Σταμουλοκολλάδες vs τεχνοκρατών στην σκιά Τεμπών & FIR – Dark Room, Βηματοδότης, Big Mouth 15/01

(Συνδυαστική θεώρηση online στηλών Dark Room, Βηματοδότης, Big Mouth 15/01) 

Ζούμε στην εποχή όπου η πολιτική έχει εκπέσει σε μια άσκηση διαχείρισης του εφήμερου, ένας θίασος που ισορροπεί ανάμεσα στον ναρκισσισμό της εξουσίας και την αφασία της κοινωνίας. Η χώρα, εγκλωβισμένη σε έναν «ψηφιακό εκσυγχρονισμό» που συχνά θυμίζει ταπετσαρία πάνω σε ετοιμόρροπο τοίχο, δείχνει να λησμονεί πως το κράτος δικαίου δεν είναι μια εφαρμογή στο κινητό, αλλά μια βιωμένη ηθική στάση. Γιατί πίσω από τη λέξη reset κρύβεται η παραδοχή ότι τίποτα δεν είχε στηθεί σωστά εξ αρχής. Και πίσω από τη λέξη χαμηλή διακινδύνευση κρύβεται η συνήθεια να μαθαίνουμε την αλήθεια μόνο όταν κάτι πάει στραβά.

Η εβδομάδα που πέρασε είχε απ’ όλα: τρακτέρ στους δρόμους, blackout στο FIR, δημοσκοπήσεις που μετρούν ό,τι υπάρχει αλλά αγνοούν ό,τι έρχεται, και παραπολιτικά που προσπαθούν να μας πείσουν ότι όλα αυτά δεν συνδέονται. Συνδέονται. Και μάλιστα οργανικά.

Στο αγροτικό, το μήνυμα ήταν σαφές: «συζητάμε, αλλά με όρους τάξης». Ο διαχωρισμός ανάμεσα στους «θεσμικούς εκπροσώπους» και τους «σκληρούς» δεν είναι αθώος. Είναι η κλασική τεχνική απονομιμοποίησης του δρόμου, ώστε η πολιτική να επιστρέψει εκεί που νιώθει άνετα: στα γραφεία. Το πρόβλημα δεν είναι ότι επιδιώκεται η εκτόνωση. Το πρόβλημα είναι ότι η εκτόνωση γίνεται χωρίς λύση. Με ένα ακόμα ραντεβού, ένα ακόμα πλαίσιο, μια ακόμα υπόσχεση ότι «θα τα δούμε».

Στο blackout, η υπόθεση είναι σοβαρότερη. Όχι γιατί κινδύνεψαν, λένε, οι πτήσεις, αλλά γιατί αποκαλύφθηκε κάτι βαθύτερο: ένα κράτος που λειτουργεί με εξοπλισμό παλαιότητας, διαδικασίες οριακές και μια μόνιμη προσδοκία ότι «δεν θα τύχει σε μας». Η ασφάλεια, όμως, δεν είναι θέμα τύχης. Είναι θέμα επένδυσης, προτεραιοτήτων και ευθύνης. Κι εδώ ακριβώς αρχίζει το πολιτικό πρόβλημα: όταν το αφήγημα προηγείται της πραγματικότητας, τότε κάθε κρίση αντιμετωπίζεται επικοινωνιακά πριν αντιμετωπιστεί ουσιαστικά.

Και μετά έρχονται οι δημοσκοπήσεις. Εκεί όπου το πολιτικό σύστημα κοιτάζει τον εαυτό του στον καθρέφτη και επιλέγει τι θα δει. Νέα σχήματα; «Ας περιμένουμε να δούμε αν υπάρχουν». Δυσαρέσκεια; «Αποτυπώνεται, αλλά δεν μεταφράζεται». Η μέτρηση γίνεται φίλτρο. Όχι εργαλείο κατανόησης της κοινωνίας, αλλά μηχανισμός καθυστέρησης της αλλαγής. Μέχρι να είναι αργά.

