Η διπλωματία των αντιφάσεων και το αρχείο της «Γαλάζιας Πατρίδας» – Ανάλυση 27/02

Η επιστολή της τουρκικής αντιπροσωπείας προς τον ΟΗΕ, με ημερομηνία 16 Φεβρουαρίου 2026, δεν αποτελεί ένα απλό διπλωματικό έγγραφο ρουτίνας. Εντάσσεται σε μια μεθοδική στρατηγική νομικής κατοχύρωσης θέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια συγκυρία που κάθε άλλο παρά ουδέτερη είναι. Το timing έχει σημασία: η αποστολή της επιστολής ακολουθεί συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν και διακηρύξεις περί «ήρεμων νερών». Η Άγκυρα, ωστόσο, δείχνει ότι η πολιτική αποκλιμάκωσης δεν σημαίνει εγκατάλειψη διεκδικήσεων. Αντιθέτως, τις θεσμοποιεί.

Αυτή είναι η «διπλωματία των αντιφάσεων»: δημόσια ρητορική συνεργασίας, παράλληλη αρχειοθέτηση αξιώσεων στο διεθνές σύστημα. Η Τουρκία δεν κλιμακώνει με ερευνητικά σκάφη ή NAVTEX, κλιμακώνει νομικά.

Νομική έναντι Πολιτικής Ανάγνωσης

Η επιστολή επαναφέρει τους βασικούς άξονες της τουρκικής επιχειρηματολογίας:

1. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 είναι έγκυρο, κατατεθειμένο και σε ισχύ.
2. Ο ελληνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός παραβιάζει «τουρκικές περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας».
3. Τα νησιά δεν διαθέτουν αυτομάτως πλήρη επήρεια σε θαλάσσιες ζώνες.

Η Άγκυρα επικαλείται τη νομολογία διεθνών δικαστηρίων για την αρχή της επιείκειας (equity) και υποστηρίζει ότι η μέση γραμμή δεν εφαρμόζεται μηχανιστικά όταν υπάρχουν «σχετικές περιστάσεις». Πρόκειται για υπαρκτό στοιχείο της διεθνούς νομολογίας. Ωστόσο, η τουρκική ερμηνεία υπερβαίνει τη συνήθη πρακτική. Η πλήρης απομείωση επήρειας μεγάλων νησιών, όπως η Κρήτη, δεν έχει προηγούμενο στη διεθνή δικαιοδοτική πρακτική.

Η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS), ωστόσο χρησιμοποιεί επιλεκτικά τη σχετική νομολογία για να στηρίξει τις θέσεις της. Πρόκειται για εργαλειοποίηση του διεθνούς δικαίου: όχι πλήρης απόρριψη, αλλά επιλεκτική υιοθέτηση εκείνων των στοιχείων που εξυπηρετούν το γεωπολιτικό της αφήγημα.

Η αναφορά ότι «κανένα κράτος δεν μπορεί να επικαλείται το εσωτερικό του δίκαιο για να θεμελιώσει διεθνείς αξιώσεις» αποτελεί σαφή αιχμή κατά της ελληνικής μονομερούς πράξης θαλάσσιου σχεδιασμού. Η Άγκυρα επιχειρεί να απονομιμοποιήσει κάθε ελληνική διοικητική κίνηση που δημιουργεί εικόνα de facto οριοθέτησης.

Στρατηγικοί Στόχοι και το Δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας»

Η επιστολή δεν δημιουργεί άμεσα τετελεσμένα στο πεδίο. Δημιουργεί όμως τετελεσμένα στο αρχείο του ΟΗΕ. Καταγράφει συστηματικά μια ερμηνεία, οικοδομεί νομικό φάκελο και προετοιμάζει το έδαφος για μελλοντική διαπραγμάτευση ή ακόμη και δικαστική διαδικασία.

Αυτό συνδέεται ευθέως με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η Τουρκία επιδιώκει να μετατρέψει μια πολιτική θεωρία σε θεσμικά τεκμηριωμένη θέση. Δεν αρκείται στη στρατιωτική ισχύ, επιδιώκει κανονιστική νομιμοποίηση. Η στρατηγική της είναι πολυεπίπεδη: στρατιωτική παρουσία όταν απαιτείται, αλλά κυρίως συσσώρευση νομικών εγγράφων που διαμορφώνουν αφήγημα.

