Η Νύχτα των «μεγάλων σκιών» της Ελληνικής Ελίτ – 10 χρόνια «Κύκλου Ιδεών»

Το βράδυ του Σαββάτου, 24 Ιανουαρίου 2026, ο χώρος του Urban 48 μετατράπηκε σε ένα ιδιότυπο «στρατηγείο» όπου η οικονομική ισχύς συνάντησε την πολιτική θεωρία. Η επέτειος των 10 ετών του «Κύκλου Ιδεών» δεν ήταν μια απλή κοινωνική εκδήλωση, ήταν μια χαρτογράφηση των κέντρων λήψης αποφάσεων της χώρας, υπό την υψηλή εποπτεία του Ευάγγελου Βενιζέλου.

Η Γεωμετρία της Συγκέντρωσης

Δεν ήταν πολιτική εκδήλωση με την κλασική έννοια. Δεν είχε θεματικό πάνελ, δεν παρήγαγε τίτλους, δεν επιδίωξε δημόσια ερμηνεία. Κι όμως, η λίστα των παρισταμένων αρκούσε για να της αποδώσει βάρος: Δημήτρης Μελισσανίδης, Ευάγγελος Μυτιληναίος, Μιχάλης Σάλλας, Μαριάννα Λάτση, Διονύσης Παναγιωτάκης, Γιάννης Βρέντζος από το επιχειρείν, Νίκος Δένδιας, Νικήτας Κακλαμάνης, Αλέκος Παπαδόπουλος, Χάρης Δούκας, Μιλενα Αποστολάκη, Μαρία Δαμανάκη, Προκόπης Παυλόπουλος, Πέτρος Δούκας από την πολιτική, ιστορικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ όπως ο Κώστας Λαλιώτης, αλλά και ο Γιάννης Στουρνάρας, Γκίκας Χαρδούβελης, Στέργιος Πιστισώρλας, όπως και πρόσωπα των media όπως ο ο Γιάννης Πρετεντέρης, Δήμητρα Κορυστάλη, Βασίλης Νέδος, Αλεξία Τασούλη. Μια μικρογραφία της ελληνικής ελίτ σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού.

Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν βρίσκεται στη σύνθεση αυτή, άλλωστε, ήταν αναμενόμενη. Βρίσκεται στη διαχείριση της στιγμής. Καμία προαναγγελία. Κανένα δελτίο Τύπου. Καμία επιθυμία να μετατραπεί η επέτειος σε πολιτικό γεγονός κατανάλωσης. Η πληροφορία διέρρευσε εκ των υστέρων, μέσα από παραπολιτικές στήλες και «ψιθύρους», σχεδόν όπως παλιά. Όχι επειδή δεν υπήρχε τι να ειπωθεί, αλλά επειδή αυτό που ειπώθηκε δεν προοριζόταν για δημόσια χρήση.

Οι Πολιτικοί Συμβολισμοί: Από τον Δένδια στον Δούκα

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της βραδιάς ήταν η διαπαραταξική όσμωση.

• Η Κυβερνητική Πτέρυγα: Η παρουσία του Νίκου Δένδια και του Νικήτα Κακλαμάνη δείχνει ότι το «βενιζελικό» εργαστήριο σκέψης παραμένει ένας προνομιακός συνομιλητής για τη φιλελεύθερη και θεσμική δεξιά, ειδικά σε θέματα εθνικής στρατηγικής.
• Η Προοδευτική Αναζήτηση: Η συμμετοχή του Χάρη Δούκα και του Κώστα Λαλιώτη δίνει το στίγμα μιας κεντροαριστεράς που αναζητά νέο αφήγημα. Ο Δούκας, ως Δήμαρχος Αθηναίων, εκπροσωπεί την «εφαρμοσμένη πολιτική», ενώ ο Λαλιώτης τη «στρατηγική μνήμη». Η συνύπαρξή τους στον «Κύκλο» μαρτυρά μια προσπάθεια σύνθεσης του νέου με το ιστορικό.

Η «Μεταπολιτική» του Off-the-Record

Γιατί μια τέτοια μάζωξη έμεινε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας; Η απάντηση κρύβεται στη φύση της μεταπολιτικής. Σε μια εποχή που η δημόσια σφαίρα έχει μολυνθεί από τον θόρυβο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η πραγματική ζύμωση απαιτεί ησυχία. Οι δημοσιογράφοι που παρευρέθηκαν (Πρετεντέρης, Κρουστάλη, Νέδος) δεν ήταν εκεί για να «βγάλουν είδηση» με την κλασική έννοια του 15λεπτου δελτίου ειδήσεων, αλλά για να λειτουργήσουν ως αγωγοί νοήματος. Η επιλογή του Βενιζέλου να κρατήσει την εκδήλωση κλειστή υπογραμμίζει ότι ο στόχος δεν ήταν το επικοινωνιακό κέρδος, αλλά η εδραίωση της επιρροής.