Το κοινό νήμα όλων αυτών είναι η εμμονή στη διαχείριση αντί για τη στρατηγική. Η κυβέρνηση εμφανίζεται ως μάνατζερ κρίσεων, όχι ως αρχιτέκτονας λύσεων. Κλείνει μέτωπα χωρίς να λύνει αιτίες. Επενδύει στην εικόνα της σταθερότητας, ενώ από κάτω το σύστημα τρίζει. Και όταν κάτι σπάει, μας λέει ότι «το ρίσκο ήταν χαμηλό». Σαν να υπάρχει αποδεκτό ποσοστό αστοχίας στη δημόσια ασφάλεια ή στην κοινωνική συνοχή.

Το πρόβλημα της σημερινής διακυβέρνησης δεν είναι η έλλειψη σχεδιασμού, αλλά η έλλειψη βάθους. Παρακολουθούμε μια κυβέρνηση που «πυροβολεί τα πόδια της», όχι από πρόθεση, αλλά από μια μεταφυσική έπαρση που γεννά το 41%. Όταν η εξουσία παύει να συνομιλεί με την πραγματικότητα και αρχίζει να ερωτεύεται το είδωλό της στον καθρέφτη των δημοσκοπήσεων, τότε η διολίσθηση στον κυνισμό είναι νομοτελειακή.

Ορθολογισμός δεν είναι η ψυχρή αριθμητική των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Πραγματικός ορθολογισμός είναι η ικανότητα να διακρίνεις το συλλογικό τραύμα πίσω από τις κραυγές στους δρόμους, χωρίς να τις βαφτίζεις συλλήβδην «λαϊκισμό».

Απέναντι σε αυτό, η αντιπολίτευση μοιάζει συχνά ανήμπορη. Άλλοτε φωνάζει χωρίς σχέδιο, άλλοτε περιμένει τη φθορά να κάνει τη δουλειά της. Κάπως έτσι, το πολιτικό κενό γεμίζει από πρόσωπα, σενάρια, υπόγειες αφηγήσεις περί «αποσταθεροποίησης» και εξωτερικών παραγόντων. Όταν δεν υπάρχει καθαρή πολιτική πρόταση, ο φόβος γίνεται υποκατάστατο πολιτικής.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η κυβέρνηση αντέχει. Είναι αν το κράτος μαθαίνει. Αν κάθε κρίση οδηγεί σε θεσμική ενίσχυση ή απλώς σε ένα ακόμα δελτίο Τύπου. Αν η κοινωνία αντιμετωπίζεται ως ώριμος συνομιλητής ή ως κοινό που πρέπει να καθησυχαστεί μέχρι το επόμενο επεισόδιο.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, η χώρα δεν κινδυνεύει από τα μπλόκα, τα blackout ή τα νέα κόμματα. Κινδυνεύει από τη συνήθεια να βαφτίζει τη στασιμότητα «σταθερότητα» και την αδράνεια «ψυχραιμία». Κινδυνεύει από το να πιστεύει ότι όλα είναι υπό έλεγχο, την ώρα που ο έλεγχος βασίζεται σε συστήματα που έπρεπε να είχαν αλλάξει χθες.

Στα σκοτεινά δωμάτια των Αθηνών, εκεί όπου τα deals της Euroxx συναντούν τις αγωνίες των υπουργικών γραφείων για τους επόμενους διαγωνισμούς των 400 εκατομμυρίων, η πολιτική μετατρέπεται σε συναλλαγή αισθητικής.

• Οι «Σταμουλοκολλάδες»: Η ευκολία με την οποία η εξουσία ειρωνεύεται τις κοινωνικές ομάδες που ασφυκτιούν, προδίδει μια βαθιά πνευματική ένδεια.
• Η Θεσμική Διάβρωση: Όταν η δικαιοσύνη γίνεται αντικείμενο επικοινωνιακής διαχείρισης και η τραγωδία εργαλειοποιείται από «ρωσικούς παράγοντες» ή εγχώριους καιροσκόπους, τότε το εκκρεμές επιστρέφει στο μηδέν.

