Καρυστιανού: Ότι του φανεί του λωλοστεφανή – Banking News 10/02

Η περίπτωση της Μαρίας Καρυστιανού, όπως ξεδιπλώνεται στην πρόσφατη συνέντευξή της στο Banking News TV, αποτελεί το πλέον κλασικό δείγμα ενός φαινομένου που η ελληνική δημόσια σφαίρα αδυνατεί να θεραπεύσει: τη μεταστοιχείωση του ιερού πόνου σε μια πολιτική πλατφόρμα που διέπεται από τη στρατηγική του «ότι του φανεί του λωλοστεφανή».

Όταν η τραγωδία εργαλειοποιείται για να παραχθεί πολιτική «από ανάγκη», το αποτέλεσμα δεν είναι η κάθαρση, αλλά ένας επικίνδυνος ιδεολογικός αχταρμάς. Η κυρία Καρυστιανού, ξεκινώντας από τον δίκαιο ρόλο της τραγικής φιγούρας που αναζητά δικαιοσύνη, διολισθαίνει πλέον σε μια υβριδική αντισυστημικότητα, όπου τα ελληνοτουρκικά, οι αμβλώσεις και η κρατική λειτουργία αναμειγνύονται χωρίς κανένα συνεκτικό ιστό, πέρα από την προσωπική της διαίσθηση.

Η Αποθέωση του Ασυνάρτητου

Η επιχειρηματολογία της κυρίας Καρυστιανού θυμίζει έντονα τις χειρότερες στιγμές του λαϊκισμού της περασμένης δεκαετίας, αλλά με μια νέα, πιο «ηθικοπλαστική» περιτύλιξη.

• Στα εθνικά θέματα, υιοθετεί μια ρητορική που αγγίζει τα όρια του εθνολαϊκισμού, βαφτίζοντας τη διπλωματία «εν δυνάμει προδοσία».
• Στα κοινωνικά ζητήματα, όπως οι αμβλώσεις, ανοίγει κερκόπορτες στον σκοταδισμό με το πρόσχημα της «διαβούλευσης», ακυρώνοντας ατομικά δικαιώματα που θεωρούνταν αυτονόητα.

Το πρόβλημα δεν είναι η διαφωνία, αλλά το έλλειμμα πολιτικού βάθους. Όταν ένας πολιτικός λόγος δεν εδράζεται σε μια συγκροτημένη κοσμοθεωρία, αλλά στις μεταπτώσεις της επικαιρότητας και στο θυμικό ενός ακροατηρίου που νιώθει «απροστάτευτο», τότε η πολιτική παύει να είναι τέχνη του εφικτού και γίνεται ένα επικίνδυνο πείραμα.

Από το Θύμα στον Μεσσία

Η μετάβαση από το πρόσωπο-σύμβολο στον επίδοξο κομματάρχη γίνεται χωρίς τα απαραίτητα φίλτρα της λογικής. Η επίκληση της «ανάγκης» για την ίδρυση κόμματος είναι το απόλυτο πρόσχημα για την αποφυγή της τεχνοκρατικής επάρκειας. Αντί για πρόγραμμα, προσφέρονται αφορισμοί. Αντί για λύσεις, προσφέρεται η «αλήθεια» μιας γυναίκας που θεωρεί ότι το βίωμά της αποτελεί αυτόματο διαπιστευτήριο για τη διακυβέρνηση της χώρας.

Η δημοκρατία μας όμως δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους τηλεοπτικού δικαστηρίου. Η σοβαρότητα μιας πολιτικής πρότασης κρίνεται από τη συνέπεια και όχι από την ένταση της φωνής.

Το Αδιέξοδο της Οργής

Στο τέλος της ημέρας, η τακτική του «ότι του φανεί του λωλοστεφανή» απευθύνεται σε ένα κοινό που τρέφεται από την οργή και την καχυποψία. Είναι μια πολιτική ταυτότητα που χτίζεται πάνω στα ερείπια της εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς, αλλά αντί να προτείνει την αναστήλωσή τους, προτείνει την κατεδάφισή τους προς όφελος ενός νέου, προσωποπαγούς μεσσιανισμού.

