Το τέλος της ευφορίας και η ώρα των λογαριασμών – Online Παραπολιτικές στήλες 23/09

Η ψευδαίσθηση της ΔΕΘ κράτησε λιγότερο από όσο υπολόγιζαν ακόμη και οι πιο αισιόδοξοι ένοικοι της Ηρώδου Αττικού. Το πέπλο της επικοινωνιακής διαχείρισης σηκώθηκε απότομα, αποκαλύπτοντας μια σκληρή πραγματικότητα που δεν εξωραΐζεται ούτε με ανέξοδα συνθήματα ούτε με υπερατλαντικές φωτογραφίες. Όταν η καθημερινότητα συναντά την αντλία των καυσίμων και τα τιμολόγια του ρεύματος, τα success stories προσγειώνονται ανώμαλα.

Το βασικό μοτίβο που διατρέχει τα παραπολιτικά γραφεία των ημερών είναι η εμφανής νευρικότητα ενός συστήματος εξουσίας που βλέπει τον χρόνο να στενεύει. Την ώρα που ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί από τη Νέα Υόρκη να συντηρήσει το διεθνές του επενδυτικό προφίλ, στην Αθήνα η κυβέρνηση δείχνει να χάνει την επαφή με το έδαφος. Δεν είναι μόνο τα «καρφιά» της Ντόρας Μπακογιάννη για υπουργούς που «καβάλησαν το καλάμι» και οφείλουν να συνέλθουν. Είναι κυρίως η αποδιοργάνωση μιας κυβερνητικής μηχανής που αδυνατεί να παράξει λύσεις. Ο Τάκης Θεοδωρικάκος δέχεται ήδη τα πρώτα φίλια πυρά για την κατάρρευση των υποτιθέμενων συμφωνιών συγκράτησης τιμών, ενώ κομματικά στελέχη πρώτης γραμμής. όπως ο Κώστας Κυρανάκης, ανοίγουν δημόσια θέμα μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, ξηλώνοντας εκ των έσω τη δημοσιονομική γραμμή του υπουργείου Οικονομικών.

Πίσω όμως από τα υπουργικά παραστρατήματα, το πραγματικό διακύβευμα παίζεται στα υψηλά επιχειρηματικά κλιμάκια. Η συζήτηση για τα υπερκέρδη των διυλιστηρίων εξελίσσεται σε πεδίο ναρκοθετημένο. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι οποιαδήποτε βίαιη κίνηση θα τραυματίσει ανεπανόρθωτα τις σχέσεις της με τα ισχυρά επιχειρηματικά τζάκια. Γι’ αυτό και επιλέγει τη στρατηγική της «συνετής αναμονής», προαναγγέλλοντας παρασκηνιακά διαβουλεύσεις και μίνιμουμ συμφωνίες με τους ισχυρούς του κλάδου πριν από οποιαδήποτε εξαγγελία.

Την ίδια στιγμή, η προσπάθεια της αξιωματικής αντιπολίτευσης και του Αλέξη Τσίπρα να χτυπήσουν ευθέως τα ενεργειακά συμφέροντα αντιμετωπίζεται με συντονισμένα πυρά. Του χρεώνουν είτε χρηματιστηριακή αποσταθεροποίηση είτε διπλή γλώσσα σε κατ’ ιδίαν συνομιλίες. Το μήνυμα είναι σαφές προς κάθε κατεύθυνση, όποιος ανοίγει μέτωπο με τα μεγάλα επιχειρηματικά κέντρα, θα υφίσταται το ανάλογο κόστος.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η διακίνηση σεναρίων για προεκλογικό ανασχηματισμό ή για κάλπες τον Απρίλιο δεν αποτελεί ένδειξη ισχύος, αλλά σαφή ομολογία αμηχανίας. Λειτουργεί ως φόβητρο για υπουργούς που κοιτούν τις περιφέρειές τους αντί για τη δουλειά τους, αλλά και ως απόδειξη ότι στο Μαξίμου κατανοούν τον κίνδυνο ενός καταστροφικού χειμώνα.

