|
Στην Τουρκία φαίνεται πως οι λέξεις αποκτούν διαφορετικό νόημα όταν περνούν τα σύνορα. Ο Γεραπετρίτης μίλησε για επιχειρησιακή αντιμετώπιση ενδεχόμενης παρεμπόδισης του καλωδίου και τουρκικό δημοσίευμα ανακάλυψε απειλή πολέμου. Το ενδιαφέρον, όμως, δεν βρίσκεται στην υπερβολή των τίτλων, αλλά στην επιμονή της Άγκυρας να εμφανίζει τις διεκδικήσεις της ως δικαιώματα.
Το τουρκικό TRHaber εμφανίστηκε με τίτλο «Αν παρέμβει η Τουρκία, θα πολεμήσουμε», αποδίδοντας στον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών μια διατύπωση την οποία ο ίδιος δεν χρησιμοποίησε. Στο κείμενο αναφέρεται ότι η Ελλάδα επιχειρεί να ποντίσει το καλώδιο προς την Κύπρο «χωρίς την άδεια της Άγκυρας» και ότι ο Γεραπετρίτης δήλωσε πως, εάν το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό παρέμβει στο γαλλικό ερευνητικό πλοίο, η Αθήνα θα δώσει «επιχειρησιακή απάντηση».
Η διαφορά δεν είναι λεπτομέρεια. Στην ελληνική Βουλή, ο Γεραπετρίτης είπε ότι πιθανή παρεμπόδιση της πόντισης του καλωδίου θα αντιμετωπιστεί επιχειρησιακά, επιμένοντας παράλληλα στην εκτίμηση ότι η Τουρκία δεν θα επιλέξει να αντιδράσει απέναντι σε ένα έργο με γαλλική συμμετοχή και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει εντοπιστεί νέα επίσημη ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών ή του υπουργείου Άμυνας ως απάντηση στις σημερινές δηλώσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Άγκυρα δεν έχει θέση. Το αντίθετο. Η θέση της έχει ήδη καταγραφεί με ιδιαίτερη σαφήνεια.
Την 1η Οκτωβρίου το τουρκικό υπουργείο Άμυνας είχε δηλώσει ότι οποιαδήποτε πόντιση καλωδίου ή αγωγού και οποιαδήποτε επιστημονική έρευνα σε περιοχές τις οποίες η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα πρέπει να «συντονίζεται εκ των προτέρων» με την Άγκυρα. Προχώρησε μάλιστα ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι «δεν θα επιτραπεί καμία μη εξουσιοδοτημένη δραστηριότητα» στις συγκεκριμένες περιοχές.
Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της διαφοράς Αθήνας-Άγκυρας.
Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η άδεια για τις έρευνες δίνεται αποκλειστικά από την Ελλάδα και ότι οποιαδήποτε ενημέρωση γειτονικών κρατών αποτελεί διαδικασία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και όχι αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας. Η Άγκυρα, αντίθετα, επιχειρεί να συνδέσει την προηγούμενη ενημέρωση ή τον «συντονισμό» με τις δικές της διεκδικήσεις περί υφαλοκρηπίδας.
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική απόχρωση. Στις 21 Οκτωβρίου ο Χακάν Φιντάν είχε εμφανιστεί αισθητά πιο ευέλικτος. Είχε δηλώσει ότι η Τουρκία δεν αντιτίθεται στο έργο, ζητεί όμως γραπτή ενημέρωση για τις θαλάσσιες έρευνες, με αναφορά στις δραστηριότητες και στις συντεταγμένες. «Αυτό είναι όλο που ζητάμε», είχε πει.
Ακριβώς αυτή η διαφορά ανάμεσα στη γλώσσα του Φιντάν και στη σκληρότερη διατύπωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας δημιουργεί το πεδίο της σημερινής διπλωματικής σύγκρουσης. Η Τουρκία μπορεί να παρουσιάζει μια απλή ελληνική ενημέρωση ως επιβεβαίωση ότι η Αθήνα αναγνωρίζει πως πρέπει να συνεννοείται μαζί της. Η Ελλάδα μπορεί να κάνει την ίδια ενημέρωση υποστηρίζοντας ότι πρόκειται αποκλειστικά για προβλεπόμενη διαδικασία ασφάλειας και όχι για αίτηση άδειας.
Ο Γεραπετρίτης είχε ουσιαστικά περιγράψει αυτή τη φόρμουλα ήδη από τις 21 Οκτωβρίου: η Ελλάδα είναι, όπως είπε, η μόνη χώρα από την οποία απαιτείται άδεια για το έργο, αλλά μπορεί να υπάρξει ενημέρωση για τις έρευνες και την πόντιση, με ρητή διευκρίνιση ότι αυτή δεν συνιστά διαδικασία αδειοδότησης.
Γι’ αυτό και το πραγματικό τεστ δεν είναι η σημερινή λεκτική αντιπαράθεση αλλά η στιγμή που το ερευνητικό πλοίο θα βρεθεί στο πεδίο.
Υπάρχει και ένα δεύτερο στοιχείο που αξίζει προσοχής. Ενώ η τουρκική δημοσιογραφική αφήγηση αρχίζει να χρησιμοποιεί πολεμική φρασεολογία, οι επίσημοι στρατιωτικοί δίαυλοι παραμένουν ανοικτοί. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας έχει ανακοινώσει ότι στις 3-5 Νοεμβρίου ελληνική στρατιωτική αντιπροσωπεία πραγματοποιεί επίσκεψη στην Τουρκία στο πλαίσιο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο για να διαβαστεί ψύχραιμα η κατάσταση. Δεν έχουμε ακόμη τουρκική κρατική κλιμάκωση ως απάντηση στον Γεραπετρίτη. Έχουμε όμως προετοιμασμένο το θεσμικό υπόβαθρο μιας αντιπαράθεσης και ήδη μια πρώτη επικοινωνιακή προσπάθεια στην Τουρκία να παρουσιαστεί η ελληνική θέση ως στρατιωτική απειλή.
Το επικίνδυνο σημείο θα έρθει όταν εκδοθεί η ελληνική NAVTEX και ξεκινήσουν οι πραγματικές έρευνες. Τότε θα φανεί αν η φόρμουλα «ενημέρωση χωρίς άδεια» μπορεί να επιτρέψει και στις δύο πλευρές να διατηρήσουν τις θέσεις τους χωρίς επεισόδιο ή αν η Άγκυρα θα επιλέξει να επιβάλει στο πεδίο την έννοια του «συντονισμού» που έχει ήδη καταγράψει επισήμως.
Strategic Use Case
Θέλετε να δούμε έτσι και το δικό σας θέμα;
Η ίδια λογική ανάλυσης μπορεί να προσαρμοστεί σε οργανισμούς, επιχειρήσεις, θεσμικά projects, πολιτικά πρόσωπα και ομάδες επικοινωνίας που χρειάζονται καθαρό αφήγημα, καλύτερη κατανόηση των συσχετισμών και πιο σωστή δημόσια τοποθέτηση.
