Το πολιτικό κενό είναι πλέον το μεγαλύτερο κόμμα – Online Παραπολιτικές στήλες 31/03

Μπαίνουμε σιγά σιγά στον Απρίλιο και η πολιτική ατμόσφαιρα θυμίζει εκείνη την υγρασία πριν την καταιγίδα που σε πιάνει στο στήθος. Στο Μαξίμου, οι ψίθυροι για τον ανασχηματισμό επανέρχονται με κραυγές, αλλά το πρόβλημα δεν είναι το «ποιος φεύγει και ποιος έρχεται». Το πρόβλημα είναι η δομική κόπωση ενός συστήματος που μοιάζει να τρέχει σε διάδρομο γυμναστικής: πολλή κίνηση, μηδενική μετατόπιση.

Ας μην γελιόμαστε. Τα σενάρια περί «κυβέρνησης ειδικού σκοπού» που διακινούνται εσχάτως στα δημοσιογραφικά υπόγεια δεν είναι παρά ομολογία αδυναμίας. Λευκή πετσέτα από αντιπολίτευση και επιχειρηματικό κατεστημένο που έχουν στερέψει από πρόταση διακυβέρνησης με μεταρρυθμιστικά καύσιμα, να εφεύρουν έναν θεσμικό «φερετζέ» για να κρύψουν το αδιέξοδο. Ο Χάρης Δούκας, από τη μία, παλεύει να τετραγωνίσει τον κύκλο της κεντροαριστεράς, αλλά η στρατηγική του θυμίζει περισσότερο ασκήσεις επί χάρτου παρά πραγματική διείσδυση στην κοινωνική βάση. Το «Βατερλό» που ψιθυρίζουν οι αντίπαλοί του ίσως είναι υπερβολικό, αλλά η αίσθηση του «λίγου» αρχίζει να διαχέεται επικίνδυνα.

Την ίδια στιγμή, η οικονομία εκπέμπει σήματα που μόνο ένας εθελοτυφλών θα αγνοούσε. Οι «καμπάνες» που ακούγονται από τη Φρανκφούρτη δεν είναι για τη γιορτή μας. Είναι η υπενθύμιση ότι η Ελλάδα παραμένει μια ευάλωτη οικονομία σε ένα εχθρικό περιβάλλον, όπου οι αμερικανικοί όμιλοι «ψωνίζουν» πλέον με κριτήρια γεωπολιτικής ασφάλειας και όχι καθαρής απόδοσης. Αν το παραγωγικό μοντέλο δεν αλλάξει χθες, αν δεν σπάσουμε τα στεγανά του κρατικοδίαιτου καπιταλισμού, η επόμενη κρίση δεν θα μας βρει απλώς απροετοίμαστους, αλλά γυμνούς.

Και μέσα σε όλα αυτά, έχουμε και τις κοσμικές «επιστροφές». Η κινητικότητα του Παύλου Ντεγκρές δεν είναι απλώς ένα θέμα για τις στήλες της υψηλής κοινωνίας. Είναι το σύμπτωμα μιας κοινωνίας που, όταν απογοητεύεται από το παρόν, αρχίζει να σκαλίζει το παρελθόν αναζητώντας σύμβολα, όσο κενά περιεχομένου κι αν είναι αυτά.

Η ουσία είναι μία: Η χώρα χρειάζεται σοβαρότητα και όχι επικοινωνιακά πυροτεχνήματα. Ο Πρωθυπουργός οφείλει να καταλάβει ότι η διακυβέρνηση δεν είναι Excel και η αντιπολίτευση ότι ο καταγγελτικός λόγος δεν συνιστά κυβερνητική πρόταση. Αν συνεχίσουμε έτσι, με ημίμετρα και «ειδικούς σκοπούς», το μόνο που θα καταφέρουμε είναι να επιβεβαιώσουμε ότι στην Ελλάδα η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ως φάρσα, αλλά ως μια μόνιμη, οδυνηρή εκκρεμότητα. Κυριακή κοντή γιορτή, λοιπόν, αλλά φοβάμαι πως το μενού έχει πάλι ξαναζεσταμένο φαγητό.

