Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη: Ολική Επαναφορά ή καύση πολιτικού κεφαλαίου; – Επισκόπηση κάλυψης ομιλίας 03/09

Η εικόνα που βγαίνει από τη σημερινή κάλυψη της χθεσινής παρουσίας Τσίπρας στον τύπο είναι εξαιρετικά πολωμένη. Στο ένα άκρο, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσιάζεται σχεδόν σαν να έχει ήδη πετύχει την πολιτική επαναφορά του. Στο άλλο, σαν να ξανασερβίρει το 2015 με νέο λεξιλόγιο και ακριβότερη συσκευασία.

Στο θετικό άκρο, η Εφημερίδα των Συντακτών μιλά για «νέο μοντέλο Τσίπρα με σχέδιο και αριθμούς» και για κάτι ευρύτερο από ένα απλό κυβερνητικό πρόγραμμα. Το in.gr θεωρεί ότι κατάφερε τουλάχιστον να ορίσει την ατζέντα μέχρι την εμφάνιση Μητσοτάκη, τονίζοντας ότι ΝΔ και ΠΑΣΟΚ υποχρεώθηκαν να του απαντήσουν. Η ίδια γραμμή αναδεικνύει τη στροφή προς το Κέντρο, την έμφαση στη δημοσιονομική αξιοπιστία, την παραγωγή και τις επενδύσεις. Θετικά καταγράφεται επίσης ότι παραγωγικοί φορείς της Θεσσαλονίκης είχαν εμφανιστεί δεκτικοί στη συζήτηση γύρω από τις προτάσεις του παρότι δεν συμμετείχε ο ΣΒΕ και αρκετοί άλλοι.

Κάντε το StrategyOnline.gr προτιμώμενη πηγή στη Google

Στο αρνητικό άκρο, το Liberal συμπυκνώνει την κριτική στη φράση «άλλαξε ο Μανωλιός και φόρεσε την πατρίδα του αλλιώς», βλέποντας πίσω από τη νέα γλώσσα παλιές οικονομικές συνταγές. Η ΝΔ μιλά για «κάλπικες υποσχέσεις», ενώ η κυβερνητική γραμμή επιχειρεί να επαναφέρει το ζήτημα της αξιοπιστίας του 2015. Το ΠΑΣΟΚ χτυπά από άλλη πλευρά: όχι ότι το πρόγραμμα είναι απλώς λάθος, αλλά ότι αποτελεί σε μεγάλο βαθμό αντιγραφή των δικών του προτάσεων. Προστίθεται και η μεγάλη διαφορά στην κοστολόγηση: η πλευρά Τσίπρα μιλά για μικτό κόστος 7,39 δισ. στην τετραετία, ενώ κυβερνητικές πηγές το ανεβάζουν περίπου στα 13 δισ.

Το κρίσιμο, λοιπόν, δεν είναι ποια από τις δύο καρικατούρες θα υιοθετήσει κανείς. Είναι αν η Θεσσαλονίκη παρήγαγε νέα πολιτική ενέργεια ή απλώς κατανάλωσε μέρος της προσδοκίας που είχε συσσωρευτεί γύρω από την επιστροφή του.

Τσίπρας: άνοιξε δρόμο ή έκαψε καύσιμα;

Η Θεσσαλονίκη ήταν για τον Αλέξη Τσίπρα ένα δύσκολο τεστ. Όχι επειδή έπρεπε να παρουσιάσει ένα ακόμη πρόγραμμα, από προγράμματα η ελληνική πολιτική σκηνή έχει περισσότερα απ’ όσα μπορεί να θυμηθεί ο μέσος φορολογούμενος. Έπρεπε να αποδείξει ότι η επιστροφή του έχει λόγο ύπαρξης πέρα από το γεγονός ότι είναι… επιστροφή.

Σε ένα πρώτο επίπεδο, πέτυχε. Η Νέα Δημοκρατία απάντησε αμέσως. Το ΠΑΣΟΚ επίσης. Τα μέσα ασχολήθηκαν εκτενώς με το πρόγραμμα και όχι μόνο με την προσωπική του διαδρομή. Αυτό είναι πολιτικό κέρδος. Όταν οι αντίπαλοί σου αναγκάζονται να μπουν στο γήπεδο που επέλεξες, έχεις τουλάχιστον κερδίσει τη σέντρα.

