρθηκε στη Συμφωνία για τη Μεσόγειο, τη διασύνδεση των πανεπιστημίων της περιοχής, το σύστημα υποβρύχιων καλωδίων Medusa κ.ά. Επεσήμανε την ανάγκη η πολιτική για την περιοχή να προάγει το ελεύθερο εμπόριο και τη διασυνδεσιμότητα. Τέλος, η κ. Šuica τόνισε ότι ΕΕ προσφέρει βοήθεια σε όλες τις εμπόλεμες ζώνες και σε όλους τους εταίρους της.

Volkan Bozkir, πρώην Πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών
Στην ανάγκη οι ηγεσίες να διδάσκονται από την ιστορία έριξε βάρος ο πρώην πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών Volkan Bozkir, φέρνοντας παραδείγματα από διάφορους πολέμους και συγκρούσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρθηκε στον πόλεμο της Ουκρανίας και τον πόλεμο στον Κόλπο. Οι διεθνείς θεσμοί που οικοδομήθηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπήρξαν επιτυχείς για 70 χρόνια, αλλά σήμερα κυριαρχεί η μη προβλεψιμότητα, τόνισε. Επεσήμανε ότι η δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα βρίσκονται υπό κίνδυνο και σημείωσε ότι ο δυτικός κόσμος ζούσε άνετα για πολλά χρόνια αφήνοντας το βάρος της ασφάλειας στις ΗΠΑ, αλλά αυτό τώρα αλλάζει. Τέλος, ο κ. Bozkir σχολίασε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να διαμορφώσουν μια νέα εικόνα για τον εαυτό τους και να μην απομονωθούν από την Ευρώπη.

Amre Moussa, πρώην Υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, πρώην Γενικός Γραμματέας του Αραβικού Συνδέσμου
Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι μόνο η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ, σχολίασε ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου και πρώην Γενικός Γραμματέας του Αραβικού Συνδέσμου Amre Moussa, τονίζοντας ότι δεν θα υπάρξει ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή αν δεν επιλυθεί το Παλαιστινιακό πρόβλημα. Οι χώρες της περιοχής πρέπει να συνεργαστούν ώστε να υπάρξει ειρήνη και ευημερία, επεσήμανε. Ανέφερε ότι μια ομάδα χωρών της περιοχής, Σαουδική Αραβία, Πακιστάν, Τουρκία και Αίγυπτος, προσπαθούν να συνεισφέρουν θετικά στην αναδιαμόρφωση της Μέσης Ανατολής. Τόνισε, τέλος, ότι οι Παλαιστίνιοι έχουν δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, ότι ούτε το Ιράν αλλά ούτε και το Ισραήλ πρέπει να κατέχουν πυρηνικά και ότι πρέπει και το Ισραήλ να αλλάξει στάση και να συνεισφέρει στη συνύπαρξη.  

John Sitilides, αναλυτής γεωπολιτικής στρατηγικής, ανώτερος συνεργάτης για τους παγκόσμιους κινδύνους, Centre for the National Interest, πρώην διπλωματικός σύμβουλος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ
«Kάναμε ανόητα λάθη τα τελευταία 30 χρόνια, αναθέσαμε σε άλλους, και συγκεκριμένα στην Κίνα, τη βιομηχανία μας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αναλυτής γεωπολιτικής στρατηγικής και πρώην διπλωματικός σύμβουλος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ John Sitilides μιλώντας για την πολιτική των ΗΠΑ. Τόνισε ότι οι ΗΠΑ δεν θα μπορούσαν να διατηρήσουν την παγκόσμια ισχύ τους μόνο με την οικονομία των υπηρεσιών, γι’ αυτό και τώρα ξαναδίνουν βάρος στη βιομηχανία και την ενέργεια. Άσκησε κριτική στην Ευρώπη ότι υποτιμά την πυρηνική ενέργεια. Μίλησε για «κινεζική απειλή», και συγκεκριμένα για τεχνολογική απειλή της Κίνας εις βάρος της Ευρώπης και ανάμειξη της Κίνας στη Μέση Ανατολή. Τόνισε ότι οι ΗΠΑ δεν προωθούν πλέον τη δημοκρατία στη Μέση Ανατολή, γιατί αυτό απέτυχε στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, όπως είπε, αλλά προωθούν την ανθεκτικότητα. Σχολίασε ότι, αν αποκτήσει το Ιράν πυρηνικά, πιθανώς θα επιδιώξουν να το μιμηθούν η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος και η Τουρκία. Τέλος, ο κ. Sitilides εξέφρασε την ανησυχία ότι ο πόλεμος στον Κόλπο μπορεί να συνεχιστεί ακόμα και για χρόνια, ως πόλεμος χαμηλής έντασης, και εκτίμησε ότι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνει εύθραυστη, επηρεάζοντας την παγκόσμια αγορά ενέργειας, και όχι μόνο.

