|
Η τηλεοπτική δημοσιογραφία στην Ελλάδα λειτουργεί συχνά σαν μηχανή παραγωγής θορύβου: ερωτήσεις-παγίδες, στημένες για να βγάλουν ένα εύπεπτο «ναι» ή «όχι», μια εύκολη ατάκα για τα πρωινάδικα και τα σάιτ. Clickbait το ονομάζουν οι άνθρωποι της πιάτσας και στην 56λεπτη συνομιλία του με τον Γιώργο Κουβαρά στην ΕΡΤ, ο Ευάγγελος Βενιζέλος αρνήθηκε πεισματικά να ταΐσει αυτό το τέρας. Όσοι έψαχναν τίτλους για «φλερτ» με το Μαξίμου ή για επιστροφή στην ενεργό δράση έμειναν με άδεια χέρια. Όσοι όμως ξέρουν να διαβάζουν πίσω από τις τεχνικές λεπτομέρειες, είδαν μια χειρουργική αποδόμηση ολόκληρου του πολιτικού συστήματος.
Ας ξεκινήσουμε από το περίφημο ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Ο δημοσιογράφος πίεζε επίμονα για μια δυαδική απάντηση: «Μπορούμε να το ποντίσουμε χωρίς τουρκική συναίνεση, ναι ή όχι;». Ο Βενιζέλος δεν τσίμπησε. Αντί για πατριωτικές κορώνες, παρέδωσε ένα μάθημα πραγματισμού που ελάχιστοι τόλμησαν να αποκωδικοποιήσουν. Εξηγώντας τη διαφορά ανάμεσα στη NAVTEX (ζήτημα ασφάλειας ναυσιπλοΐας) και την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, έστειλε ένα σαφές μήνυμα στην κυβέρνηση: η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται με «εθνικές συλλογικές ψευδαισθήσεις», ούτε λύνεις το ελληνοτουρκικό «διά τρίτου», αναθέτοντας στη Γαλλία, επειδή έχει εμπορικά συμφέροντα με τον εργολάβο, να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά. Αυτό που δεν είπε ρητά, αλλά φώναζε σε κάθε του φράση, είναι ότι η χώρα κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια επικοινωνιακή υπερεπένδυση πάνω σε ένα τεχνικό έργο, τη στιγμή που αποφεύγει το πραγματικό κόστος της οριοθέτησης. Επικαλούμενος το «σύνδρομο Ζυρίχης-Λονδίνου», απογύμωνσε ένα πολιτικό προσωπικό που τρέμει μήπως κατηγορηθεί για μειοδοσία, με αποτέλεσμα να ακινητοποιείται.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική ήταν η στάση του όταν η συζήτηση πήγε στην οικονομία. Εκεί που η κυβερνητική αφήγηση θριαμβολογεί για τη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ και τα υπερπλεονάσματα, ο Βενιζέλος έβαλε το νυστέρι: «αυτόματος πιλότος πληθωρισμού». Με απλά λόγια, ο πληθωρισμός φουσκώνει ονομαστικά το ΑΕΠ και τα φορολογικά έσοδα, επιτρέποντας μοίρασμα επιδομάτων στη ΔΕΘ, ενώ την ίδια ώρα το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα εξαϋλώνεται. Εδώ κρύβεται και η πιο αιχμηρή υπονόηση της βραδιάς. Συγκρίνοντας τα 72 δισεκατομμύρια που αφαιρέθηκαν επώδυνα από την οικονομία στα μνημόνια με τα 65 δισεκατομμύρια που μοιράστηκαν σε επιδόματα και παροχές από το 2019 και μετά (μαζί με τους ευρωπαϊκούς πόρους), ο Βενιζέλος δεν είπε ότι «τα λεφτά φαγώθηκαν». Είπε κάτι χειρότερο: ότι η ευκαιρία της μεταμνημονιακής εκτίναξης σπαταλήθηκε χωρίς παραγωγικό αποτύπωμα, επειδή η χώρα βάλτωσε σε μια διαρκή θεσμική κρίση: υποκλοπές, Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, δικαιοσύνη.
Όσο για τα σενάρια μετεκλογικών συνεργασιών και την προσωπική του στάση; Η άρνησή του να δεσμευτεί σε κομματικές συνταγές δεν ήταν υπεκφυγή, αλλά ρεαλισμός. Όταν λέει ότι η κυβέρνηση έχει κοινοβουλευτική κυριαρχία αλλά όχι «πολιτική ηγεμονία», ουσιαστικά περιγράφει ένα σύστημα σε αδιέξοδο: μια κυβέρνηση που δεν πείθει για το θεσμικό της ήθος και μια αντιπολίτευση περιχαρακωμένη στην τοξικότητα.
Κλείνοντας με το αφοπλιστικό «τι έκανες στον πόλεμο;», ο Βενιζέλος αρνήθηκε τον ρόλο του συνταξιούχου σχολιαστή που μοιράζει ατάκες. Αυτό που πραγματικά υπονόησε είναι πως, όταν τελειώσει ο προεκλογικός θόρυβος και έρθει η ώρα των δύσκολων αποφάσεων σε οικονομία και εθνικά θέματα, η χώρα θα αναγκαστεί να αναζητήσει ξανά σοβαρότητα. Και τότε, οι τίτλοι των δελτίων ειδήσεων δεν θα αρκούν.
Strategic Use Case
Θέλετε να δούμε έτσι και το δικό σας θέμα;
Η ίδια λογική ανάλυσης μπορεί να προσαρμοστεί σε οργανισμούς, επιχειρήσεις, θεσμικά projects, πολιτικά πρόσωπα και ομάδες επικοινωνίας που χρειάζονται καθαρό αφήγημα, καλύτερη κατανόηση των συσχετισμών και πιο σωστή δημόσια τοποθέτηση.
