Η κυριαρχία του «κανένα» και η εκδίκηση του ηθικού πλεονεκτήματος – Δημοσκόπηση Metron Analysis

Το πολιτικό σκηνικό της χώρας μοιάζει σήμερα με μια λίμνη που, ενώ στην επιφάνειά της δείχνει ακίνητη, στον βυθό της συντελούνται διεργασίες τεκτονικών ανακατατάξεων. Η πρόσφατη δημοσκοπική εικόνα δεν είναι απλώς μια φωτογραφία της στιγμής, αλλά η ακτινογραφία μιας κοινωνίας που αναζητά απεγνωσμένα νόημα μέσα στο κενό της αντιπροσώπευσης.

Οι δημοσκοπήσεις δεν είναι ποτέ προφητείες. Είναι θερμόμετρα. Και η τελευταία μέτρηση της Metron Analysis δεν μετρά απλώς ποσοστά, μετρά μια παράξενη πολιτική θερμοκρασία: υψηλή κοινωνική δυσαρέσκεια, χαμηλή πολιτική κινητικότητα. Ένα σύστημα που δεν πείθει, αλλά ούτε και καταρρέει. Ένα εκλογικό σώμα που γκρινιάζει, αποδοκιμάζει, κουράζεται, αλλά δεν μετακινείται αποφασιστικά.

Η παραμονή της Νέας Δημοκρατίας στην κορυφή, παρά τη φθορά και την κοινωνική δυσφορία, δεν συνιστά θρίαμβο της κυβερνητικής πολιτικής, αλλά ένα «παράδοξο σταθερότητας». Είναι η επικράτηση του ορθολογισμού της ανάγκης έναντι του ρίσκου. Οι πολίτες, εγκλωβισμένοι σε μια καθημερινότητα που πιέζεται από την ακρίβεια και την ανασφάλεια, επιλέγουν “better the devil we know”, όχι γιατί τον εμπιστεύονται τυφλά, αλλά γιατί η εναλλακτική πρόταση παραμένει ένα ασαφές σχήμα χωρίς θεσμικό βάρος. Η κυβέρνηση διατηρεί τα ηνία, όμως η εξουσία της μοιάζει όλο και περισσότερο με ένα κέλυφος που στερείται εσωτερικής ζωτικότητας.

Και εδώ βρίσκεται το πρώτο πολιτικό παράδοξο: ενώ η πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί ότι η χώρα κινείται προς λάθος κατεύθυνση, ενώ το αίτημα για πολιτική αλλαγή είναι πλειοψηφικό, αυτή η δυσαρέσκεια δεν μεταφράζεται σε ανατροπή. Παραμένει μετέωρη. Δεν βρίσκει πολιτικό όχημα. Σαν θυμός χωρίς διεύθυνση.

Στην αντίπερα όχθη, το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να βυθίζεται σε μια κρίση ταυτότητας. Η αδυναμία του να κεφαλαιοποιήσει τη δυσαρέσκεια μαρτυρά κάτι βαθύτερο από μια επικοινωνιακή αστοχία: αποκαλύπτει την αδυναμία του παραδοσιακού πολιτικού λόγου να συνομιλήσει με το σήμερα. Όταν το «παλιό» δεν μπορεί να γεννήσει το «νέο», το κενό καλύπτεται από την αντίδραση. Η άνοδος της Πλεύσης Ελευθερίας και η σταθεροποίηση της αντισυστημικής δεξιάς είναι τα συμπτώματα μιας κοινωνίας που δεν αναζητά πλέον λύσεις, αλλά τρόπους να εκφράσει την οργή της.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, από την άλλη, βρίσκεται πια σε άλλη κατηγορία. Δεν μετριέται ως κόμμα εξουσίας, αλλά ως ιστορικό αποτύπωμα. Τα ποσοστά του δεν καταγράφουν πια τάση, αλλά μνήμη. Κι όταν ένα κόμμα αρχίζει να ζει περισσότερο στο παρελθόν του παρά στο παρόν, η πολιτική του χρησιμότητα μετατρέπεται σε αντικείμενο αναστοχασμού, όχι προσδοκίας.

