Ο Τσίπρας δεν διέψευσε τον Στουρνάρα για το ΣΔΟΕ – 14/02

Η σύγκρουση ανάμεσα στον Γιάννη Στουρνάρα και τον Αλέξη Τσίπρα δεν είναι ένα ακόμη επεισόδιο του αέναου ελληνικού πολιτικού καβγά. Είναι κάτι βαθύτερο: μια μάχη για το ποιος έχει δικαίωμα να μιλά για το 2015 χωρίς να απολογείται. Και τελικά, για το ποιος νομιμοποιείται να εκπροσωπεί τους θεσμούς. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος βγήκε και είπε κάτι απλό αλλά βαρύ: ότι όταν αρνήθηκε επιλογές για τη διοίκηση της Τράπεζας Αττικής, την επόμενη ημέρα το ΣΔΟΕ εμφανίστηκε στο γραφείο της συζύγου του. Δεν μίλησε για ιδεολογίες. Μίλησε για πίεση. Μίλησε για μηχανισμό. Μίλησε για όρια.

Και εκεί ξεκινά το πραγματικό πρόβλημα.

Διότι αν αυτό που περιγράφει είναι αληθές, και μέχρι στιγμής δεν έχει αντικρουστεί με στοιχεία, τότε το θέμα δεν είναι προσωπικό. Είναι θεσμικό. Σημαίνει ότι η κεντρική τράπεζα μιας χώρας-μέλους της Ευρωζώνης βρέθηκε αντιμέτωπη με πολιτικό εκφοβισμό όταν δεν συμμορφώθηκε. Και αυτό δεν είναι αφήγηση. Είναι κόκκινη γραμμή. Η απάντηση του πρώην πρωθυπουργού κινήθηκε αλλού. Δεν εστίασε στο περιστατικό. Δεν μπήκε σε τεχνική αποδόμηση. Δεν έδωσε χρονολόγιο. Επέλεξε να μιλήσει για “διαπιστευτήρια” και “τρίτη θητεία”. Δηλαδή, για κίνητρα.

Όταν δεν μπορείς να χτυπήσεις το γεγονός, χτυπάς το πρόσωπο Στουρνάρα

Αλλά εδώ βρίσκεται η ουσία. Η πολιτική στην Ελλάδα έχει μάθει να θεωρεί τους θεσμούς ουδέτερους μόνο όταν τη βολεύουν. Όταν αντιστέκονται, βαφτίζονται “σύστημα”. Όταν συμφωνούν, γίνονται “ανεξάρτητοι”. Το 2015 δεν είναι απλώς ένα έτος στο ημερολόγιο. Είναι ένα τραύμα συλλογικής μνήμης: capital controls, κλειστές τράπεζες, ανασφάλεια, τρίτο μνημόνιο. Αυτά δεν είναι αφηρημένες έννοιες. Είναι εμπειρίες.

Είτε συμφωνεί κανείς μαζί με τον Στουρνάρα είτε όχι, εκπροσωπεί εκείνη τη γραμμή που έλεγε: “δεν παίζουμε με τη νομισματική σταθερότητα”. Μπορεί να ήταν αντιδημοφιλής. Μπορεί να ήταν ενοχλητικός. Αλλά η δουλειά του δεν ήταν να είναι αρεστός. Ήταν να κρατήσει τη χώρα όρθια σε μια στιγμή που το έδαφος έτρεμε. Αν σήμερα η συζήτηση ξανανοίγει, δεν είναι τυχαίο. Κάθε πολιτικός που επιχειρεί επιστροφή οφείλει να ξαναγράψει το παρελθόν του. Και το 2015 είναι ο πυρήνας της πολιτικής ταυτότητας του Αλέξη Τσίπρα. Δεν μπορεί να το αφήσει να μείνει ως έχει. Πρέπει να το επαναπλαισιώσει.

Όμως υπάρχει μια λεπτή γραμμή. Η επανερμηνεία της ιστορίας είναι θεμιτή. Η αμφισβήτηση της ανεξαρτησίας των θεσμών ως μέσο αυτοδικαίωσης είναι επικίνδυνη. Και η συνωμοσιολογία ως πολιτικό εργαλείο χειραγώγησης της πραγματικότητας παραπέμπει στα σκοτάδια του διχασμού που κόστισε σε πολλές γενιές Ελλήνων κάθε ιδεολογικής παράταξης.

Η επιλογή πλατφόρμας από τον Στουρνάρα μπορεί να συζητηθεί, στο πλαίσιο που έχει δημιουργηθεί από τα συστημικά ΜΜΕ που κινδυνεύουν από το fact checking της μονταρισμένης και στρατευμένης fast track ενημέρωσης. Η πολιτική φόρτιση του χώρου δεν είναι ουδέτερη. Όμως το περιεχόμενο δεν ακυρώνεται από το κανάλι. Αν υπάρχουν στοιχεία που διαψεύδουν τον ισχυρισμό του, ας μπουν στο τραπέζι. Μέχρι τότε, η καταγγελία στέκει. Το ζήτημα, τελικά, δεν είναι αν ο ΣΥΡΙΖΑ είναι συμπαθής για τον Στουρνάρα ή αν ο Τσίπρας εμπιστεύεται την Τράπεζα της Ελλάδος. Το ζήτημα είναι αν δεχόμαστε ότι ένας θεσμός μπορεί να πει “όχι” σε μια κυβέρνηση χωρίς να πληρώσει τίμημα.

Αν αυτό το “όχι” θεωρείται πολιτική πράξη, τότε έχουμε πρόβλημα.

Η χώρα δεν αντέχει άλλη μια περίοδο όπου οι θεσμοί μετατρέπονται σε πεδίο ιδεολογικής εκκαθάρισης. Χρειάζεται σταθερότητα, προβλεψιμότητα και καθαρούς κανόνες. Και οι κανόνες λένε ότι η κεντρική τράπεζα δεν λειτουργεί με κομματική πειθαρχία. Η συζήτηση για το 2015 μπορεί να συνεχιστεί. Πρέπει να συνεχιστεί. Αλλά με στοιχεία, όχι με υπαινιγμούς περί φιλοδοξιών. Με δεδομένα, όχι με ψυχολογικές ερμηνείες κινήτρων.

Στο τέλος της ημέρας, το ερώτημα είναι απλό: Θέλουμε θεσμούς που αντιστέκονται στην εξουσία ή θεσμούς που προσαρμόζονται σε αυτήν; Αν η απάντηση είναι το πρώτο, τότε οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι, σε εκείνη τη δύσκολη περίοδο, υπήρξαν άνθρωποι που κράτησαν τη γραμμή. Και αυτό, όσο κι αν ενοχλεί, έχει πολιτικό βάρος.

Και ιστορικό.