«Η πολιτική χωρίς παιδεία είναι απλώς τεχνική επιβίωσης. Και η επιβίωση χωρίς νόημα είναι η πιο κομψή μορφή απελπισίας.»

Ο κίνδυνος σήμερα δεν είναι η επιστροφή στο παρελθόν, αλλά η παγίωση ενός παρόντος που στερείται οράματος. Ο κάθε «άριστος» της τεχνοκρατικής ελίτ, οφείλει να καταλάβει ότι η επιχειρηματικότητα δεν ανθίζει σε θεσμικά κενά. Η μεταρρύθμιση δεν είναι μια λίστα με check-boxes για την Κομισιόν, αλλά μια σύγκρουση με τις ρίζες της δικής μας κακοδαιμονίας: την απροθυμία μας να γίνουμε πολίτες πριν γίνουμε καταναλωτές.

Βήμα – Βήμα Ανάλυση Dark Room, Βηματοδότης, Big Mouth

1) Newmoney – Dark Room: «Νόμος & τάξη», “damage control” και λίγη αγορά για επιδόρπιο

Τι λέει (η επιφάνεια)

• Στους αγρότες, ξεκινά με “μην τολμήσετε τραμπουκισμούς”, ανασύρει το φάντασμα «Σταμουλοκολλάδων» και ζητά κυρώσεις.
• Δίνει εικόνα υπαναχώρησης των “σκληρών” και προετοιμάζει το έδαφος για νέο ραντεβού στο Μαξίμου, με «πλαίσιο εκπροσώπησης» κ.λπ.
• Για το blackout στο FIR: παρουσιάζει ότι η κυβέρνηση το πήρε πάνω της, ότι υπάρχει πορισματική διαβεβαίωση πως «δεν κινδυνεύουν οι πτήσεις», και στήνει γραμμή ευθύνης/απόδοσης (ΥΠΑ–ΟΤΕ, παλαιότητα εξοπλισμού, πιθανή ενεργοποίηση “άρθρου 32” για fast track).
• Για δημοσκοπήσεις: “συμφωνία” δημοσκόπων να μην βάλουν στα στάνταρ ευρήματα τα υπό διαμόρφωση κόμματα Τσίπρα/Καρυστιανού, αλλά να μετράνε «δυνητική επιρροή» και δεξαμενές.
• Και κλείνει με λίγο χρήμα: “deal done” Πειραιώς–Euroxx (πάνω από 70 εκατ., ανακοινώσεις σε λίγες μέρες).

Τι κάνει πραγματικά (το υποδόριο)

• Πειθαρχεί το αγροτικό: ξεχωρίζει «νομιμότητα» από «μπαχαλάκηδες», για να μη μείνει η κυβέρνηση εγκλωβισμένη σε εικόνες δρόμου.
• Ξεπλένει το ρίσκο του FIR χωρίς να το μηδενίζει: «δεν κινδυνεύουν οι πτήσεις» αλλά “κάτι φταίει και κάποιος θα φύγει”. Σου κρατά και την ασφάλεια και την αίσθηση “ελέγχου”.
• Με τις δημοσκοπήσεις, κάνει κάτι πονηρό: θεσμοποιεί τους δημοσκόπους ως “gatekeepers” της πολιτικής πραγματικότητας. Όχι “τι υπάρχει”, αλλά “πότε θα θεωρηθεί ότι υπάρχει”.
• Το Euroxx deal λειτουργεί σαν υπενθύμιση στους insiders: «η αγορά κινείται, οι συμμαχίες κλείνουν, μην κοιτάς μόνο τα τρακτέρ».

Πηγές/κανάλια ενημέρωσης που υπονοούνται

«Πηγή μου», «ελληνικό FBI», “οι δημοσκόποι συμφώνησαν”: το κλασικό τρίπτυχο Μαξίμου–σώματα ασφαλείας–εταιρείες μετρήσεων, συν ένα συμπλήρωμα τραπεζικής πιάτσας.