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

Ακόμα μια ημέρα οι τρεις στήλες δεν γράφουν απλώς «παραπολιτικά». Γράφουν πολιτική κατεύθυνση. Και το κάνουν με τρεις διαφορετικές τεχνικές: το newmoney/Dark Room παίζει τον ρόλο του ενημερωμένου broker ανάμεσα σε Μαξίμου, αγορά και κεντροαριστερό ρευστό τοπίο, το ΒΗΜΑτοδότης δουλεύει πιο θεσμικά αλλά εξίσου στοχευμένα, ανοίγοντας παράθυρα σε κινήσεις προσώπων και κρατικών χειρισμών, ενώ το Big Mouth του Powergame κάνει το χοντρό παιχνίδι framing: πιέζει, στήνει κλίμα, δοκιμάζει αφηγήματα και χτυπά πρόσωπα με πιο ωμή πρόθεση επιρροής.

Στο Dark Room τα βασικά θέματα είναι τέσσερα: η επικείμενη κοινοβουλευτική σύγκρουση για κράτος δικαίου και υποκλοπές, η αποτίμηση του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, το σενάριο ίδρυσης κόμματος από τον Τσίπρα τον Μάιο και τα οικονομικά καμπανάκια λόγω πολέμου, ενέργειας, τραπεζών και τουρισμού. Η στήλη λέει καθαρά ότι το Μαξίμου θα απαντήσει με τη γραμμή «η υπόθεση είναι στη Δικαιοσύνη», ότι οι υποκλοπές δεν θεωρούνται πολιτικά εμπορεύσιμο θέμα αυτή τη στιγμή, ότι το ΠΑΣΟΚ οφείλει να πει «με ποιον θα κυβερνήσει» και ότι ο Τσίπρας ετοιμάζει αρχηγοκεντρικό κόμμα χωρίς εσωτερικά καπετανάτα. Παράλληλα, μεταφέρει ανησυχίες διεθνών οίκων και τραπεζικών παραγόντων για τον κίνδυνο στην οικονομία.

Ο ΒΗΜΑτοδότης δεν ανοίγει με σκάνδαλα αλλά με κίνηση προσώπων και κρατική σημειολογία: Παύλος Ντε Γκρες, πρόωρες εκλογές, πιθανός ανασχηματισμός αν προκύψουν ζητήματα από υποκλοπές/ΟΠΕΚΕΠΕ, ακρίβεια, καθυστέρηση στο ΠΑΣΟΚ, Λιβύη, ΑΟΖ, Μακρόν. Δηλαδή κάνει κάτι πιο εκλεπτυσμένο: συνδέει παρασκήνιο εσωτερικής πολιτικής με σοβαρές εξωτερικές και θεσμικές υποθέσεις. Ειδικά για Ντε Γκρες, η στήλη χτίζει την εικόνα ενός προσώπου που «δοκιμάζει νερά» χωρίς να δηλώνει επισήμως ότι μπαίνει στην πολιτική, ενώ για την κυβέρνηση περνά το μήνυμα ότι οι εκλογές παραμένουν για άνοιξη 2027, αλλά αφήνει ανοιχτό παράθυρο για ανασχηματισμό αν το υλικό των συνομιλιών γίνει πιο τοξικό.

Το Big Mouth πάει κατευθείαν στο ψαχνό: επιμένει ότι ο Μητσοτάκης απορρίπτει μεν τις εκλογές, αλλά η συζήτηση έχει ήδη φουντώσει, ρίχνει στο τραπέζι μέχρι και σενάρια «κυβέρνησης ειδικού σκοπού», προβλέπει μίνι ανασχηματισμό λόγω δεύτερης δικογραφίας ΟΠΕΚΕΠΕ, συνδέει Ντίλιαν και υποκλοπές με επόμενο επεισόδιο αποσταθεροποίησης, και ταυτόχρονα πλασάρει το «διπλό αφήγημα» της ΝΔ: ούτε άκρα δεξιά ούτε ακυβερνησία. Στο ΠΑΣΟΚ χτυπά δύο φορές: πρώτα την οργανωτική βραδύτητα και μετά προσωπικά τον Δούκα, μιλώντας για «Βατερλό».