Ιάκωβος Πετροπουλέας, επικεφαλής σύμβουλος για τη Μέση Ανατολή-Βόρεια Αφρική, Vigilis Group
Tο ερώτημα κάποτε ήταν πότε θα σταθεροποιηθεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, ενώ σήμερα είναι πώς μπορούμε να λειτουργήσουμε εν μέσω αστάθειας, σημείωσε ο επικεφαλής σύμβουλος για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική του Vigilis Group Ιάκωβος Πετροπουλέας, αναφερόμενος γενικά στο επιχειρείν και τις επενδύσεις στη Μέση Ανατολή. Μίλησε για μια σημαντική μετατόπιση όσον αφορά τις επιχειρηματικές δραστηριότητες στην περιοχή, με βασικό χαρακτηριστικό τον συνδυασμό κερδοφορίας και ανθεκτικότητας. Η επιχειρηματικότητα φέρνει ευημερία και η ευημερία αντικαθιστά το μίσος με το αφήγημα της συνεργασίας, τόνισε μεταξύ άλλων.

Κίμπερλι Αν Γκίλφοϊλ, Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελληνική Δημοκρατία
«Η Ελλάδα έχει μεταμορφωθεί σε έναν στρατηγικό σύμμαχο για τις ΗΠΑ», τόνισε από το βήμα του Economist η πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελληνική Δημοκρατία Κίμπερλι Αν Γκίλφοιλ, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Δεν υπάρχουν όρια σε αυτά που μπορούμε να πετύχουμε». Η κ. Γκίλφοιλ υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ είναι αφοσιωμένες στην Ελλάδα, την οποία χαρακτήρισε ακρογωνιαίο λίθο στα επίπεδα της ασφάλειας και της οικονομικής ευημερίας. 

Αναφερόμενη στη διμερή συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, η πρέσβης των ΗΠΑ μίλησε για «καθαρό και αξιόπιστο αμερικανικό LNG» το οποίο θα μεταφέρεται μέσω της Ελλάδας στην Ανατολική Ευρώπη, κάνοντας μνεία στις αντίστοιχες ενεργειακές συμφωνίες με την ενεργό συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα. «Είναι καλό για τις ΗΠΑ, είναι καλό για την Ελλάδα», σχολίασε. 

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στη συμβολή των Ελλήνων εφοπλιστών, «με εξειδίκευση και κεφάλαια», σε όρους ναυτιλιακής ισχύος και περιφερειακής σταθερότητας. Μίλησε δε για την Ελλάδα ως γενέτειρα της δημοκρατίας, τονίζοντας εμφατικά: «Χωρίς την Ελλάδα, δεν θα υπήρχαν ΗΠΑ».

Αγγελική Φράγκου, Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος, Navios Maritime Partners
Έναν «κόσμο που παραμένει σύνθετος» περιέγραψε η πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της Navios Maritime Partners Αγγελική Φράγκου, η οποία υποστήριξε ότι «ένας οικονομολόγος με γνώσεις αδυνατεί να συνοψίσει τα πάντα σε γραφήματα». Παράλληλα, τόνισε ότι «κινούμαστε σε έναν κόσμο που το πλαίσιο αλλάζει». Σε αυτό το σημείο εξήγησε ότι η εθνική ασφάλεια, οι γεωπολιτικές συρράξεις, οι δαπάνες και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν τους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν το διεθνές εμπόριο.  Εστιάζοντας στην ΑΙ, η κ. Φράγκου παρατήρησε ότι δεν αφορά μόνο ό,τι βλέπουμε στην οθόνη του υπολογιστή. Είναι, συμπλήρωσε, οι υποδομές που πρέπει να δημιουργηθούν, οι ημιαγωγοί, το λογισμικό, τα data centers, η ενέργεια, η διανομή της ενέργειας κ.ά.

