|
Όποιος παρακολουθεί τα παρασκήνια της πολιτικής πιάτσας γνωρίζει καλά πως τίποτα δεν γράφεται τυχαία, ειδικά όταν ταυτόχρονα ανοίγουν μέτωπα προς πάσα κατεύθυνση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνομιλεί με ισχυρά κεφάλαια στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, την ώρα που στην Αθήνα έχει ήδη τεθεί σε πλήρη λειτουργία η επιχείρηση πολιτικού εγκλωβισμού της αντιπολίτευσης. Το μήνυμα που διαχέεται σταθερά στα δημοσιογραφικά γραφεία δεν αφορά απλώς την κυβερνητική υπεροχή, αλλά τη συνειδητή κατασκευή ενός απόλυτου διλήμματος, ή σταθερότητα με συγκεκριμένους όρους, ή το απόλυτο κενό εξουσίας.
Στο στόχαστρο αυτής της τακτικής δεν βρίσκεται ούτε ο κατακερματισμένος ΣΥΡΙΖΑ, ούτε τα διάφορα νέα εγχειρήματα που επιχειρούν να αναβαπτιστούν με παλιά υλικά και τηλεοπτικά πρόσωπα. Ο πραγματικός αποδέκτης της πίεσης είναι η Χαριλάου Τρικούπη. Η κυβέρνηση στήνει από τώρα μια ιδιότυπη μέγγενη γύρω από τον Νίκο Ανδρουλάκη. Με κάθε επικοινωνιακό ατόπημα στελεχών να μεγεθύνεται και να αξιοποιείται στο έπακρο, το αφήγημα του Μαξίμου δοκιμάζει τα αντανακλαστικά του ΠΑΣΟΚ, «ή θα καθίσετε στο τραπέζι της συγκυβέρνησης αν η κάλπη δεν βγάλει αυτοδυναμία, ή θα χρεωθείτε την ακυβερνησία και την αποσταθεροποίηση». Πρόκειται για μια στρατηγική που ροκανίζει μεθοδικά το αυτόνομο αφήγημα της Κεντροαριστεράς, την ώρα μάλιστα που οι παλιές αμαρτίες της διαφθοράς επανέρχονται στη δημόσια συζήτηση για να θυμίσουν ότι κανείς δεν διαθέτει λευκό μητρώο.
Την ίδια στιγμή, πίσω από τις κλειστές πόρτες, η ανησυχία δεν κρύβεται εύκολα. Το πραγματικό πρόβλημα για το κυβερνητικό στρατόπεδο δεν είναι η αδύναμη αντιπολίτευση, αλλά τα υπόγεια ρεύματα στα δεξιά του. Η επανεμφάνιση σχηματισμών με αναφορά στον Κασιδιάρη και τα ανησυχητικά ευρήματα των μετρήσεων στις νεαρές ηλικίες δεν αντιμετωπίζονται απλώς με δικαστικά αναχώματα και αυστηρές νομικές διατυπώσεις. Ο αποκλεισμός κάθε συνεργασίας με τη δεξιά πολυκατοικία είναι η φανερή γραμμή, αλλά η ουσία είναι ότι η διαρροή ψηφοφόρων διαμαρτυρίας παραμένει η μοναδική υπαρκτή απειλή για τον εκλογικό πήχη.
Αν προσθέσει κανείς και τα προειδοποιητικά πυρά ισχυρών κέντρων προς κορυφαίους υπουργούς για τη ροή των κονδυλίων και τις καθυστερήσεις στα αναπτυξιακά προγράμματα, γίνεται σαφές ότι η φαινομενική ηρεμία είναι απατηλή. Τα επιχειρηματικά συμφέροντα ζητούν αποτελέσματα, η Ευρώπη εισέρχεται σε φάση σκληρών δημοσιονομικών πιέσεων και τα περιθώρια λάθους στενεύουν επικίνδυνα.
