|
Η εικόνα που προκύπτει από την φωτογραφία του Αλέξη Τσίπρα στις διαδηλώσεις στο Παρίσι είναι πιο ενδιαφέρουσα από μια απλή αντιπαράθεση «Τσίπρας εναντίον κυβέρνησης». Ο Τσίπρας επιχειρεί να ξαναφέρει στο πολιτικό προσκήνιο το λεξιλόγιο και το συναίσθημα της περιόδου 2010–2015, μόνο που αυτή τη φορά το κάνει από μια χώρα που θυμίζει ορισμένες πλευρές της παλιάς ελληνικής κρίσης, ενώ η Ελλάδα έχει μετακινηθεί στην αντίθετη κατεύθυνση.
Η Γαλλία βρίσκεται πράγματι σε σοβαρή πολιτικοοικονομική δοκιμασία. Η ανάπτυξη κινείται περίπου στο 0,6%-0,8%, το δημοσιονομικό έλλειμμα γύρω στο 5,1%-5,2% του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος προβλέπεται να φθάσει περίπου στο 118,5% φέτος και να συνεχίσει ανοδικά. Το ΔΝΤ μιλά για πολιτικό κατακερματισμό που δυσκολεύει τη δημοσιονομική προσαρμογή, ενώ η Fitch υποβάθμισε την προοπτική της χώρας σε αρνητική.
Ταυτόχρονα η κοινωνική πίεση έχει περάσει στον δρόμο. Οι κινητοποιήσεις που άρχισαν από την εκπαίδευση διευρύνθηκαν σε κόστος ζωής, μισθούς και δημόσιες υπηρεσίες. Σήμερα, 5 Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκε νέα πανεθνική απεργία και μεγάλες διαδηλώσεις. Οι περισσότερες πορείες ήταν ειρηνικές, αλλά έχουν προηγηθεί σοβαρά επεισόδια και λεηλασίες, με την κυβέρνηση να κινητοποιεί δεκάδες χιλιάδες αστυνομικούς. Reuters
Εδώ όμως χρειάζεται ακρίβεια. Η Γαλλία δεν είναι ακόμη η Ελλάδα του 2015. Η Ελλάδα τότε είχε χάσει ουσιαστικά την πρόσβαση στις αγορές, είχε τεράστια εκροή καταθέσεων, ανεργία περίπου 25%, κλειστές τράπεζες, περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων και βρισκόταν ένα βήμα από την έξοδο από το ευρώ. Το καλοκαίρι του 2015 χρειάστηκε τρίτο πρόγραμμα έως 86 δισ. ευρώ. European Central Bank
Η Γαλλία αντιμετωπίζει κρίση δημοσιονομικής αξιοπιστίας και πολιτικής κυβερνησιμότητας, όχι ακόμη κρίση χρηματοδότησης κράτους.
Η μεγάλη αντιστροφή: η σημερινή Ελλάδα
Εδώ βρίσκεται το πολιτικά ισχυρότερο στοιχείο.
Δέκα χρόνια μετά, η Ελλάδα έχει επενδυτική βαθμίδα από όλους τους μεγάλους οίκους, τα τραπεζικά συστημικά προβλήματα έχουν περιοριστεί θεαματικά και το δημόσιο χρέος ακολουθεί καθοδική πορεία. Το ΔΝΤ εκτιμά ανάπτυξη 1,8% για το 2026 και χρέος περίπου 136,6% του ΑΕΠ, ενώ επισημαίνει ότι περίπου το 70% του χρέους βρίσκεται σε επίσημους πιστωτές, με μεγάλη μέση διάρκεια και ισχυρό ταμειακό απόθεμα. elibrary.imf.org
Άρα σε σύγκριση με το 2015 αλλά και με τη σημερινή Γαλλία, η Ελλάδα παρουσιάζει αξιοσημείωτη χρηματοπιστωτική και πολιτική σταθερότητα.