Όσον αφορά την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, εξέφρασε την άποψη ότι θα υπάρξει ένας βραχυπρόθεσμος αντίκτυπος ό,τι και να συμβεί, καθώς μιλάμε για το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης. Πάντως, σημείωσε ότι θα πρέπει να υπάρξουν περισσότεροι αγωγοί, περισσότερα κέντρα αποθήκευσης και μεγαλύτερη διαφοροποίηση πηγών. Ερωτηθείσα για τον μεγαλύτερο κίνδυνο της επόμενης ημέρας, η κυρία Φράγκου υποστήριξε ότι «στη ναυτιλία το πιο σημαντικό είναι ότι δεν ξέρεις το πότε θα συμβεί κάτι […] ξέρεις ότι θα συμβεί αλλά όχι το πότε».

Ευάγγελος Μαρινάκης, Ιδρυτής και Πρόεδρος, Capital Maritime & Trading Corp
Μιλώντας στο 30ό Annual Government Roundtable του Economist στο Λαγονήσι, σε συζήτηση για το εμπόριο και τη γεωπολιτική με συντονιστή τον Daniel Franklin, ο ιδρυτής και πρόεδρος της Capital Maritime & Trading Corp Ευάγγελος Μαρινάκης χαρακτήρισε «πρωτοφανές» αυτό που έχει δει η παγκόσμια ναυτιλία τα τελευταία έξι χρόνια: τον Covid, τη Διώρυγα του Παναμά, το κλείσιμο της Διώρυγας του Σουέζ με τον πόλεμο στην Ερυθρά Θάλασσα, τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας και ό,τι συμβαίνει μεταξύ Ισραήλ, Ιράν και Λιβάνου. Πρόκειται, όπως είπε, για «τεράστιες διαταραχές» που επηρεάζουν τον κλάδο και ταυτόχρονα τον καθιστούν «πολύτιμο για όλα τα κράτη, ειδικά σε ό,τι αφορά τη μεταφορά ενέργειας».

Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκε η πρότασή του για τέλος διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ με στόχο την διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, την οποία έχει υποβάλει επισήμως στην αμερικανική κυβέρνηση Τραμπ. «Εάν υπάρχει ένα τέλος διέλευσης και ελεύθερη ναυσιπλοΐα, δεν πληρώνεις το ασφάλιστρο πολεμικού κινδύνου», εξήγησε, σημειώνοντας ότι τα ασφάλιστρα κυμαίνονται σήμερα από 1 έως 3 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο. Τα έσοδα θα μπορούσαν να μοιραστούν μεταξύ των χωρών του αραβικού κόσμου που έχουν πληγεί και των Ηνωμένων Πολιτειών: «Θα αποτελούσε μια συνθήκη αμοιβαίου οφέλους (win-win) για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη και όλοι θα έβγαιναν κερδισμένοι από αυτό, και κυρίως ο κόσμος και η παγκόσμια οικονομία».

Ερωτηθείς για τους κινδύνους, απάντησε: «Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να σεβόμαστε και να προστατεύουμε την ανθρώπινη ζωή. Δεύτερον, πρέπει να σεβόμαστε και να προστατεύουμε την ιστορία των εθνών, τον πολιτισμό των εθνών και, φυσικά, τη δημοκρατία». Και κατέληξε: «Ίσως εξακολουθούμε να βλέπουμε ότι οι αγορές τα πηγαίνουν εξαιρετικά καλά. Όμως το ερώτημα είναι για πόσο καιρό ακόμα;» – υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ενεργειακή επάρκεια και «γρήγορες και άμεσες ενέργειες».