Το συμπέρασμα είναι καθαρό. Η κυβέρνηση επιχειρεί να κλειδώσει την πρωτοβουλία των κινήσεων πριν οι κοινωνικές αρρυθμίες και οι οικονομικές πιέσεις πάρουν ανεξέλεγκτη τροπή. Όμως, η πολιτική κυριαρχία δεν διασφαλίζεται με διαρροές και επικοινωνιακά τελεσίγραφα. Όσο η κοινωνική βάση αναζητά διεξόδους διαμαρτυρίας και η αντιπολίτευση αδυνατεί να αρθρώσει πειστικό λόγο, το σύστημα θα γίνεται πιο ευάλωτο σε απότομες ανατροπές. Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν αν οι αποδέκτες των μηνυμάτων κατάλαβαν τι έρχεται, ή αν θα συνεχίσουν να λειτουργούν ως απλοί κομπάρσοι στο έργο που άλλοι γράφουν για λογαριασμό τους.
STRATEGYONLINE DAILY INTELLIGENCE
1. Επιτελική σύνοψη
Η συνδυαστική ανάγνωση των τριών στηλών δείχνει κάτι σημαντικότερο από τα επιμέρους παραπολιτικά. Η πολιτική συζήτηση αρχίζει να μετακινείται από το “ποιος προηγείται” στο “ποιος μπορεί να κυβερνήσει και με ποιον”.
Αυτό είναι το βασικό σήμα της ημέρας.
Το Dark Room το διατυπώνει σχεδόν ωμά. Υποστηρίζει ότι όσο πλησιάζουν οι εκλογές ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επαναφέρει εντονότερα το ερώτημα των συνεργασιών, μεταφέροντας την πίεση κυρίως στον Νίκο Ανδρουλάκη. Μάλιστα αποδίδει σε πηγές του Μαξίμου το δίλημμα για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, εφόσον βρεθεί τρίτος, «ή συγκυβερνήτης, ή σπίτι του». Τα ξένα κεφαλαία, ο Κ.Μ και η π…
Ταυτόχρονα, και οι τρεις στήλες εμφανίζουν ΠΑΣΟΚ και υπό διαμόρφωση ΕΛΑΣ να αντιμετωπίζουν προβλήματα πολιτικού ελέγχου του προσωπικού και του αφηγήματός τους. Ο Αυλωνίτης ανοίγει συνεργασίες που ο Ανδρουλάκης θέλει να κρατήσει κλειστές, ο Φαραντούρης δημιουργεί επικοινωνιακό πρόβλημα, ενώ στον χώρο Τσίπρα γίνεται ανανέωση προσώπων επειδή, σύμφωνα με το Dark Room, η δημοσκοπική δυναμική αρχίζει να κολλάει. Τα ξένα κεφαλαία, ο Κ.Μ και η π… Τα ξένα κεφαλαία, ο Κ.Μ και η π…
Το ενδιαφέρον είναι ότι Βηματοδότης, Dark Room και Big Mouth συγκλίνουν στην ίδια περιοχή χωρίς να χρησιμοποιούν ακριβώς το ίδιο framing. Αυτό μειώνει την πιθανότητα μιας απλής αντιγραφής και αυξάνει την πιθανότητα ότι καταγράφουν πραγματική πολιτική διεργασία.
ASSESSMENT, HIGH: Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό τη μεγαλύτερη στρατηγική πίεση. Πρέπει ταυτόχρονα να αποδείξει ότι μπορεί να γίνει πρώτο κόμμα, να αποκρούσει τον Τσίπρα, να μη μετατραπεί σε συμπλήρωμα της ΝΔ και να ελέγξει στελέχη που ανοίγουν πρόωρα τη συζήτηση συνεργασιών.
2. Ανάλυση ανά στήλη
Α. Dark Room, Newmoney
Τι λέει
Ξεκινά από τις επαφές Μητσοτάκη με επενδυτές στο Σαν Φρανσίσκο. Η πληροφορία που μεταφέρει είναι ότι ξένα funds βλέπουν την απόσταση 15-17 μονάδων από τον δεύτερο και θεωρούν πιθανή νέα κυβερνητική θητεία Μητσοτάκη. Αμέσως όμως η ίδια η στήλη εισάγει την αντίφαση, οι επενδυτές ενδέχεται να μην έχουν συνυπολογίσει ούτε τον εκλογικό νόμο ούτε το όριο της αυτοδυναμίας. Τα ξένα κεφαλαία, ο Κ.Μ και η π…
Αυτό δεν είναι αθώα οικονομική πληροφορία.
