Μεταξύ «σκοτεινών δωματίων» και θεσμικής αρρυθμίας

Η πολιτική ζωή του τόπου μοιάζει τελευταία με ένα κακοκουρδισμένο ρολόι που, ενώ δείχνει την ώρα, χάνει διαρκώς τα δευτερόλεπτα της ουσίας. Παρατηρώντας την κινητικότητα στις παρυφές του Μαξίμου και τις διαρροές στα «Σκοτεινά Δωμάτια» της ενημέρωσης, διακρίνει κανείς μια βαθύτερη, σχεδόν οντολογική αγωνία: η κυβέρνηση επιχειρεί να τετραγωνίσει τον κύκλο της φθοράς, την ώρα που το πολιτικό προσωπικό αναλώνεται σε μια ιδιότυπη «αυτοχειρία» μέσω της γκάφας.

Η Στιγμή του Φρένου και η Χαμένη Μεταρρύθμιση

Όταν ο Πρωθυπουργός αναγκάζεται να τραβήξει ο ίδιος το χειρόφρενο σε «οικολογικά εγκλήματα» στη Μήλο ή να διορθώσει τις «λεπτές γραμμές» των υπουργών του, δεν επιδεικνύει απλώς ισχύ. Αποκαλύπτει μια παθογένεια. Το «επιτελικό κράτος» κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν μηχανισμό πυρόσβεσης εσωτερικών αστοχιών. Η περίπτωση Φλωρίδη είναι ενδεικτική: η σπουδή για αλλαγές στον Αστικό Κώδικα και οι «νυχτερινές» διευθετήσεις δεν είναι δείγμα μεταρρυθμιστικής ορμής, αλλά θεσμικής αρρυθμίας. Είναι η στιγμή που ο ορθολογισμός υποχωρεί μπροστά στον εντυπωσιασμό, αφήνοντας πίσω του έναν νομικό κόσμο στα κάγκελα και μια κοινωνία που αναρωτιέται: «Τελικά, ξέρουν τι ψηφίζουν;».

Η Γεωμετρία της Επιβίωσης

Στο πεδίο της αντιπολίτευσης, το τοπίο παραμένει μια έρημος στρατηγικής. Το «χαρακίρι» του Ανδρουλάκη και η αδυναμία του ΠΑΣΟΚ να αρθρώσει λόγο που να υπερβαίνει τη στείρα καταγγελία, λειτουργούν ως το καλύτερο σωσίβιο για την κυβερνητική παράταξη. Όσο η εναλλακτική πρόταση παραμένει εγκλωβισμένη σε εσωστρεφείς ανεμόμυλους, η κυβέρνηση θα μπορεί να «αναποδογυρίζει την κλεψύδρα» του χρόνου κατά το δοκούν, ποντάροντας στην επιστολική ψήφο και στην ανασύνταξη του κέντρου.

Ταυτόχρονα, το μιντιακό οικοσύστημα έχει πάψει να είναι απλός αναμεταδότης. Όταν ανοίγει ένα θέμα, αποκτά δική του δυναμική. Δεν ακολουθεί πάντα κεντρικές γραμμές, ούτε πειθαρχεί εύκολα. Αυτό που κάποτε θεωρούνταν «επικοινωνιακός έλεγχος», σήμερα είναι πιο πολύ διαπραγμάτευση με ένα άτακτο σύνολο από sites, στήλες, κοινωνικά δίκτυα και αυτόνομους σχολιαστές. Και συχνά, αυτή η αυτονομία είναι που κρατά ζωντανό ένα θέμα περισσότερο απ’ όσο θα ήθελε η κυβέρνηση.

Σε αυτό το περιβάλλον, η εξουσία δείχνει να ποντάρει λιγότερο στην πειθώ και περισσότερο στην αντοχή. Να κουραστεί το θέμα. Να μετατοπιστεί η ατζέντα. Να έρθει το επόμενο. Όμως κάθε τέτοιος κύκλος αφήνει πίσω του ένα ίχνος: μια μικρή αλλά σωρευτική απώλεια αξιοπιστίας.

Η Ατζέντα πίσω από τις Λέξεις

Ας μην γελιόμαστε. Οι αναφορές σε «λογιστές-κουμπάρους» και επιχειρηματικά σχέδια που αναδύονται μέσα από τα παραπολιτικά δεν είναι τυχαίες. Αποτελούν το απαραίτητο «λάδι» στα γρανάζια μιας εξουσίας που προσπαθεί να κρατήσει τις ισορροπίες με το μεγάλο κεφάλαιο, την ώρα που η καθημερινότητα του πολίτη, βλέπε Κηφισός, παραμένει εγκλωβισμένη στο αδιέξοδο.

