Τρεις συνεντεύξεις για έναν χώρο που δεν έχει ακόμη ιδιοκτήτη – Άποψη 20/09

Η πολιτική σπανίως φοβάται το κενό. Συνήθως σπεύδει να το καταλάβει. Το ενδιαφέρον σήμερα είναι ότι ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία, στο ΠΑΣΟΚ και σε μια Αριστερά που αναζητεί ακόμη τη νέα της μορφή δημιουργείται ένας πολιτικός χώρος πολύ μεγαλύτερος από όσο δείχνουν τα ποσοστά των κομμάτων. Δεν είναι απλώς το περίφημο Κέντρο. Είναι οι πολίτες που θέλουν κυβερνησιμότητα χωρίς αλαζονεία, αλλαγή χωρίς περιπέτεια και ασφάλεια χωρίς πολιτική ακινησία.

Οι συνεντεύξεις του Κωστή Χατζηδάκη, της Μιλένας Αποστολάκη και της Ρένας Δούρου, στις Κυριακάτικες εφημερίδες της 20ης Σεπτεμβρίου, προσφέρουν τρεις διαφορετικές απαντήσεις στο ίδιο ερώτημα.

Κάντε το StrategyOnline.gr προτιμώμενη πηγή στη Google

Ο Χατζηδάκης υπερασπίζεται ουσιαστικά την πρωτοκαθεδρία της ΝΔ ως δύναμης κυβερνητικής σταθερότητας. Η αναφορά στην αυτοδυναμία δεν είναι απλώς εκλογικός στόχος. Είναι προσπάθεια να παραμείνει ενεργό το επιχείρημα ότι, όταν έρθει η στιγμή της επιλογής, το πραγματικό δίλημμα θα είναι ποιος μπορεί να κυβερνήσει. Απέναντι στον Τσίπρα, η κυβερνητική απάντηση είναι επίσης καθαρή, έχει κριθεί ως πρωθυπουργός και έχει ηττηθεί.

Πρόκειται για στρατηγική με ισχυρή λογική, αλλά και μια αδυναμία. Η σταθερότητα είναι πολιτικό κεφάλαιο όταν συνοδεύεται από προσδοκία. Όταν μετατρέπεται σε επιχείρημα διατήρησης της εξουσίας, κινδυνεύει να ακουστεί ως φόβος απέναντι στην αλλαγή.

Η Μιλένα Αποστολάκη δίνει σχεδόν την αντίστροφη απάντηση. Επιμένει ότι η πολιτική αυτονομία του ΠΑΣΟΚ δεν αποτελεί τακτικό ελιγμό, αλλά στρατηγική επιλογή επικυρωμένη από το συνέδριο και στοιχείο της ταυτότητας του κόμματος.

Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα του ΠΑΣΟΚ. Η αυτονομία είναι απαραίτητη για ένα κόμμα που θέλει να γίνει ξανά πόλος εξουσίας. Δεν αρκεί όμως να δηλώνεις ότι δεν είσαι ούτε συμπλήρωμα της ΝΔ ούτε εξάρτημα μιας νέας αριστερής συμμαχίας. Πρέπει να πείσεις ότι υπάρχει λόγος να μετακινηθεί κάποιος προς εσένα.

Η αυτονομία χωρίς δυναμική μπορεί εύκολα να γίνει αυτάρκεια.

Και ύστερα έρχεται η Ρένα Δούρου από έναν πολιτικό χώρο που έχει το αντίθετο πρόβλημα. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν χρειάζεται πρωτίστως να αποδείξει την αυτονομία του, χρειάζεται να αποδείξει ότι μπορεί να ξαναγίνει μέρος μιας πειστικής πρότασης εξουσίας. Η Δούρου επιτίθεται στη ΝΔ για «κατασκευασμένα ψευτοδιλήμματα» και αφήνει ανοιχτό το παράθυρο προς το ΠΑΣΟΚ.

Εδώ βρίσκεται η τρίτη απάντηση, όχι αυτάρκεια αλλά σύνθεση.

Μόνο που η σύνθεση είναι ευκολότερη ως λέξη παρά ως πολιτική πράξη. Η Κεντροαριστερά κουβαλά αρχηγούς, προσωπικές στρατηγικές, παλαιές συγκρούσεις και διαφορετικές αναμνήσεις εξουσίας. Και πάνω από όλα έχει μπροστά της το ενδεχόμενο μιας ενεργότερης παρουσίας Τσίπρα, η οποία μπορεί να λειτουργήσει είτε ως συγκολλητική ύλη είτε ως επιταχυντής νέων ανταγωνισμών.

Έτσι φτάνουμε στο πραγματικό πρόβλημα του 2027.

Ο Μητσοτάκης επιχειρεί να κρατήσει το Κέντρο προσφέροντας κυβερνησιμότητα. Το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να το διεκδικήσει προσφέροντας αυτονομία. Η ανασυντιθέμενη Αριστερά αναζητεί τρόπο να το πλησιάσει μέσω μιας ευρύτερης πολιτικής σύνθεσης.

Κανείς όμως δεν το κατέχει.

Και αυτό είναι το κρίσιμο. Το Κέντρο δεν είναι γεωγραφικό σημείο στον κομματικό χάρτη ούτε αποθήκη μετριοπαθών ψηφοφόρων. Είναι πρωτίστως απαίτηση αποτελέσματος. Ο πολίτης που μπορεί να μετακινηθεί ανάμεσα στους χώρους αυτούς δεν αναζητεί απαραίτητα νέα ιδεολογία. Αναζητεί μια αξιόπιστη σχέση ανάμεσα στην αλλαγή και στην ασφάλεια.

Γι’ αυτό και η μάχη προς το 2027 ίσως κριθεί λιγότερο στο ποιος θα φωνάξει δυνατότερα και περισσότερο στο ποιος θα λύσει αυτή την αντίφαση.

Η ΝΔ έχει την εξουσία αλλά πρέπει να αποδείξει ότι δεν εξαντλήθηκε μέσα της. Το ΠΑΣΟΚ έχει τον χώρο αλλά πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να τον μεγαλώσει. Η Αριστερά έχει ακόμη κοινωνικές αναφορές αλλά πρέπει να ξαναβρεί πολιτική μορφή.

Ο χώρος ανάμεσά τους υπάρχει. Το πρόβλημα είναι ότι προς το παρόν όλοι τον διεκδικούν και κανείς δεν έχει αποδείξει ότι μπορεί να τον κατοικήσει.