Η χώρα σε κρίση απονομιμοποίησης, όχι απλώς φθοράς – Επισκόπηση Τύπου 06/04

Το ημερολόγιο γράφει 6 Απριλίου 2026, αλλά το κλίμα θυμίζει έντονα τις σκοτεινές μέρες του 2015, με τη διαφορά ότι τώρα τα οιωνοί «capital control» δεν έρχονται από τις τράπεζες, αλλά από τις αντλίες των καυσίμων και τα διαβιβαστικά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη βρίσκεται αντιμέτωπη με τη δική της «τέλεια καταιγίδα», όπου η γεωπολιτική αστάθεια συναντά την εσωτερική θεσμική αποσύνθεση.

Η κυβέρνηση δείχνει να έχει επιλέξει τη μόνη άμυνα που της απέμεινε: να βαφτίσει την κρίση της ως πόλεμο εξυγίανσης. Έτσι, ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν παρουσιάζεται ως μηχανισμός που λειτούργησε επί των ημερών της, αλλά ως βάλτος που τάχα ανακαλύφθηκε τώρα. Αυτό ακριβώς προβάλλεται στον φιλοκυβερνητικό Τύπο, με κεντρική γραμμή τη «σύγκρουση με το βαθύ κράτος» και τη δικαστική επιτάχυνση για να μη «καούν τα ξερά μαζί με τα χλωρά».

Μόνο που εδώ αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα. Διότι όταν κυβερνάς έξι χρόνια, δεν μπορείς να εμφανίζεσαι ως εξωτερικός ελεγκτής του ίδιου σου του συστήματος. Η αντιπολίτευση, αλλά και εφημερίδες από διαφορετικές αφετηρίες, δεν αγοράζουν το αφήγημα. Το μήνυμα που βγαίνει είναι πιο σκληρό: το «βαθύ κράτος» δεν είναι αφηρημένη παθογένεια, αλλά το ίδιο το μοντέλο εξουσίας που διαχειρίστηκε πόρους, πρόσωπα και μηχανισμούς σαν λάφυρο. Γι’ αυτό και πυκνώνουν οι φωνές που μιλούν ανοιχτά για κάλπες ως «μόνη δημοκρατική διέξοδο».

Και σαν να μην έφτανε ο ΟΠΕΚΕΠΕ, ξαναμπαίνει στο δωμάτιο το φάντασμα που το Μαξίμου ήθελε να πείσει ότι είχε τελειώσει: οι υποκλοπές. Η αναφορά σε έγγραφο για σύμβαση «ανάλυσης εικόνας και ήχου» με αναφορά στην Intellexa και χρηματοδότηση μέσω ΚΕΜΕΑ τινάζει στον αέρα την παλιά κυβερνητική επωδό ότι «δεν υπήρχε σχέση». Με απλά λόγια, η ζημιά δεν είναι μόνο δικαστική ή επικοινωνιακή. Είναι υπαρξιακή για το κυβερνητικό brand της «σοβαρότητας». Γιατί όταν ο ίδιος κύκλος φθοράς ενώνει ΟΠΕΚΕΠΕ και Predator, δεν μιλάμε πια για ατυχία. Μιλάμε για πατρόν εξουσίας.

Το πιο επικίνδυνο, όμως, είναι ότι το πολιτικό σύστημα τσακώνεται λες και η χώρα ζει σε κενό αέρος, ενώ έξω μαίνεται η πραγματική φωτιά. Η Ναυτεμπορική περιγράφει μια αγορά LNG σε ακραία αβεβαιότητα, με de facto διακοπή διελεύσεων από το Ορμούζ, με σοκ προσφοράς από το Κατάρ και με την Ευρώπη εκτεθειμένη στις διεθνείς ανατιμήσεις. Σε μια τέτοια συγκυρία, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να παριστάνει ότι η κρίση είναι μόνο εσωτερικό επικοινωνιακό παίγνιο. Αν η γεωπολιτική αστάθεια περάσει στις τιμές ενέργειας, στα καύσιμα, στα ασφάλιστρα και στη ναυτιλία, τότε ο λογαριασμός θα πάει κατευθείαν στην κοινωνία.