Η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού, αλλά όταν το εφικτό περιορίζεται στη διαχείριση της γκάφας, τότε η χώρα διολισθαίνει σε μια ιδιότυπη στασιμότητα. Το ερώτημα δεν είναι πλέον ποιος θα κερδίσει την επόμενη μάχη των εντυπώσεων, αλλά ποιος θα τολμήσει να δει την αλήθεια πέρα από το «σκοτεινό δωμάτιο» των διαβουλεύσεων. «Η εξουσία δεν κινδυνεύει από την αντιπολίτευση που την πολεμά, αλλά από την αλαζονεία που την τυφλώνει απέναντι στο προφανές.»

Τι «πουλάνε» σήμερα οι στήλες

Θέματα και Ατζέντα

• Το «Φρένο» και οι Λεπτές Ισορροπίες (Dark Room, Newmoney): Εδώ η ατζέντα είναι σαφώς θεσμική και επιχειρηματική. Η «λεπτή γραμμή» της Όλγας (Κεφαλογιάννη) και η παρέμβαση του «Κ.Μ.» (Κυριάκου Μητσοτάκη) για τη Μήλο δείχνουν μια κυβέρνηση που προσπαθεί να μαζέψει «οικολογικά εγκλήματα» πριν γίνουν μη αναστρέψιμα επικοινωνιακά. Η αναφορά στο σχέδιο Μπάκου για τη Δούρος και τον «λογιστή-κουμπάρο» εισάγει το στοιχείο των επιχειρηματικών ανακατατάξεων, εκεί όπου το χρήμα συναντά την προσωπική γνωριμία.
  • Πηγή: Μαξίμου και «σαλόνια» της αγοράς.
  • Στόχος: Η καθησύχαση των επενδυτών και η επίδειξη πρωθυπουργικού ελέγχου.
• Γκάφες, Ανεμόμυλοι και Χαρακίρι (Big Mouth, Powergame): Ο τόνος εδώ είναι πιο επιθετικός και εσωκομματικός. Ο Χατζηδάκης «κυνηγά ανεμόμυλους», ο Φλωρίδης κάνει «γκάφα ολκής» και ο Ανδρουλάκης επιδίδεται σε «χαρακίρι». Η ατζέντα είναι η αποδόμηση της επάρκειας συγκεκριμένων προσώπων. Η εστίαση στον Κηφισό λειτουργεί ως το απαραίτητο «λαϊκό» άλλοθι για να περάσουν τα καρφιά προς την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και τους «απρόσεκτους» υπουργούς.
  • Πηγή: Δυσαρεστημένα στελέχη της ΝΔ και ανταγωνιστικά κέντρα ισχύος εντός κεντροαριστεράς.
  • Στόχος: Η αποδυνάμωση των δελφίνων και η πίεση για ανασχηματισμό.
• Θεσμική Αρρυθμία και «Νυχτερινές» Τροπολογίες (Βηματοδότης, Το Βήμα): Εδώ το επίπεδο ανεβαίνει στην υψηλή πολιτική κριτική. Το ερώτημα «ξέρουν τι ψηφίζουν;» δεν είναι ρητορικό· είναι μια μομφή κατά του «επιτελικού κράτους» που εμφανίζεται ως «φούσκα». Η κριτική στον Φλωρίδη για τη συνεπιμέλεια και τις αιφνιδιαστικές αλλαγές στον Αστικό Κώδικα υποδηλώνει μια βαθιά ρήξη με τον νομικό κόσμο.
  • Πηγή: Υψηλόβαθμα στελέχη της δικαιοσύνης και «παλαιά φρουρά» της πολιτικής.
  • Στόχος: Η ανάδειξη της θεσμικής κόπωσης και η προειδοποίηση για απώλεια του κεντρώου ακροατηρίου.
• Ο Προβληματισμός πίσω από την Κάλυψη (Θεωρείο, Καθημερινή): Η ατζέντα είναι στρατηγική. Η εστίαση στην επιστολική ψήφο και το πρέσινγκ στο κέντρο αποκαλύπτει την αγωνία για τις επόμενες κάλπες. Ο Μητσοτάκης εμφανίζεται να «αναποδογυρίζει την κλεψύδρα», μια εικόνα που υποδηλώνει έλεγχο του χρόνου αλλά και βιασύνη.
  • Πηγή: Στενός πυρήνας συμβούλων του Μαξίμου.
  • Στόχος: Η προετοιμασία της κοινής γνώμης για μια «επιθετική» θεσμική κίνηση.