Η επαναβεβαίωση ότι η συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου του 2020 είναι «άκυρη» και ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει σε ισχύ δείχνει πρόθεση διατήρησης μιας παράλληλης νομικής πραγματικότητας. Η Άγκυρα επιδιώκει να αποτρέψει επενδυτικές και ενεργειακές πρωτοβουλίες που θα θεωρηθούν δεδομένες χωρίς τη συμμετοχή της.

Ποιοι είναι οι Αποδέκτες

Η επιστολή έχει διπλό ακροατήριο.

Προς τη διεθνή κοινότητα, το μήνυμα είναι ότι η Τουρκία δεν ενεργεί αυθαίρετα αλλά βάσει «νομικών επιχειρημάτων». Θέλει να αποδομήσει την εικόνα του αναθεωρητικού ταραξία και να εμφανιστεί ως κράτος που ζητά «δίκαιη οριοθέτηση».

Προς το εσωτερικό ακροατήριο, η επιστολή λειτουργεί ως επιβεβαίωση συνέπειας. Ο Ερντογάν εμφανίζεται να συνομιλεί με την Ελλάδα αλλά ταυτόχρονα να μην υποχωρεί ούτε χιλιοστό από τις θεμελιώδεις θέσεις της τουρκικής στρατηγικής.

Η «διπλωματία των αντιφάσεων» δεν είναι τυχαία. Είναι ισορροπία μεταξύ εξομάλυνσης και διατήρησης εθνικής γραμμής.

Η Ελληνική Αντίδραση

Η Αθήνα και η Λευκωσία αναμένεται να απαντήσουν θεσμικά, με ρηματικές διακοινώσεις και περαιτέρω ενίσχυση του νομικού τους φακέλου. Η στρατηγική της Ελλάδας δεν μπορεί να περιορίζεται στη ρητορική περί αυτονόητης πλήρους επήρειας των νησιών. Οφείλει να ενισχύσει την επιχειρηματολογία της στη βάση της αναλογικότητας, της γεωγραφίας και της πάγιας πρακτικής του UNCLOS.

Η Ελλάδα διαθέτει το ισχυρό πλεονέκτημα ότι είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση. Ωστόσο, η τουρκική συστηματική καταγραφή θέσεων δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο κάθε μελλοντική διαδικασία, διαπραγματευτική ή δικαστική, θα διεξαχθεί με πλήρη επίγνωση των τουρκικών ενστάσεων.

Η επιστολή δεν είναι πράξη έντασης, αλλά πράξη μακράς στρατηγικής. Η Άγκυρα δεν επιδιώκει σήμερα κρίση. Επιδιώκει κανονικοποίηση των διεκδικήσεών της. Αυτό είναι, ενδεχομένως, πιο σύνθετο από μια ευθεία πρόκληση.

Η Ανατολική Μεσόγειος εισέρχεται σε μια φάση όπου η αντιπαράθεση μετατοπίζεται από το πεδίο στη θεσμική μνήμη του διεθνούς συστήματος. Και σε αυτή τη μάχη, η συστηματικότητα ίσως αποδειχθεί εξίσου καθοριστική με την ισχύ.

Βήμα-βήμα αξιολόγηση

1. Τι κάνει θεσμικά η Τουρκία

Η επιστολή (A/80/642, 16 Φεβρουαρίου 2026) δεν εισάγει κάτι «νέο» σε επίπεδο θέσεων. Κάνει όμως τρία κρίσιμα πράγματα:

1. Επανακαταθέτει στο αρχείο του ΟΗΕ το τουρκολιβυκό μνημόνιο (2019) ως ενεργό, νόμιμο και καταχωρισμένο βάσει του Άρθρου 102 του Χάρτη.
2. Αμφισβητεί ρητά τον Ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (Απρίλιος 2025), λέγοντας ότι παραβιάζει «τουρκικές περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας».
3. Θεμελιώνει ξανά τη νομική της γραμμή περί “equity” (αρχή επιείκειας) έναντι της ελληνικής θέσης για πλήρη επήρεια νησιών.

