Το γυαλιστερό περικάλυμμα μιας ραγισμένης κανονικότητας – Επισκόπηση Τύπου 10/01

Βρισκόμαστε στις αρχές του 2026 και η πολιτική πραγματικότητα μοιάζει με έναν παραμορφωτικό καθρέφτη, όπου το «φαίνεσθαι» της γεωπολιτικής ισχύος επιχειρεί να συγκαλύψει το «είναι» μιας βαθιάς θεσμικής και ηθικής διάβρωσης. Η ανάγνωση των σημερινών τίτλων δεν απαιτεί απλή ανάλυση, αλλά μια ακτινογραφία προθέσεων.

Η σημερινή πολιτική εικόνα δεν είναι χαοτική. Είναι ραγισμένη. Και από τις ρωγμές της περνάει όλο το φως, αλλά και όλη η σκόνη. Οι πολιτικές ειδήσεις μιλούν για δημοσκοπήσεις, συμφωνίες, θεσμικές κρίσεις. Τα παραπολιτικά, πιο ειλικρινή απ’ όσο θα παραδεχτούν οι συντάκτες τους, μιλούν για κάτι άλλο: για φόβο, για απώλεια ελέγχου, για ένα σύστημα που καταλαβαίνει ότι το έδαφος κάτω από τα πόδια του δεν είναι πια δεδομένο.

Καρυστιανού: Τα μαθηματικά που τρέμει η αντιπολίτευση

Πίσω από τον θόρυβο γύρω από την Καρυστιανού δεν κρύβεται απλώς ένα νέο πολιτικό ενδεχόμενο. Κρύβεται το άγχος ενός πολιτικού προσωπικού που έχει συνηθίσει να παίζει μπάλα μόνο του. Οι δημοσκοπήσεις δεν διαβάζονται ως κοινωνική ακτινογραφία αλλά ως απειλή διατάραξης. Ποιος χάνει, ποιος κερδίζει, ποιος εξαφανίζεται από τα ερωτηματολόγια (Σαμαράς) πριν εξαφανιστεί από την πραγματικότητα. Εκεί τα παραπολιτικά κάνουν τη βρώμικη αλλά αναγκαία δουλειά: λένε καθαρά αυτό που οι πολιτικές αναλύσεις ντύνουν με ουδέτερη γλώσσα. Ότι κανείς δεν φοβάται τις ιδέες, φοβούνται τα ποσοστά.

Η Ψευδαίσθηση της Ισχύος και το Κυπριακό «Ρήγμα»

Ενώ οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί στη Βενεζουέλα πλασάρονται ως η «Απόλυτη Αποφασιστικότητα» ενός νέου Δόγματος Μονρόε, η πραγματική είδηση κρύβεται στη Λευκωσία. Το κυπριακό “Videogate” δεν είναι μια απλή παραπολιτική ίντριγκα με «πηγαδάκια» και κρυφές κάμερες. Είναι η στιγμή που η θεσμική σοβαρότητα καταρρέει μπροστά στα επιχειρηματικά deals για την ηλεκτρική διασύνδεση. Όταν το στενό περιβάλλον ενός Προέδρου συνομιλεί με μεγαλοεργολάβους που πολεμούν δημόσια τα έργα κοινής ωφέλειας, τότε η πολιτική παύει να είναι λειτούργημα και γίνεται διαμεσολάβηση συμφερόντων.

Mercosur: Νέα πολιτική πυρίτιδα στους αγρότες

Στο ευρωπαϊκό μέτωπο, η Mercosur παρουσιάζεται ως τεχνική συμφωνία. Στην πραγματικότητα, είναι πολιτική πυρίτιδα. Γιατί δεν αφορά δασμούς και εξαγωγές, αφορά την παλιά, ξεχασμένη σύγκρουση μεταξύ κέντρου και περιφέρειας. Οι Βρυξέλλες μιλούν τη γλώσσα της αγοράς. Η ύπαιθρος ακούει τη γλώσσα της απώλειας. Εκεί η κυβέρνηση βρίσκεται παγιδευμένη: αν υπερασπιστεί τη συμφωνία, κατηγορείται για αδιαφορία, αν την αμφισβητήσει, κατηγορείται για αναξιοπιστία. Τα παραπολιτικά εδώ δεν εξηγούν τη συμφωνία, τη μεταφράζουν συναισθηματικά. Και αυτό, καλώς ή κακώς, είναι που μένει.

