Γιατί η κοινή άσκηση Ελλάδας-Ισραήλ «βραχυκυκλώνει» την Άγκυρα – Άποψη 07/07

Στην εξωτερική πολιτική υπάρχουν στιγμές που δεν χρειάζονται ανακοινώσεις, διπλωματικές ντρίμπλες ή διαρροές από «κύκλους». Τα μηνύματα πετάνε στον αέρα. Όταν ελληνικά F-16 ανεφοδιάζονται πάνω από την Κρήτη και το Αιγαίο από ισραηλινό tanker, λίγες ώρες πριν ανοίξει η σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, το μήνυμα δεν είναι απλώς καθαρό. Είναι ωμό.

Αθήνα και Τελ Αβίβ λένε κάτι πολύ απλό στην Άγκυρα: μπορούμε να επιχειρούμε μαζί, μακριά, σε βάθος και με απόλυτη σοβαρότητα. Αυτό δεν είναι μια φωτογραφία δημοσίων σχέσεων ούτε άλλη μια άσκηση ρουτίνας. Ο εναέριος ανεφοδιασμός αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού. Σημαίνει διάρκεια, εμβέλεια, αντοχή. Σημαίνει ότι η αποτροπή βγαίνει από τον χάρτη και γίνεται πράξη.

Η Τουρκία θέλει να δείξει στη σύνοδο ότι είναι ο αναντικατάστατος παίκτης της Δύσης. Ο Ερντογάν κάνει αυτό που ξέρει καλά: λίγο ΝΑΤΟ, λίγο Ρωσία, λίγο παζάρι για τα F-35 και στη βιτρίνα η τουρκική αμυντική βιομηχανία. Θέλει να μπει στη διαπραγμάτευση ως ο χρήσιμος που κανείς δεν πρέπει να πιέζει.

Μόνο που αυτή τη φορά η Ελλάδα δεν πάει στην Άγκυρα για να παραπονεθεί για την τουρκική προκλητικότητα. Πάει έχοντας χτίσει συμμαχίες με βάθος, συνδέοντας την Κρήτη, την Κύπρο, το Ισραήλ και το Αιγαίο σε ένα ενιαίο μέτωπο. Κι αυτό αλλάζει όλη την κουβέντα.

Η κοινή άσκηση με το Ισραήλ «κουμπώνει» ιδανικά πάνω στην κόντρα Ερντογάν-Νετανιάχου και στο παρασκήνιο για τα F-35. Το Ισραήλ δεν θέλει μια Τουρκία με αεροπορική υπεροχή στην περιοχή. Η Ελλάδα δεν θέλει μια Τουρκία με stealth μαχητικά όσο συνεχίζει τις απειλές. Τα συμφέροντα των δύο πλευρών μπορεί να μην ταυτίζονται σε όλα, αλλά εδώ συναντιούνται απόλυτα.

Κακά τα ψέματα. Η εικόνα του ισραηλινού tanker να γεμίζει τα ελληνικά F-16 είναι καθαρή πολιτική. Δείχνει ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνη, ότι η Κρήτη είναι στρατηγικό οχυρό και ότι το Αιγαίο δεν είναι ο χώρος για τις φαντασιώσεις της Άγκυρας. Δείχνει, κυρίως, ότι η Αθήνα έμαθε να μιλάει τη γλώσσα που καταλαβαίνουν απέναντι: τη γλώσσα της ισχύος, χωρίς υστερίες.

Αυτή είναι η ουσία. Δεν χρειαζόμαστε μεγάλες κουβέντες για εσωτερική κατανάλωση και τηλεοπτικά πάνελ. Χρειαζόμαστε ψυχρή αποτροπή και αξιοπιστία. Να μετατρέπεις τη γεωγραφία σου σε πλεονέκτημα.

Στη σύνοδο, η Τουρκία θα ζητήσει ανταλλάγματα κι έναν αναβαθμισμένο ρόλο. Η Ελλάδα, όμως, κατεβαίνει ως δύναμη σταθερότητας που έχει και επιχειρήματα και αποδείξεις. Η διαφορά είναι τεράστια.

Η άσκηση στην Κρήτη δεν ήταν μια λεπτομέρεια. Ήταν μια αθόρυβη προειδοποίηση. Στην Ανατολική Μεσόγειο, όποιος μπορεί να μένει στον αέρα περισσότερο, δεν εκβιάζεται εύκολα. Χωρίς φωνές, χωρίς πανικό. Μόνο ψυχρή, οργανωμένη πράξη, αυτή η γλώσσα ακούγεται πάντα πιο δυνατά.