Αν η πολιτική ζωή του τόπου συνεχίσει να υποκλίνεται στην «ιερότητα» κάθε ασυνάρτητης πρότασης επειδή αυτή προέρχεται από μια πονεμένη πηγή, τότε η διολίσθηση προς έναν άναρχο συντηρητισμό είναι νομοτελειακή. Η δικαιοσύνη για τα Τέμπη είναι απαίτηση όλων, η μετατροπή της όμως σε όχημα για μια πολιτική ατζέντα «της στιγμής» είναι προσβολή στην κοινή λογική.

Βήμα – Βήμα αποκρυπτογράφηση της συνέντευξης

1. Περιεχόμενο: Οι βασικές θέσεις

Η Καρυστιανού τοποθετείται σε τρεις μεγάλες θεματικές:

• Ελληνοτουρκικά & επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα
  Υποστηρίζει ότι ο πρωθυπουργός δεν έπρεπε να συναντήσει τον Ερντογάν υπό τις παρούσες συνθήκες, επικαλούμενη την επιθετική στάση της Τουρκίας, την ασάφεια της ατζέντας και την πρόσφατη έκδοση NAVTEX, σημειώνοντας ότι η επιλογή αυτή γεννά ανασφάλεια και εύλογα ερωτήματα.
• Αμβλώσεις & Δημογραφικό
  Επιμένει στις πρόσφατες απόψεις της για τις αμβλώσεις, παρουσιάζοντας αριθμούς (68.000 γεννήσεις vs 250.000 αμβλώσεις ετησίως), χωρίς να παραθέτει πηγές ή επιστημονική τεκμηρίωση. Συνδέει το φαινόμενο με οικονομικό πρόβλημα/ακρίβεια και προτείνει ευρύτερη κοινωνική αναθεώρηση.
• Δημιουργία νέου πολιτικού φορέα
  Υποστηρίζει ότι ιδρύει κόμμα «από ανάγκη», μιλώντας για κοινωνικό κίνημα και συλλογικότητα. Αρνείται να αυτοπροσδιοριστεί πολιτικά (λέγοντας ότι την έχουν πει και ακροαριστερά και ακροδεξιά) και χαρακτηρίζει το εγχείρημα ως «μια καινούργια ιδεολογία πάνω από όλα τον άνθρωπο».

Τέλος η κυρία Καρυστιανού, διαψεύδει ότι συζητά έξοδο από το ευρώ, περιγράφοντας τέτοιες ιδέες ως «ανέφικτες και αστείες».

2. Επίπεδο επιχειρημάτων και τεκμηρίωση

Σοβαρότητα επιχειρημάτων

• Αδυναμία τεκμηρίωσης: Στο ζήτημα των αμβλώσεων, επικαλείται αριθμούς αλλά χωρίς καμία πηγή (π.χ. επίσημη στατιστική υπηρεσία). Αυτό αποδυναμώνει επιστημονικά την επιχειρηματολογία.
• Ασαφής περιγραφή ελληνοτουρκικών κινήτρων: Η κριτική στον πρωθυπουργό δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένες στρατηγικές εναλλακτικές ή ανάλυση πιθανών αποτελεσμάτων, αλλά κυρίως από γενικές λεκτικές επικρίσεις.

Επιχειρηματολογική δομή

• Η λογική σύνδεση μεταξύ κοινωνικών ζητημάτων (δημογραφικό), θεσμικής πολιτικής (συνάντηση με Ερντογάν) και πολιτικού προσφυγισμού (ίδρυση κόμματος) είναι ασύνδετη και χαλαρή, κάτι που μειώνει την πειστική ισχύ της συνολικής αφήγησης.