Αυτό είναι το στίγμα της ημέρας: μια κυβέρνηση που προσπαθεί να ξαναντυθεί μεταρρυθμίστρια την ώρα που οι υποθέσεις τη φέρνουν όλο και πιο κοντά στον πυρήνα του προβλήματος. Και μια αντιπολίτευση που σωστά μυρίζεται αίμα, αλλά δεν έχει ακόμη πείσει ότι μπορεί να γίνει εναλλακτική διακυβέρνηση. Το πολιτικό σκηνικό δεν έχει μπει ακόμη σε εκλογική ευθεία. Έχει μπει, όμως, σε ζώνη απονομιμοποίησης. Κι αυτή είναι πολύ πιο επικίνδυνη.

Βήμα-βήμα ανάγνωση της ημερήσιας ατζέντας

Ο ημερήσιος Τύπος σήμερα δεν περιγράφει απλώς μια κυβέρνηση υπό πίεση. Περιγράφει μια μάχη για το ποιος θα ορίσει τη γλώσσα της κρίσης. Το φιλοκυβερνητικό μπλοκ επιχειρεί να μετατρέψει τον ΟΠΕΚΕΠΕ σε αφήγημα «κάθαρσης» και σύγκρουσης με το «βαθύ κράτος». Το αντιπολιτευόμενο μπλοκ επιμένει ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ, οι υποκλοπές και η διαχείριση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας συνθέτουν κρίση νομιμοποίησης, άρα ζήτημα εκλογών. Πάνω από όλα αυτά, η γεωπολιτική αστάθεια στο Ορμούζ μπαίνει ως εξωτερικός επιταχυντής που μπορεί να αλλάξει βίαια την ατζέντα.

Η μεγάλη εικόνα: τρία νήματα πλέκουν το πολιτικό κλίμα

Η ημέρα οργανώνεται γύρω από τρεις ταυτόχρονους άξονες:

• πρώτον, το εσωτερικό σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η σύνδεσή του με τις νέες δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας,
• δεύτερον, η επιστροφή των υποκλοπών μέσω της υπόθεσης Intellexa, που λειτουργεί αθροιστικά με τον ΟΠΕΚΕΠΕ,
• τρίτον, η διεθνής έκρηξη γύρω από Ιράν, Ορμούζ, ενέργεια, ναυτιλία και μεταφορικό κόστος.

Δεν πρόκειται για τρία άσχετα μέτωπα. Ο Τύπος τα ενώνει σε μια κεντρική αφήγηση: εσωτερική φθορά, θεσμική καχυποψία, εξωτερικός οικονομικός κίνδυνος.

Το κρίσιμο εδώ είναι ότι δεν μιλάμε για μια απλή αντιπολιτευτική πίεση προς την κυβέρνηση. Μιλάμε για διάχυση της αίσθησης κρίσης προς τρεις κατευθύνσεις: στην κοινοβουλευτική σταθερότητα, στη δημόσια εικόνα του κράτους δικαίου και στις προσδοκίες της αγοράς. Αυτή η τριπλή πίεση εξηγεί γιατί σχεδόν όλα τα έντυπα, ακόμη κι όταν ξεκινούν από διαφορετική ιδεολογική θέση, νιώθουν την ανάγκη να δώσουν ερμηνεία για το «τι σημαίνει τώρα» και όχι μόνο για το «τι συνέβη».

Πυρήνας της ημέρας: το πολιτικό σύστημα δεν τσακώνεται μόνο για ευθύνες. Τσακώνεται για τον ορισμό της πραγματικότητας. Είναι ο ΟΠΕΚΕΠΕ «διαχρονική παθογένεια» ή σημερινό καθεστωτικό σύμπτωμα; Είναι η υπόθεση Intellexa επαναφορά ενός παλιού σκανδάλου ή η απόδειξη ότι το σκάνδαλο δεν έκλεισε ποτέ; Και οι εκλογές είναι απειλή, διέξοδος ή μπλόφα;

Ο κυβερνητικός άξονας: από την άμυνα στην αντεπίθεση με λέξη-κλειδί το «βαθύ κράτος»