Η Ελλάδα του «Ξεπλύματος»

Πίσω από τη βιτρίνα της «επενδυτικής βαθμίδας» και των τραπεζικών κερδών που καλπάζουν, η Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος φωτίζει μια σκοτεινή διαδρομή: τη σύνδεση ελληνικών ακινήτων και ξενοδοχείων με τα κεφάλαια του καθεστώτος Μαδούρο. Είναι η ειρωνεία της ιστορίας: η Ελλάδα, που πασχίζει να μειώσει το εμπορικό της έλλειμμα των 30 δισ. , γίνεται το ασφαλές λιμάνι για τον «σκιώδη στόλο» της διεθνούς ανομίας.

Ρωγμές και στην δεξιά πολυκατοικία

Στο εσωτερικό της Δεξιάς, οι υπόγειες αναφορές σε υποκλοπές, πρώην ηγεσίες και «θεσμικές υπενθυμίσεις» δεν είναι ιστορική ανασκόπηση. Είναι μάχη νομιμοποίησης. Ποιος μιλά εξ ονόματος της παράταξης; Ποιος έχει το ηθικό πλεονέκτημα; Ποιος μπορεί να κουνήσει το δάχτυλο χωρίς να του το κόψουν στον αγκώνα; Τα παραπολιτικά εδώ δεν είναι κουτσομπολιό. Είναι μηχανισμός πίεσης. Στέλνουν μηνύματα εκεί που δεν φτάνουν οι επίσημες δηλώσεις.

Το κοινό νήμα όλων αυτών δεν είναι η πολιτική αντιπαράθεση. Είναι η μετατόπιση της πολιτικής από τις λύσεις στις προθέσεις. Δεν συζητάμε πια τι προτείνεται, αλλά ποιος το προτείνει και γιατί «κάτι ύποπτο παίζει από πίσω». Αυτή η ηθικολογική υπερένταση είναι το λίπασμα του λαϊκισμού. Όχι του κραυγαλέου, αλλά του σιωπηλού: εκείνου που λέει «δεν πιστεύω κανέναν, άρα θα τιμωρήσω όλους».

Το Παραπολιτικό ως Προπέτασμα Καπνού

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η εργαλειοποίηση της παραπολιτικής. Όταν η κριτική για το κόστος ζωής γίνεται αβάσταχτη, επιστρατεύονται οι «εύκολες πίστες» του Καϊμάκτσαλαν για να αποδομηθεί η αντιπολίτευση. Το παραπολιτικό εδώ δεν συμπληρώνει την είδηση, την υπονομεύει. Μετατρέπει την πολιτική αντιπαράθεση σε lifestyle κατινιά, ώστε να διαφύγει της προσοχής το πραγματικό διακύβευμα: η εξάντληση των ορίων αντοχής των 50άρηδων που θα «πληρώσουν το μάρμαρο».

Τι μας διαφεύγει και τι προμηνύεται

Το στίγμα της ημέρας, λοιπόν, δεν είναι μια είδηση. Είναι μια διάθεση. Μια κοινωνία που παρακολουθεί πολιτική όχι για να πειστεί, αλλά για να επιβεβαιώσει την καχυποψία της. Τα παραπολιτικά δεν δημιουργούν αυτό το κλίμα, το ανιχνεύουν πρώτα και το σερβίρουν ωμά. Οι πολιτικές ειδήσεις έρχονται μετά, προσπαθώντας να το μαζέψουν με σοβαρό ύφος.

Αυτό που μας διαφεύγει είναι η δομική απροθυμία για αληθινή σύγκρουση με τη διαφθορά. Είναι η απουσία πειστικού αφηγήματος σταθερότητας. Είναι κάτι πιο ύπουλο: μια πολιτική σκηνή όπου όλοι μιλούν, όλοι υποψιάζονται, και κανείς δεν εμπιστεύεται. Κι αυτό που προμηνύεται δεν είναι απαραίτητα εκλογικός σεισμός. Τα «παρά φύση δεκανίκια» του παρελθόντος δεν ήταν ατύχημα, αλλά το μοντέλο διακυβέρνησης που επιβιώνει μέχρι σήμερα.

Τι προμηνύεται;

• Θεσμική αστάθεια στην Κύπρο: Το βίντεο είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου σε μια υπόθεση που θα συμπαρασύρει υπουργούς και συμβούλους.
• Κοινωνική έκρηξη: Η σύγκλιση των αγροτικών κινητοποιήσεων με το «κίνημα των Τεμπών» δημιουργεί μια κρίσιμη μάζα δυσαρέσκειας που δεν θα εκτονωθεί με επικοινωνιακά τεχνάσματα.
• Οικονομική ανισορροπία: Τα ρεκόρ κερδών των τραπεζών και του Real Estate σε ένα περιβάλλον εμπορικού ελλείμματος και πληθωρισμού αποτελούν μια ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της κοινωνικής συνοχής.