Η «επενδυτική εμπιστοσύνη» χρησιμοποιείται ως εισαγωγή για να ανοίξει η συζήτηση περί κυβερνησιμότητας.
Το Dark Room εκτιμά ότι ο Μητσοτάκης θα θέσει πρώτος το ζήτημα των κυβερνήσεων συνεργασίας και ότι ο πραγματικός αποδέκτης δεν είναι ο Τσίπρας αλλά ο Ανδρουλάκης. Τα ξένα κεφαλαία, ο Κ.Μ και η π…
Το υπόγειο μήνυμα
Ο Μητσοτάκης επιχειρεί να αλλάξει το εκλογικό ερώτημα: όχι “θέλετε ξανά ΝΔ;”, αλλά “ποια κυβέρνηση μπορεί να υπάρξει χωρίς τη ΝΔ;”
Εάν αυτό πετύχει, μετατρέπει την αριθμητική αδυναμία αυτοδυναμίας από δικό του πρόβλημα σε πρόβλημα της αντιπολίτευσης.
Αυτό είναι επικοινωνιακά έξυπνο.
Το χτύπημα στον Ανδρουλάκη
Η στήλη παρουσιάζει έναν πρόεδρο ΠΑΣΟΚ που φεύγει για ένα Σαββατοκύριακο και επιστρέφει βρίσκοντας «γης μαδιάμ», Φαραντούρης και Αυλωνίτης έχουν δημιουργήσει δύο διαφορετικές κρίσεις. Τα ξένα κεφαλαία, ο Κ.Μ και η π…
Ο σαρκασμός περί Ανδρουλάκη που «δεν φημίζεται ότι είναι και ο πιο γρήγορος του κόσμου» δεν είναι πληροφορία, είναι πολιτικό framing.
Το μήνυμα είναι συγκεκριμένο: ο Ανδρουλάκης δεν ελέγχει πλήρως ούτε την ταχύτητα ούτε το μήνυμα του διευρυνόμενου ΠΑΣΟΚ.
Τσίπρας, το «λίφτινγκ»
Εδώ έχουμε σημαντικότερο intelligence.
Η στήλη συνδέει την αλλαγή προσώπων της ΕΛΑΣ με δύο πράγματα, επικοινωνιακά αυτογκόλ και δημοσκοπική στασιμότητα. Καταγράφει 596 οργανωτικά στελέχη και νέα ομάδα τηλεοπτικής εκπροσώπησης, ενώ σημειώνει ότι στελέχη της παλιάς φρουράς του ΣΥΡΙΖΑ καθυστερούν. Τα ξένα κεφαλαία, ο Κ.Μ και η π…
Δεν περιγράφεται απλώς οργανωτική ανάπτυξη. Περιγράφεται διορθωτική επέμβαση Τσίπρα μετά την πρώτη δοκιμαστική φάση.
Ο Τσίπρας φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι η νοσταλγία του 2015-2019 έχει περιορισμένο εκλογικό ταβάνι.
3. Βηματοδότης, Το Βήμα
Η στήλη είναι περισσότερο πολιτικοκεντρική και λιγότερο επιχειρηματική.
Το πρώτο ισχυρό σήμα αφορά την άκρα δεξιά. Καταγράφεται πληροφορία για μετρήσεις, που η ίδια η στήλη λέει ότι δεν δημοσιοποιούνται, στις οποίες ο Κασιδιάρης φέρεται πάνω από 5%, με ιδιαίτερα υψηλή απήχηση στους νέους. Στα «πράσινα» ο Τοροσίδης! – ΤΟ…
Αυτό χρειάζεται προσοχή.
Πολιτικά και μιντιακά κέντρα αρχίζουν να αντιμετωπίζουν ξανά την αντισυστημική δεξιά ως δυνητικά μετρήσιμο εκλογικό παράγοντα.