Ωστόσο, η πραγματική είδηση κρύβεται στην ανάδυση προσωπικοτήτων που φέρουν ένα βαρύ ηθικό φορτίο. Η περίπτωση της Μαρίας Καρυστιανού δεν είναι μια κομματική μεταβλητή, είναι μια υπαρξιακή κραυγή για δικαιοσύνη και λογοδοσία. Η υψηλή δημοφιλία της υπογραμμίζει το τεράστιο έλλειμμα εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Όταν η εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη και το Κράτος κλονίζεται, το εκλογικό σώμα στρέφεται σε πρόσωπα που συμβολίζουν την ηθική ακεραιότητα, αναζητώντας εκεί το χαμένο «εμείς».

Αυτό είναι το δεύτερο πολιτικό παράδοξο. Οι πολίτες δηλώνουν απογοητευμένοι, αλλά ταυτόχρονα επιφυλακτικοί. Ανοιχτοί σε νέες μορφές εκπροσώπησης, αλλά δύσπιστοι απέναντι σε νέες κομματικές δομές. Έτοιμοι να ακούσουν, αλλά όχι να δεσμευτούν. Είναι μια κοινωνία σε μεταβατικό στάδιο, χωρίς ακόμη να έχει αποφασίσει προς τα πού θα κινηθεί.

Ζούμε λοιπόν σε μια εποχή «στατικής κίνησης». Το πολιτικό σύστημα ανακυκλώνει τα ίδια πρόσωπα και τις ίδιες παθογένειες, ενώ η κοινωνία έχει ήδη μετατοπιστεί. Η ανάγκη για μια νέα σύνθεση, που θα συνδυάζει τη διαχειριστική επάρκεια με το ηθικό κύρος και τον ορθολογισμό με την κοινωνική ενσυναίσθηση, είναι πλέον επιτακτική. Αν το υπάρχον πολιτικό προσωπικό δεν αντιληφθεί ότι η κυριαρχία του είναι δανεική και στηρίζεται στην απουσία αντιπάλου, τότε η «σπίθα» που περιμένει η βουβή δυσαρέσκεια δεν θα αργήσει να προκαλέσει μια ανατροπή που δεν θα χωράει σε κανένα δημοσκοπικό μοντέλο.

Η δημοσκόπηση, λοιπόν, δεν δείχνει σταθερότητα. Δείχνει αναμονή. Ένα πολιτικό σύστημα σε παύση, μια κοινωνία σε εσωτερικό διάλογο, ένα εκλογικό σώμα που δεν εμπιστεύεται εύκολα, αλλά ούτε και ρισκάρει. Η κυβέρνηση κερδίζει χρόνο. Η αντιπολίτευση χάνει ευκαιρίες. Και ο χώρος ανάμεσά τους γεμίζει με πρόσωπα, διαθέσεις, σενάρια.

Το ερώτημα δεν είναι αν θα αλλάξει το πολιτικό σκηνικό. Το ερώτημα είναι πώς και με τι. Με ανασύνθεση των υπαρχόντων κομμάτων; Με νέα σχήματα; Με προσωποκεντρικές εκρήξεις που θα σβήσουν γρήγορα; Ή με μια πιο βαθιά, πιο αργή αναδιάταξη που ακόμα δεν έχει πάρει μορφή;

Αν κάτι λέει καθαρά αυτή η μέτρηση, είναι ότι η πολιτική δεν βρίσκεται σε φάση σύγκρουσης. Βρίσκεται σε φάση κόπωσης. Και η κόπωση είναι πιο επικίνδυνη από την οργή. Γιατί δεν παράγει εύκολα αλλαγή. Παράγει σιωπή. Και μέσα στη σιωπή, τα συστήματα συνήθως επιβιώνουν, μέχρι να εμφανιστεί κάτι που να μιλήσει πειστικά.

Η χώρα δεν χρειάζεται απλώς μια αλλαγή κυβέρνησης, αλλά μια επιστροφή στην ουσία της πολιτικής: εκεί όπου το «συμφέρον του κράτους» συναντά το «αίσθημα δικαίου» του πολίτη. Μέχρι τότε, θα παρακολουθούμε το θέατρο των ποσοστών, αγνοώντας ότι η πραγματική ζωή συμβαίνει πλέον έξω από τα κομματικά τείχη.