Δεν είναι ρητορική έκρηξη. Είναι συστηματική αρχειοθέτηση θέσης.

2. Το κεντρικό νομικό αφήγημα

Η Άγκυρα επαναλαμβάνει τρεις πυλώνες:

Α. Τα νησιά δεν έχουν αυτομάτως πλήρη επήρεια

Επικαλείται νομολογία:

• France–UK (1977)
• Romania–Ukraine (ICJ 2009)
• Nicaragua–Colombia (ICJ 2012)

Το μήνυμα είναι καθαρό:
«Η γεωγραφία και οι σχετικές περιστάσεις υπερισχύουν της τυπικής μέσης γραμμής».

Δηλαδή στοχεύει έμμεσα:

• Καστελλόριζο
• Νησιωτικό σύμπλεγμα Ανατολικού Αιγαίου
• Επίδραση Κρήτης σε πλήρη ΑΟΖ

Β. Το ελληνικό εσωτερικό δίκαιο δεν παράγει διεθνή αποτελέσματα

Η αναφορά ότι «ένα κράτος δεν μπορεί να επικαλείται το εσωτερικό του δίκαιο» είναι ευθεία απάντηση στον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.

Εδώ η Τουρκία επιδιώκει να απονομιμοποιήσει κάθε ελληνική μονομερή πράξη που «προκαταλαμβάνει» οριοθέτηση.

Γ. Ακύρωση συμφωνίας Ελλάδας-Αιγύπτου

Επαναλαμβάνει ότι η συμφωνία 6 Αυγούστου 2020 παραβιάζει την τουρκική υφαλοκρηπίδα και τη θεωρεί “null and void”.

Αυτό είναι πολιτικό μήνυμα και προς Κάιρο.

3. Το Κυπριακό στοιχείο

Η αναφορά ότι «δεν υπάρχει μία ενιαία αρχή που να εκπροσωπεί από κοινού Τουρκοκύπριους και Ελληνοκύπριους» είναι θεσμική έμμεση επαναφορά της λογικής δύο οντοτήτων.

Δεν το φωνάζει. Το αρχειοθετεί.

Στρατηγικά:
Η Άγκυρα επαναφέρει την ιδέα ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν μπορεί να παράγει μόνη της θαλάσσιες δεσμεύσεις.

4. Γιατί τώρα;

Η χρονική στιγμή είναι κρίσιμη:

• Ελλάδα ενεργοποιεί Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.
• Επανεκκινούν συζητήσεις για ενέργεια και υποθαλάσσιες διασυνδέσεις.
• Εντείνονται σενάρια για γεωτρήσεις νότια της Κρήτης.

Η Τουρκία προληπτικά «κλειδώνει» στο αρχείο του ΟΗΕ τη δική της ερμηνεία.

Αυτό δεν είναι απάντηση. Είναι pre-emptive positioning.

5. Τι δεν κάνει η επιστολή

Δεν:

• Κηρύσσει νέα οριοθέτηση
• Ανακοινώνει NAVTEX
• Απειλεί με έρευνες

Διατηρεί τόνο “legalistic” και μάλιστα επικαλείται την Διακήρυξη Φιλίας Αθήνας 7/12/2023.

Αυτό σημαίνει ότι η Άγκυρα θέλει να:

• Διατηρήσει το πολιτικό κλίμα χαμηλής έντασης
• Αλλά ταυτόχρονα να μη δημιουργηθεί τετελεσμένο

Dual track στρατηγική.

6. Πού στοχεύει πραγματικά

Α. Στη μελλοντική δικαστική διαπραγμάτευση
Αρχειοθετεί υλικό για πιθανή Χάγη.

Β. Στους τρίτους παίκτες

• Ενεργειακές εταιρείες
• ΕΕ
• Αίγυπτο
• Λιβύη

Θέλει να υπενθυμίσει ότι η τουρκική θέση είναι καταγεγραμμένη.

Γ. Στο εσωτερικό ακροατήριο
Εμφανίζει συνέπεια, όχι υποχώρηση.

7. Είναι νομικά ισχυρή;

Ρεαλιστικά:

• Η αρχή επιείκειας υπάρχει στη νομολογία.
• Όμως η πλήρης απομείωση επήρειας μεγάλων νησιών (π.χ. Κρήτης) δεν έχει προηγούμενο.