Το στίγμα της ημέρας είναι η εκκρεμότητα. Όλα κρέμονται από μια κλωστή: από το αν η δικαιοσύνη θα «εκδημήσει» οριστικά ή αν θα βρει τη δύναμη να αντιμετωπίσει τους «μπροστινούς» της κάθε εξουσίας.

1) Βήμα-βήμα χαρτογράφηση θεμάτων και «γραμμής»

Καρυστιανού: ο νέος πόλος που κάνει την αντιπολίτευση να τρέμει τα μαθηματικά

Το μοτίβο είναι κοινό: το ενδεχόμενο «κόμματος Καρυστιανού» παρουσιάζεται ως επιταχυντής αναδιάταξης. Σε παραπολιτικό επίπεδο, περνά ως εργαλείο μετρήσεων (ποιον “δαγκώνει”, ποιος ηγείται, πότε/αν βγαίνει Τσίπρας, και σημαντικό εξαφανίζεται το “κόμμα Σαμαρά” από τα ερωτηματολόγια).
Σε πιο “θεσμικό” ρεπορτάζ, ο τόνος είναι ότι «πατά γκάζι» λόγω δημοσκοπικής αποδοχής, ενώ αρχίζει και εσωτερική τριβή ακόμη και μεταξύ συγγενών θυμάτων.
Η ΑΞΙΑ το δένει πιο ωμά: το νέο σχήμα απορρυθμίζει/τεμαχίζει ΣΥΡΙΖΑ-Πλεύση και πιέζει ΠΑΣΟΚ, με μικρότερη διαρροή προς ΚΚΕ.

Τι “λέει” πολιτικά: η αντιπολίτευση δεν φοβάται τις ιδέες της Καρυστιανού – φοβάται ότι μπορεί να πάρει ποσοστό χωρίς να έχει ακόμη μηχανισμό.

• POLITICAL/ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ/ΑΞΙΑ/ΑΠΟΨΗ/Βραδυνή/ΤΑ ΝΕΑ το βλέπουν ως μηχανισμό αναδιανομής ποσοστών και προετοιμάζουν: ποιο κόμμα σπάει, ποιο σενάριο θάβεται, ποιος αποδομείται προληπτικά.
• Εφ. Συντακτών/ΕΠΟΧΗ/ΠΡΙΝ το αντιμετωπίζουν πιο ως σύμπτωμα κοινωνικής κρίσης εμπιστοσύνης παρά ως παιχνίδι καρέκλας.
  Κίνητρο: οι “power” τίτλοι θέλουν να ορίσουν το πλαίσιο πριν το ορίσει το κοινό. Οι αριστεροί τίτλοι θέλουν να το εντάξουν στο “γιατί γεννιέται αυτό”.

Videogate Κύπρου: θεσμική κρίση ή «υβριδικό χτύπημα»; (και τα δύο παίζουν)

Η ιστορία στην Κύπρο περνά σε δύο ταχύτητες:

• ως θεσμικό crash με αίτημα κάθαρσης/διερεύνησης (και ο Χριστοδουλίδης να προκαλεί “όποιος έχει στοιχεία να τα καταθέσει”).
• και ως ευρύτερη πολιτική κρίση με βάθος, με ανάλυση για διαπλοκή/σκιά διαφθοράς πάνω στο σύστημα.
  Τα “Παραπολιτικά” το ανεβάζουν σε επίπεδο ολιγαρχών/περιβάλλοντος και το πουλάνε ως μεγάλο παιχνίδι ισχύος

Τι “λέει” πολιτικά: η Κύπρος γίνεται καθρέφτης για την Αθήνα: όταν ο κόσμος ακούει «βίντεο+μίζες+προεδρικό», ο εγκέφαλος πάει κατευθείαν στο “όλοι ίδιοι είναι”. Εκεί χάνουν οι θεσμοί χρόνο και κερδίζει ο κυνισμός.

• ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ/Εφ. Συντακτών/ΕΠΟΧΗ: θεσμική σοβαρότητα, “τι σημαίνει για κράτος δικαίου”.
• ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ/POLITICAL/ΑΞΙΑ: το χρησιμοποιούν για να διαβάσουν “ποιος θα πληρώσει πολιτικά”.
• ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ/ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΩΡΑ/ΜΑΚΕΛΕΙΟ: το μετατρέπουν σε αίσθηση πολιορκίας/συνωμοσίας/εθνικού κινδύνου.

Κίνητρο: άλλοι φτιάχνουν εμπιστοσύνη μέσω κανόνων, άλλοι φτιάχνουν πολιτική ενέργεια μέσω θυμού.