ΠΑΣΟΚ, κατασκευή ψηφοδελτίων
Η περίπτωση Κώστα Τοροσίδη έχει ιδιαίτερη σημασία όχι ως πρόσωπο αλλά ως μοντέλο recruitment. Η Χαριλάου Τρικούπη αναζητά πρόσωπα με τοπική δικτύωση, κομματικές ρίζες αλλά χωρίς μεγάλη εθνική πολιτική φθορά. Οι συζητήσεις φέρονται να έχουν προχωρήσει και το επιχείρημα είναι ότι το ψηφοδέλτιο «ανανεώνεται και γίνεται περισσότερο ανταγωνιστικό». Στα «πράσινα» ο Τοροσίδης! – ΤΟ…
Ο Ανδρουλάκης δεν κάνει απλώς μεταγραφές κορυφής, επιχειρεί rebuilding από τις περιφέρειες.
Αυτό είναι διαφορετικό από την τακτική Τσίπρα.
Οι «φωτιές» στο ΠΑΣΟΚ
Ο Βηματοδότης καταγράφει ακριβώς τα ίδια δύο περιστατικά που επιλέγει και το Dark Room, Αυλωνίτη και Φαραντούρη. Στα «πράσινα» ο Τοροσίδης! – ΤΟ…
Αυτή η σύμπτωση είναι σημαντική.
Δεν αποδεικνύει συντονισμό, αποδεικνύει όμως ότι η δυνατότητα Ανδρουλάκη να ελέγξει το διευρυμένο κόμμα έχει μετατραπεί σε δημοσιογραφικό θέμα.
Και ακριβώς εδώ βρίσκεται το κόστος των μεταγραφών, κάθε νέο στέλεχος φέρνει μαζί του και παλαιότερες πολιτικές αντιλήψεις.
Η πιο ενδιαφέρουσα σύγκλιση αφορά ξανά τον Αυλωνίτη.
4. Big Mouth, Powergame
Το Big Mouth υπενθυμίζει ότι πρόκειται για πρόσφατη μεταγραφή από τον ΣΥΡΙΖΑ και καταγράφει την τοποθέτησή του για μετεκλογική συνεργασία ΠΑΣΟΚ, ΕΛΑΣ, ΣΥΡΙΖΑ και Πλεύσης, καθώς και την επακόλουθη αναδίπλωσή του στη γραμμή «ΠΑΣΟΚ πρώτο κόμμα». Ο διάδοχος της Λαγκάρντ, οι προ…
Άρα έχουμε τριπλό signal:
- Dark Room → Αυλωνίτης
- Βηματοδότης → Αυλωνίτης
- Big Mouth → Αυλωνίτης
Αυτό δεν είναι πλέον περιφερειακό επεισόδιο.
Τι πραγματικά δοκιμάζεται
Η ιδέα της «προοδευτικής κυβέρνησης» επιστρέφει από την πίσω πόρτα ενώ οι ηγεσίες προσπαθούν να την κρατήσουν έξω από την κεντρική είσοδο.
- Αυτό δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στον Ανδρουλάκη.
- Εάν αποκλείσει προκαταβολικά συνεργασίες, το Μαξίμου θα τον ρωτά «τότε πώς θα κυβερνήσεις;».
- Εάν τις αφήσει ανοιχτές, η ΝΔ θα τον ταυτίσει με Τσίπρα, ΣΥΡΙΖΑ και Κωνσταντοπούλου.
- Εάν αφήσει ανοιχτή συνεργασία με ΝΔ, κινδυνεύει να χάσει την αντιδεξιά βάση του.
- ASSESSMENT, HIGH: Πρόκειται για στρατηγικό τρίγωνο χωρίς εύκολη έξοδο.
Η δεύτερη γραμμή του Big Mouth
Η στήλη ανοίγει ταυτόχρονα μέτωπο εντός κυβέρνησης γύρω από τον Νίκο Παπαθανάση και πληρωμές ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Περιγράφει πρακτική «παρκαρίσματος» χρημάτων σε λογαριασμούς ώστε να εμφανίζονται ως πληρωμένες δαπάνες, χαρακτηρίζοντάς τες ουσιαστικά «εικονικές», ενώ αναφέρεται σε ποσό άνω των 40 εκατ. ευρώ. Ο διάδοχος της Λαγκάρντ, οι προ…
Προσέχει όμως να βάλει firewall, ο συντάκτης δηλώνει ότι προσωπικά δυσκολεύεται να πιστέψει ότι ο αναπληρωτής υπουργός θα χρησιμοποιούσε «μαϊμού» δαπάνες για την επίτευξη οροσήμων. Ο διάδοχος της Λαγκάρντ, οι προ…
Αυτό είναι κλασική παραπολιτική τεχνική, δημοσιοποιώ μια βαριά πληροφορία, αλλά δεν την υιοθετώ πλήρως.