Η πολιτική δεν είναι άσκηση ισορροπίας επί χάρτου. Αν η κυβέρνηση δεν καταλάβει ότι η ανοχή της κοινωνίας στην αλαζονεία και στην ακρίβεια έχει στερέψει, οι εκλογικοί σχεδιασμοί θα τιναχτούν στον αέρα. Ο δύσκολος λογαριασμός έφτασε, και αυτή τη φορά τα παραπολιτικά καψόνια δεν αρκούν για να πληρωθεί.

STRATEGYONLINE DAILY INTELLIGENCE

1. Συνοπτική εκτίμηση

Οι τρεις στήλες δεν γράφουν το ίδιο πράγμα, αλλά αν διαβαστούν μαζί παράγουν μια αρκετά καθαρή πολιτική εικόνα. Ο Μητσοτάκης παρουσιάζεται ως ο παίκτης που εξακολουθεί να ελέγχει το κυβερνητικό και κεντροδεξιό πεδίο, αλλά μπαίνει σε δυσκολότερο οικονομικό περιβάλλον, ο Τσίπρας αντιμετωπίζεται πλέον ως ενεργός διεκδικητής χώρου και όχι ως σχολιαστής της επικαιρότητας, ο Αντώνης Σαμαράς επιχειρείται να περιοριστεί δημοσκοπικά, ενώ ο Κώστας Καραμανλής διαχωρίζεται εμφανώς από αυτόν.

Το ισχυρότερο κοινό νήμα, όμως, βρίσκεται στα καύσιμα. Εκεί συναντώνται πολιτική, επιχειρηματική ισχύς, κοινωνική πίεση και προεκλογική στρατηγική.

Η Dark Room του Newmoney αντιμετωπίζει τον Μητσοτάκη ως συνομιλητή διεθνών αγορών και τον Τσίπρα με εμφανή ειρωνική απόσταση. Η Big Mouth του Powergame πηγαίνει πολύ βαθύτερα στο εσωτερικό της ΝΔ και στις σχέσεις κυβέρνησης και οικονομικής ισχύος. Ο Βηματοδότης του Βήματος κρατά περισσότερο κριτική απόσταση από το Μαξίμου και διαβάζει ακόμη και την αμερικανική περιοδεία του πρωθυπουργού μέσα από τον εκλογικό φακό.

2. Ανάλυση ανά στήλη

Α. Dark Room, Newmoney

Τι λέει

Τρία πολιτικά θέματα έχουν ιδιαίτερη αξία.

• Πρώτον, παρουσιάζει το ταξίδι Μητσοτάκη στις ΗΠΑ περισσότερο ως οικονομική διπλωματία παρά ως κλασική διπλωματική αποστολή. Bank of America, Citi, Wall Street Journal, Bloomberg, επενδυτές και αγορές συνθέτουν την εικόνα ενός πρωθυπουργού που πουλά το ελληνικό οικονομικό αφήγημα στο διεθνές κεφάλαιο.
• Δεύτερον, η στήλη κάνει κάτι πολύ πιο πολιτικό με τον Τσίπρα. Υποστηρίζει ότι μετά την πρότασή του για φορολόγηση υπερκερδών των διυλιστηρίων υπήρξε επικοινωνία από ισχυρό επιχειρηματικό παράγοντα και ότι ο Τσίπρας φέρεται να εξήγησε πως η φορολόγηση ήταν μία μεταξύ τεσσάρων επιλογών. Η πληροφορία αποδίδεται σε ανώνυμη πηγή και δεν μπορεί να θεωρηθεί επιβεβαιωμένο γεγονός.
• Τρίτον, ειρωνεύεται τον Απόστολο Τζιτζικώστα για την εξαγγελία περί ενδεχόμενου έκτακτου ευρωπαϊκού συμβουλίου για την ενεργειακή κρίση, αμφισβητώντας ουσιαστικά εάν διαθέτει το κατάλληλο θεσμικό εργαλείο.

