Ανασχηματισμός στο «ημίφως» – Online Παραπολιτικές στήλες 02/04

Κάθε φορά που οι παραπολιτικές στήλες αρχίζουν να κελαηδούν συντονισμένα, ξέρεις ότι στο Μαξίμου η καφεΐνη έχει αντικατασταθεί από ηρεμιστικά. Όταν το «Dark Room», ο «Βηματοδότης» και το «Big Mouth» συμπίπτουν στις διαπιστώσεις τους, δεν πρόκειται για δημοσιογραφική διαίσθηση, πρόκειται για το «δελτίο θυέλλης» που εκδίδει η ίδια η κυβέρνηση για τους υπουργούς της.

Η αντίφαση είναι δομική και σχεδόν κωμική. Από τη μία, μας σερβίρεται το αφήγημα μιας «ισχυρής και σταθερής» διακυβέρνησης. Από την άλλη, οι ίδιοι οι «διαρροείς» μας περιγράφουν μια εικόνα αποσύνθεσης: υπουργοί που λιποθυμούν (μεταφορικά και κυριολεκτικά) στην ιδέα του ανασχηματισμού, «μαύρα email» που ανταλλάσσονται αξημέρωτα για να προλάβουν τις αγορές που «μαδάνε μαργαρίτες», και ένας ΟΠΕΚΕΠΕ που έχει γίνει το μόνιμο «βαρίδι» στο λαιμό του αγροτικού κόσμου.

Το οξύμωρο του πράγματος; Ενώ η κυβέρνηση ξορκίζει το «παρακράτος», οι καταγραφές των Εσωτερικών Υποθέσεων με πρωταγωνιστές ονόματα όπως ο Τσιάρας και ο Σκρέκας, γίνονται το «ψωμοτύρι» των πρωινών αναλύσεων. Είναι να απορείς: αν οι «άριστοι» παρακολουθούνται από τους «αρίστους» για να διαπιστωθεί η αριστεία τους, τότε ποιος φυλάει τους φύλακες; Η απάντηση κρύβεται στην ανάγκη για έναν «δομικό ανασχηματισμό», μια λέξη-κλειδί που χρησιμοποιείται ως άλλοθι για να καθαρίσει η κόπρος του Αυγεία, πριν η μυρωδιά φτάσει στις κάλπες.

Η στρατηγική είναι σαφής: «Κάψτε τους για να τους σώσουμε (ή να τους πετάξουμε)». Χρησιμοποιούν τον Δένδια ως μπαλαντέρ παντός καιρού για να κρατούν τις ισορροπίες, την ώρα που το πολιτικό προσωπικό αναλώνεται σε έναν εσωτερικό πόλεμο επικράτησης. Η ατζέντα πίσω από τις λέξεις δεν είναι η επίλυση των προβλημάτων του πολίτη, αλλά η διαχείριση της φθοράς.

Γράφουν για να τρομάξουν τους απείθαρχους, για να καθησυχάσουν τους επενδυτές που βλέπουν το «μαύρο email» και τρομάζουν, και κυρίως για να πείσουν τη βάση ότι ο «Κ.Μ.» (Κυριάκος Μητσοτάκης) έχει πάντα το μαχαίρι και το καρπούζι. Μόνο που το καρπούζι έχει αρχίσει να βγάζει οσμή και το μαχαίρι φαίνεται να στομώνει πάνω στις εσωτερικές ίντριγκες.

Στην πολιτική, όπως και στο θέατρο σκιών, το θέμα δεν είναι η φιγούρα που βλέπεις στο πανί, αλλά το χέρι που την κουνάει. Και αυτή τη στιγμή, το χέρι τρέμει ελαφρώς, προσπαθώντας να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα μιας κυβέρνησης που μοιάζει να καταδιώκεται από τα ίδια της τα «φαντάσματα».