Η φιλοκυβερνητική και κεντροδεξιά ζώνη του Τύπου κινείται με αξιοσημείωτη πειθαρχία σε έναν βασικό καμβά. Η Political, η Απογευματινή, ο Ελεύθερος Τύπος, ο Εθνικός Κήρυξ και, σε πιο ιδεολογικά επιθετική εκδοχή, το Μανιφέστο, ανασυνθέτουν την ίδια βασική γραμμή: ο Μητσοτάκης δεν σύρεται, βγαίνει μπροστά. Το πρόβλημα δεν παρουσιάζεται ως καθαρά «γαλάζιο» αλλά ως συστημικό, διακομματικό, μεταπολιτευτικό. Η ρητορική του «βαθέος κράτους» είναι το εργαλείο που επιτρέπει στην κυβέρνηση να πάρει απόσταση από το ίδιο της το κόμμα χωρίς να ακυρώσει τον εαυτό της.

Η Political μιλά για «αφετηρία εξυγίανσης και σύγκρουσης διαρκείας με το βαθύ κράτος». Η Απογευματινή χτίζει την πιο καθαρή ασπίδα προστασίας γύρω από τον πρωθυπουργό: «ομπρέλα Μητσοτάκη στην καταιγίδα Κοβέσι», μεταθέτοντας το βάρος στις «διακομματικές παθογένειες» και όχι στη σημερινή διακυβέρνηση. Ο Ελεύθερος Τύπος πάει ένα βήμα παραπέρα: «σκληρή μάχη με το βαθύ κράτος», αυτοκριτική μεν, αλλά σε συνδυασμό με αντεπίθεση στην «τοξικότητα» και στη «σκανδαλολογία» της αντιπολίτευσης.

Αυτό δεν είναι απλή υποστήριξη. Είναι επικοινωνιακή ανασύνταξη. Το κυβερνητικό μπλοκ προσπαθεί να πει στο κοινό: «υπάρχει πρόβλημα, αλλά ο μόνος που μπορεί να το αντιμετωπίσει είναι αυτός που κυβερνά». Πρόκειται για κλασική στρατηγική διαχείρισης φθοράς: αποδοχή περιορισμένων αστοχιών, διάχυση της ιστορικής ευθύνης, ανάληψη κεντρικού ρόλου στην εξυγίανση. Είναι έξυπνη φόρμουλα, αλλά με σοβαρό ρίσκο: όσο πιο πολύ μιλά ο πρωθυπουργός για «βαθύ κράτος», τόσο πιο εύκολα η αντιπολίτευση απαντά ότι ο ίδιος είναι η πολιτική κεφαλή αυτού του κράτους.

Η αντιπολιτευτική και αντικυβερνητική ανάγνωση: από τη φθορά στη νομιμοποίηση

Στον απέναντι πόλο, η One Voice, η Εφημερίδα των Συντακτών, η Δημοκρατία, η Kontra News και το Μακελειό δεν στέκονται σε μια λογική απλής καταγγελίας. Σπρώχνουν συνειδητά το επιχείρημα προς το πεδίο της θεσμικής και πολιτικής απονομιμοποίησης. Η One Voice δίνει τον πιο καθαρό τίτλο γραμμής: «συστημική κρίση στην Ελλάδα – μόνη λύση οι εκλογές». Δεν μιλά για ένα σκάνδαλο που φθείρει την κυβέρνηση, αλλά για ένα σύστημα που «λειτουργεί για τους λίγους και αγνοεί τους πολλούς».

Η Εφημερίδα των Συντακτών κρατά πιο θεσμικό και πιο δομημένο λόγο, αλλά φτάνει στην ίδια κατάληξη: η υπόθεση δεν είναι απλώς ο ΟΠΕΚΕΠΕ, είναι «βαθύ κράτος», «σφραγίδα του κράτους» και συνεχιζόμενη διάβρωση του κράτους δικαίου. Η Δημοκρατία είναι ωμή: «χυδαία απόπειρα συγκάλυψης», «κυβέρνηση υποδίκων», «παραίτηση Κυριάκου». Η Kontra μεταφράζει την ίδια θέση σε καθημερινό λαϊκό πολιτικό θυμό: η κυβερνητική επίκληση του «βαθέος κράτους» παρουσιάζεται ως ομολογία αποτυχίας. Το Μακελειό, όπως αναμενόταν, φορτώνει το θέμα με υπερβολή, κακουργηματική γλώσσα και καθεστωτική συνωμοσιολογία, αλλά δεν πρέπει να υποτιμάται ο τρόπος με τον οποίο τέτοιοι τίτλοι τροφοδοτούν τον υπόγειο θυμό και τη ριζοσπαστικοποίηση του ακροατηρίου.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ακόμη και οι πολύ διαφορετικές αυτές εφημερίδες συγκλίνουν σε ένα ίδιο τελικό αίτημα: κάλπες. Η μία το λέει ως θεσμική διέξοδο, η άλλη ως ηθικό καθαρτήριο, η τρίτη ως πολιτική τιμωρία. Άλλο ύφος, ίδια πίεση.