Ποιον θέλει να επηρεάσει

• Κεντρώο κοινό/νοικοκυραίοι (τάξη, κανονικότητα, «όχι ζούγκλα»).
• Δημοσκοπικό οικοσύστημα (να κρατήσει το τιμόνι της αφήγησης για Τσίπρα/Καρυστιανού).
• Αγορά/τραπεζικό ακροατήριο (signal ότι “τρέχουν deals”).

2) Το Βήμα – Βηματοδότης: «Το κράτος είναι διάλυση» και η κυβέρνηση αυτο-σαμποτάρεται

Τι λέει

• Πατά πάνω στο πόρισμα για το blackout και λέει ουσιαστικά: «μην παίζουμε με λέξεις τύπου ‘χαμηλής διακινδύνευσης’, η εικόνα είναι διάλυση».
• Χτυπά το πολιτικό “spin” (θυμίζει παλιότερη δήλωση τύπου «αν το πεις, δεν θα μπει άνθρωπος…») για να δείξει ότι το πρόβλημα είναι νοοτροπία: πρώτα η επικοινωνία, μετά η ασφάλεια.
• Σπρώχνει στο συμπέρασμα: επείγουσες λύσεις = αναθέσεις = αδιαφάνεια, αλλά το μεγαλύτερο έγκλημα είναι ότι σε φέρνουν πάντα στο «όσο-όσο» επειδή αδρανούν τόσα χρόνια.
• Καρφώνει καθαρά ότι η κυβέρνηση από το 2019 «δεν έκανε τίποτα», άρα δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από «τους προηγούμενους».

Τι κάνει πραγματικά

Εδώ το παραπολιτικό γίνεται ηθικό κατηγορητήριο: δεν είναι “λάθος υπηρεσίας”, είναι συστημική αμέλεια. Και το πιο σκληρό υπονοούμενο: η κυβέρνηση πληγώνει τον εαυτό της όταν παίζει την ασφάλεια στα ζάρια της επικοινωνίας.

Ποιον θέλει να επηρεάσει

• Μέσα στην κυβέρνηση: να πιεστούν για άμεσες κινήσεις με πολιτικό κόστος (έλεγχοι, ευθύνες, όχι μόνο «reset»).
• Κοινή γνώμη υψηλής ευαισθησίας σε θεσμούς (μετά τα Τέμπη, οποιοδήποτε “ασφάλεια/υποδομές” είναι τοξικό).
• Αντιπολίτευση έμμεσα: “έχετε εδώ πάστα για σοβαρή κριτική, όχι κραυγές”.

3) Powergame – Big Mouth: “κυβέρνηση = management”, “άλλοι = αποσταθεροποίηση”, και λίγο ανασχηματισμός-γκάζι

Τι λέει

• Νέο ταμείο Παπαθανάση για έργα του Ταμείου Ανάκαμψης που απεντάσσονται/δεν προλαβαίνουν, «να μη χαθούν λεφτά».
• “Οι Αμερικανοί ψηφίζουν Γεραπετρίτη” και άρα παίζει η παραμονή του, ενώ αλλού «στενεύουν περιθώρια» (υπόγειο κάδρο ανασχηματισμού).
• Για Χατζηδάκη: «τσάμπα πανηγύρια» και αυτο-προβολή ως λύτης στα μπλόκα, ενώ, λέει, οι χειρισμοί του επιδείνωσαν.
• Για ΠΑΣΟΚ: μετρήσεις που δείχνουν χαμηλά με Ανδρουλάκη και “απογείωση” χωρίς αυτόν + εσωκομματικές αιχμές (Κατσικόπουλος κ.ά.).
• Και το “μπαχαλο-σενάριο”: «ρωσικός παράγοντας» και Καρυστιανού, με θρησκευτικό/μοναστηριακό φόντο ως ύποπτο αποσταθεροποιητικό κανάλι.