Τα κοινά σημεία των τριών στηλών

Εδώ είναι το ζουμί. Και οι τρεις, με άλλο ύφος, υπηρετούν μια κοινή εικόνα: η κυβέρνηση πιέζεται, αλλά η αντιπολίτευση δεν έχει πειστική εναλλακτική. Το Dark Room λέει ότι οι υποκλοπές δεν «πουλάνε» τώρα και ότι το ΠΑΣΟΚ δεν έχει καθαρή απάντηση διακυβέρνησης. Το Big Mouth το κάνει ντουντούκα: η ΝΔ μπορεί να ξαναστήσει το δίλημμα σταθερότητα ή θολούρα, όσο το ΠΑΣΟΚ δεν απαντά «με ποιους και πώς». Ο ΒΗΜΑτοδότης, πιο κομψά, υπογραμμίζει ότι το Μαξίμου ξαναστέλνει μήνυμα «εκλογές το 2027», αλλά αφήνει να αιωρείται ότι οι υποκλοπές και ο ΟΠΕΚΕΠΕ μπορεί να επιβάλουν διορθωτικές κινήσεις.

Δεύτερο κοινό σημείο: το ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίζεται ως αδύναμος ή ασαφής κόμβος του συστήματος. Στο Dark Room προκύπτουν ερωτήματα στρατηγικής μετά το συνέδριο και αναδεικνύεται η αυτονόμηση Χριστοδουλάκη. Στο Big Mouth το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζεται σαν βραδυκίνητος μηχανισμός που δεν μπορεί ούτε αποτελέσματα Κεντρικής Επιτροπής να βγάλει στην ώρα του, ενώ ο Δούκας εμφανίζεται να μην ελέγχει πραγματικά συσχετισμούς. Ο ΒΗΜΑτοδότης προσθέτει το ίδιο μοτίβο με ηπιότερη γλώσσα: η καταμέτρηση ήταν ψυχοφθόρα και χρονοβόρα. Με απλά λόγια: άλλος με μαστίγιο, άλλος με γάντι, αλλά όλοι σου λένε ότι το ΠΑΣΟΚ ακόμα ψάχνεται.

Τρίτο κοινό σημείο: η ατζέντα μετατοπίζεται από το ηθικό-θεσμικό στο πολιτικό-λειτουργικό. Δηλαδή δεν συζητούν «αν οι υποκλοπές είναι μείζον πρόβλημα δημοκρατίας» τόσο όσο συζητούν «αν θα φέρουν εκλογές, ανασχηματισμό, πίεση στη ΝΔ ή ευκαιρία ανασυσπείρωσης». Αυτό είναι κλασικό παραπολιτικό κόλπο: η ουσία υποβαθμίζεται, το tactical game ανεβαίνει. Πολύ βολικό για όσους θέλουν να μιλάμε για σενάρια αντί για ευθύνη.

Ποιες πηγές ενημέρωσης «μυρίζονται» πίσω από τα κείμενα

Το Dark Room δείχνει πρόσβαση σε οικονομικό επιτελείο, τραπεζικά στελέχη και σε κύκλους ΠΑΣΟΚ/κεντροαριστεράς. Δεν είναι τυχαίο ότι δένει Πιερρακάκη, G7, DBRS, Autonomous, Μεγάλου, Snappi, hospitality και ταυτόχρονα Χριστοδουλάκη-Τσίπρα. Αυτό είναι στήλη που τρέφεται από μείγμα κυβερνητικών, οικονομικών και κομματικών πηγών.

Ο ΒΗΜΑτοδότης μυρίζει πιο έντονα κρατικό και διπλωματικό δίκτυο. Οι αναφορές σε Λιβύη, ΑΟΖ, Μακρόν, αμυντική συνεργασία, Αγιον Όρος, Κικίλια, Γεραπετρίτη και Κακλαμάνη δεν είναι κουβέντες καφενείου. Είναι σήματα από κρατικό μηχανισμό, ΥΠΕΞ, διπλωματία, εκκλησιαστικούς και θεσμικούς διαύλους.

Το Big Mouth πατά πιο χοντρά σε σκληρές κυβερνητικές, κομματικές και μιντιακές διαρροές. Η γλώσσα για Μαρινάκη, για παλιούς Νεοδημοκράτες, για τη γραμμή προς ΠΑΣΟΚ, για Ντίλιαν και για τα εσωτερικά της Χαριλάου Τρικούπη δείχνει στήλη που δεν ενδιαφέρεται να κρύψει ότι συνομιλεί με παίκτες που θέλουν να διαμορφώσουν κλίμα, όχι απλώς να καταγράψουν παρασκήνιο.