Το μέτωπο των υποκλοπών: γιατί η Intellexa ξαναγίνεται κεντρική

Το δεύτερο μεγάλο στοιχείο της ημέρας είναι ότι οι υποκλοπές ξαναμπαίνουν επιθετικά στο κέντρο της ατζέντας. Τα Νέα επαναφέρουν το ζήτημα με το εύρημα για σύμβαση «ανάλυσης εικόνας και ήχου» που συνδέεται με την Intellexa και με έργο περίπου 3 εκατ. ευρώ μέσω ΚΕΜΕΑ. Η σημασία του δημοσιεύματος δεν είναι τεχνική. Είναι πολιτική. Χτυπά τη βασική κυβερνητική άμυνα των τελευταίων μηνών: ότι δεν υπήρχε πραγματική σχέση κράτους – Intellexa. Όταν αυτή η άμυνα αρχίζει να τρυπά, η υπόθεση των υποκλοπών παύει να είναι «παρελθόν» και γίνεται ξανά παρόν.

Το Μακελειό το μετατρέπει σε χυδαίο κατηγορητήριο, αλλά το βασικό πολιτικό φορτίο δεν έρχεται από εκεί. Έρχεται από το γεγονός ότι ένα συστημικό φύλλο όπως τα Νέα επιλέγει να βάλει το θέμα στο πρωτοσέλιδο την ίδια μέρα που το ΟΠΕΚΕΠΕ σφίγγει τον κλοιό. Αυτό σημαίνει ότι στον πιο μετριοπαθή αναγνώστη δεν πουλιέται πια η ιδέα «κλείσαμε με αυτό». Αντιθέτως, παγιώνεται μια αίσθηση αθροιστικής επιβάρυνσης: ΟΠΕΚΕΠΕ συν υποκλοπές ισούται με εικόνα εξουσίας που δεν ελέγχει απλώς το κράτος, αλλά χρησιμοποιεί το κράτος.

ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Τσίπρας: η αντιπολίτευση πιέζει την κυβέρνηση αλλά δεν έχει κοινό βηματισμό

Εδώ κρύβεται μια πιο ύπουλη αλλά κρίσιμη διάσταση. Ενώ το αντιπολιτευτικό μπλοκ ενώνει τη φωνή του απέναντι στην κυβέρνηση, δεν έχει ενιαία γραμμή για το ποιος θα καρπωθεί τη φθορά. Η Political δείχνει ότι το ΠΑΣΟΚ επιλέγει τακτική «πυρ και κίνηση», δηλαδή σφυροκόπημα σε υποκλοπές και ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά ταυτόχρονα άνοιγμα σε κοινά, ιδίως νεότερα, όπου η ΝΔ δείχνει φθορά. Η Εφημερίδα των Συντακτών αποκαλύπτει ότι οι σχέσεις ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ έχουν χαμηλό βαρομετρικό, επειδή η Χαριλάου Τρικούπη δεν βιάζεται να μπει σε πρόταση δυσπιστίας μαζί με την Κουμουνδούρου. Άρα: κοινός εχθρός, αλλά όχι κοινό όχημα.

Την ίδια ώρα, το Μανιφέστο επιτίθεται άγρια στον Αλέξη Τσίπρα και στα σενάρια επιστροφής του, παρουσιάζοντάς τον ως «βομβιστή» της σοβαρότητας, ενώ χτυπά και τα πιθανά «προοδευτικά μέτωπα» γύρω από τον Ανδρουλάκη. Αυτό δείχνει ότι η κυβερνητική πλευρά φοβάται όχι μόνο το σημερινό ΠΑΣΟΚ, αλλά και τον κίνδυνο μιας νέας αναδιάταξης του ευρύτερου αντιδεξιού χώρου. Δεν είναι τυχαίο ότι το φιλοκυβερνητικό στρατόπεδο επενδύει ταυτόχρονα στην αποδόμηση Τσίπρα και στην παρουσίαση των σεναρίων συνεργασίας ως «κυβέρνηση ηττημένων».