Τι υπονοεί

Το βαθύτερο μήνυμα είναι:

• Μητσοτάκης = θεσμικός συνομιλητής αγορών και επενδυτών.
• Τσίπρας = πολιτικός που επιστρέφει σε παρεμβατική οικονομική ρητορική αλλά γνωρίζει τα όρια σύγκρουσης με την επιχειρηματική ισχύ.

Αυτό είναι πολύ πιο σημαντικό από το κουτσομπολιό περί τηλεφωνήματος.

Η στήλη ουσιαστικά δοκιμάζει την οικονομική αξιοπιστία του νέου Τσίπρα. Το ερώτημα που υπαινίσσεται είναι αν μπορεί να υποστηρίξει επιθετικότερη φορολόγηση μεγάλων ενεργειακών επιχειρήσεων όταν βρεθεί απέναντι στους πραγματικούς ιδιοκτήτες τους.

Ποιον επηρεάζει

Κυρίως οικονομικές ελίτ, επενδυτικό κοινό και κεντρώους ψηφοφόρους που αξιολογούν τα κόμματα με όρους οικονομικής αξιοπιστίας.

Β. Βηματοδότης, Το Βήμα

Τι λέει

• Ο Βηματοδότης κάνει κάτι διαφορετικό. Παίρνει την αμερικανική περιοδεία και αφαιρεί μέρος του θεσμικού της περιτυλίγματος.
• Ο Μητσοτάκης πήγε στο Σαν Φρανσίσκο για επενδύσεις, τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη, αλλά μίλησε επίσης για επιστολική ψήφο. Η στήλη θέτει ευθέως το ερώτημα εάν αναζητά και ψήφους.
• Η παρατήρηση αποκτά μεγαλύτερο βάρος επειδή ο ίδιος ο πρωθυπουργός είχε ήδη δηλώσει στο Σαν Φρανσίσκο ότι στόχος του είναι τρίτη θητεία.
• Παράλληλα, ο Βηματοδότης χρησιμοποιεί ειρωνεία απέναντι στην Ντόρα Μπακογιάννη για την προσπάθεια να παρουσιάσει ως «ελάττωμα» του πρωθυπουργού ότι λέει αυτό που σκέφτεται.

Τι υπονοεί

Εδώ το υπόγειο μήνυμα είναι πολύ καθαρό:

• Μην παίρνετε το επίσημο πρόγραμμα μιας πρωθυπουργικής αποστολής μόνο στην ονομαστική του αξία, η προεκλογική διάσταση έχει ήδη εισέλθει στην κυβερνητική δραστηριότητα.
• Δεν υποστηρίζει ότι έρχονται πρόωρες εκλογές. Υποστηρίζει κάτι πιο λεπτό, ότι ο πρωθυπουργός έχει ήδη αρχίσει να συμπεριφέρεται ως υποψήφιος για την επόμενη θητεία.
• Αυτό συμπίπτει σχεδόν απόλυτα με το συμπέρασμα του σημερινού StrategyOnline, αυξανόμενη εκλογική προετοιμασία χωρίς ακόμη αποδεδειγμένη προεκλογική μετάβαση.

Σκοπιμότητα

Η στήλη λειτουργεί ως απομυθοποίηση της κυβερνητικής σκηνοθεσίας, όχι ως συνολική επίθεση στον Μητσοτάκη.

Ο πρωθυπουργός δεν εμφανίζεται αδύναμος. Εμφανίζεται όμως ως πολιτικός που κάνει πολιτική ακόμη και όταν το επίσημο πλαίσιο είναι επενδύσεις και τεχνολογία.

Ποιον επηρεάζει

Το Μαξίμου, τους πολιτικούς συντάκτες και κυρίως το κεντρώο κοινό που παρακολουθεί την απόσταση μεταξύ θεσμικής δραστηριότητας και εκλογικής σκοπιμότητας.

Γ. Big Mouth, Powergame

Εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο πολιτικό φορτίο των τριών στηλών.