3. Πολιτική ταυτότητα & ιδεολογική θέση

Η Καρυστιανού επιχειρεί να δηλώσει ότι το εγχείρημά της είναι υπερκομματικό, πέρα από τα συνήθη πολιτικά καλούπια. Παρόλα αυτά:

• Επιλέγει ατζεντα με εθνικιστικά και λαϊκίστικα χαρακτηριστικά στο ελληνοτουρκικό (π.χ. έμφαση στην απειλή, τη NAVTEX, την έλλειψη κυβερνητικών ανακοινώσεων) — μια στρατηγική που βρίσκει απήχηση σε ένα συγκεκριμένο ακροατήριο.
• Η τοποθέτηση στα δημογραφικά/αμβλώσεις πλαισιώνεται με ηθικολογικές εκφράσεις («δεν είναι δυνατόν»), χωρίς βαθιά κοινωνική ανάλυση.

Αυτό δείχνει μια ιδεολογική θέση που κινείται ανάμεσα σε λαϊκισμό και προσωπική «αντισυστημική» θεώρηση, χωρίς σταθερό πολιτικό πυρήνα.

4. Σε ποιους απευθύνεται και με τι κίνητρο

Κοινό στόχος

• Απογοητευμένοι ψηφοφόροι των παραδοσιακών κομμάτων, που δεν αναγνωρίζουν στους πολιτικούς σοβαρά στρατηγικά προγράμματα.
• Ακροατήριο που θέλει «αντισυστημικές», έντονες θέσεις σε εθνικά θέματα.
• Πολιτικά ουδέτεροι/λαϊκιστικοί ψηφοφόροι που δεν βρίσκουν έκφραση στα κυρίαρχα κόμματα.

Κίνητρο

• Η αυτοπροβολή και στρατηγική κατασκευή ενός νέου πολιτικού brand, που θα διαφοροποιείται με συναισθηματικά φορτισμένες θέσεις (π.χ. «προστασία δημογραφικού»).
• Η απόπειρα να λανσαριστεί ως «κίνηση ανάγκης» εν μέσω κρίσης εμπιστοσύνης στα παραδοσιακά κόμματα.

5. Κριτική διάσταση – σοβαρότητα και βάθος

Ποιοτική κρίση

• Η ανάλυση της κυρίας Καρυστιανού λειτουργεί περισσότερο ως ευκαιριακή πολιτική ρητορεία παρά ως τεκμηριωμένη πολιτική πρόταση.
• Η χρήση αριθμών χωρίς αξιόπιστες πηγές διαβρώνει την αξιοπιστία.
• Η απουσία στρατηγικών σχεδίων για τα ελληνοτουρκικά και άλλα πολιτικά ζητήματα δείχνει ένα πολιτικό βάθος περιορισμένο σε λεκτικές επιθέσεις.

Θα το έλεγα έτσι

Αν το εγχείρημα έχει στόχο να πείσει πολιτικά με επιχειρήματα και στρατηγική, χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη τεκμηρίωση δεδομένων, βάθος σκέψης και συνεκτικό πολιτικό σχέδιο — όχι μόνο συναισθηματική ή αντι-ελιτίστικη ρητορική.

Συμπερασματικά

Πλεονεκτήματα

• Καταφέρνει να θέσει θέματα στην πολιτική ατζέντα με συναισθηματική φόρτιση
• Απευθύνεται σε ακροατήριο που δεν βρίσκει εκπροσώπηση στα παραδοσιακά κόμματα

Αδυναμίες

• Ελλιπής τεκμηρίωση
• Επιφανειακή ανάλυση σε σύνθετα θέματα
• Ασαφής πολιτική ταυτότητα
• Περιορισμένη στρατηγική βάσης

Θα μπορούσε κανεία να την χαρακτήρίσει ως επικοινωνιακά προσανατολισμένη, ιδεολογικά ρευστή και επιχειρηματολογικά αδύναμη, με στόχο να κινητοποιήσει συναισθήματα και όχι να παράξει σοβαρό πολιτικό λόγο.