Η τουρκική επιχειρηματολογία είναι μερικώς θεμελιωμένη, αλλά η εφαρμογή της είναι επιθετική.

8. Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Η Ελλάδα δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στη ρητορική περί «αυτονόητου δικαίου των νησιών».

Αν πάμε ποτέ σε δικαστική οδό, το αποτέλεσμα δεν θα είναι 100% ελληνική ανάγνωση.

Η Άγκυρα χτίζει φάκελο equity.
Η Αθήνα πρέπει να χτίσει φάκελο αναλογικότητας και πρακτικής εφαρμογής UNCLOS.

9. Το συνολικό μήνυμα

Η Τουρκία δεν κλιμακώνει.
Συσσωρεύει νομικό κεφάλαιο.

Δεν είναι επιστολή έντασης.
Είναι επιστολή μακράς στρατηγικής.

Και αν το δεις ψυχρά, είναι πιο επικίνδυνη έτσι.

Γιατί όταν η σύγκρουση γίνεται αρχειοθετημένη, παύει να είναι φραστική και γίνεται δομική.

Το περιεχόμενο της επιστολής

Ηνωμένα Έθνη Γενική Συνέλευση

Διανομή: Γενική 16 Φεβρουαρίου 2026

Πρωτότυπο: Αγγλικά

Ογδοηκοστή σύνοδος Θέμα 75 της ημερήσιας διάταξης Ωκεανοί και δίκαιο της θάλασσας

Επιστολή της 16ης Φεβρουαρίου 2026 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Τουρκίας προς τα Ηνωμένα Έθνη απευθυνόμενη στον Γενικό Γραμματέα

Κατόπιν οδηγιών της Κυβέρνησής μου, με αναφορά στη ρηματική διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025 από τη Μόνιμη Αποστολή της Λιβύης προς τα Ηνωμένα Έθνη και το παράρτημά της (A/79/916), τη ρηματική διακοίνωση της 5ης Αυγούστου 2025 από τη Μόνιμη Αποστολή της Ελλάδας προς τα Ηνωμένα Έθνη (A/79/983), την επικοινωνία της 18ης Αυγούστου 2025 από την εκπροσώπηση της Ελληνοκυπριακής διοίκησης της Νότιας Κύπρου (A/79/997-S/2025/519), τη ρηματική διακοίνωση της 3ης Σεπτεμβρίου 2025 από τη Μόνιμη Αποστολή της Ελλάδας προς τα Ηνωμένα Έθνη (A/79/1005) και την επιστολή της 8ης Σεπτεμβρίου 2025 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Αιγύπτου προς τα Ηνωμένα Έθνη (A/80/386), θα ήθελα να θέσω υπόψη σας τα ακόλουθα.

Δεν υφίσταται ενιαία αρχή η οποία νομικά ή de facto είναι αρμόδια να εκπροσωπεί από κοινού τους Τουρκοκύπριους και τους Ελληνοκύπριους, καθώς και το νησί της Κύπρου στο σύνολό του. Όσον αφορά το Κυπριακό ζήτημα, οι θέσεις της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων έχουν εξηγηθεί μέσω πολυάριθμων επιστολών στο παρελθόν, με πιο πρόσφατη αυτήν της 28ης Δεκεμβρίου 2024 (A/79/711-S/2024/987).

Σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα της Τουρκίας βάσει του διεθνούς δικαίου, η Τουρκία έχει ήδη υποβάλει στα Ηνωμένα Έθνη τα όρια διαφόρων τμημάτων των θαλάσσιων περιοχών της στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως ενδείκνυται, με βάση τα ipso facto και ab initio νομικά και κυριαρχικά δικαιώματά της, ιδίως μέσω των σημειωμάτων της Μόνιμης Αποστολής με αριθμούς 2004/Turkuno DT/4739, ημερομηνίας 2 Μαρτίου 2004, 2005/Turkuno DT/16390, ημερομηνίας 4 Οκτωβρίου 2005, και 2013/14136816/22273, ημερομηνίας 12 Μαρτίου 2013, καθώς και των επιστολών της με ημερομηνία 25 Απριλίου 2014 (A/68/857), 18 Μαρτίου 2019 (A/73/804), 13 Νοεμβρίου 2019 (A/74/550) και 27 Φεβρουαρίου 2020 (A/74/727).