Τι αναδεικνύει κάθε στήλη

Α. Dark Room / newmoney

Η γραμμή του είναι καθαρή: να περιορίσει την πολιτική ζημιά, χωρίς να αρνηθεί το γεγονός. Αναγνωρίζει τη «καταιγίδα ΟΠΕΚΕΠΕ Νο2», λέει ότι η υπόθεση ερχόταν από καιρό και μεταφέρει πως η κυβέρνηση θα περιμένει τη δικογραφία, θα δει κατά περίπτωση τι προκύπτει και δεν θα κάνει «έκπτωση». Την ίδια ώρα, όμως, φροντίζει να μικρύνει ηθικά το φορτίο: δεν μιλά για μίζες ή προσωπικό πλουτισμό, αλλά για «ρουσφέτια» 10-15 χιλ. ευρώ προς ψηφοφόρους-πελάτες, δηλαδή για την παλιά γνωστή ελληνική επαρχιακή σαπίλα σε έκδοση λιανικής.

Εδώ το κόλπο είναι εμφανές. Το κείμενο δεν αθωώνει. Υποβαθμίζει. Σου λέει περίπου: «μην το κάνουμε και Βατερλό, πελατειακό είναι, όχι κατ’ ανάγκην εγκληματική οργάνωση». Ταυτόχρονα προετοιμάζει το έδαφος για στοχευμένες θυσίες, αφού γράφει ότι αν ο Μητσοτάκης ακολουθήσει τη «συνταγή ΟΠΕΚΕΠΕ 1», πάμε σε μικρό ανασχηματισμό που μπορεί να μεγαλώσει.

Άρα το Dark Room υπηρετεί τρία πράγματα μαζί:

• πρώτον, κατευνασμό του κέντρου,
• δεύτερον, προειδοποίηση προς εμπλεκόμενους βουλευτές και υπουργούς,
• τρίτον, προστασία του πρωθυπουργικού πυρήνα με το αφήγημα «ο Κ.Μ. θα τα δει όλα μόνος του και θα κόψει όπου χρειαστεί».

Β. Βηματοδότης / Το Βήμα

Εδώ αλλάζει η κλίμακα. Ο Βηματοδότης δεν περιορίζεται στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Τον εντάσσει σε ευρύτερη επιτάχυνση πολιτικών εξελίξεων: δικογραφία, φήμες πρόωρων εκλογών, Καρυστιανού, Τσίπρας, αναβολή της προ ημερησίας για το Κράτος Δικαίου. Γράφει ευθέως ότι η νέα δικογραφία προκάλεσε εξελίξεις στο πολιτικό σύστημα και συνδέει το timing με τις φήμες για πρόωρες κάλπες, ενώ καταγράφει και την κοινοβουλευτική συζήτηση ότι η αναβολή της συζήτησης αρχηγών ίσως σχετιζόταν με την αναμενόμενη διαβίβαση της δικογραφίας.

Αυτό δεν είναι απλό παραπολιτικό. Είναι σήμα ότι το πρόβλημα δεν μένει διοικητικό ή δικαστικό αλλά γίνεται συστημικό. Ο Βηματοδότης λέει, με πιο αστικό και λιγότερο τζαρτζαρισμένο τρόπο από τα άλλα δύο, ότι η υπόθεση λειτουργεί σαν επιταχυντής ανασύνθεσης του πολιτικού σκηνικού. Η αναφορά σε Καρυστιανού και Τσίπρα δεν είναι τυχαία. Είναι ο τρόπος να ειπωθεί ότι το ρήγμα της νομιμοποίησης μπορεί να βγάλει νέους πολιτικούς φορείς ή να επισπεύσει παλιές φιλοδοξίες.

Γ. Big Mouth / powergame

Εδώ έχουμε το πιο επιθετικό και πιο αποκαλυπτικό κείμενο ως προς τη στόχευση. Ο αρθρογράφος παίρνει θέση σχεδόν εξαρχής υπέρ της λογικής ότι το περί «παρακράτους Μητσοτάκη» είναι υπερβολή, αφού οι καταγραφές έγιναν από το Εσωτερικών Υποθέσεων και η άρση απορρήτου έγινε επί της σημερινής κυβέρνησης. Με απλά λόγια: αν το σύστημα ήταν απολύτως ελεγχόμενο από το Μαξίμου, δεν θα έβγαζε στη φόρα τους δικούς του.