Mercosur: η ΕΕ ανοίγει εμπορικό διάδρομο, η ύπαιθρος βλέπει “ταφόπλακα”

Η Mercosur περνά σαν μεγάλο ευρωπαϊκό trade deal που εγκρίθηκε από τα κράτη-μέλη (με ειδική πλειοψηφία) και πάει για υπογραφή.
Στον αντι-κυβερνητικό/αγροτικό τύπο όμως, είναι “ολέθρια”, “ταφόπλακα”, “πανηγυρίζουν οι βιομήχανοι”, καθαρό framing κοινωνικής σύγκρουσης.
Η KONTRA NEWS το κάνει πολιτικό: “η κυβέρνηση αδιαφορεί για τις αντιδράσεις των αγροτών και έδωσε πράσινο φως”.

Τι “λέει” πολιτικά: το Mercosur λειτουργεί σαν έτοιμος πυροκροτητής για να δέσει: “Βρυξέλλες αποφασίζουν, περιφέρεια πληρώνει”.

• ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ/ΚΕΦΑΛΑΙΟ/ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ/AGRENDA: “τι σημαίνει για την οικονομία/αλυσίδες/ισορροπίες”.
• ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ/KONTRA/ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΩΡΑ/ΜΑΚΕΛΕΙΟ: “ταφόπλακα/ξεπούλημα/εθνικό-κοινωνικό έγκλημα”.
• ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ/ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ: “εξηγώ, αλλά κρατάω άμυνα”.

Κίνητρο: εδώ παίζεται το μεγάλο: κέντρο vs περιφέρεια. Όποιος το σηκώσει καλύτερα, παίρνει κοινό που νιώθει “αόρατο”.

Υποκλοπές και εσωτερική Δεξιά: το θεσμικό ρήγμα που δεν κλείνει με επικοινωνία

Η ΑΞΙΑ σηκώνει τη βεντάλια Καραμανλή-Παυλόπουλου ως πίεση προς το Μαξίμου, με Σαμαρά σε ρόλο “διαφορετικού” αλλά όχι ανατινακτή. Είναι κλασικό παιχνίδι νομιμοποίησης/απονομιμοποίησης μέσα στο ίδιο στρατόπεδο.

Τι “λέει” πολιτικά: όταν η συζήτηση ξαναγυρίζει στις υποκλοπές, το πρόβλημα δεν είναι “η είδηση”, είναι ότι ο κόσμος ξαναβλέπει το κράτος ως εργαλείο.

2) Πού τα παραπολιτικά υπηρετούν την πολιτική είδηση και πού κάνουν άλλη δουλειά

Υπηρετούν την πολιτική είδηση όταν:

• φτιάχνουν καθαρό “ποιος κερδίζει/ποιος χάνει” από την Καρυστιανού (άρα βοηθούν να καταλάβεις πραγματικές μετακινήσεις),
• ή όταν “κλειδώνουν” την Κύπρο ως θεσμικό τεστ που θα επηρεάσει την εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα γενικά.

Κάνουν άλλη δουλειά όταν:

• λειτουργούν ως μηχανισμός πειθαρχίας/στρατοπέδων (“ποιος σπρώχνεται”, “ποιος καίγεται”, “ποιο σενάριο εξαφανίζεται”), χωρίς νέο ουσιαστικό δεδομένο. Το “λείπει το κόμμα Σαμαρά” από τις μετρήσεις είναι χαρακτηριστικό: πιο πολύ μήνυμα προς παίκτες, παρά ενημέρωση προς πολίτες.

3) Το στίγμα της ημέρας – τι μας διαφεύγει – τι προμηνύεται

Στίγμα: Το σύστημα μετράει τη δυσαρέσκεια πριν γίνει πολιτική μορφή. Τα “power” έντυπα δείχνουν ότι το παιχνίδι δεν παίζεται στο πρόγραμμα, αλλά στο ποιος μπορεί να σηκώσει ένα νέο συναίσθημα εκπροσώπησης (και να το οργανώσει).

Τι μας διαφεύγει: η συζήτηση μετατοπίζεται από “πολιτικές” σε ηθικές κατηγορίες (διαφθορά, προδοσία, “ποιος είναι καθαρός”). Εκεί οι θεσμοί χάνουν, γιατί η πολιτική γίνεται δίκη προθέσεων, και ο κόσμος ψηφίζει θυμικά.

Τι προμηνύεται:

• Αν η Καρυστιανού οργανωθεί (όχι απλώς δηλώνει), η Κεντροαριστερά μπαίνει σε φάση συμπίεσης/αναγκαστικών συγκολλήσεων.
• Η κυβέρνηση θα πιεστεί να απαντήσει ταυτόχρονα με “θεσμικότητα” (υποκλοπές) και “τάξη” (κοινωνικές αντιδράσεις τύπου αγροτών), και αυτό είναι δύσκολο combo χωρίς να ανοίξεις νέο μέτωπο δυσπιστίας.