Από τα μπλόκα της ασφάλτου στα λόμπι του Τραμπισμού – Βηματοδότης, Dark Room, Big Mouth 13/01

Βρισκόμαστε πάλι σε εκείνο το σημείο του κύκλου όπου η ελληνική πραγματικότητα αρνείται πεισματικά να συναντηθεί με την κοινή λογική. Είναι αυτή η ιδιότυπη πνευματική μας «εφηβεία», ένας συλλογικός ναρκισσισμός που μας κάνει να πιστεύουμε ότι ο κόσμος σταματά στις εθνικές οδούς και στις διαθέσεις των τρακτέρ, την ίδια ώρα που οι τεκτονικές πλάκες της παγκόσμιας ισχύος μετατοπίζονται βίαια.

Το τέλος των ψευδαισθήσεων στην άσφαλτο

Η κυβέρνηση διαμηνύει «End of the road» για τις αγροτικές κινητοποιήσεις. Δεν πρόκειται για μια απλή πολιτική απόφαση, αλλά για μια ομολογία εξάντλησης του μεταπολιτευτικού μοντέλου διαπραγμάτευσης. Όταν η «γραμμή Χρυσοχοΐδη» συναντά την ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία, η σύγκρουση παύει να είναι ταξική, γίνεται δομική. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη πόρων, αλλά η έλλειψη ορθολογισμού. Επιμένουμε να επιδοτούμε το χθες, την ώρα που το αύριο απαιτεί ριζικές αναδιαρθρώσεις, ψηφιακά bonus και μια παραγωγική ηθική που δεν θα εξαρτάται από το «κρατικό μαξιλάρι». Οι αγροτικές κινητοποιήσεις δεν αφορούν πλέον το κόστος της παραγωγής, αφορούν την αδυναμία μας να μεταβούμε από το μοντέλο του «κρατικοδίαιτου παραγωγού» στο μοντέλο του «επιχειρηματία της γης».

Η μεταφυσική της σταθερότητας

Ακούμε το καθησυχαστικό «όσο η ΝΔ είναι στα πράγματα, μη φοβάσαι». Μια φράση που κρύβει μέσα της όλη τη μεταφυσική αγωνία ενός λαού που αναζητά τον «πατερούλη-κράτος» για να ξορκίσει την αβεβαιότητα. Όμως, η σταθερότητα δεν είναι μια στατική κατάσταση, είναι μια δυναμική ισορροπία. Αν η κυβέρνηση εγκλωβιστεί στην αυτοαναφορικότητα των «επιτυχιών» της, κινδυνεύει να χάσει την επαφή με το βαθύ υπόστρωμα της κοινωνίας, εκεί όπου η οργή σιγοβράζει κάτω από την επιφάνεια των αριθμών.

Το βλέμμα στον «Θείο Τραμπ»

Την ίδια στιγμή, η εγχώρια ελίτ σπεύδει να πιάσει στασίδι στη νέα αμερικανική πραγματικότητα. Οι επαφές με το περιβάλλον Τραμπ δεν είναι απλώς διπλωματία, είναι η αγωνιώδης προσπάθεια του τοπικού συστήματος να εξασφαλίσει μια θέση στον ήλιο του προστατευτισμού που ανατέλλει. Είναι η «πράσινη μετάβαση» που γίνεται «μαύρος χρυσός» σε μια στιγμή, αποδεικνύοντας ότι οι αρχές μας είναι τόσο ρευστές όσο και οι τιμές της ενέργειας.

Η σπουδή με την οποία το εγχώριο σύστημα εξουσίας σπεύδει να «χτίσει γέφυρες» με το περιβάλλον του Έρικ Τραμπ και των λοιπών συνοδοιπόρων της Mar-a-Lago, δεν είναι δείγμα διορατικότητας, αλλά ένδειξη υπαρξιακής ανασφάλειας. Στην πραγματικότητα, η ελληνική ελίτ επιχειρεί να εφαρμόσει έναν «μεταφυσικό ρεαλισμό»: πιστεύει ότι οι προσωπικές επαφές και τα «χτυπήματα στην πλάτη» μπορούν να κάμψουν τη σκληρή λογική των δασμών και του “America First”.

Η εξουσία σε κρίση αυτοπεποίθησης

Την ίδια ώρα, νέοι πολιτικοί σχηματισμοί και πρόσωπα βαφτίζονται πρόχειρα «αντισυστημικά», αλλά κρίνονται με όρους παλιού συστήματος. Ποιος μπαίνει, ποιος μένει απ’ έξω, ποιος θεωρείται χρήσιμος και ποιος γραφικός. Το αντισυστημικό, πριν καν εμφανιστεί, μπαίνει σε καραντίνα. Όχι γιατί απειλεί άμεσα, αλλά γιατί ενοχλεί συμβολικά. Υπενθυμίζει ότι το πολιτικό παιχνίδι δεν είναι κλειστό κλαμπ, όσο κι αν προσπαθεί να μοιάζει έτσι.

Αν τα ενώσεις όλα αυτά, προκύπτει ένα καθαρό πολιτικό μοτίβο: η εξουσία δεν βρίσκεται σε κρίση αποφάσεων, αλλά σε κρίση αυτοπεποίθησης. Γι’ αυτό επενδύει στην εικόνα του ελέγχου. Στα μπλόκα, δείχνει πυγμή. Στους θεσμούς, σιωπή ή διαχείριση χρόνου. Στα διεθνή, ημερολόγια και διαβεβαιώσεις. Στους νέους παίκτες, πρόωρη απαξίωση. Όλα λειτουργούν αμυντικά.

Η κρίση του νοήματος

Το ερώτημα παραμένει: Προς τι όλη αυτή η σπουδή; Γιατί αναλωνόμαστε σε παραπολιτικούς ψιθύρους για «μεταγραφές» και «bonus» τη στιγμή που η χώρα στερείται ενός εθνικού αφηγήματος; Η απάντηση κρύβεται στην αδυναμία μας να υπερβούμε το ατομικό για χάρη του καθολικού. Ζούμε σε μια εποχή όπου η πληροφορία είναι άφθονη, αλλά η σκέψη είναι σπάνια.

Η αντιπολίτευση, εγκλωβισμένη στις δικές της εσωτερικές περιδινήσεις, παρακολουθεί την παράσταση από τα ορεινά, αδυνατώντας να αρθρώσει λόγο που να υπερβαίνει τον καταγγελτισμό. Έτσι, ο διάλογος υποβαθμίζεται σε έναν σκωπτικό μονόλογο των ισχυρών, που αυτοσαρκάζονται για να μην χρειαστεί να απολογηθούν.

Επίλογος με νόημα

Η πολιτική δεν είναι μόνο διαχείριση ροών και μπλόκων, είναι κυρίως η παραγωγή νοήματος. Αν συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε το μέλλον με τα εργαλεία του παρελθόντος, το «End of the road» δεν θα αφορά μόνο τους αγρότες, αλλά την ίδια την προοπτική μας ως σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Ο ορθολογισμός δεν είναι επιλογή, είναι η τελευταία μας άμυνα απέναντι στον παραλογισμό που μας περιβάλλει.