Ποιός πληρώνει το “κόμμα” Καρυστιανού; Επισκόπηση Τύπου 17/01

Το πολιτικό εκκρεμές της χώρας μοιάζει να έχει κολλήσει σε μια ιδιότυπη ακαμψία, όπου η θεσμική σοβαρότητα παλεύει με τον παλαιοκομματισμό. Παρατηρώντας το τοπίο, διακρίνει κανείς μια Ελλάδα που επιμένει να ερμηνεύει το μέλλον με τα εργαλεία ενός παρελθόντος που δεν υπάρχει πια, την ίδια στιγμή που η πραγματικότητα απαιτεί τομή στο διηνεκες. Η σημερινή ειδησεογραφία: πολιτική και παραπολιτική, δεν φωνάζει όμως «αλλαγή». Ψιθυρίζει διαχείριση φθοράς. Και αυτό, για όποιον διαβάζει πίσω από τις λέξεις, είναι ίσως το πιο ειλικρινές στίγμα της στιγμής.

Η ανάδυση νέων πολιτικών πόλων (Καρυστιανού), που εδράζονται περισσότερο στο θυμικό και την ηθική αγανάκτηση παρά σε μια συγκροτημένη προγραμματική πρόταση, αποκαλύπτει το βαθύ υπαρξιακό κενό της κοινωνίας μας. Είναι η εκδίκηση της «ψυχής» έναντι της«λογικής». Όταν ο δημόσιος λόγος διολισθαίνει στην καταγγελία χωρίς εναλλακτική, τότε η πολιτική παύει να είναι η τέχνη του εφικτού και γίνεται ένα θέατρο σκιών, όπου οι πρωταγωνιστές αναζητούν δικαίωση στις ιαχές της κερκίδας και όχι στην ευημερία των επόμενων γενεών. Το νέο κόμμα χρησιμοποιεί γλώσσα start-up επιχείρησης: χωρίς ιδεολογικά βαρίδια, με θεματικές ομάδες, με υπόσχεση «αποτελεσματικότητας». Δεν ζητά πίστη, ζητά δοκιμή. Αυτό από μόνο του είναι πολιτικό γεγονός. Γιατί δείχνει ότι ένα κομμάτι της κοινωνίας έχει κουραστεί να ακούει ιστορίες και θέλει να δει λειτουργικότητα, έστω και σε beta version.

Οι παλιοί παίκτες (Τσίπρας), από την άλλη, παλεύουν με ένα γνώριμο δίλημμα: πώς επιστρέφεις χωρίς να φαίνεσαι ότι ξαναζεσταίνεις το ίδιο φαγητό; Οι λέξεις είναι προσεκτικές, τα σκηνικά μετρημένα, οι επιθέσεις στο «επιτελικό κράτος» προβλέψιμες. Το πρόβλημα δεν είναι η κριτική, είναι ότι το ακροατήριο έχει μάθει πια να ρωτά: «και μετά τι;». Όποιος δεν απαντά πειστικά, χάνεται στον θόρυβο των νέων παικτών.

Το Μαξίμου αφήνει να αιωρείται η λέξη «εκλογές» όχι ως επίδειξη ισχύος, αλλά ως εργαλείο ασφάλισης. Όταν μια κυβέρνηση συζητά τον χρόνο εξόδου πριν της επιβληθεί, δεν ποντάρει στη νίκη, ποντάρει στη μείωση του ρίσκου. Το αφήγημα της σταθερότητας παραμένει, αλλά η έμφαση μετατοπίζεται: λιγότερο «πάμε μπροστά», περισσότερο «μην τινάξουμε τα πάντα στον αέρα». Είναι λεπτή αλλά κρίσιμη διαφορά. Ακόμη και οι εσωτερικές τριβές στην κυβέρνηση δεν είναι απλώς προσωπικές. Είναι σύμπτωμα μιας μακράς διακυβέρνησης που προσπαθεί να πείσει ότι παραμένει αρραγής, την ώρα που επιβάλλει πειθαρχία με δημόσια μηνύματα. Αυτό είτε οδηγεί σε ανασύνταξη είτε σε αργή αποσύνθεση. Δεν υπάρχει τρίτος δρόμος.

