Η ψευδαίσθηση της κανονικότητας και “Οι Πικραμένοι Α.Ε” – Παραπολιτικές στήλες Online 06/03

Στην Αθήνα των «πεφωτισμένων» διαδρόμων και των ημιφωτισμένων lobby των μεγάλων ξενοδοχείων, η πολιτική δεν ασκείται με διατάγματα, αλλά με ψιθύρους. Αν ξεφυλλίσει κανείς τις ψηφιακές στήλες των ημερών, εκεί όπου το παραπολιτικό σμίγει με το «έγκυρο» και η ειρωνεία με την κρατική διαρροή, θα διαπιστώσει πως η χώρα βιώνει μια ιδιότυπη μεταμοντέρνα στασιμότητα. Μια στασιμότητα που βαφτίζεται «σταθερότητα» και σερβίρεται με γαρνιτούρα από real estate αναλύσεις και γεωπολιτικούς συναγερμούς.

Το σκηνικό είναι γνώριμο. Από τη μία, «Οι Πικραμένοι Α.Ε.-Αντώνης Σαμαράς, Κώστας Καραμανλής (Ραφήνα) και Σία πρώην Νέα Δημοκρατία» και οι επιχειρηματικές ίντριγκες που θυμίζουν κακόγουστη σαπουνόπερα με φόντο το Ελληνικό και τα βόρεια προάστια. Εκεί, η οικονομική ελίτ παίζει τις «μουσικές καρέκλες» με τις τιμές των ακινήτων, ενώ οι κοινοί θνητοί παρακολουθούν το πάρτι από την κλειδαρότρυπα. Είναι η ατζέντα του «χρήματος που δεν κοιμάται», αλλά συχνά παραμιλάει, προσπαθώντας να πείσει πως η ανάπτυξη αφορά όλους, ενώ στην πραγματικότητα αφορά όσους έχουν το προνόμιο να συνομιλούν με το «Dark Room» της εξουσίας.

Την ίδια στιγμή, ο «Βηματοδότης» της εθνικής μας μοναξιάς σπεύδει να μας υπενθυμίσει πως η Άγκυρα «ανεβάζει τους τόνους». Κλασική συνταγή. Όταν τα εσωτερικά μέτωπα ζορίζουν, η Κάρπαθος και η Κύπρος επιστρατεύονται ως εθνικά αμορτισέρ. Είναι η διπλωματία του φόβου, που στοχεύει στο θυμικό ενός ακροατηρίου που έχει μάθει να ζει με τον «μπαμπούλα» εξ ανατολών, ξεχνώντας πως οι πραγματικές απειλές συχνά κρύβονται στην ανικανότητα της εγχώριας διοίκησης και στα «προβληματικά κτίρια» που ανακαλύπτουμε κατόπιν εορτής.

Στο Μαξίμου, βέβαια, το βιολί παραμένει το ίδιο: «εξάντληση της τετραετίας». Είναι το τοτέμ στο οποίο προσκυνούν οι επικοινωνιολόγοι, την ώρα που το «Big Mouth» της παραπολιτικής μας ενημερώνει για τις φιλοδοξίες του κάθε πικραμένου Πατούλη ή τις «μισές δημοσκοπήσεις» που μαγειρεύονται στα υπόγεια. Εδώ η ατζέντα είναι η πειθαρχία. Το μήνυμα προς τους δελφίνους είναι σαφές: «Μην κουνιέστε, το παιχνίδι είναι ελεγχόμενο». Η θεσμική σοβαρότητα υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη για επιβίωση του συστήματος, το οποίο χρησιμοποιεί τα non-papers ως το απόλυτο εργαλείο πειθαναγκασμού.

Ο στόχος είναι η λεγόμενη «μεσαία τάξη των ενημερωμένων». Αυτοί που διαβάζουν πίσω από τις γραμμές και νιώθουν προνομιούχοι επειδή «ξέρουν» τι ειπώθηκε στο δείπνο της Κηφισιάς. Σε αυτούς απευθύνεται το υβριδικό ύφος της εποχής: ένας συνδυασμός κυνισμού, δήθεν κοσμοπολιτισμού και εθνικής ανησυχίας. Τους προσφέρουν μια ψευδαίσθηση εγγύτητας στα κέντρα λήψης αποφάσεων, για να αποδεχτούν αδιαμαρτύρητα την ακινησία.