Η στήλη ανοίγει ταυτόχρονα πέντε μέτωπα: ανασχηματισμός, καύσιμα και διυλιστήρια, Τσίπρας, Σαμαράς–Καραμανλής και εσωτερική κυβερνητική λειτουργία.

1. Ο ανασχηματισμός

• Παρότι ο Μητσοτάκης τον έχει αποκλείσει, η στήλη επικαλείται «περιφερειακές πηγές» στο Μαξίμου και κρατά ανοικτό το ενδεχόμενο τελευταίου προεκλογικού ανασχηματισμού.
• Κατηγορία: διαρροή χαμηλής προς μεσαίας αξιοπιστίας.
• Υπόγειο μήνυμα: κάποιοι μέσα ή γύρω από το κυβερνητικό σύστημα θέλουν το θέμα να παραμείνει ζωντανό.
• Αυτό μπορεί να λειτουργεί ως πειθαρχικό εργαλείο υπουργών. Ένας ανασχηματισμός που «δεν θα γίνει» αλλά συζητείται διαρκώς κρατά ολόκληρο το Υπουργικό Συμβούλιο σε εγρήγορση.

2. Μητσοτάκης και διυλιστήρια

Αυτό είναι πιθανώς το σημαντικότερο παραπολιτικό εύρημα της ημέρας.

• Η στήλη εκτιμά ότι ο πρωθυπουργός θα επιδιώξει επαφές με τις διοικήσεις των δύο διυλιστηρίων πριν από τις αποφάσεις για τα καύσιμα και υπενθυμίζει την προηγούμενη ένταση με τον Γιάννη Βαρδινογιάννη.
• Προσοχή: η επικείμενη συνάντηση παρουσιάζεται ως πληροφορία/εκτίμηση της στήλης, όχι ως ανακοινωμένο γεγονός.
• Αλλά πολιτικά έχει σημασία.
• Το μήνυμα είναι ότι το Μαξίμου δεν θέλει δεύτερο μέτωπο ταυτόχρονα με την κοινωνική κρίση των καυσίμων. Χρειάζεται συμμετοχή των επιχειρήσεων, αλλά χωρίς ανοιχτή ρήξη μαζί τους.

3. Η επίθεση στον Τσίπρα

Η Big Mouth υποστηρίζει ότι οι δηλώσεις Τσίπρα περί διυλιστηρίων συνέβαλαν στις χρηματιστηριακές απώλειες Motor Oil και HelleniQ Energy.

Εδώ απαιτείται αυστηρό φρένο.

Η χρονική συνύπαρξη δήλωσης και πτώσης μιας μετοχής δεν αποδεικνύει αιτιότητα. Για να αποδοθούν οι απώλειες στον Τσίπρα χρειάζεται εξέταση διεθνών τιμών ενέργειας, αγοράς, κλαδικών κινήσεων και συναλλακτικής συμπεριφοράς.

Άρα αυτό το σημείο το χαρακτηρίζω: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΛΑΙΣΙΩΣΗ, όχι αποδεδειγμένο γεγονός.

Και η σκοπιμότητα είναι εμφανής, να δοκιμαστεί από νωρίς το αφήγημα «Τσίπρας = κίνδυνος για αγορές και επενδύσεις».

Αυτό είναι πολιτικά πολύ σημαντικό.

4. Σαμαράς

Η στήλη χρησιμοποιεί δημοσκοπικά δεδομένα για να υποστηρίξει ότι η επιρροή Σαμαρά μεταξύ των σημερινών ψηφοφόρων της ΝΔ είναι εξαιρετικά περιορισμένη και καταλήγει ότι ενδεχόμενο κόμμα του θα αντλούσε κυρίως από ψηφοφόρους που έχουν ήδη εγκαταλείψει τη ΝΔ.

Εδώ υπάρχει ένα σαφές πολιτικό μήνυμα προς το Μαξίμου: Μην υπερτιμάτε τον Σαμαρά ως εσωτερική απειλή.

Αλλά υπάρχει και μήνυμα προς τους βουλευτές της ΝΔ: η εκλογική βάση παραμένει με τον Μητσοτάκη, άρα μην ποντάρετε σε αλλαγή κέντρου βάρους.