Στο ΠΑΣΟΚ επιχειρείται μια άλλη άσκηση ισορροπίας: να δηλωθεί καθαρά «είμαι αντίπαλος της ΝΔ» χωρίς να ανοίξει η πόρτα της ακυβερνησίας. Η άρνηση της συγκυβέρνησης είναι μήνυμα ταυτότητας. Δεν αρκεί όμως. Γιατί η κοινωνία δεν ψηφίζει μόνο για να τιμωρήσει, ψηφίζει για να λειτουργήσει το σύστημα την επόμενη μέρα. Εκεί κρίνεται αν η απόσταση από τους άλλους είναι στρατηγική ή απλώς αμηχανία.

Και ενώ το πολιτικό σύστημα παίζει σκάκι, η κοινωνία παίζει τάβλι με τη μοίρα της. Οι αγρότες δεν διαμαρτύρονται πια για λεπτομέρειες. Μιλούν για επιβίωση. Όχι ως σύνθημα, αλλά ως αριθμούς που δεν βγαίνουν, ως καλλιέργειες που δεν αντέχουν, ως εξαγωγές που κινδυνεύουν. Το ενδιαφέρον δεν είναι οι κινητοποιήσεις καθαυτές, είναι η ωρίμανση τους. Όταν οι κοινωνικές ομάδες οργανώνονται για να μην μπορούν να αγνοηθούν, το πρόβλημα παύει να είναι επικοινωνιακό και γίνεται πολιτικό με κεφαλαίο Π.

Στο πεδίο της οικονομίας, η αισιοδοξία των αριθμών και των μεγάλων επενδύσεων ΣΔΙΤ συγκρούεται με την καθημερινή εμπειρία της ακρίβειας και των δομικών στρεβλώσεων. Η ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι μόνο στατιστική, πρέπει να είναι και θεσμική. Αν δεν εκσυγχρονίσουμε τους μηχανισμούς του κράτους, αν δεν σπάσουμε τα δεσμά της πελατειακής νοοτροπίας που ακόμη και σήμερα επιβιώνει κάτω από σύγχρονα προσωπεία, τότε η όποια πρόοδος θα παραμείνει εύθραυστη. Το διακύβευμα δεν είναι πλέον η επιβίωση, αλλά η ποιότητα της δημοκρατίας μας.

Ταυτόχρονα, το γεωπολιτικό περιβάλλον γίνεται όλο και πιο σύνθετο, απαιτώντας μια εξωτερική πολιτική που να συνδυάζει τη στιβαρότητα της αποτροπής με την ευελιξία της διπλωματίας. Οι «λεκτικοί λεονταρισμοί» είναι εύκολοι για εσωτερική κατανάλωση, όμως η πραγματική ισχύς μιας χώρας μετριέται με τη σοβαρότητα των συμμαχιών της και την ικανότητά της να διαβάζει τις μεγάλες τάσεις πριν αυτές την ξεπεράσουν.

Τι μας διαφεύγει λοιπόν; Μας διαφεύγει η ανάγκη για έναν νέο εθνικό αυτοπροσδιορισμό. Δεν αρκεί να ανήκουμε στη Δύση, πρέπει να λειτουργούμε ως Δύση. Αυτό σημαίνει σεβασμό στους κανόνες, επένδυση στη γνώση και, κυρίως, την υπέρβαση του εγώ μας χάριν ενός κοινού σκοπού. Το «στίγμα της ημέρας» είναι η αμηχανία μπροστά στο καινούργιο. Όμως, αν δεν συμφιλιωθούμε με την ιδέα ότι η αλλαγή απαιτεί θυσίες στις δικές μας βεβαιότητες, θα συνεχίσουμε να περιφέρουμε τα προβλήματά μας σαν να είναι τρόπαια, μέχρι η ίδια η ιστορία να μας θέσει στο περιθώριο.