Είναι ένας χορός σκιών, όπου η σοβαροφάνεια καλύπτει την έλλειψη οράματος. Γράφουν με αυτόν τον σκωπτικό, σχεδόν περιφρονητικό τρόπο, γιατί η εξουσία στην Ελλάδα δεν χρειάζεται πια να πείσει, της αρκεί να μπερδέψει. Να μετατρέψει την πολιτική σε παραπολιτική και την κρίση σε lifestyle αξεσουάρ.

Στο τέλος της ημέρας, η αναφορά στα «προβληματικά κτίρια» της MOΔ ή στις «Yoko Ono» της επιχειρηματικότητας δεν είναι τίποτα άλλο από τον θόρυβο που χρειάζεται για να μην ακούγεται η σιωπή της πραγματικής παραγωγής. Μιας παραγωγής που απουσιάζει, όσο εμείς αναλωνόμαστε στο να αναλύουμε αν ο τάδε υπουργός είναι στα «πάνω» του ή αν η Άγκυρα θα κάνει την επόμενη κίνηση στη σκακιέρα του Αιγαίου. Η Ελλάδα των ψηφιακών παραπολιτικών είναι μια χώρα που αυτοθαυμάζεται στον καθρέφτη της, αγνοώντας πως ο καθρέφτης έχει αρχίσει να ραγίζει επικίνδυνα.

Η ανάλυση των όσων «ψελλίζουν» τα πληκτρολόγια της εγχώριας παραπολιτικής σκηνής απαιτεί γερό στομάχι και μια δόση κυνισμού, από αυτόν που περισσεύει στις αθηναϊκές λέσχες. Ας βάλουμε, λοιπόν, τον μεγεθυντικό φακό πάνω από το ψηφιακό μελάνι της ημέρας, για να δούμε τι κρύβεται πίσω από τις λέξεις, τις σιωπές και τους «δράκους».

1. Η Χαρτογράφηση των Στηλών (Το «Ποιος» και το «Γιατί»)

• Dark Room (Newmoney): Εδώ η ατζέντα είναι ξεκάθαρα «χρηματιστηριακή» με κοινωνικό περιτύλιγμα. Το βλέμμα είναι στραμμένο στα deal, στα ακίνητα-φιλέτα και στην οικονομική ελίτ. Ο τρόπος γραφής είναι ο γνωστός: υπονοούμενα για «Τους Πικραμένοι Α.Ε.-Αντώνης Σαμαράς, Κώστας Καραμανλής (Ραφήνα) και Σία πρώην Νέα Δημοκρατία» και την «Yoko Ono», για να νιώθει ο αναγνώστης «μέσα στα πράγματα».
• Βηματοδότης (Το Βήμα): Η κλασική, παλαιάς κοπής διπλωματική διαρροή. Εστιάζει στα εθνικά (Άγκυρα, Κάρπαθος, Κύπρος), μεταφέροντας την αγωνία –ή τη γραμμή– του Υπουργείου Εξωτερικών και του Μαξίμου. Είναι η «σοβαρή» φωνή που προειδοποιεί για τα χειρότερα.
• Big Mouth (Powergame): Το όνομα τα λέει όλα. Εδώ έχουμε το «σκληρό» παρασκήνιο του Μαξίμου και της αγοράς. Τετραετίες, δημοσκοπήσεις, Πατούλης και MOD. Είναι ο δίαυλος επικοινωνίας για το τι σκέφτεται ο «Πρωινός Καφές» και ποιους θέλει να «κάψει» ή να «αναστήσει».
• Non Paper (Iefimerida): Η επιτομή της γρήγορης κατανάλωσης πληροφορίας. Από το Ιράν και τη γεωπολιτική κρίση, μέχρι το ΠΑΣΟΚ και τον Αλιάγα. Μια σούπα από όλα, σερβιρισμένη με το κύρος της «εσωτερικής πληροφόρησης».

