|
Το σταθερό επιτόκιο 3% και τα πρόστιμα των 5 εκατ. ευρώ στους διαχειριστές δανείων δεν αποτελούν απλώς οικονομικές παρεμβάσεις. Αποκαλύπτουν μια ενδιαφέρουσα μετατόπιση της κυβερνητικής στρατηγικής, με αποδέκτη μια κοινωνική ομάδα που δεν ζητά επιδόματα, αλλά μια δεύτερη ευκαιρία. Η κυβέρνηση με το μέτρο αυτό δεν επιχειρεί απλώς να προστατεύσει δανειολήπτες. Ενδέχεται να επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη σχέση της με τη μεσαία τάξη, μετατρέποντας τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους σε πολιτικό πλεονέκτημα.
Για χρόνια η μεσαία τάξη αντιμετωπιζόταν από την οικονομική πολιτική ως μια κατηγορία με αξιοσημείωτη αντοχή. Αρκετά εύπορη ώστε να μη δικαιούται προστασία, αρκετά πιεσμένη ώστε να χρειάζεται διαρκώς περισσότερα χρήματα για να διατηρήσει το βιοτικό της επίπεδο. Και, κυρίως, αρκετά συνεπής ώστε να πληρώνει τον λογαριασμό.
Τώρα η κυβέρνηση φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι αυτή η κοινωνική ομάδα έχει και πολιτική μνήμη.
Οι δύο τροπολογίες για το ιδιωτικό χρέος έχουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον από εκείνο που υποδηλώνουν οι τίτλοι τους. Το σταθερό επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό μηχανισμό για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες και ο δεκαπλασιασμός του ανώτατου προστίμου στους διαχειριστές δανείων, από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ, αποτελούν ουσιαστικές παρεμβάσεις. Δεν συνιστούν όμως μόνο οικονομική πολιτική. Αποκαλύπτουν και μια πιθανή αλλαγή πολιτικού υπολογισμού.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταφέρει την αντιπαράθεση από το γνωστό πεδίο των επιδομάτων στο πολύ δυσκολότερο πεδίο της οικονομικής ασφάλειας.
Ένας δανειολήπτης που χρωστά 100.000 ευρώ και γνωρίζει ότι η μηνιαία δόση του δεν θα αυξηθεί μετά την τριετία έχει έναν πραγματικό λόγο να αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια. Σύμφωνα με τα παραδείγματα του υπουργείου, η εξοικονόμηση σε εικοσαετή ρύθμιση μπορεί να φθάσει τα 28.600 ευρώ.
Πρόκειται για χρήματα που δεν καταλήγουν στην εξυπηρέτηση του χρέους και μπορούν να παραμείνουν στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Υπάρχει, βεβαίως, μια μικρή αντίφαση. Η κυβέρνηση που υπερασπίζεται τη λειτουργία της αγοράς αναγκάζεται να διορθώσει νομοθετικά τους όρους με τους οποίους λειτουργεί μια συγκεκριμένη αγορά. Όχι επειδή εγκατέλειψε τον οικονομικό φιλελευθερισμό, αλλά επειδή αναγνωρίζει ότι η ελευθερία των συναλλαγών δεν έχει ιδιαίτερη αξία όταν ο ένας συμβαλλόμενος διαθέτει σχεδόν όλη τη διαπραγματευτική ισχύ.
Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό πολιτικό διακύβευμα.
Η Νέα Δημοκρατία οικοδόμησε σημαντικό μέρος της εκλογικής της υπεροχής πάνω στην υπόσχεση οικονομικής κανονικότητας. Όμως η κανονικότητα των μακροοικονομικών δεικτών δεν ταυτίζεται υποχρεωτικά με εκείνη του νοικοκυριού που αγωνιά για την επόμενη δόση.
Αν η κυβέρνηση επιδιώκει να επανασυνδεθεί με αυτό το ακροατήριο, δεν αρκεί να εμφανιστεί ως προστάτης των δανειοληπτών. Πρέπει να αποδείξει ότι οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται και ότι οι εποπτικές αρχές μπορούν πράγματι να επιβάλουν κυρώσεις.
Διαφορετικά, τα πέντε εκατομμύρια ευρώ θα αποτελούν απλώς ένα εντυπωσιακό ποσό σε ένα δελτίο Τύπου του Κυριάκου Πιερρακάκη.
Το παράδοξο είναι ότι η μεγαλύτερη πολιτική αξία της παρέμβασης ίσως δεν βρίσκεται σε όσους θα ωφεληθούν άμεσα. Βρίσκεται στο μήνυμα προς όσους εξακολουθούν να πληρώνουν κανονικά και φοβούνται ότι μια οικονομική ανατροπή μπορεί να τους οδηγήσει στην ίδια θέση.
Η μεσαία τάξη δεν απαιτεί από το κράτος να εγγυηθεί ότι κανείς δεν θα αποτύχει οικονομικά. Απαιτεί να μη μετατρέπεται μια αποτυχία σε ισόβια καταδίκη.
Αν αυτό είναι το νέο κυβερνητικό σκεπτικό, έχει πολιτική λογική. Αν πρόκειται απλώς για μια ακόμη επικοινωνιακή άσκηση, θα αποδειχθεί σύντομα.
Διότι οι δανειολήπτες μπορεί να ξεχάσουν μια κυβερνητική ανακοίνωση. Τη δόση της πρώτης κάθε μήνα, δύσκολα.
Strategic Use Case
Θέλετε να δούμε έτσι και το δικό σας θέμα;
Η ίδια λογική ανάλυσης μπορεί να προσαρμοστεί σε οργανισμούς, επιχειρήσεις, θεσμικά projects, πολιτικά πρόσωπα και ομάδες επικοινωνίας που χρειάζονται καθαρό αφήγημα, καλύτερη κατανόηση των συσχετισμών και πιο σωστή δημόσια τοποθέτηση.