1) Το παιχνίδι κάθε στήλης

A. Newmoney / Dark Room: το Μαξίμου ως κέντρο βάρους + «τα media όταν θέλουν, κάνουν δουλειά»

Η στήλη χτίζει τριπλό αφήγημα:

• Κεφαλογιάννη/συνεπιμέλεια ως πολιτικό πρόβλημα (λεπτή γραμμή «μάνα vs υπουργός», ζημιά στην κυβέρνηση, “sur mesure” αίσθηση).
• Μήλος / “οικο-έγκλημα” ως παράδειγμα “τρέχει το μπετόν, σταματάει μόνο όταν πάρει δημοσιότητα”, και εκεί κάνει credit στο μιντιακό σύστημα ότι ανάγκασε το Μαξίμου να αντιδράσει.
• Επιστολική ψήφος αποδήμων ως θεσμικό-πολιτικό εργαλείο που θέλει να στριμώξει ειδικά το ΠΑΣΟΚ (“να τεθούν προ των ευθυνών τους”).

Τρόπος γραφής/λόγος ύπαρξης: “Ξέρω πρόσωπα, ξέρω ροές, ξέρω Μαξίμου”. Είναι στήλη “εσωτερικής πληροφόρησης” που φροντίζει να φαίνεται πως το κλειδί είναι πάντα η αντίδραση του κέντρου.

B. Powergame / Big Mouth: πολιτικό κουτσομπολιό με στόχο να ορίσει winners/losers της εβδομάδας

Πατάει πάνω στο ίδιο βασικό σκάνδαλο (Κεφαλογιάννη–Φλωρίδης), αλλά το κάνει πιο “πολιτικό reality”:

• Δίνει σκηνές (τρίλεπτο τετ-α-τετ, “κοίταζε το πάτωμα”, “μάζεψε τον τραχανά”, “Ινδία τώρα;”).
• Κάνει frame τη ρύθμιση Φλωρίδη ως “γκάφα ολκής” και ως επιβάρυνση για το Μαξίμου.
• Στήνει προσμονή για συνέντευξη Μητσοτάκη στον ΣΚΑΪ/Παπαχελά ως τηλεοπτικό event που “θα ρωτήσει και γι’ αυτό”.

Τρόπος/λόγος: Στήλη που φτιάχνει ιεραρχίες και “κοινωνική πειθαρχία” στο πολιτικό προσωπικό: ποιος καίγεται, ποιος σώζεται, ποιος ρίχνει λάδι στη φωτιά.

C. Το Βήμα / Βηματοδότης: από το κουτσομπολιό στη θεσμική αποδόμηση (“δεν ξέρουν τι ψηφίζουν”)

Εδώ το θέμα ανεβαίνει επίπεδο: η αφορμή είναι πάλι η τροπολογία/ρύθμιση, αλλά το συμπέρασμα είναι θεσμικό:

• Κενά/ανακρίβειες στην υπεράσπιση, μη διαβούλευση, “τροποποιείται νύχτα ο Αστικός Κώδικας”.
• Βουλή ως θέατρο: άδειες αίθουσες, “οι περισσότεροι ούτε καν ήταν”.
• Και το πιο αιχμηρό: το “οικοσύστημα” (sites, τρολ, influencers κ.λπ.) έχει αυτονομηθεί και συντηρεί το θέμα ακόμα κι όταν η κυβέρνηση θέλει να το μαζέψει.

Τρόπος/λόγος: Αυτό δεν είναι “παραπολιτικό”, είναι πολιτικό editorial με ρούχα στήλης. Στόχος να κουμπώσει πάνω στη γενική κοινωνική δυσπιστία: “δεν τους πιστεύει κανείς σε θεσμούς/διαφάνεια/δικαιοσύνη”.

D. Καθημερινή / Θεωρείο: το Μαξίμου “καλύπτει μέχρι να δει πού πάει” + υπόγειοι δίαυλοι ΝΔ–ΠΑΣΟΚ

Η στήλη κάνει δύο πράγματα:

• Περιγράφει το μοτίβο “δημόσια κάλυψη – ιδιωτικός προβληματισμός” για Κεφαλογιάννη (και το “ραμμένο στα μέτρα της” vibe).
• Ανοίγει δεύτερο κεφάλαιο: υπόγειες διαδρομές ΝΔ–ΠΑΣΟΚ (π.χ. Διαμαντοπούλου–Φλωρίδης, Μπακογιάννη–Ιλχάν) και “γενιά 2010-15” που κρατά κώδικες επικοινωνίας.