Κεντρικά Ευρήματα της Δημοσκόπησης

Η δημοσκόπηση της Metron Analysis για το MEGA (22 Ιανουαρίου 2026) αποτυπώνει ένα ρευστό πολιτικό σκηνικό, όπου η κυβέρνηση δείχνει σημάδια ανάκαμψης, ενώ η αντιπολίτευση πιέζεται από τη φθορά των παραδοσιακών κομμάτων και την ανάδυση νέων προσωπικοτήτων.

Ακολουθεί μια ανάλυση των βασικών ευρημάτων:

1. Πρόθεση και Εκτίμηση Ψήφου

• Νέα Δημοκρατία: Καταγράφει άνοδο, με την εκτίμηση ψήφου να φτάνει στο 28,5% (από 22,3% στην πρόθεση). Παρά τη φθορά, η ΝΔ διευρύνει τη διαφορά της από το δεύτερο κόμμα στις 16 μονάδες, εκμεταλλευόμενη την έλλειψη εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.
• ΠΑΣΟΚ: Παρουσιάζει κάμψη, υποχωρώντας στο 12,5% στην εκτίμηση ψήφου. Το κόμμα φαίνεται να δυσκολεύεται να εισπράξει τη δυσαρέσκεια προς την κυβέρνηση, παρά τον ρόλο του ως αξιωματική αντιπολίτευση.
• Πλεύση Ελευθερίας: Αποτελεί τη μεγάλη έκπληξη, καθώς πλησιάζει το ΠΑΣΟΚ στη δεύτερη θέση με 11,7%, δείχνοντας μια δυναμική αντισυστημικής αλλά θεσμικής παρουσίας.
• Ελληνική Λύση: Διατηρεί υψηλά ποσοστά (10,7%), επιβεβαιώνοντας τη σταθεροποίηση της δεξιάς πτέρυγας.
• ΣΥΡΙΖΑ: Συνεχίζει την καθοδική του πορεία, κινούμενος στα όρια της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης (γύρω στο 3%-3,3%).

2. Το Φαινόμενο «Μαρία Καρυστιανού»

Η δημοσκόπηση μέτρησε για πρώτη φορά τη δυναμική της Μαρίας Καρυστιανού (Πρόεδρος του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων Τεμπών):

• Υψηλή Δημοφιλία: Εμφανίζεται ως ένα πρόσωπο με ευρεία αποδοχή που διαπερνά τις κομματικές γραμμές.
• Δυνητικό Κόμμα: Σε ερωτήσεις για «υπό κατασκευή» σχήματα, μια κίνηση υπό την ίδια συγκεντρώνει το 31% των θετικών γνωμών (ενδιαφέρον για ψήφο), ποσοστό υψηλότερο από τις αντίστοιχες κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα (19%) ή του Αντώνη Σαμαρά (10%).
• Πηγή Ψήφων: Η δυναμική της φαίνεται να αντλείται κυρίως από απογοητευμένους ψηφοφόρους της αριστεράς και του κέντρου, αλλά και από όσους ζητούν δικαιοσύνη για τα Τέμπη.

3. Κοινωνική Δυσαρέσκεια και Αίτημα Αλλαγής

• Πολιτική Αλλαγή: Το 61% των πολιτών δηλώνει ότι χρειάζεται «πολιτική αλλαγή», ένα ισχυρό μήνυμα δυσαρέσκειας.
• Αρνητική Αξιολόγηση: Τόσο ο Πρωθυπουργός (68% αρνητικές γνώμες) όσο και ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης (79% αρνητικές) αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό, γεγονός που εξηγεί τη στροφή προς «τρίτα» πρόσωπα.
• Κοινωνικά Μέτωπα: Το 63% των ερωτηθέντων θεωρεί δικαιολογημένα τα μπλόκα των αγροτών, δείχνοντας ότι τα οικονομικά και κλαδικά αιτήματα παραμένουν στο προσκήνιο.