Μέσω της επιστολής της 18ης Μαρτίου 2020 (A/74/757, παράρτημα), υποβλήθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη τα εξωτερικά όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, ένα τμήμα της οποίας οριοθετήθηκε από τη Συμφωνία Οριοθέτησης Υφαλοκρηπίδας μεταξύ της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, που υπεγράφη στις 21 Σεπτεμβρίου 2011 και υποβλήθηκε στα Ηνωμένα Έθνη στις 25 Απριλίου 2014 (A/68/857, παράρτημα), και ένα άλλο τμήμα της οποίας οριοθετήθηκε μέσω του μνημονίου συνεννόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας-Κράτους της Λιβύης για την Οριοθέτηση Θαλάσσιων Περιοχών Δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο της 27ης Νοεμβρίου 2019. Οι γεωγραφικές συντεταγμένες των θαλάσσιων συνόρων μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, όπως καθορίστηκαν από το μνημόνιο συνεννόησης, υποβλήθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη μέσω ρηματικής διακοίνωσης της Μόνιμης Αποστολής ημερομηνίας 11 Δεκεμβρίου 2019, η οποία περιλαμβάνεται στην επιστολή της 27ης Φεβρουαρίου 2020 (A/74/727, παράρτημα). Το προαναφερθέν μνημόνιο συνεννόησης τέθηκε σε ισχύ κατόπιν επικύρωσης και από τις δύο χώρες στις 8 Δεκεμβρίου 2019 και καταχωρήθηκε στη Γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών στις 11 Δεκεμβρίου 2019, σύμφωνα με το Άρθρο 102 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Αναφερόμενος στις προηγούμενες επιστολές μας με ημερομηνία 2 Ιουλίου 2020 (A/74/936) και 21 Αυγούστου 2020 (A/74/997-S/2020/826), επιθυμώ να επαναλάβω ότι το διεθνές νομικό πλαίσιο σχετικά με την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας υπογραμμίζει την αρχή της ευθυδικίας και τον στόχο μιας δίκαιης λύσης. Οι ισχυρισμοί της Μόνιμης Αποστολής της Ελλάδας και της εκπροσώπησης της Ελληνοκυπριακής διοίκησης της Νότιας Κύπρου στις προαναφερθείσες επικοινωνίες τους, οι οποίοι προϋποθέτουν το δικαίωμα των νησιών να παράγουν αυτόματα πλήρεις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας όπου κι αν βρίσκονται, αγνοούν τις σχετικές περιστάσεις και τη σχετική διεθνή νομολογία. Σχετικές δικαστικές αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά, της απόφασης του Διαιτητικού Δικαστηρίου του 1977 στην υπόθεση Γαλλίας-Ηνωμένου Βασιλείου, της απόφασης του Διεθνούς Δικαστηρίου του 2009 στην υπόθεση Ρουμανίας-Ουκρανίας και της απόφασης του Διεθνούς Δικαστηρίου του 2012 στην υπόθεση Νικαράγουας-Κολομβίας, είτε αγνόησαν εντελώς τα νησιά που παραμένουν στη “λάθος πλευρά” της μέσης γραμμής όσον αφορά την παραγωγή θαλάσσιων περιοχών είτε τους απέδωσαν μόνο μερική επήρεια στην οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών, εάν η τοποθεσία τους στρεβλώνει τη δίκαιη οριοθέτηση ή εάν υπάρχουν άλλες ειδικές/σχετικές περιστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της σύγκρισης του μήκους των ακτών.