Věra Jourová, δικηγόρος, πρώην Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις Αξίες και τη Διαφάνεια
«Αν θέλουμε να καταπολεμήσουμε αποτελεσματικά τη διαφθορά, θα πρέπει να προστατεύσουμε τους ρόλους οι οποίοι καλούνται να ελέγχουν εκείνους που βρίσκονται στην εξουσία», τόνισε η δικηγόρος και πρώην αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις Αξίες και τη Διαφάνεια Věra Jourová, η οποία αναφέρθηκε στα συμπτώματα της ανεξέλεγκτης εξουσίας όταν αυτή εκδηλώνεται στις ευρωπαϊκές κοινωνίες: «αποδυνάμωση του ρόλου των media, υπονόμευση της δικαιοσύνης, σίγαση της φωνής της κοινωνίας των πολιτών». Στο πλαίσιο αυτό, επεσήμανε ότι κατά τη διακυβέρνηση Όρμπαν στην Ουγγαρία καταγράφηκε σε πλήρη εφαρμογή το σύστημα της απεριόριστης ισχύος, περιγράφοντας τις συνθήκες οι οποίες οδήγησαν στη «χωρίς προηγούμενο διακοπή ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων λόγω διαφθοράς». 

Pierre Moscovici, μέλος, Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, τέως πρώτος Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου
της Γαλλίας, πρώην Ευρωπαίος Επίτροπος
«Χρειαζόμαστε ηγέτες αρχών και ισχυρούς θεσμούς που θα ενεργούν με ακεραιότητα και θα προστατεύουν το δημόσιο συμφέρον», υπογράμμισε ο κ. Pierre Moscovici, μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και τέως πρώτος Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου της Γαλλίας αναφερόμενος στην πρόκληση της Ευρώπης να καταπολεμήσει αποτελεσματικά τα φαινόμενα διαφθοράς. «Συχνά λειτουργούμε κάτω από έναν κανόνα ατιμωρησίας, που σημαίνει εξουσία χωρίς λογοδοσία, διάπραξη εγκλημάτων χωρίς τιμωρία. Περί αυτού πρόκειται όταν μιλάμε για διαφθορά», σημείωσε ο κ. Moscovici, ο οποίος μίλησε για πρόβλημα που αφορά στον πυρήνα της δημοκρατίας: «Οι πολίτες είναι πολύ λιγότερο πιθανό να ψηφίζουν, όταν αντιλαμβάνονται το εκάστοτε πολιτικό σύστημα ως διεφθαρμένο».

Μάκης Βορίδης, Βουλευτής ΝΔ, τέως Υπουργός
Η Ελλάδα έχει καταφέρει να βελτιώσει τη θέση της στις διεθνείς κατατάξεις σε τομείς που απεικονίζουν την ποιότητα της διαφάνειας, επεσήμανε ο βουλευτής ΝΔ και τέως υπουργός Μάκης Βορίδης, ο οποίος πάντως πρόσθεσε: “Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και στην άλλη πλευρά, ώστε να τεκμηριώνουμε επαρκώς τις κατηγορίες για διαφθορά”. Στο πλαίσιο αυτό, έφερε το παράδειγμα επιχειρηματία ο οποίος θα αποζημιωθεί από το ελληνικό κράτος για κατηγορίες που δεν αποδείχθηκαν. “Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να δίνουμε έμφαση στην καταπολέμηση της διαφθοράς”, διευκρίνισε ο κ. Βορίδης, σημειώνοντας: “Όμως ακόμη και πολιτικές καριέρες κινδυνεύουν συχνά να καταστραφούν, χωρίς απτό πολιτικό αποτέλεσμα σε όρους καταπολέμησης της διαφθοράς”.

Μιλένα Αποστολάκη, Βουλευτής ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, πρώην Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης
«Σύμφωνα με όλες τις μετρήσεις, επτά στους δέκα Έλληνες θεωρούν ότι η διαφθορά έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ σχεδόν εννέα στους δέκα πιστεύουν ότι διαπερνά κάθε πτυχή του δημόσιου τομέα. Το γεγονός αυτό αποτυπώνει μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς και το κράτος. Υπό αυτές τις συνθήκες, η συζήτηση για τη διαφθορά στην Ελλάδα δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται σε γενικές διακηρύξεις και εμφατικές δηλώσεις. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι αγνοεί το μέγεθος του προβλήματος και τις συνέπειές του”, σχολίασε η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής και πρώην υφυπουργός Μιλένα Αποστολάκη, τονίζοντας: “Η διαφθορά δεν πλήττει μόνο τη χρηστή διοίκηση. Διαβρώνει το κράτος δικαίου, αποδυναμώνει τους δημοκρατικούς θεσμούς και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στη δημοκρατία”.
 