Την ίδια στιγμή, όμως, το ίδιο κείμενο χτυπάει και το Μαξίμου για ανεπάρκεια, γράφοντας ότι ενημερώθηκε για τη δεύτερη δικογραφία κυριολεκτικά από site και ότι αυτό δείχνει πόσο «χειροπόδαρα έχουν δέσει» τους αρμούς της εξουσίας. Επίσης μεταφέρει συγκεκριμένες αναφορές για συνομιλίες Τσιάρα και Σκρέκα, πιέζει για αποπομπές των νυν αξιωματούχων που εμπλέκονται, και ανοίγει καθαρά σενάριο «δομικού ανασχηματισμού» μέσα στις επόμενες ημέρες.

Με λίγα λόγια, το Big Mouth κάνει κάτι πιο σύνθετο από τα άλλα δύο:
ξεπλένει τον πυρήνα, καίει την περιφέρεια.
Δηλαδή: «ο αρχηγός δεν είναι ο εγκέφαλος ενός παρακράτους, αλλά έχει γύρω του άχρηστο, βρόμικο ή φθαρμένο προσωπικό που πρέπει να το ξηλώσει».

Τα κοινά σημεία των τριών στηλών

Και οι τρεις στήλες συμφωνούν στα εξής:

• Πρώτον, ότι η δεύτερη δικογραφία ΟΠΕΚΕΠΕ είναι σοβαρό πολιτικό γεγονός και όχι απλή κοινοβουλευτική ρουτίνα.
• Δεύτερον, ότι το θέμα ακουμπά αποκλειστικά ή κυρίως τη ΝΔ και κυβερνητικά/κομματικά στελέχη. Το Dark Room μιλά για βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος και υπουργούς ή υφυπουργούς, ο Βηματοδότης για δικογραφία που αφορά εξ ολοκλήρου στελέχη της ΝΔ, και το Big Mouth για δεκατρείς βουλευτές της ΝΔ και συνομιλίες με νυν υπουργούς και τον γραμματέα του κόμματος.
• Τρίτον, ότι το θέμα δεν κλείνει επικοινωνιακά με ένα non paper. Όλοι φωτογραφίζουν συνέπειες: άρση ασυλιών, πιθανές καρατομήσεις, συνέδριο ΝΔ υπό πίεση, ανασχηματισμό, εκλογικά σενάρια.

3. Οι πηγές ενημέρωσης και τι μαρτυρούν

Εδώ είναι το ζουμί. Οι στήλες δεν έχουν τις ίδιες πηγές, άρα δεν εξυπηρετούν το ίδιο ακροατήριο.

• Το Dark Room δουλεύει εμφανώς με πηγές από Μαξίμου και κυβερνητικό μηχανισμό. Το ίδιο το κείμενο λέει «πηγή από το Μ.Μ.» και «κεντρική πηγή μου». Η γλώσσα του είναι γλώσσα διαχείρισης κρίσης: προσοχή στη δικογραφία, όχι συλλήβδην κατηγορίες, ο πρωθυπουργός να δει προσωπικά κάθε περίπτωση.
• Ο Βηματοδότης πατά περισσότερο σε κοινοβουλευτικές πηγές και διακομματικά πηγαδάκια. Δεν θέλει να σε πείσει ότι ξέρει το μυαλό του πρωθυπουργού. Θέλει να σου δείξει ότι η Βουλή βράζει και ότι η χρονική αλληλουχία των κινήσεων βγάζει πολιτικό νόημα.
• Το Big Mouth δείχνει πρόσβαση σε αστυνομικο-δικαστικές και κομματικές πληροφορίες, αλλά και σε κύκλους ισχύος γύρω από το Μαξίμου και τα media. Όταν γράφει για Εσωτερικών Υποθέσεων, απομαγνητοφωνήσεις, χρονοδιάγραμμα διαβίβασης και ταυτόχρονα για επισκέψεις ισχυρών του χρήματος και των media στο Μαξίμου, δεν κάνει απλώς gossip· κάνει positioning μέσα στο σύστημα επιρροής.