Επιθυμώ να τονίσω ότι η επιλεκτική ερμηνεία του δικαίου της θάλασσας από την Ελλάδα, καθώς και οι υπερβολικές διεκδικήσεις θαλάσσιων συνόρων, όπως επαναλήφθηκαν πιο πρόσφατα μέσω των ρηματικών διακοινώσεων της 5ης Αυγούστου 2025 (A/79/983) και 3ης Σεπτεμβρίου 2025 (A/79/1005), σχετικά με τον ρόλο των νησιών στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας/αποκλειστικής οικονομικής ζώνης, καταδεικνύουν την παραμέληση της αρχής της ευθυδικίας ως θεμελιώδους κανόνα της οριοθέτησης θαλάσσιων συνόρων και την περιφρόνηση των νόμιμων δικαιωμάτων της Τουρκίας. Αναφέρομαι, επί του θέματος αυτού, στις προηγούμενες επιστολές μας με ημερομηνία 13 Νοεμβρίου 2020 (A/75/598-S/2020/1116) και 9 Δεκεμβρίου 2022 (A/77/646-S/2022/936).

Επιπλέον, η Τουρκία επαναβεβαιώνει ότι η λεγόμενη συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας στις 6 Αυγούστου 2020 σχετικά με την οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης παραβιάζει την υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και προσβάλλει τα δικαιώματα της Τουρκίας στην περιοχή. Η Δημοκρατία της Τουρκίας θεωρεί την εν λόγω συμφωνία άκυρη και ανίσχυρη, όπως εξηγήθηκε στη ρηματική διακοίνωση μας με ημερομηνία 14 Αυγούστου 2020 (A/74/990).

Με αναφορά στην επιστολή της 8ης Σεπτεμβρίου 2025 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Αιγύπτου προς τα Ηνωμένα Έθνη (A/80/386), σχετικά με την εγκυρότητα των δύο μνημονίων συνεννόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας-Κράτους της Λιβύης, το πρώτο για την Οριοθέτηση Θαλάσσιων Περιοχών Δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, που υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου 2019 και καταχωρήθηκε δεόντως στη Γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών, και το δεύτερο για τη Συνεργασία στον Τομέα των Υδρογονανθράκων, που υπεγράφη στις 3 Οκτωβρίου 2022, θα ήθελα να επισημάνω τα ακόλουθα.

Αναφερόμενος στην κοινή επιστολή της 9ης Δεκεμβρίου 2022 από τους Μόνιμους Αντιπροσώπους της Τουρκίας και της Λιβύης προς τα Ηνωμένα Έθνη (A/77/646-S/2022/936), επιθυμώ να τονίσω ότι η λιβυκή εθνική νομοθεσία εξουσιοδοτεί δεόντως τη Λιβυκή Κυβέρνηση να συνάπτει μνημόνια συνεννόησης με άλλα Κράτη. Πολλά Κράτη, συμπεριλαμβανομένων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν συνάψει άλλα παρόμοια μνημόνια συνεννόησης με την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας της Λιβύης σε τομείς που απαιτούν μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις από τους υπογράφοντες. Η Τουρκία επαναλαμβάνει ότι όλα τα μνημόνια συνεννόησης που έχουν υπογραφεί μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης συνάπτονται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και είναι έγκυρα και σε ισχύ, συμπεριλαμβανομένου του μνημονίου συνεννόησης μεταξύ της Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı και του Εθνικού Οργανισμού Πετρελαίου της Λιβύης, που υπεγράφη στις 25 Ιουνίου 2025.

Σχετικά με το Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχέδιο που ανακοίνωσε η Ελλάδα στις 16 Απριλίου 2025, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι ορισμένες από τις περιοχές που καθορίζονται στο εν λόγω σχέδιο παραβιάζουν τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της Τουρκίας τόσο στο Αιγαίο Πέλαγος όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι μονομερείς ενέργειες και διεκδικήσεις της Ελλάδας δεν θα έχουν νομικές συνέπειες για την Τουρκία, όπως αναφέρεται στο επίσημο δελτίο τύπου με αριθμό 84 ημερομηνίας 16 Απριλίου 2025 του Υπουργείου Εξωτερικών της Δημοκρατίας της Τουρκίας. Στο πλαίσιο αυτό, η εξήγηση που δόθηκε από τη Μόνιμη Αποστολή της Ελλάδας μέσω της ρηματικής διακοίνωσης της 3ης Σεπτεμβρίου 2025 (A/79/1005), σχετικά με τα λεγόμενα θαλάσσια όρια όπως εικονογραφούνται στο Ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχέδιο σε θαλάσσιες περιοχές όπου δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία οριοθέτησης, είναι ότι τα σχετικά όρια του Ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδίου καθορίζονται από τη λεγόμενη “μέση γραμμή” σύμφωνα με το ελληνικό εσωτερικό δίκαιο (άρθρο 2 (1) του Νόμου υπ’ αριθμ. 2289/1995, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 156 (1) του Νόμου υπ’ αριθμ. 4001/2011 (Εφημερίδα της Κυβερνήσεως Αρ. 179/Α/22.8.2011)). Επιθυμώ να ανατρέξω στις προηγούμενες επιστολές μας με ημερομηνία 2 Ιουλίου 2020 (A/74/936) και 21 Αυγούστου 2020 (A/74/997-S/2020/826), στις οποίες διευκρινίστηκε ότι οι μονομερώς χαρακτηρισμένοι εσωτερικοί νόμοι και πρακτικές άλλων χωρών δεν είναι δεσμευτικοί για την Τουρκία και δεν μπορούν να προβληθούν εναντίον της Τουρκίας σε σχετικές συναλλαγές.