Με μία φράση: η αντιπολίτευση πετυχαίνει πίεση, αλλά όχι ακόμη συντονισμό. Κι αυτό είναι το μεγαλύτερο δώρο προς το Μαξίμου.

Η γεωπολιτική μεταβλητή: το Ορμούζ απειλεί να καταπιεί την εσωτερική ατζέντα

Το πιο σοβαρό ίσως εύρημα του σημερινού πακέτου δημοσιευμάτων είναι ότι η εσωτερική πολιτική κρίση εξελίσσεται ταυτόχρονα με ένα πραγματικό εξωτερικό σοκ. Η Ναυτεμπορική είναι η πιο ουσιαστική εδώ: μιλά για κρίση διαρκείας στην αγορά ενέργειας, για πιθανή παράταση επιπτώσεων μέχρι το 2029, για αύξηση 50% στις τιμές φυσικού αερίου σε βασικές ευρωπαϊκές αγορές, για σοκ προσφοράς LNG και για ναυλαγορά «σε φάση ακραίας αβεβαιότητας». Η εφημερίδα δεν φωνάζει, μετρά. Και ακριβώς γι’ αυτό το σήμα της έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από δέκα πρωτοσέλιδα πανικού.

Η Εστία και η Political μεταφέρουν το ίδιο θέμα προς την ελληνική οικονομία και τη ναυτιλία, με εθνικό τόνο και ανησυχία για τις εξαγωγές, τα ασφάλιστρα και την έκθεση του ελληνόκτητου στόλου. Τα Νέα και ο Ελεύθερος Τύπος δίνουν περισσότερο την επιχειρησιακή και στρατιωτική διάσταση του Ιράν – Τραμπ. Η Ελεύθερη Ώρα ακολουθεί τον γνωστό αποκαλυπτικό και υπερθερμασμένο δρόμο. Η ουσία, όμως, είναι μία: αν το Ορμούζ παραμείνει κλειστό ή γινει ημι-κλειστή ζώνη υψηλού ρίσκου, η κυβέρνηση θα βρεθεί με διπλή φθορά: σκάνδαλα μέσα, ανατιμήσεις έξω.

Αυτό είναι και το σημείο που πολλοί στον εγχώριο πολιτικό καβγά ίσως υποτιμούν. Το επόμενο κύμα πίεσης μπορεί να μην έρθει από άλλη δικογραφία, αλλά από την αντλία, το ρεύμα, τα ναύλα και το καλάθι του νοικοκυριού.