4. Η ατζέντα πίσω από κάθε κείμενο

Εδώ τα λέμε με το όνομά τους.

• Dark Room:
  Η ατζέντα είναι να σωθεί η κεντρική εικόνα του Μητσοτάκη ως διαχειριστή που καθαρίζει, όχι ως ηγέτη που πιάστηκε με τη γίδα στην πλάτη. Θέλει να πει στους μετριοπαθείς, στις αγορές και στο επιχειρηματικό κοινό: «υπάρχει πρόβλημα, αλλά υπάρχει και οδηγός στο τιμόνι». Αυτό είναι damage control πολυτελείας.
• Βηματοδότης:
  Η ατζέντα είναι να δείξει ότι το θέμα δεν είναι μόνο ποινικό ή κομματικό, αλλά ιστορικής φάσης. Δηλαδή: «μπαίνουμε σε περίοδο αναδιάταξης». Αυτό απευθύνεται σε πολιτικές ελίτ, βουλευτές, παίκτες που διαβάζουν σημάδια και όχι μόνο headlines.
• Big Mouth:
  Η ατζέντα είναι πιο ωμή: πίεση για καθαίρεση προσώπων και επανεκκίνηση ισορροπιών. Δεν χαρίζει τίποτα σε Τσιάρα, Σκρέκα και σε όσους θεωρεί ότι εκθέτουν τον πυρήνα. Και ταυτόχρονα προσπαθεί να αποσυνδέσει τον Μητσοτάκη από το «παρακράτος», ώστε αν γίνει ξήλωμα, να εμφανιστεί ως χειρουργική επέμβαση κι όχι ως ομολογία συνολικής σήψης.

5. Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και γιατί

Εδώ είναι η τελική εικόνα.

• Θέλουν να επηρεάσουν πρώτα απ’ όλα τον ίδιο τον πρωθυπουργό και το στενό του περιβάλλον. Και τα τρία κείμενα, με διαφορετικό ύφος, λένε το ίδιο: «μην το αφήσεις να σαπίσει, πάρε αποφάσεις».
• Δεύτερος στόχος είναι η γαλάζια κοινοβουλευτική ομάδα και οι κομματικοί μηχανισμοί. Το μήνυμα προς βουλευτές είναι σαφές: όσοι μπλέξατε, ετοιμαστείτε να γίνετε αναλώσιμοι. Ειδικά το Big Mouth το γράφει σχεδόν σαν τελεσίγραφο.
• Τρίτος στόχος είναι τα κέντρα οικονομικής και μιντιακής ισχύος. Αυτοί δεν ενδιαφέρονται τόσο για το αν ένας βουλευτής ζήτησε εξυπηρέτηση σε επιδότηση. Τους νοιάζει αν η κυβέρνηση κρατά πολιτικό έλεγχο, αν πάμε σε ανασχηματισμό, αν ανοίγει κύκλος αστάθειας ή εκλογών. Και οι τρεις στήλες τους απαντούν: «ναι, το σύστημα τρίζει, αλλά ακόμη διαχειρίζεται». Ο Βηματοδότης προσθέτει το caveat ότι η αναδιάταξη του απέναντι χώρου μπορεί να επιταχυνθεί.

Το δια ταύτα

Η κοινή μελωδία είναι απλή: ο ΟΠΕΚΕΠΕ Νο2 δεν αντιμετωπίζεται ως σκάνδαλο που θα περάσει με δύο πρωινές εμφανίσεις και ένα βραδινό δελτίο. Αντιμετωπίζεται ως trigger για εσωτερική εκκαθάριση, ανασχηματισμό, πειθαρχία της ΚΟ και πιθανή αναδιάταξη του συνολικού πολιτικού σκηνικού.