Γεώργιος Μπατσάκης, Καθηγητής Διεθνούς Επιχειρηματικότητας, Alba Graduate Business School, The American College of Greece

“Μια κυβέρνηση θα πρέπει να είναι κατ’ αρχάς αμερόληπτη, έπειτα διαφανής –να αναλαμβάνει δράση όταν εκδηλώνεται μια υπόθεση διαφθοράς– και συγχρόνως ανοιχτή στη λογοδοσία”, ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής Διεθνούς Επιχειρηματικότητας του Alba Graduate Business School, The American College of Greece Γεώργιος Μπατσάκης, περιγράφοντας τρεις μηχανισμούς οι οποίοι είναι κατά τη γνώμη του σημαντικοί για την καταπολέμηση της διαφθοράς. “Η διαφθορά αποδυναμώνει τις δημοκρατίες και από την άλλη οι αδύναμες δημοκρατίες συγκεντρώνουν υψηλότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν φαινόμενα διαφθοράς”, παρατήρησε ο κ. Μπατσάκης. ο οποίος σημείωσε ότι σε επίπεδο ΕΕ τα τελευταία χρόνια, αντί να βλέπουμε σύγκλιση, βλέπουμε απόκλιση των κρατών-μελών σε όρους καταπολέμησης της διαφθοράς.

Απόστολος Τζιτζικώστας, Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Ευρωπαϊκή Επιτροπή
«Η συνδεσιμότητα δεν αποτελεί απλώς ζήτημα μεταφορών αλλά βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας, της ανθεκτικότητας και της μακροπρόθεσμης ευημερίας», υποστήριξε o Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας, παρουσιάζοντας το νέο όραμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις στρατηγικές υποδομές. Όπως ανέφερε, «η συνδεσιμότητα είναι στην καρδιά των συζητήσεων, είναι το θεμέλιο της ανθεκτικότητας και της μακροχρόνιας ευημερίας», τονίζοντας ότι οι μεταφορές έχουν αποκτήσει πλέον κρίσιμη γεωπολιτική διάσταση. Σημείωσε ότι παρά τις επενδύσεις των προηγούμενων ετών, πολλές ευρωπαϊκές υποδομές έχουν πλέον ξεπεραστεί και απαιτούν εκσυγχρονισμό. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στο μνημόνιο συνεργασίας Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας, το οποίο, όπως είπε, δημιουργεί έναν νέο διάδρομο που συνδέει τη Μαύρη Θάλασσα με το Αιγαίο, ενισχύοντας τόσο την οικονομική όσο και τη στρατηγική σημασία της περιοχής.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διάσταση της άμυνας, επισημαίνοντας ότι η ΕΕ σχεδιάζει επενδύσεις ύψους 100 δισ. ευρώ σε δρόμους, σιδηροδρόμους, σήραγγες και λιμένες, ώστε να μπορούν, εφόσον χρειαστεί, να υποστηρίξουν και τη γρήγορη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού. Παράλληλα, ο Επίτροπος τόνισε ότι τα ευρωπαϊκά λιμάνια θα πρέπει να είναι έτοιμα να εξυπηρετούν και στρατιωτικά πλοία, ενώ ιδιαίτερη σημασία θα δοθεί και στην ανάπτυξη των ποτάμιων μεταφορών. «Η συνδεσιμότητα δεν είναι αυτοσκοπός, είναι μονοπάτι προς την ανθεκτικότητα και την ευημερία», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι οι σύγχρονες υποδομές θα αποτελέσουν τη ραχοκοκκαλιά των σχέσεων της Ευρώπης με τις γειτονικές της χώρες και θα ενισχύσουν τη θέση της Ένωσης σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια.