5. Καραμανλής

Εδώ γίνεται κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον.

Η στήλη διαχωρίζει πλήρως Καραμανλή και Σαμαρά. Παρουσιάζει τον Καραμανλή ως πρόσωπο με πραγματική δυνατότητα επικοινωνίας με ευρύτερα ακροατήρια και επιδοκιμάζει εμμέσως τον Μητσοτάκη επειδή δεν τον ταυτίζει με τον Σαμαρά.

Αυτό δεν είναι αθώα δημοσκοπική παρατήρηση.

Είναι μήνυμα προς την καραμανλική πτέρυγα:

Δεν χρειάζεται να ακολουθήσετε τον Σαμαρά για να διατηρήσετε τη διακριτή ταυτότητά σας μέσα στην παράταξη.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο εσωκομματικό σήμα ολόκληρης της στήλης.

3. Κοινά μοτίβα

Τέσσερα θέματα επανέρχονται.

• Πρώτον, Μητσοτάκης και επόμενη κάλπη. Ο Βηματοδότης βλέπει εκλογική στόχευση στις ΗΠΑ, η Big Mouth συζητά προεκλογικό ανασχηματισμό, το Dark Room παρουσιάζει την οικοδόμηση διεθνούς οικονομικού αφηγήματος. Δεν είναι το ίδιο μήνυμα, αλλά οδηγεί στο ίδιο συμπέρασμα, ο Μητσοτάκης έχει ήδη αρχίσει να χτίζει την επόμενη πολιτική του πρόταση.
• Δεύτερον, Τσίπρας και οικονομία. Δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως πιθανότητα επιστροφής. Αντιμετωπίζεται ως ενεργός παίκτης του οποίου οι οικονομικές θέσεις πρέπει να ελεγχθούν και να αποδομηθούν.
• Τρίτον, τα διυλιστήρια. Εδώ τέμνονται κοινωνική πολιτική, μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα και αντιπολιτευτική στρατηγική.
• Τέταρτον, η ΝΔ μετά τον Σαμαρά. Η Big Mouth επιχειρεί σαφώς να κατασκευάσει διάκριση: Μητσοτάκης κυρίαρχος, Σαμαράς περιφερειακός, Καραμανλής ξεχωριστό ιστορικό και πολιτικό μέγεθος.

4. Πιθανές πηγές και κέντρα εκπομπής

Δεν βλέπω στοιχεία που να επιτρέπουν να πούμε ότι υπάρχει ένα κοινό κέντρο που τροφοδοτεί και τις τρεις στήλες.

Βλέπω διαφορετικά δίκτυα.

• Dark Room: ισχυρή πρόσβαση σε επιχειρηματικές, χρηματοπιστωτικές και κυβερνητικές πηγές. Η πληροφορία για Τσίπρα και διυλιστήρια, εάν είναι ακριβής, πιθανότερα προέρχεται από το επιχειρηματικό περιβάλλον.
• Big Mouth: εμφανής πρόσβαση σε κυβερνητικό παρασκήνιο, επιχειρηματικούς κύκλους και εσωκομματικά δίκτυα της ΝΔ.
• Βηματοδότης: περισσότερο πολιτικοδημοσιογραφικό παρατηρητήριο με θεσμική απόσταση, λιγότερο προσανατολισμένο στην προστασία ενός συγκεκριμένου κυβερνητικού αφηγήματος.

5. Η κρυφή ατζέντα

Το πραγματικό θέμα δεν είναι ο ανασχηματισμός, ούτε το ταξίδι στη Νέα Υόρκη, ούτε καν τα διυλιστήρια ξεχωριστά.

Είναι: Ποιος θα ορίσει το οικονομικό αφήγημα της επόμενης εκλογικής μάχης;

Ο Μητσοτάκης επιχειρεί να κρατήσει μαζί τρία ακροατήρια που μπορούν εύκολα να συγκρουστούν μεταξύ τους: καταναλωτές που ζητούν φθηνότερα καύσιμα, επιχειρήσεις που δεν θέλουν έκτακτες επιβαρύνσεις, αγορές που θέλουν δημοσιονομική και επενδυτική προβλεψιμότητα.