Τι κάνει πραγματικά

• Κάνει μοντάζ ισχύος: κυβέρνηση = funds/διεθνείς/ανασχηματισμός/διαχείριση κρίσεων. Αντίπαλοι = θόρυβος, «κραυγές», “ξένοι αποσταθεροποιητές”.
• Παράλληλα, ρίχνει “εσωτερικά χαστούκια” (Χατζηδάκης) για να πει: «μην καβαλάτε το καλάμι, το Μαξίμου έχει το κοντρόλ».

οιον θέλει να επηρεάσει

• Κυβερνητικό ακροατήριο και εσωτερικό συσχετισμό (ποιος πιστώνεται τα μπλόκα, ποιος μένει/φεύγει στον ανασχηματισμό).
• Κεντροδεξιό κοινό που φοβάται αστάθεια (άρα “πρόσεχε τους αποσταθεροποιητές”).
• ΠΑΣΟΚ ως “χώρος προς αναδιάταξη” (να ανάψει εσωτερική συζήτηση ηγεσίας).

4) Κοινά σημεία και «κρυφή ατζέντα» της ημέρας

Τα κοινά μοτίβα

1. Μπλόκα/αγρότες: και στα τρία, το μήνυμα είναι «κλείστε το μέτωπο με όρους κυβέρνησης». Το Newmoney δείχνει υπαναχώρηση/πλαίσιο. Το Powergame καρφώνει “μην το παίζετε ήρωες”.
2. Blackout/FIR: στο Βήμα είναι θεσμική καμπάνα. Στο Newmoney είναι “διορθώνεται, δεν κινδυνεύουν οι πτήσεις, προχωράμε”.
3. Νέα κόμματα/Καρυστιανού/Τσίπρας: Newmoney μιλά για “κανόνες μέτρησης” πριν καν υπάρξουν. Powergame πάει πιο ωμά σε “αποσταθεροποίηση” και “ξένοι”.

Η ατζέντα πίσω από τις γραμμές

• Αποσυμπίεση κινδύνων: να μη γίνει το FIR νέο “σύμβολο ανικανότητας” τύπου 717/Τέμπη. Το Βήμα το σηκώνει ψηλά για να μην κουκουλωθεί· τα άλλα δύο το χαμηλώνουν για να κλείσει.
• Έλεγχος του timing για τα “νέα κόμματα”: ποιος δίνει πιστοποιητικό ύπαρξης (δημοσκόποι, media, πολιτικά κέντρα).
• Εσωτερική πειθαρχία στην κυβέρνηση: το Powergame ειδικά κάνει μικρή «αναδιάταξη ιεραρχίας» με αιχμές σε Χατζηδάκη και υποστήριξη/σήμα για Γεραπετρίτη.

5) Το στίγμα της ημέρας: «Σταθερότητα βιτρίνας, απορρύθμιση από μέσα»

Αν το έκανα εικόνα: τρεις οθόνες σε control room. Στη μία παίζουν τρακτέρ, στην άλλη “reset” στο FIR, στην τρίτη μπάρες δημοσκοπήσεων. Και ένας τύπος λέει: «όλα under control», ενώ το control… ζητάει update από το 2019.

Τι μας διαφεύγει: το πιο επικίνδυνο δεν είναι το “αν έγινε blackout”, αλλά το ότι όλοι προεξοφλούν πως η λύση θα έρθει πάλι ως κατεπείγον (άρα ακριβό, θολό, με πολιτική φθορά).

Τι προμηνύεται:

• Κλείσιμο αγροτικού με όρους Μαξίμου (και «τάξη» απέναντι σε “σκληρούς”).
• Πίεση για γρήγορες αποφάσεις στο FIR (και πιθανές κεφαλές).
• Πιο έντονη μάχη για το ποιος ορίζει το “νέο” στο πολιτικό σκηνικό (δημοσκοπήσεις/κανάλια/αφηγήματα) πριν καν στηθούν οι φορείς.