Ανά εφημερίδα: τι επιδιώκει η καθεμία

• Εθνικός Κήρυξ Νέας Υόρκης: μεταφέρει το μήνυμα Μητσοτάκη στην ομογένεια με έμφαση στη σταθερότητα, όχι στην εσωτερική αποδόμηση. Λειτουργεί περισσότερο ως γέφυρα ελληνικού κέντρου προς διασπορά.
• Political: κυβερνητικό-διαχειριστικό φύλλο με σαφές ενδιαφέρον να παρουσιάσει το Μαξίμου ως φορέα εξυγίανσης και ταυτόχρονα να αναδείξει την κινητικότητα του ΠΑΣΟΚ.
• Μακελειό: μετατρέπει την Intellexa σε κατηγορητήριο κακουργημάτων. Πολιτική στόχευση: απονομιμοποίηση της εξουσίας μέσω σοκ και οργής.
• Εστία: δίνει εθνικο-πατριωτικό φίλτρο, συνδυάζοντας οικονομική ανησυχία, ιστορική μνήμη και σκληρή ανάγνωση διεθνών εξελίξεων.
• Ελεύθερη Ώρα: υβριδικό κράμα αποκαλυπτισμού, υπερβολής και εθνικοθρησκευτικού πανικού. Επηρεάζει κυρίως το θυμικό, όχι την τεκμηρίωση.
• Star Press: σήμερα δεν μπαίνει αποφασιστικά στον κεντρικό πολιτικό καβγά, στέκεται περισσότερο στο παπικό μήνυμα ειρήνης.
• One Voice: ο πιο καθαρός φορέας της γραμμής «εκλογές τώρα». Συνδέει ΟΠΕΚΕΠΕ και υποκλοπές σε ένα ενιαίο καθεστωτικό πρόβλημα.
• Kontra News: λαϊκίζει αλλά πολιτικά καθαρά: η κυβερνητική επίκληση του «βαθέος κράτους» παρουσιάζεται ως ομολογία αποτυχίας.
• Τα Νέα: κινούνται στο σημείο που πονά περισσότερο το Μαξίμου: Intellexa, κράτος δικαίου, Ορμούζ, αλλά με συστημικό ύφος και όχι με αντισυστημική κραυγή.
• Η Εφημερίδα των Συντακτών: επιλέγει θεσμική απονομιμοποίηση της κυβέρνησης και ταυτόχρονα φωτίζει τις αντιφάσεις στο αντιπολιτευτικό στρατόπεδο.
• Δημοκρατία: σκληρή αντιμητσοτακική γραμμή, με κεντρικό μοτίβο τη συγκάλυψη και αίτημα παραίτησης. Επενδύει στην ηθική αγανάκτηση.
• Απογευματινή: η πιο καθαρή ασπίδα πολιτικής προστασίας του πρωθυπουργού με γλώσσα ελέγχου ζημιάς και πλαισίωσης.
• Το Μανιφέστο: ιδεολογική εμπροσθοφυλακή του αντι-ΣΥΡΙΖΑ και αντι-Κοβέσι αφηγήματος. Χτυπά συγχρόνως Τσίπρα, Ράμμο και σενάρια προοδευτικών συνεργασιών.
• Ναυτεμπορική: η πιο σοβαρή εφημερίδα της ημέρας ως προς τον εξωτερικό κίνδυνο. Βλέπει ΟΠΕΚΕΠΕ πολιτικά, αλλά μετρά κυρίως το ενεργειακό και μακροοικονομικό κόστος.
• Ελεύθερος Τύπος: φιλοκυβερνητικό χαρτί μάχης. Συνδυάζει αυτοκριτική, πειθαρχία, άμυνα απέναντι στην αντιπολίτευση και απόρριψη εκλογολογίας.

Τι μας διαφεύγει ακόμη

• Πρώτον, το πλήρες νομικό βάθος των δικογραφιών. Πολλοί τίτλοι μιλούν με βεβαιότητες μεγαλύτερες από τα διαθέσιμα πραγματικά στοιχεία.
• Δεύτερον, η ακριβής στάση των βουλευτών της ΝΔ που φέρονται να εμπλέκονται: άλλο η δημοσιογραφική πίεση, άλλο η τελική κοινοβουλευτική συμπεριφορά.
• Τρίτον, η πραγματική ελαστικότητα της κοινωνικής ανοχής. Ο Τύπος θεωρεί σχεδόν δεδομένη την επιδείνωση. Δεν είναι δεδομένη. Μπορεί να υπάρξει κούραση, μούδιασμα ή μετατόπιση της προσοχής στην οικονομία και στο διεθνές περιβάλλον.
• Τέταρτον, λείπει από τα συνημμένα καθαρή πολιτική ύλη της Καθημερινής, άρα το συστημικό κέντρο δεν αποτυπώνεται πλήρως.

Τι προμηνύεται

Προμηνύονται τρία πράγματα.

• Πρώτο, πιο σκληρή κοινοβουλευτική αντιπαράθεση με έμφαση στο κράτος δικαίου, στην άρση ασυλιών και στις επόμενες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
• Δεύτερο, νέα προσπάθεια του Μαξίμου να «σπάσει» την αθροιστική εικόνα ΟΠΕΚΕΠΕ + υποκλοπές μέσω θεσμικών πρωτοβουλιών, αλλαγής ατζέντας και κοινωνικών ανακοινώσεων.
• Τρίτο, αν το γεωπολιτικό σοκ συνεχιστεί, ο πολιτικός καβγάς θα υποχρεωθεί να μεταφραστεί σε βενζίνη, ρεύμα, ακρίβεια και ναυτιλία. Και τότε οι επικοινωνιακές άμυνες θα δοκιμαστούν σε πολύ πιο σκληρό τερέν.