Τρόπος/λόγος: Λιγότερο “σκηνές”, περισσότερο “σήματα”: τι συζητιέται, ποιοι μιλάνε, ποια σενάρια ωριμάζουν (και ειδικά τι παίζει στον χώρο του ΠΑΣΟΚ που “ενδιαφέρει την κυβέρνηση”).

2) Κοινά σημεία (η “γραμμή” της ημέρας)

1. Το ίδιο γεγονός ως πολυεργαλείο: Κεφαλογιάννη/ρύθμιση Φλωρίδη γίνεται ταυτόχρονα:

• ηθικοπολιτικό θέμα,
• θεσμικό θέμα “κακής νομοθέτησης”,
• εργαλείο πίεσης/πειθαρχίας μέσα στην κυβέρνηση.

2. Κοινό υπονοούμενο: “Το Μαξίμου μετράει το κόστος και αποφασίζει αφού δει την κοινή γνώμη”.
3. Media ως παίχτης, όχι καθρέφτης:

• Dark Room λέει “τα media βοήθησαν να δράσει το Μ.Μ.”
• Βηματοδότης λέει “το οικοσύστημα προπαγάνδας αυτονομήθηκε”.
  Δύο όψεις της ίδιας αλήθειας: όταν ανοίγει θέμα, μετά δεν ελέγχεται εύκολα.

3) Πηγές ενημέρωσης που «μυρίζουν» πίσω από τα κείμενα

• Μαξίμου/κυβερνητικά κέντρα: παντού παρόν (τετ-α-τετ, “ζητήθηκε ενημέρωση”, “χειρίζεται Μυλωνάκης”).
• Κοινοβουλευτικό ρεπορτάζ: το “ποιοι ήταν/δεν ήταν” στη Βουλή, το πώς μπήκε η διάταξη, τα διαδικαστικά.
• Δίκτυα παλιών σχέσεων (ιδίως στο Θεωρείο): “φίλοι από παλιά”, “γενιά 2010-15”, επαφές κάτω από ραντάρ.

4) Η ατζέντα πίσω από κάθε στήλη (με μία πρόταση)

• Dark Room: κρατάει “φιλο-κέντρο” αφήγημα: ναι υπάρχει πρόβλημα, αλλά το κράτος/Μαξίμου μπορεί να το σταματήσει όταν ξυπνήσει.
• Big Mouth: πουλάει πολιτική ισχύ ως θέαμα: ποιος θα πληρώσει τη ζημιά και ποιος θα την φορτώσει αλλού.
• Βηματοδότης: επενδύει στη θεσμική δυσπιστία: το πρόβλημα δεν είναι ένα πρόσωπο, είναι το σύστημα που νομοθετεί και επικοινωνεί.
• Θεωρείο: χαρτογραφεί συσχετισμούς: οι δίαυλοι ΝΔ–ΠΑΣΟΚ υπάρχουν, και αυτό έχει αξία για “επόμενη μέρα/σενάρια”.

(Και ως “οικοσύστημα στηλών”, παίζουν πάνω σε γνωστές κατηγορίες/brands: Dark Room, Big Mouth, Βηματοδότης, Θεωρείο)

5) Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και γιατί (το ζουμί)

1. Το Μαξίμου και τον στενό πυρήνα του: για να μετρήσει κόστος/ζημιά και να αποφασίσει αν “κόβει” ή “σώζει”.
2. Το “μεσαίο” πολιτικό προσωπικό (υπουργούς/βουλευτές): μήνυμα τύπου “μην κάνετε προσωπικές κινήσεις που γίνονται συλλογικός λογαριασμός”.
3. Το κοινό που έχει κουραστεί από θεσμούς: να παγιωθεί η αίσθηση ότι “κάτι σάπιο υπάρχει στη διαδικασία”, είτε για να πιέσει αλλαγές είτε για να τσιμεντώσει κυνισμό.
4. Τον χώρο του ΠΑΣΟΚ (και τους «διαύλους» του): είτε ως πεδίο πίεσης (επιστολική ψήφος) είτε ως πεδίο πιθανών συνεννοήσεων/μετακινήσεων.