Το μέλλον προμηνύεται απαιτητικό. Όχι γιατί οι εχθροί είναι πολλοί, αλλά γιατί οι αντιστάσεις μας στον ορθολογισμό παραμένουν ισχυρές. Η πολιτική ηγεσία οφείλει να σταματήσει να χαϊδεύει αυτιά και να αρχίσει να μιλά τη γλώσσα της αλήθειας, όσο πικρή κι αν είναι. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να μετατρέψουμε την κρίση σε ευκαιρία αυτογνωσίας και πραγματικής αναγέννησης.

Πολιτική/παραπολιτική αποδελτίωση 17/01/2026

1) Εκλογικό σενάριο Οκτωβρίου: ο αιφνιδιασμός ως άμυνα

Τι παίζει: Στα δημοσιεύματα περνάει μια βασική ιδέα: το Μαξίμου “κοιτά” κάλπες (Οκτώβριο ως σενάριο) όχι ως θρίαμβο, αλλά ως ασφάλεια χρόνου πριν «δέσει» νέο τοπίο στην αντιπολίτευση και ειδικά στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Η σύνδεση γίνεται ευθέως και με τα ελληνοτουρκικά ως πιθανή “αφορμή” πολιτικού timing.
Συναίσθημα αναγνώστη: κόπωση/κυνισμός (“πάλι εκλογολογία”), αλλά και άγχος (“τι έρχεται και προετοιμάζουν την έξοδο;”).
Υποκείμενο: Μαξίμου/ΝΔ.
Τι προμηνύεται: επιτάχυνση «κλεισιμάτων» (αγρότες, θεσμικά, ακρίβεια) + μήνυμα “σταθερότητα ή χάος”.

2) Καρυστιανού: το “μετα-ιδεολογικό” αντισύστημα με κοστούμι

Τι παίζει: Η παρουσίαση της Καρυστιανού ως πολιτικού φορέα στήνεται σαν καινούργιο προϊόν: «χωρίς ιδεολογικά βαρίδια», με θεματικές ομάδες (άμυνα, εξωτερική πολιτική, Δικαιοσύνη κ.λπ.). Το υπόγειο μήνυμα: “δεν παίζω στο παλιό γήπεδο, το αλλάζω”.
Συναίσθημα αναγνώστη: περιέργεια/ελπίδα + καχυποψία (“ποιος το χρηματοδοτεί/ποιος το στελεχώνει;”).
Υποκείμενο: νέο σχήμα Καρυστιανού, ΜΜΕ που το νομιμοποιούν ως game changer.
Συνέπειες: απορρόφηση αντισυστημικής ψήφου από διάφορες δεξαμενές και ευθεία σύγκρουση με όποιο “comeback” πάει να σηκώσει κεφάλι στο προοδευτικό πεδίο.

3) Τσίπρας και “Ιθάκη”: επιστροφή ή ανακύκλωση;

Τι παίζει: Η Θεσσαλονίκη μπαίνει ως σκηνικό πολιτικής επανεμφάνισης (παρουσίαση “Ιθάκης”, συναντήσεις, επίθεση στο “επιτελικό κράτος” και στα αγροτικά).
Παράλληλα, άλλο κομμάτι Τύπου τον “στριμώχνει” λέγοντας ότι το ξανασκέφτεται για νέο φορέα, φοβούμενος μονοψήφιο, επειδή τον περνάει δημοσκοπικά η Καρυστιανού.
Συναίσθημα αναγνώστη: νοσταλγία σε μέρος κοινού, δυσπιστία σε άλλο (“το έχουμε ξαναδεί το έργο”).
Υποκείμενο: Τσίπρας/περιβάλλον + αγορά Κεντροαριστεράς.
Τι προμηνύεται: αν δεν βγει καθαρό σήμα (τι θέλει, με ποιους, πότε), θα τον φάει ο θόρυβος των νέων παικτών.

