Απορρόφηση χωρίς παραγωγικότητα, το ελληνικό παράδοξο – Άποψη 04/10

Αν διαβάσει κανείς την κυριακάτικη ανάρτηση του πρωθυπουργού δίπλα στα αποκόμματα των Κυριακάτικων εφημερίδων, δεν παρατηρεί απλώς δύο διαφορετικές αναγνώσεις της πραγματικότητας, παρατηρεί τη σύγκρουση δύο ασύμβατων υποδειγμάτων πολιτικής οικονομίας.

Από τη μία πλευρά, το Μαξίμου παρουσιάζει έναν εντυπωσιακό λογιστικό απολογισμό εισροών. Η πλήρης απορρόφηση των 36 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, η υποχώρηση της ανεργίας στο 7,4% και ο καταιγισμός δεικτών ψηφιοποίησης συγκροτούν την εικόνα ενός κράτους που έμαθε να απορροφά και να εκτελεί με τεχνοκρατική συνέπεια. Από την άλλη πλευρά, η πραγματική οικονομία και η κοινωνική δυναμική εκπέμπουν ένα εντελώς διαφορετικό σήμα, την κόπωση ενός μοντέλου που συγχέει τη διανομή πόρων με τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση.

Κάντε το StrategyOnline.gr προτιμώμενη πηγή στη Google

Εδώ ακριβώς βρίσκεται ο πυρήνας του προβλήματος. Η κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει στο νέο ενεργειακό σοκ με τη γνωστή συνταγή, επιδότηση 15 έως 20 λεπτών στην αντλία, πλαφόν στο πετρέλαιο θέρμανσης, 120 δόσεις και επιστολές στις Βρυξέλλες για εξαίρεση των υπερεσόδων του ΦΠΑ από τους δημοσιονομικούς κανόνες. Αυτός ο μηχανισμός όμως δεν αποτελεί στρατηγική προσαρμογής, αποτελεί ανακύκλωση της ίδιας της στρέβλωσης. Το κράτος φορολογεί τις υψηλές τιμές, αντλεί έκτακτα έσοδα και τα αναδιανέμει ως επιδόματα για να διατηρήσει μια τεχνητή κοινωνική ειρήνη.

Το ζητούμενο μιας ώριμης οικονομίας όμως δεν είναι η επ’ άπειρον συντήρηση ενός προστατευτικού διχτυού που εθίζει πολίτες και επιχειρήσεις στην κρατική διαμεσολάβηση. Η πραγματική σύγκλιση με την Ευρώπη δεν μετριέται σε όγκους απορρόφησης κονδυλίων ούτε σε επιδόματα καυσίμων, αλλά στην άνοδο της συνολικής παραγωγικότητας, στη δημιουργία θέσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας και, εν τέλει, στην αύξηση των πραγματικών μισθών. Όταν η ανάπτυξη καταγράφεται στα στατιστικά του ΑΕΠ αλλά εξανεμίζεται στο ράφι και στον λογαριασμό του ρεύματος, το πολιτικό κεφάλαιο εξαντλείται ραγδαία.

Αυτή η δυσαρμονία εξηγεί και τις πολιτικές αναταράξεις που καταγράφει ο Τύπος. Όταν η κοινωνία αντιλαμβάνεται ότι το επιτελικό κράτος μπορεί να διαχειρίζεται δισεκατομμύρια αλλά αδυνατεί να αποτρέψει τις υπερκοστολογήσεις στα έργα της αυτοδιοίκησης ή να προστατεύσει αποτελεσματικά τις υποδομές του, η εμπιστοσύνη ραγίζει. Και όταν η εμπιστοσύνη ραγίζει, αλλάζουν άμεσα και τα κίνητρα των πολιτικών δρώντων, από τις αυτόνομες συγκεντρώσεις του Νίκου Δένδια μέχρι τις μάχες χαρακωμάτων στην κεντροαριστερά για τη διαδοχή της φθοράς.

Η επίκληση της ιστορικής παρακαταθήκης της μεταπολίτευσης για υπέρβαση των παλιών διαχωριστικών γραμμών έχει νόημα μόνο εάν συνοδεύεται από την τόλμη για ρήξη με τον παρασιτικό κρατισμό. Το Ταμείο Ανάκαμψης έκλεισε τον κύκλο του. Αν η επόμενη ημέρα αναλωθεί σε νέα αιτήματα δημοσιονομικής χαλάρωσης για την επιδότηση της ακρίβειας, η χώρα απλώς θα έχει μετατρέψει μια ιστορική ευκαιρία εκσυγχρονισμού σε έναν ακόμη κύκλο επιδοματικής διαχείρισης της στασιμότητας.