2. Κοινά Σημεία και Κρυφή Ατζέντα

Αν αφαιρέσεις το περιτύλιγμα, τα σημεία τομής είναι εξόφθαλμα:

• Η Σταθερότητα ως Ιερό Δισκοπότηρο: Όλοι, άμεσα ή έμμεσα, συζητούν για την «εξάντληση της τετραετίας». Είναι το mantra που καθησυχάζει τις αγορές (Dark Room) και την εσωτερική διοίκηση (Big Mouth).
• Ο Εξωτερικός «Μπαμπούλας»: Είτε είναι η Άγκυρα (Βηματοδότης) είτε το Ιράν (Non Paper), η ατζέντα της ανασφάλειας χρησιμοποιείται για να συσπειρώσει το ακροατήριο γύρω από την κεντρική εξουσία. Όταν η κρίση «φτάνει στην πόρτα μας», οι εσωτερικές γκρίνιες πρέπει να σωπάσουν.
• Η Διαχείριση των «Φιλοδοξιών»: Η αναφορά στον Πατούλη ή στις «μισές δημοσκοπήσεις» δεν είναι τυχαία. Είναι το μήνυμα προς τους επίδοξους δελφίνους ή τους ανήσυχους βουλευτές: «Σας βλέπουμε, ξέρουμε τι σχεδιάζετε, καθίστε φρόνιμα».

3. Πηγές Ενημέρωσης και Μηχανισμοί

Οι πηγές είναι οι συνήθεις ύποπτοι:

1. Κυβερνητικοί κύκλοι: Τροφοδοτούν το «Big Mouth» και το «Non Paper» για να σφυγμομετρήσουν αντιδράσεις.
2. Διπλωματικά και Στρατιωτικά γραφεία: Η πηγή του «Βηματοδότη».
3. Real Estate στελέχη και Τραπεζίτες: Οι ψίθυροι πίσω από το «Dark Room».

Ο τρόπος γραφής, υβριδικός, ειρωνικός, ενίοτε δήθεν «υψηλού επιπέδου», εξυπηρετεί έναν σκοπό: να μετατρέψει το κουτσομπολιό σε πολιτική ανάλυση και την κατευθυνόμενη διαρροή σε «αποκλειστικότητα».

4. Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και Γιατί;

Ο στόχος είναι διπλός:

• Το «Σύστημα» (The Establishment): Επιχειρηματίες, στελέχη και πολιτικοί. Θέλουν να τους πείσουν ότι το παιχνίδι είναι ελεγχόμενο, ότι η κυβέρνηση έχει το πάνω χέρι και ότι οι «αναταράξεις» (όπως ο Κοκλώνης ή οι εσωκομματικές κινήσεις) είναι απλώς λεπτομέρειες στο μεγάλο κάδρο.
• Η Μεσαία Τάξη των «Ενημερωμένων»: Αυτούς που θέλουν να νιώθουν ότι γνωρίζουν το παρασκήνιο. Τους προσφέρουν μια ψευδαίσθηση εγγύτητας στην εξουσία, ώστε να αποδεχτούν ευκολότερα τις επερχόμενες αυξήσεις στα ακίνητα ή την ακινησία στα εθνικά θέματα.

Συμπέρασμα: Ο Λόγος της Γραφής

Γράφουν έτσι γιατί η εξουσία στην Ελλάδα δεν ασκείται με επίσημα διατάγματα, αλλά με ψιθύρους στους διαδρόμους. Το σκωπτικό ύφος είναι η άμυνά τους: αν κάτι δεν βγει, ήταν απλώς ένα «σχόλιο». Αν βγει, είναι «επιβεβαίωση της εγκυρότητας».

Στο τέλος της ημέρας, η ατζέντα είναι μία: Η διατήρηση του status quo. Είτε μιλάμε για τους «Πικραμένοι Α.Ε.», είτε για την Κάρπαθο, το μήνυμα είναι το ίδιο: «Μην ανησυχείτε, οι σοβαροί άνθρωποι ασχολούνται. Εσείς απλώς διαβάστε το επόμενο κουτσομπολιό».

Ένας θίασος σκιών, που παίζει σε μια οθόνη, για ένα κοινό που ακόμα πιστεύει ότι οι ειδήσεις γράφονται στα ρεπορτάζ και όχι στα δείπνα της Κηφισιάς.