Ο Τσίπρας επιχειρεί να μπει ανάμεσα σε αυτά, υιοθετώντας ισχυρότερη αναδιανεμητική γραμμή χωρίς να εμφανιστεί ως εχθρικός προς την επιχειρηματικότητα.

Εκεί βρίσκεται το πραγματικό παιχνίδι.

6. Η γραμμή που δημιουργείται

Αν συμπυκνώσω τις τρεις στήλες σε μία πρόταση, η γραμμή είναι:

Ο Μητσοτάκης παραμένει ο κυρίαρχος παίκτης του συστήματος, αλλά η οικονομική κρίση δημιουργεί το πρώτο σοβαρό πεδίο πάνω στο οποίο ο Τσίπρας μπορεί να επιχειρήσει επιστροφή, ενώ ο Σαμαράς πρέπει να περιοριστεί ώστε να μη δημιουργηθεί εσωτερική αμφισβήτηση στη ΝΔ.

Αυτό είναι γραμμή σταθεροποίησης Μητσοτάκη και ταυτόχρονα πρώιμης αποδόμησης Τσίπρα.

Δεν συμμετέχει εξίσου ο Βηματοδότης σε αυτή. Το Βήμα διατηρεί μεγαλύτερη κριτική απόσταση από τον πρωθυπουργό. Γι’ αυτό δεν θα μιλούσα για οργανωμένο μιντιακό μέτωπο.

7. Ποιον θέλουν να επηρεάσουν

Στόχος	Μήνυμα	Επιδιωκόμενο αποτέλεσμα
Μαξίμου	Η ενέργεια μπορεί να γίνει πολιτική παγίδα	Γρήγορη αλλά προσεκτική παρέμβαση
Υπουργοί	Ο ανασχηματισμός μπορεί να μην έχει πεθάνει	Πειθαρχία και κινητοποίηση
Μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι	Θα χρειαστεί να «βάλουν πλάτη»	Συνεννόηση πριν από μέτρα
Τσίπρας	Οι οικονομικές προτάσεις του θα ελεγχθούν με όρους αγοράς	Περιορισμός οικονομικού ριζοσπαστισμού
Σαμαρικοί	Η επιρροή σας μέσα στη σημερινή ΝΔ είναι μικρή	Αποθάρρυνση αποσκιρτήσεων
Καραμανλικοί	Δεν χρειάζεται να ταυτιστείτε με Σαμαρά	Παραμονή εντός της γαλάζιας ισορροπίας
Κεντρώοι ψηφοφόροι	Μητσοτάκης σημαίνει προβλεψιμότητα, Τσίπρας μεγαλύτερο οικονομικό ρίσκο	Διατήρηση κεντρώας υπεροχής ΝΔ
Ομογένεια	Η επιστολική ψήφος σας βάζει ενεργότερα στο παιχνίδι	Εκλογική κινητοποίηση

8. Πολιτική εκτίμηση

Εδώ θεωρώ ότι υπάρχει ένα πρώιμο σήμα που αξίζει σοβαρή παρακολούθηση.

• Η επόμενη γραμμή αντιπαράθεσης Μητσοτάκη–Τσίπρα μπορεί να μην είναι πρωτίστως ιδεολογική. Μπορεί να γίνει σύγκρουση περί οικονομικής ασφάλειας.
• Η ΝΔ έχει κάθε κίνητρο να παρουσιάσει τον Τσίπρα όχι απλώς ως τον πρωθυπουργό του 2015, αυτό έχει χρησιμοποιηθεί εξαντλητικά, αλλά ως πολιτικό που μπορεί να επαναφέρει αβεβαιότητα στις αγορές και στις επενδύσεις.
• Η σημερινή Big Mouth ήδη δοκιμάζει ακριβώς αυτό το επιχείρημα μέσω της πτώσης των ενεργειακών μετοχών.
• Το Dark Room το συμπληρώνει πιο κομψά, παρουσιάζοντας τον Τσίπρα να σκληραίνει δημόσια απέναντι στα διυλιστήρια αλλά να εξηγεί ιδιωτικά ότι υπάρχουν και άλλες επιλογές.
• Δεν γνωρίζουμε αν η δεύτερη πληροφορία είναι ακριβής. Το αφήγημα όμως που παράγεται είναι σαφές.
• Και απέναντι σε αυτό, ο Μητσοτάκης παρουσιάζεται να συνομιλεί με Wall Street, τράπεζες και επενδυτές.