Saad Bin Ali Al Kharji, Πρόεδρος, Qatar Tourism
«Η τουριστική ανάπτυξη αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς πυλώνες της οικονομικής στρατηγικής του Κατάρ, με τη χώρα να επενδύει συστηματικά στην ανθεκτικότητα και την ετοιμότητά της απέναντι στις γεωπολιτικές κρίσεις», τόνισε ο πρόεδρος της Qatar Tourism Saad Bin Ali Al Kharji και ανέφερε ότι οι σχέσεις Ελλάδας και Κατάρ βρίσκονται «στο υψηλότερο επίπεδο», με την Ντόχα να επιδιώκει να αξιοποιήσει την ελληνική εμπειρία στον τουρισμό. Σημείωσε ότι μετά τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου η χώρα κατέγραψε σημαντικά οφέλη, επιβεβαιώνοντας πως ο τουρισμός εξελίσσεται σε έναν νέο πυλώνα της οικονομίας της. Αναφερόμενος στις πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, υπογράμμισε ότι η κρίση διέκοψε προσωρινά σειρά πρωτοβουλιών, χωρίς όμως να ανατρέψει τον συνολικό σχεδιασμό. «Αποδείξαμε ότι το Κατάρ είναι ανθεκτικό και υπερβήκαμε το πρόβλημα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι κρατικές υπηρεσίες είχαν ήδη προετοιμαστεί για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. «Ήμασταν προετοιμασμένοι για αυτήν την κρίση και καταφέραμε να προστατεύσουμε τους περίπου 12.000 ανθρώπους που βρίσκονταν εκείνη την περίοδο στην Ντόχα». Όπως υποστήριξε, η ανθεκτικότητα αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της στρατηγικής του Κατάρ τόσο για τον τουρισμό όσο και για τη συνολική οικονομική του ανάπτυξη. «Το Κατάρ γίνεται η πύλη που συνδέει ανατολή και δύση», πρόσθεσε.

Στέφανος Αγιάσογλου, Διευθύνων Σύμβουλος, Ο.ΣΥ
Η αναβάθμιση των δημόσιων συγκοινωνιών της Αθήνας δεν αφορά μόνο τις μετακινήσεις αλλά συνολικά την ποιότητα ζωής και τη βιώσιμη ανάπτυξη της πόλης, υποστήριξε από το βήμα του Economist ο διευθύνων σύμβουλος της Ο.ΣΥ Στέφανος Αγιασόγλου, παρουσιάζοντας το σχέδιο εκσυγχρονισμού του στόλου των αστικών λεωφορείων. Όπως ανέφερε, «η εταιρεία έχει ήδη προχωρήσει στην εισαγωγή της ηλεκτροκίνησης και σχεδιάζει το επόμενο βήμα με οχήματα που θα κινούνται με υδρογόνο, επιδιώκοντας να προσφέρει μια συνολικά αναβαθμισμένη εμπειρία στους επιβάτες». «Οι δημόσιες μεταφορές στην Αθήνα δεν έχουν να κάνουν μόνο με τις μεταφορές», σημείωσε, εξηγώντας ότι ο στόχος είναι η αντιμετώπιση και άλλων προβλημάτων της πρωτεύουσας, όπως το κυκλοφοριακό. Παράλληλα, τόνισε ότι η αναβάθμιση των υπηρεσιών περνά μέσα από σύγχρονα λεωφορεία με κλιματισμό και θέρμανση αλλά και από επενδύσεις στην εκπαίδευση του προσωπικού. Ανέφερε ότι σήμερα περίπου το 25% των κατοίκων χρησιμοποιεί τις δημόσιες συγκοινωνίες, με στόχο το ποσοστό αυτό να φτάσει το 40% έως το 2030. «Θέλουμε να είναι χαρούμενος ο κόσμος που χρησιμοποιεί τα λεωφορεία μας», είπε, προσθέτοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επενδύσεις άνω των 2 δισ. ευρώ για την ανανέωση του στόλου, ενώ η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Γεώργιος Κορμάς, Μέλος του Δ.Σ., ΟΝΥΞ Τουριστική
«Η Ελλάδα μπορεί να μετατραπεί από τουριστικό προορισμό σε κόμβο περιφερειακής συνεργασίας, αρκεί να συνδυάσει τις επενδύσεις στις υποδομές με ένα βιώσιμο αναπτυξιακό μοντέλο», υποστήριξε ο Γεώργιος Κορμάς, μέλος του Δ.Σ. της ΟΝΥΞ Τουριστικής. Όπως ανέφερε, η γεωγραφική θέση της χώρας αποτελεί «στρατηγικό πλεονέκτημα που μπορεί να τη μετατρέψει σε γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη, τα Βαλκάνια, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, εφόσον οι υποδομές συνδυαστούν με τις κατάλληλες πολιτικές ανάπτυξης». Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον τουρισμό, σημειώνοντας ότι «ένας καλά σχεδιασμένος τουριστικός προορισμός αποτελεί μοχλό περιφερειακής ανάπτυξης» και εξηγώντας ότι ένας προορισμός δεν είναι απλώς ένα ξενοδοχείο, αλλά ένα ολόκληρο οικοσύστημα που δημιουργεί ζήτηση για μεταφορές, ενέργεια, ψηφιακά δίκτυα, τοπικές αλυσίδες εφοδιασμού και νέες θέσεις εργασίας. Ο κ. Κορμάς υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή πρόκληση δεν αφορά μόνο τη σύνδεση των πρωτευουσών αλλά κυρίως τη σύνδεση των περιφερειών με νέες ευκαιρίες ανάπτυξης. Ανέφερε ότι η επιτυχία αυτού του μοντέλου προϋποθέτει ταχύτερες αδειοδοτήσεις, καλύτερη αξιοποίηση μεικτών χρηματοδοτικών εργαλείων και έργα σχεδιασμένα με γνώμονα την ανθεκτικότητα, την ενεργειακή αποδοτικότητα, τη διαχείριση των φυσικών πόρων και τη στενή διασύνδεση με τις τοπικές οικονομίες. Αναφερόμενος στην εμπειρία της ONYX Touristiki, σημείωσε ότι η ενσωμάτωση γεωθερμικών συστημάτων χαμηλής ενθαλπίας για θέρμανση και ψύξη αποδεικνύει πως η βιωσιμότητα δεν αποτελεί εργαλείο προβολής αλλά επιχειρησιακή αναγκαιότητα.