Το πρόβλημα αρχίζει αμέσως μετά.

Ο Τσίπρας έχει επενδύσει εδώ και μήνες ένα σημαντικό απόθεμα προσδοκίας στη νέα του προσπάθεια. Βιβλίο, περιοδείες, παρεμβάσεις, νέο κόμμα, στελέχωση, πρόγραμμα. Όλα υπηρετούν ένα αφήγημα: «δεν επιστρέφω ως ο Τσίπρας του 2015, επιστρέφω έχοντας μάθει». Η Θεσσαλονίκη ήταν η στιγμή που το αφήγημα έπρεπε να αποκτήσει υλικό σώμα.

Και εδώ ο λογαριασμός είναι πιο σύνθετος.

Η έμφαση στην κοστολόγηση, στις επενδύσεις, στην παραγωγική ανασυγκρότηση και στη δημοσιονομική σταθερότητα είναι έξυπνη. Είναι ακριβώς η προσπάθεια να κλείσει η μεγαλύτερη πληγή της παλιάς εικόνας του: το έλλειμμα οικονομικής αξιοπιστίας. Το ίδιο ισχύει για τη στροφή προς το Κέντρο. Δεν αρκεί πλέον το παραδοσιακό ακροατήριο της Αριστεράς, χρειάζονται μεσαία τάξη, παραγωγικές δυνάμεις και ψηφοφόροι που ζητούν αλλαγή αλλά φοβούνται το ρίσκο.

Από την άλλη, η πολιτική δεν είναι μόνο το τι λες. Είναι και ποιος το λέει.

Κάθε φορά που ο Τσίπρας υπόσχεται μια νέα αρχή, το 2015 επανεμφανίζεται σαν ανεπιθύμητος καλεσμένος στο τραπέζι. Η ΝΔ το γνωρίζει και θα το χρησιμοποιήσει μέχρι εξαντλήσεως. Ακόμη δυσκολότερο για τον ίδιο είναι ότι το ΠΑΣΟΚ δεν του επιτίθεται μόνο για το παρελθόν, αλλά για το παρόν: «αυτά που λες είναι δικά μας». Αν αυτή η γραμμή ριζώσει, η επιστροφή του μπορεί να εγκλωβιστεί σε μια παράξενη θέση, να διαθέτει μεγαλύτερο πρόσωπο από το ΠΑΣΟΚ αλλά όχι ευδιάκριτα διαφορετική πολιτική πρόταση.

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό στοίχημα.

Η Θεσσαλονίκη έδωσε δυναμική στην επανεμφάνιση, αλλά δεν απέδειξε ακόμη ότι η δυναμική είναι αυτοτροφοδοτούμενη. Μέχρι στιγμής ο Τσίπρας εξακολουθεί να ξοδεύει πολιτικό κεφάλαιο για να διατηρεί ψηλά την προσδοκία. Κάθε μεγάλη εμφάνιση ανεβάζει τον πήχη για την επόμενη. Και η προσδοκία είναι παράξενο χρηματοοικονομικό προϊόν: αποδίδει εντυπωσιακά όσο όλοι περιμένουν κάτι μεγαλύτερο, και καταρρέει γρήγορα όταν αρχίζουν να ρωτούν «και τώρα τι;».

Αυτό που θα κρίνει τη Θεσσαλονίκη δεν είναι τελικά η Θεσσαλονίκη. Είναι οι επόμενες εβδομάδες.

Αν υπάρξει δημοσκοπική κίνηση, νέα στελέχη με πραγματικό πολιτικό βάρος, οργανωτική ανάπτυξη και κυρίως η αίσθηση ότι η ΕΛΑΣ γίνεται χώρος εισροής ανθρώπων και όχι απλώς η νέα πολιτική στέγη ενός ισχυρού ηγέτη, τότε θα μπορούμε να μιλάμε για δυναμική.

Αν όχι, η επανεμφάνιση θα αρχίσει να μοιάζει με μηχανή που καίει συνεχώς καύσιμο μόνο και μόνο για να μένει στο ίδιο σημείο.

Η Θεσσαλονίκη δεν ήταν αποτυχία. Κάθε άλλο. Ήταν όμως προκαταβολή επιτυχίας, όχι η επιτυχία η ίδια. Και οι προκαταβολές, στην πολιτική όπως και στην οικονομία, κάποια στιγμή πρέπει να εκκαθαρίζονται.