Ποια είναι η ατζέντα πίσω από κάθε σημείο

Η ατζέντα του Dark Room είναι η εξής: «μην υπερεκτιμάτε το αντιπολιτευτικό όπλο των υποκλοπών, κοιτάξτε περισσότερο τη γεωπολιτική, την οικονομία και το κενό στρατηγικής στην Κεντροαριστερά». Με άλλα λόγια, μεταφέρει τον αναγνώστη από το “ποιος φταίει” στο “ποιος αντέχει”. Αυτό ευνοεί το σύστημα σταθερότητας.

Η ατζέντα του ΒΗΜΑτοδότη είναι πιο σύνθετη: «η χώρα είναι σε περίοδο ρευστότητας, αλλά οι σοβαρές αποφάσεις λαμβάνονται ακόμα μέσα από θεσμούς, διπλωματία και ελεγχόμενες διορθώσεις». Δεν χαρίζει στην κυβέρνηση, αλλά ούτε παίζει τον τζογαδόρο της κατάρρευσης. Είναι η στήλη που απευθύνεται σε κοινό εξουσίας και του λέει: ψυχραιμία, τα πράγματα τρίζουν αλλά το μαγαζί δουλεύει.

Η ατζέντα του Big Mouth είναι ωμή: «πιέζω τη ΝΔ να σκεφτεί εκλογές ή restart, ταυτόχρονα καίω το ΠΑΣΟΚ ως ανεπαρκές και βολεύω το κυβερνητικό δίλημμα σταθερότητα ή χάος». Αυτό δεν είναι ουδέτερη καταγραφή. Είναι απόπειρα πολιτικής πειθούς, σχεδόν manual framing.

Ποιους θέλουν να επηρεάσουν

• Πρώτος στόχος είναι το Μαξίμου και το ευρύτερο γαλάζιο ακροατήριο εξουσίας. Το μήνυμα είναι: έχετε πρόβλημα, αλλά ακόμα έχετε το μονοπώλιο της κυβερνησιμότητας. Μην το χάσετε από αλαζονεία ή ακινησία.
• Δεύτερος στόχος είναι το ΠΑΣΟΚικό κοινό και οι εσωκομματικοί παίκτες του. Και οι τρεις στήλες λένε, άλλος ευγενικά κι άλλος σαν βαριοπούλα, ότι το ΠΑΣΟΚ δεν έχει ακόμα σοβαρό αφήγημα εξουσίας, ούτε σαφή εσωτερική ιεραρχία. Αυτό είναι μήνυμα προς Ανδρουλάκη, Δούκα, Χριστοδουλάκη και όσους ονειρεύονται post-Androulakis μέρα.
• Τρίτος στόχος είναι οι ελίτ της οικονομίας και της επιρροής. Ειδικά στο Dark Room και στο ΒΗΜΑτοδότη, περνά η ιδέα ότι η πολιτική αστάθεια δεν πρέπει να ξεφύγει γιατί ήδη η οικονομία και το γεωπολιτικό περιβάλλον τρίζουν. Αυτό είναι σήμα προς επιχειρηματίες, τραπεζίτες, πρεσβείες και opinion shapers: «μην ψάχνετε επανάσταση, ψάξτε διαχειρίσιμη ισορροπία».

Το δια τάυτα

Η καθαρή ανάγνωση είναι: οι στήλες δεν προεξοφλούν πτώση της κυβέρνησης. Προεξοφλούν όμως φθορά, ανάγκη επανασύνταξης και μάχη αφηγήματος. Παράλληλα, δουλεύουν συστηματικά για να εμφανίσουν την αντιπολίτευση και ειδικά το ΠΑΣΟΚ, ως δύναμη που δεν έχει ακόμη χέρια στο τιμόνι. Και κάπου στο βάθος, ο Τσίπρας χρησιμοποιείται σαν φάντασμα επιστροφής για να μετρηθούν νεύρα, μετακινήσεις και αντανακλαστικά. Το παραπολιτικό μήνυμα της μέρας είναι απλό: το σύστημα ψάχνει νέο ισοζύγιο χωρίς να ρισκάρει πραγματική ανατροπή. Κοινώς, πολύς κουρνιαχτός για να μείνει το μαγαζί όρθιο.