WATCH: Αν το θέμα εμφανιστεί σε δεύτερο μεγάλο μέσο ή προκαλέσει κοινοβουλευτική ερώτηση, παύει να είναι παραπολιτικό signal και γίνεται κυβερνητικό ζήτημα.
5. Κοινά μοτίβα
Η σημαντικότερη σύγκλιση είναι τετραπλή:
- Πρώτον, ο Ανδρουλάκης μπαίνει στο κέντρο της πίεσης. Δεν αποδομείται ως πολιτικά ανύπαρκτος, αντιθέτως αντιμετωπίζεται ως κρίσιμος παίκτης της επόμενης ημέρας. Αυτό είναι ταυτόχρονα αναβάθμιση και παγίδα.
- Δεύτερον, οι μεταγραφές ΠΑΣΟΚ εμφανίζονται ως δίκοπο μαχαίρι. Προσθέτουν κοινοβουλευτικό βάρος, αλλά εισάγουν πολιτικό DNA που δεν ελέγχει πλήρως η ηγεσία.
- Τρίτον, ο Τσίπρας παρουσιάζεται ως υπαρκτός αλλά όχι ακόμη απογειωμένος πόλος. Η ανάγκη αλλαγής προσώπων και επικοινωνιακής ομάδας δείχνει ότι το αρχικό momentum δεν θεωρείται επαρκές.
- Τέταρτον, ο Μητσοτάκης παρουσιάζεται ως ο μόνος actor που αυτή τη στιγμή μπορεί να μετατρέψει την εκλογική αβεβαιότητα σε στρατηγικό όπλο.
6. Πιθανές πηγές και κέντρα εκπομπής
Δεν βλέπω επαρκή στοιχεία για να μιλήσουμε για κεντρικά οργανωμένο μιντιακό συντονισμό.
Βλέπω όμως ισχυρή σύγκλιση πληροφοριακών οικοσυστημάτων.
Οι πληροφορίες για το δίλημμα Ανδρουλάκη στο Dark Room έχουν χαρακτηριστικά Μαξίμου, ιδίως επειδή η στήλη αποδίδει ευθέως τη διατύπωση σε «Μ.Μ». Τα ξένα κεφαλαία, ο Κ.Μ και η π…
Οι πληροφορίες για τα ψηφοδέλτια ΠΑΣΟΚ στον Βηματοδότη έχουν σαφή χαρακτηριστικά κομματικών και περιφερειακών πηγών, η ίδια η στήλη επικαλείται πηγή από την Ξάνθη και άνθρωπο που γνωρίζει τη Χαριλάου Τρικούπη. Στα «πράσινα» ο Τοροσίδης! – ΤΟ… Στα «πράσινα» ο Τοροσίδης! – ΤΟ…
Οι πληροφορίες για το νέο προσωπικό Τσίπρα μοιάζουν περισσότερο με οργανωτικό leaking, πιθανώς από το περιβάλλον του νέου φορέα ή από πρόσωπα που παρακολουθούν τις στελεχώσεις.
Δεν έχουμε μία πηγή που υπαγορεύει τρεις στήλες, έχουμε διαφορετικές πηγές που περιγράφουν την ίδια πραγματική μεταβολή.
7. Η κρυφή ατζέντα
Το πραγματικό θέμα δεν είναι Αυλωνίτης, Φαραντούρης ή Τοροσίδης.
Είναι η μετεκλογική αρχιτεκτονική εξουσίας.
Η ΝΔ θέλει η κάλπη να γίνει επιλογή κυβερνησιμότητας.
Το ΠΑΣΟΚ θέλει να φτάσει στην κάλπη χωρίς να απαντήσει πρόωρα με ποιον θα κυβερνήσει.
Ο Τσίπρας θέλει να αποδείξει ότι αποτελεί νέο πόλο και όχι ανασυσκευασία του παλιού ΣΥΡΙΖΑ.