Κωστής Χατζηδάκης, Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης
Την ανάγκη η Ελλάδα να χτίσει πάνω στις επιτυχίες των τελευταίων ετών υπογράμμισε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης. «Πρέπει όχι μόνο να τις διαφυλάξουμε χωρίς να ενδώσουμε στον πειρασμό της δημαγωγίας και του λαϊκισμού, αλλά και να χτίσουμε σ’ αυτές», ανέφερε, χαρακτηριστικά. «Όσα έγιναν μέχρι σήμερα δεν αρκούν, χρειάζονται περισσότερα», πρόσθεσε, προτού παραθέσει τις νέες επιτυχίες που πρέπει να επιδιώξουμε ως χώρα με ορίζοντα το 2030:  1) αξιοποίηση της τεχνιτής νοημοσύνης για την ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανάπτυξης, 2) αξιοποίηση του νέου ταμείου ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, 3) ενίσχυση του ρυθμού ανάπτυξης και σύγκλισης με τις προηγμένες χώρες της .Ε, 4) απόκτηση ενός ολοκληρωμένου χωροταξικού και πολεοδομικού πλαισίου, 5) στήριξη της οικογένειας, 6) προώθηση της ισότητας ευκαιριών και της κοινωνικής κινητικότητας, 7) ένταξη στο Σύνταγμα της αξιολόγησης στο Δημόσιο και της άρσης της μονιμότητας και 8) θωράκιση της χώρας έναντι των υβριδικών απειλών.  Τέλος, ο κ. Χατζηδάκης εξήρε τη σημασία της δημιουργίας ενός φιλικού προς τις επιχειρήσεις περιβάλλοντος, της σύνεσης στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, της επένδυσης στην τεχνολογία και του διαμοιρασμού του πλούτου.

Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, Πρόεδρος, TITAN
Τη σημασία της βιομηχανίας στην οικονομία εξήρε ο πρόεδρος της ΤΙΤΑΝ Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, ο οποίος επέλεξε να αναφερθεί στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, στην αύξηση των εξαγωγών αλλά και στη διαφοροποίηση από τον τουρισμό και τη ναυτιλία. Μάλιστα, δήλωσε περισσότερο αισιόδοξος για την Ελλάδα παρά για την Ευρώπη, καθώς η χώρα έχει α) ένα καλύτερο μακροοικονομικό και ρυθμιστικό περιβάλλον, β) μια πιο ευέλικτη οικονομία και γ)  ορισμένους τομείς με συγκριτικό πλεονέκτημα, όπως τα φάρμακα, οι εξορύξεις, η ενέργεια, το λογισμικό, η άμυνα, η ναυτιλία κ.ά. Βέβαια, δεν παρέλειψε να υπογραμμίσει τη σημασία και την ανάγκη των μεταρρυθμίσεων. «Υπάρχουν δυνατότητες να βελτιώσουμε όσα έχουμε πετύχει τα τελευταία χρόνια», επεσήμανε.

Θεόδωρος Τρύφων, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ),

Συνδιευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου ELPEN
Το πώς η φαρμακοβιομηχανία μπορεί να αξιοποιήσει τους νέους ανθρώπους εξήγησε κατά την εισήγησή του στο 30ό Ετήσιο Συνέδριο του Economist στην Αθήνα ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ) και συνδιευθύνων σύμβουλος του Ομίλου ELPEN Θεόδωρος Τρύφων, ο οποίος εστίασε στη συνεργασία με τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα. «Πρέπει να κάνουμε βήματα μπροστά για να προωθήσουμε τα πράγματα με δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις», τόνισε. Παράλληλα, επεσήμανε ότι πρέπει να υπάρξει μεγαλύτερη εξειδίκευση, να τρέξουν προγράμματα που δίνουν γρήγορα αποτελέσματα, αλλά και να αναπτυχθεί μια αλληλεπίδραση με τους νέους ανθρώπους από το σχολείο. «Κάθε βιομηχανία θα πρέπει να αναπτύσσει προγράμματα εκπαίδευσης των νέων ανθρώπων», πρόσθεσε, επικαλούμενος ως παράδειγμα το τι συμβαίνει στον κλάδο του φαρμάκου. Όσον αφορά την πορεία της Ελλάδας, αναγνώρισε ότι από το 2019 η χώρα έχει αλλάξει σελίδα, καλώντας ταυτόχρονα τους Έλληνες επιχειρηματίες να αναλάβουν περισσότερα ρίσκα, να επενδύσουν στην τεχνολογία και να επεκταθούν στο εξωτερικό. 

Μιχάλης Στασινόπουλος, Πρόεδρος Viohalco, Πρόεδρος, «Ελληνική Παραγωγή – Συμβούλιο Βιομηχανιών
για την Ανάπτυξη»
Ο Μιχάλης Στασινόπουλος, πρόεδρος της Viohalco και πρόεδρος της «Ελληνική Παραγωγή – Συμβούλιο Βιομηχανιών για την Ανάπτυξη», αφού υπενθύμισε ότι η αδυναμία των τελευταίων 10 ετών αποτυπώνεται κυρίως στο έλλειμμα παραγωγικότητας και εξαγωγών, κάλεσε να δούμε τι συμβαίνει σε άλλες χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Τουρκία, η Ρουμανία κ.ά. «Πολλές χώρες έχουν τοποθετήσει τη μεταποίηση στον πυρήνα της ανάπτυξης και της βιωσιμότητας […[ Το να παράγεις αγαθά που μπορούν να πουληθούν παγκοσμίως, σού δίνει δύναμη κατά τη διάρκεια μιας κρίσης», ανέφερε χαρακτηριστικά. Κάπως έτσι, εξέφρασε την εκτίμηση ότι «ο δρόμος της εκβιομηχάνισης της χώρας είναι μονόδρομος». «Πρέπει να αλλάξει το μοντέλο, να αντιληφθούμε τη σημασία της μεταποίησης», πρόσθεσε στο ίδιο πλαίσιο. Μάλιστα, αναφέρθηκε στην έλλειψη ενός Υπουργείου Βιομηχανίας, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με άλλους κλάδους, όπως η γεωργία και ο τουρισμός. «Πρέπει να έχουμε ένα ξεκάθαρο όραμα προτεραιοποίησης της μεταποίησης», επανέλαβε, ενώ τόνισε ότι η Ελλάδα θα πρέπει να είναι περισσότερο παρούσα στα ευρωπαϊκά φόρα για τη βιομηχανία».