4) ΠΑΣΟΚ/Ανδρουλάκης: “εγώ είμαι ο αντίπαλος της ΝΔ”, και όχι ο κομπάρσος

Τι παίζει: Ο Ανδρουλάκης στήνει αφήγημα πρωτιάς και δηλώνει κόκκινη γραμμή: όχι συγκυβέρνηση με ΝΔ, “αν πάρουμε εντολή, πάμε σε προγραμματική συμφωνία με όμορες προτεραιότητες”.
Συναίσθημα αναγνώστη: σε ψηφοφόρους ΠΑΣΟΚ ενίσχυση ταυτότητας, σε άλλους “ωραία τα λόγια, δείξε αριθμούς/ομάδα/σχέδιο”.
Υποκείμενο: ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ.
Συνέπειες: πίεση να αποδείξει “κυβερνησιμότητα” χωρίς να ξαναγίνει συμπλήρωμα, και ταυτόχρονα να κρατήσει απόσταση από Τσίπρα/νέα μορφώματα.

5) Αγρότες: το μέτωπο που δεν κλείνει με επικοινωνία

Τι παίζει: Στα δημοσιεύματα φαίνεται καθαρά ότι οι αγρότες περιγράφονται “ένα βήμα πριν από κατάρρευση” (ένταση, οικονομική ασφυξία, πίεση από διεθνείς/ευρωπαϊκές συμφωνίες όπως Mercosur).
Επιπλέον, σε τοπικό ρεπορτάζ φαίνεται οργανωτική ωρίμανση: πάει για Ομοσπονδία ώστε να μην τους “διαιρούν” με επιλογή συνομιλητών.
Συναίσθημα αναγνώστη: αγανάκτηση/ανασφάλεια, ειδικά στην περιφέρεια.
Υποκείμενο: αγροτικό κίνημα, κυβέρνηση, αντιπολίτευση που “πατάει” πάνω του.
Συνέπειες: το Μαξίμου κινδυνεύει να το βρει μπροστά του ως κοινωνική έκρηξη χαμηλής έντασης αλλά μεγάλης διάρκειας (και άρα εκλογικά επικίνδυνη).

6) Ελληνοτουρκικά/12 μίλια/“λύση-πακέτο”: το κλασικό παιχνίδι των υπαινιγμών

Τι παίζει: Από τη μία, η Εφ.Συν. βλέπει “λεονταρισμούς”/συζητήσεις από δηλώσεις Γεραπετρίτη για χωρικά ύδατα σε εύθραυστο πλαίσιο.
Από την άλλη, η KONTRA το πάει πιο ωμά: παίζει “λύση πακέτο” με αμερικανικές πιέσεις και πιθανό σπάσιμο “κόκκινων γραμμών”, συνδέοντάς το ακόμη και με εκλογές.
Συναίσθημα αναγνώστη: ανησυχία/νεύρο (όχι “παζάρια στο Αιγαίο”).
Υποκείμενο: ΥΠΕΞ/Μαξίμου, διεθνείς παράγοντες, Τουρκία.
Τι μας διαφεύγει: οι εφημερίδες δεν αποδεικνύουν “πακέτο”, δείχνουν όμως ότι η δημόσια συζήτηση προετοιμάζεται για trade-offs. Αυτό είναι πολιτικό γεγονός από μόνο του.

7) Εσωτερικές ρωγμές κυβέρνησης: “μαχαιρώματα” με ονόματα

Τι παίζει: Η “Δημοκρατία” σηκώνει θέμα ότι ο Πιερρακάκης “καρφώνει” άλλους υπουργούς για ληξιπρόθεσμα/οφειλές φορέων προς ιδιώτες, δηλαδή εσωτερική πειθαρχία μέσω δημόσιου μηνύματος.
Συναίσθημα αναγνώστη: δυσπιστία (“ούτε μεταξύ τους δεν τα βρίσκουν”) ή ικανοποίηση σε φιλο-τεχνοκρατικό κοινό (“κάποιος τους μαζεύει”).
Υποκείμενο: κυβερνητικό επιτελείο/υπουργοί.
Συνέπειες: ή θα κλείσει ως “διοικητική διόρθωση” ή θα μεγαλώσει ως αφήγημα “φθοράς 7ετίας”.