Η αντίθεση είναι σχεδόν έτοιμη:

• Μητσοτάκης = αγορές, επενδύσεις, σταθερότητα.
• Τσίπρας = φορολογία, παρέμβαση, πιθανή αβεβαιότητα.

Αυτό μπορεί να γίνει πολύ ισχυρό προεκλογικό σχήμα, εφόσον βέβαια η ακρίβεια δεν το ανατρέψει. Γιατί ο ψηφοφόρος μπορεί να εκτιμά την επενδυτική βαθμίδα, αλλά ψηφίζει και με τον λογαριασμό του πρατηρίου στο χέρι.

9. Το δια ταύτα

Κρατώ τέσσερα πράγματα.

• Πρώτον, ο Τσίπρας έχει πλέον περάσει το κατώφλι από «ενδεχόμενη επιστροφή» σε πολιτικό παίκτη του οποίου κάθε οικονομική πρόταση θα περνά από μικροσκόπιο. Αυτό είναι ένδειξη ότι το σύστημα τον αντιμετωπίζει σοβαρότερα.
• Δεύτερον, τα καύσιμα είναι το πρώτο πεδίο όπου συναντώνται ταυτόχρονα κοινωνική δυσαρέσκεια, κρατική παρέμβαση, μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα και εκλογικός ανταγωνισμός. Εκεί θα κοιτούσα περισσότερο από οπουδήποτε αλλού τις επόμενες ημέρες.
• Τρίτον, επιχειρείται σαφής αποσύνδεση Καραμανλή–Σαμαρά. Αν αυτή η γραμμή εμφανιστεί και σε άλλες φιλοκυβερνητικές ή κεντροδεξιές στήλες, τότε θα έχουμε σοβαρότερη ένδειξη ότι εξελίσσεται επιχείρηση πολιτικής απομόνωσης Σαμαρά χωρίς ρήξη με τον καραμανλικό χώρο.
• Τέταρτον, το σενάριο ανασχηματισμού δεν το θεωρώ ακόμη πληροφορία υψηλής αξιοπιστίας. Το θεωρώ όμως εξαιρετικά χρήσιμο ως μήνυμα. Κάποιος θέλει να γνωρίζουν οι υπουργοί ότι η πόρτα δεν έχει κλείσει εντελώς.

Τι θα παρακολουθούσα αμέσως

• Τυχόν συνάντηση Μητσοτάκη με τις διοικήσεις των διυλιστηρίων μετά την επιστροφή από τις ΗΠΑ, τη μορφή των μέτρων για τα καύσιμα, αν ο Τσίπρας θα επιμείνει στη φορολόγηση υπερκερδών ή θα μετατοπίσει τη ρητορική του, αν θα επανεμφανιστεί σε δεύτερο μέσο το σενάριο ανασχηματισμού και, κυρίως, αν θα δούμε και άλλες παρεμβάσεις που διαχωρίζουν συστηματικά Καραμανλή από Σαμαρά.
• Αν εμφανιστούν μαζί τα δύο τελευταία, τότε δεν θα μιλάμε πια απλώς για παραπολιτικά. Θα έχουμε μπροστά μας προετοιμασία εσωτερικής αναδιάταξης της ΝΔ πριν από την τελική εκλογική ευθεία.

Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, το σημαντικότερο μήνυμα πίσω από τις τρεις στήλες.