Εδώ ακριβώς αρχίζει η σημειολογία. Ο Κύκλος Ιδεών δεν είναι πια ένα think tank που διεκδικεί ρόλο στον δημόσιο διάλογο. Είναι ένας μηχανισμός συνάντησης κόσμων που σπάνια συνομιλούν θεσμικά, αλλά συναντιούνται άτυπα: πολιτική εξουσία, οικονομική ισχύς, μιντιακή επιρροή. Ο Βενιζέλος, σε αυτή τη φάση της διαδρομής του, δεν λειτουργεί ως πολιτικός παίκτης πρώτης γραμμής, αλλά ως κόμβος. Ως θεσμική μνήμη και ταυτόχρονα ως διαμεσολαβητής σε μια εποχή όπου η πολιτική στερείται βάθους και η δημόσια συζήτηση έχει γίνει επίπεδη.

Η συνύπαρξη προσώπων από διαφορετικά πολιτικά στρατόπεδα, κυβερνητικών στελεχών, πασοκικών «ιστορικών», τεχνοκρατών και επιχειρηματιών, δεν συνιστά μήνυμα συναίνεσης με τη ρομαντική έννοια. Συνιστά μήνυμα κατανόησης της συγκυρίας. Ότι οι μεγάλες αποφάσεις δεν θα προκύψουν από τηλεοπτικά πάνελ, ούτε από κομματικά συνέδρια με χειροκροτήματα. Θα ωριμάσουν αλλού, πιο ήσυχα, πιο σύνθετα, πιο κλειστά.

Από την άλλη πλευρά, η επιλογή της «σιωπής» γεννά και εύλογα ερωτήματα. Όταν τόσοι ισχυροί συνομιλούν off the record, η κοινωνία μένει εκτός κάδρου. Όχι απαραίτητα επειδή αποκλείεται, αλλά επειδή δεν προσκαλείται. Αυτό δεν είναι σκάνδαλο, είναι η παλιά, γνώριμη λειτουργία της εξουσίας. Όμως σε μια περίοδο θεσμικής καχυποψίας και πολιτικής κόπωσης, η εικόνα μιας κλειστής ελίτ που συζητά μακριά από τα βλέμματα δεν μπορεί να διαβαστεί αθώα.

Το Υπαρξιακό Διακύβευμα

Ο «Κύκλος Ιδεών» συμπλήρωσε μια δεκαετία παρεμβάσεων που συχνά λειτούργησαν ως «φωσφόρισμα στο σκοτάδι» του λαϊκισμού. Το ερώτημα που πλανάται μετά το πάρτι στο Urban 48 είναι: Ποιο είναι το επόμενο βήμα; Όταν ένας πολιτικός με το εκτόπισμα του Βενιζέλου καταφέρνει να συγκεντρώνει γύρω του το 70% του ελληνικού ΑΕΠ και την ηγεσία της αντιπολίτευσης και τμήμα της κυβέρνησης, τότε δεν μιλάμε για ένα think tank, αλλά για έναν εν δυνάμει εθνικό μεσολαβητή.

Επικοινωνιακά, η συνάντηση αντιμετωπίστηκε ως δευτερεύουσα είδηση. Και σωστά. Δεν είχε άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα, ούτε παρήγαγε ειδήσεις «πρώτης γραμμής». Πολιτικά, όμως, είναι άλλη ιστορία. Τέτοιες στιγμές δεν μετρώνται με clicks, αλλά με χρόνο. Με το αν, σε έξι μήνες ή έναν χρόνο, κάποια πρωτοβουλία, μια μετατόπιση, μια «αναπάντεχη» σύγκλιση θα βρει τις ρίζες της σε εκείνα τα τραπέζια.

Τα δέκα χρόνια του Κύκλου Ιδεών δεν γιορτάστηκαν με αυτοαναφορικότητα, αλλά με επίδειξη δικτύου. Και αυτό ίσως είναι το πιο ειλικρινές πολιτικό μήνυμα της βραδιάς: ότι στην Ελλάδα του 2026, η ισχύς δεν χρειάζεται να δηλώνεται. Αρκεί να συγκεντρώνεται στο ίδιο δωμάτιο και να ξέρει γιατί βρίσκεται εκεί.

Η συνάντηση της 24ης Ιανουαρίου ήταν μια υπενθύμιση ότι στην Ελλάδα, πέρα από την επίσημη πολιτική σκηνή, υπάρχει μια «αόρατη» αλλά πανίσχυρη ροή ιδεών και συμφερόντων. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, δέκα χρόνια μετά την ίδρυση του Κύκλου, απέδειξε ότι παραμένει ο μοναδικός παίκτης που μπορεί να επιβάλει τον ορθολογισμό ως σημείο συνάντησης για την ελίτ της χώρας.