Τα μικρότερα κόμματα θέλουν να εμποδίσουν τη μετατροπή των εκλογών σε δίπολο κυβερνησιμότητας.
Και οι παραπολιτικές στήλες αρχίζουν ήδη να κάνουν αυτό που κάνουν πριν από μεγάλες πολιτικές μεταβολές, δοκιμάζουν τα ερωτήματα πριν τα θέσουν επισήμως οι πολιτικοί.
8. Ποιον θέλουν να επηρεάσουν
| Στόχος | Μήνυμα | Επιδιωκόμενο αποτέλεσμα |
|---|---|---|
| Ανδρουλάκης | Πες με ποιον θα κυβερνήσεις | Να εγκαταλείψει τη στρατηγική ασάφεια |
| Βουλευτές ΠΑΣΟΚ | Προσοχή στις προσωπικές γραμμές | Πειθαρχία |
| Ψηφοφόροι Κέντρου | Η σταθερότητα παραμένει ζητούμενο | Ενίσχυση κυβερνησιμότητας |
| Τσίπρας | Η πρώτη δυναμική δεν αρκεί | Επιτάχυνση ανανέωσης |
| Παλαιός ΣΥΡΙΖΑ | Δεν υπάρχει αυτόματη επιστροφή | Πίεση και επιλογή στρατοπέδου |
| Μαξίμου | Υπάρχουν και εσωτερικές κυβερνητικές εστίες κινδύνου | Πρόληψη προβλημάτων |
| Πολιτικό σύστημα | Η άκρα δεξιά παραμένει ενεργή | Επαναφορά του ζητήματος στο radar |
9. Πολιτική εκτίμηση
Βασικό σενάριο
Η επόμενη φάση της πολιτικής αντιπαράθεσης θα περιστραφεί όλο και περισσότερο γύρω από το ερώτημα της κυβέρνησης μετά τις εκλογές.
Αυτό συμφέρει περισσότερο τον Μητσοτάκη από όσο φαίνεται.
Γιατί το πρόβλημα της ΝΔ είναι ότι μπορεί να είναι πρώτη χωρίς αυτοδυναμία. Το πρόβλημα των αντιπάλων της όμως είναι δυσκολότερο, πρέπει να εξηγήσουν πώς σχηματίζεται εναλλακτική κυβέρνηση.
Και εδώ ο Ανδρουλάκης γίνεται ο pivot actor.
Εναλλακτικό σενάριο
Υπάρχει όμως και αντίστροφη ανάγνωση. Η ένταση με την οποία αρχίζει να προβάλλεται το ερώτημα συνεργασιών μπορεί να σημαίνει ότι το Μαξίμου έχει ήδη αποδεχθεί εσωτερικά πως η αυτοδυναμία είναι δύσκολη.
Εάν αυτό ισχύει, η συζήτηση περί σταθερότητας δεν είναι επίδειξη ισχύος αλλά προετοιμασία εδάφους.
Αυτό θα είναι πολύ σημαντικό.
10. Συμπέρασμα, τι κρατάμε
Το πιο σημαντικό σημερινό παραπολιτικό δεν είναι κάποια «μεταγραφή».
Είναι ότι ξεκίνησε πρόωρα η μάχη της δεύτερης κάλπης πριν γίνει η πρώτη.
Η ΝΔ αρχίζει να προετοιμάζει το ερώτημα της κυβερνησιμότητας, το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να μεγαλώσει χωρίς να χάσει τον έλεγχο της πολιτικής του ταυτότητας, ο Τσίπρας επιχειρεί να δημιουργήσει καινούργιο κόμμα χωρίς να κουβαλήσει ολόκληρο τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ.
Strategic Use Case
Θέλετε να δούμε έτσι και το δικό σας θέμα;
Η ίδια λογική ανάλυσης μπορεί να προσαρμοστεί σε οργανισμούς, επιχειρήσεις, θεσμικά projects, πολιτικά πρόσωπα και ομάδες επικοινωνίας που χρειάζονται καθαρό αφήγημα, καλύτερη κατανόηση των συσχετισμών και πιο σωστή δημόσια τοποθέτηση.