8) Σκάνδαλο/διεθνής διασυρμός: “Politico” και εμβόλια ευλογιάς προβάτων

Τι παίζει: Η “Δημοκρατία” πατάει πάνω σε διεθνές δημοσίευμα (Politico) και το δένει με κυβερνητική ευθύνη/καθυστέρηση εμβολιασμών, κίνδυνο για εξαγωγές φέτας κ.λπ.
Συναίσθημα αναγνώστη: θυμός (“μας εκθέτουν έξω”) + φόβος για οικονομική ζημιά.
Υποκείμενο: κυβέρνηση/αρμόδια υπουργεία, ευρωπαϊκές πιέσεις.
Συνέπειες: αφήγημα “ανικανότητας” που κουμπώνει εύκολα με ΟΠΕΚΕΠΕ/αγροτικά.

9) 30 χρόνια Ίμια: μνήμη ως πολιτικό εργαλείο (και όχι μόνο επέτειος)

Τι παίζει: Τα ΝΕΑ κάνουν φάκελο με ντοκουμέντα/χάρτες για ελληνικότητα.
Η Απογευματινή κάνει πιο “γεωπολιτική” ανάγνωση για γκρίζες ζώνες. Συναίσθημα αναγνώστη: πατριωτικό φορτίο + υπενθύμιση κινδύνου.
Υποκείμενο: εθνικό αφήγημα/κυβέρνηση-αντιπολίτευση που το αξιοποιούν.
Συνέπειες: ανεβάζει θερμοκρασία στο πεδίο “κυριαρχικά” και κάνει πιο δύσκολες τις γκρι ζώνες του διαλόγου.

Συνολικό στίγμα ημέρας

Η μέρα γράφεται σαν τριπλή πίεση:

1. Ρευστότητα στο κέντρο-αριστερό (Τσίπρας vs Καρυστιανού vs Ανδρουλάκης),
2. Κοινωνικό μέτωπο αγροτών που δεν κλείνει με PR,
3. Εθνικά/διπλωματία όπου οι υπαινιγμοί (“πακέτο”, 12 μίλια, Ίμια) λειτουργούν ως πολιτικό θερμόμετρο.

Τι μας διαφεύγει (που φαίνεται στις γραμμές)

• Το “νέο” (Καρυστιανού) αντιμετωπίζεται σαν brand πριν αποδειχθεί σαν οργάνωση. Αυτό, αν σκάσει, θα σκάσει από στελέχωση/χρήμα/δομές, όχι από συνθήματα.
• Ο Ανδρουλάκης σπρώχνει “αντισυγκυβέρνηση” για να μη γίνει δεκανίκι, αλλά αυτό θέλει σχέδιο εξουσίας, όχι μόνο άρνηση.
• Τα ελληνοτουρκικά εμφανίζονται ως πολιτικό timing εργαλείο, στα κείμενα, άρα η συζήτηση δεν είναι μόνο διπλωματία, είναι και εσωτερική διαχείριση.

Συγκριτική αποτίμηση εφημερίδων (κίνητρα/προθέσεις)

• Εφ.Συν.: θεσμική κριτική και έμφαση σε δικαιώματα/δομές (πλειστηριασμοί, εξωτερική πολιτική με σκεπτικισμό).
• KONTRA: υψηλή ένταση, υποψία “πακέτων” και πολιτικής ίντριγκας/εκλογολογίας.
• Δημοκρατία: “σκάνδαλο/καταγγελία” ως βασικός κινητήρας (Politico, εσωτερικά “μαχαιρώματα”).
• Τα ΝΕΑ / Απογευματινή: εθνικό/γεωπολιτικό βάθος μέσω Ιμίων, με διαφορετικό ύφος (ντοκουμέντο vs αφήγημα “γκρίζων ζωνών”).