Επιπλέον, βάσει του διεθνούς δικαίου, ένα Κράτος δεν μπορεί να επικαλεστεί το δικό του εσωτερικό δίκαιο ως νομική βάση ή δικαιολογία για τις διεκδικήσεις του έναντι άλλων Κρατών σε μια διαφορά που αφορά ζητήματα οριοθέτησης. Οι προσπάθειες της Ελλάδας να υπερασπιστεί τις μαξιμαλιστικές και υπερβολικές διεκδικήσεις της για τα θαλάσσια σύνορα, οι οποίες αμφισβητούνται βάσει του διεθνούς δικαίου, μέσω της εσωτερικής της νομοθεσίας έρχονται σε αντίθεση με τις καλά εδραιωμένες αρχές του διεθνούς δικαίου, καθώς και τη διεθνή νομολογία, είναι μάταιες, δεν παράγουν νομικές συνέπειες για την Τουρκία και δεν μπορούν να προδικάσουν τα ipso facto και ab initio δικαιώματα της Τουρκίας στην τουρκική υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος και την Ανατολική Μεσόγειο.

Δράττομαι της ευκαιρίας αυτής για να τονίσω την ετοιμότητα και την πλήρη υποστήριξη της Τουρκίας για τη διασφάλιση μιας δίκαιης, ισότιμης και ειρηνικής λύσης σε όλα τα εκκρεμή ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της δίκαιης οριοθέτησης των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας με όλα τα σχετικά παράκτια Κράτη που αναγνωρίζει, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, προκειμένου να συμβάλει περαιτέρω στη σταθερότητα και την ευημερία ολόκληρης της λεκάνης της Μεσογείου. Η Τουρκία πιστεύει ότι η οικοδόμηση ειρήνης και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο θα είναι δυνατή μόνο μέσω του διαλόγου και της συνεργασίας. Με αυτή την κατανόηση, επιθυμώ να τονίσω ότι η Τουρκία είναι προσηλωμένη στο πνεύμα και την πρόθεση της Διακήρυξης των Αθηνών περί Φιλικών Σχέσεων και Καλής Γειτονίας, που υπεγράφη από τον Πρόεδρο Ερντογάν και τον Πρωθυπουργό Μητσοτάκη στις 7 Δεκεμβρίου 2023, στην Αθήνα, η οποία υπογραμμίζει ότι και οι δύο χώρες θα καταβάλουν προσπάθειες να επιλύσουν οποιαδήποτε διαφορά προκύψει μεταξύ τους με φιλικό τρόπο μέσω απευθείας διαβουλεύσεων μεταξύ τους ή μέσω άλλων μέσων αμοιβαίας επιλογής, όπως προβλέπεται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Θα ήμουν ευγνώμων εάν η παρούσα επιστολή μπορούσε να κυκλοφορήσει ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, υπό το θέμα 75 της ημερήσιας διάταξης, και να δημοσιευθεί στον ιστότοπο της Διεύθυνσης Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην επόμενη έκδοση του Δελτίου για το Δίκαιο της Θάλασσας.

(Υπεγράφη) Αχμέτ Γιλντίζ Πρέσβης Μόνιμος Αντιπρόσωπος