Ο πληθωρισμός ωστόσο στην Ελλάδα έφθασε τον Οκτώβριο στο 5,6%, έναντι 4% στην Ευρωζώνη, άρα το πρόβλημα είναι διεθνές αλλά η ελληνική ένταση είναι μεγαλύτερη. Επιπλέον, το 26,4% των Ελλήνων επιβαρύνεται υπερβολικά από το κόστος κατοικίας, μακράν από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ παραμένουν χαμηλή παραγωγικότητα, δημογραφικό και μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών. European Commission
Η Ελλάδα δεν έγινε παράδεισος, έπαψε όμως να αποτελεί το ευρωπαϊκό παράδειγμα αποτυχίας.
Τι κάνει ο Τσίπρας στο Παρίσι
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της στρατηγικής του. Ο Τσίπρας δεν πήγε απλώς για διπλωματικές συναντήσεις. Συναντήθηκε με τον Ολιβιέ Φορ, τη Μαρίν Τοντελιέ, τον Φαμπιέν Ρουσέλ, την Κλεμαντίν Οτέν και τη γενική γραμματέα της CGT Σοφί Μπινέ και επέλεξε να εμφανιστεί μέσα στη διαδήλωση.
Κυρίως είπε κάτι πολιτικά αποκαλυπτικό: ότι «οι ίδιοι λόγοι» που έβγαζαν τους Έλληνες στον δρόμο πριν έντεκα χρόνια βγάζουν σήμερα τους Γάλλους και ότι η νίκη των Γάλλων διαδηλωτών απέναντι στην κυβέρνηση Μακρόν θα αποτελέσει νίκη για τους ευρωπαϊκούς λαούς.
Αυτό είναι συνειδητή επιλογή σκηνικού. Ο Τσίπρας προσπαθεί να μεταφέρει ξανά στην ελληνική πολιτική το πολιτικό κλίμα της κρίσης. Η Γαλλία τού προσφέρει την εικόνα που η σημερινή Ελλάδα δεν του προσφέρει πλέον: δρόμο, θυμό, νέους, συνδικάτα, κοινωνική σύγκρουση. Η πολιτική αφήγησή του χρειάζεται την κρίση περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται την κανονικότητα.
Πανεπιστημιούπολη, Πολυτεχνείο και η μεταδοτικότητα της αστάθειας
Η επίθεση της 4ης Νοεμβρίου στο Μαθηματικό είναι εξαιρετικά σοβαρή: περίπου 50 κουκουλοφόροι, μολότοφ, λοστοί, τσεκούρι, τρεις τραυματίες και ένας 18χρονος που τυλίχθηκε στις φλόγες. Η συνέλευση αφορούσε ακριβώς τις κινητοποιήσεις για το Πολυτεχνείο. Μια μολότοφ όμως μέσα σε πανεπιστήμιο, ένας φοιτητής στις φλόγες, η επέτειος του Πολυτεχνείου που πλησιάζει, η Γαλλία στους δρόμους και ένας πρώην πρωθυπουργός μέσα στη γαλλική διαδήλωση δημιουργούν μια ισχυρή αλληλουχία εικόνων. Δεν χρειάζεται να έχουν κοινό οργανωτή για να αποκτήσουν κοινή πολιτική χρήση και να πυροδοτήσουν την μεταδοτικότητα της εικόνας της αστάθειας..
Και εδώ κατά τη γνώμη μου βρίσκεται το πραγματικό θέμα: ο Τσίπρας επιχειρεί να ξανακάνει πολιτικά χρήσιμη την εποχή της κρίσης, σε μια Ελλάδα που έχει φύγει από την κρίση αλλά δεν έχει ακόμη αποκτήσει την ευημερία που θα έκανε την επιστροφή εκείνου του αφηγήματος αδύνατη.
Strategic Use Case
Θέλετε να δούμε έτσι και το δικό σας θέμα;
Η ίδια λογική ανάλυσης μπορεί να προσαρμοστεί σε οργανισμούς, επιχειρήσεις, θεσμικά projects, πολιτικά πρόσωπα και ομάδες επικοινωνίας που χρειάζονται καθαρό αφήγημα, καλύτερη κατανόηση των συσχετισμών και πιο σωστή δημόσια τοποθέτηση.
