Η πραγματικότητα αρνείται να συμμορφωθεί με τα non-papers – Βηματοδότης, Dark Room, Big Mouth 09/01

(Συνδυαστική θεώρηση online στηλών Dark Room, Big Mouth 08/01)

Παρακολουθώντας κανείς τον τρέχοντα πολιτικό θίασο, δεν μπορεί παρά να θαυμάσει την επιμονή με την οποία η πραγματικότητα αρνείται να συμμορφωθεί με τα non-papers. Υπάρχουν μέρες λοιπόν που η πολιτική μοιάζει με θεατρικό κοινοβούλιο. Και υπάρχουν μέρες σαν τη σημερινή, που θυμίζει διάδρομο: χαμηλός φωτισμός, κλειστές πόρτες, ψίθυροι «από πηγή» και όλοι να περπατούν βιαστικά, κοιτώντας αν τους ακολουθεί κανείς. Η επικαιρότητα δεν γράφεται, κυκλοφορεί. Και όποιος έχει το κλειδί του διαδρόμου, πιστεύει ότι έχει και την εξουσία.

Το πρώτο πράγμα που κάνει εντύπωση δεν είναι το θέμα, αλλά ο τρόπος. Η Κύπρος εμφανίζεται όχι ως πολιτικό πρόβλημα, αλλά ως εργαλείο αφήγησης. Ένα βίντεο, μια ηθική κατάρρευση, λίγη γεωπολιτική υποψία, και κάπως έτσι η είδηση μετατρέπεται σε καθρέφτη: όχι για να δούμε την Κύπρο, αλλά για να δούμε εμάς. Ποιοι είμαστε, ποιοι κυβερνούμε, ποιοι σιωπούμε. Η εξωτερική κρίση γίνεται εσωτερικό θερμόμετρο.

Στο ίδιο μοτίβο, η εγχώρια πολιτική σκηνή παρουσιάζεται σαν τραπέζι πόκερ όπου όλοι βλέπουν τα φύλλα του διπλανού. Δημοσκοπήσεις που «έρχονται», κόμματα που «διαλύονται», πρόσωπα που «μετριούνται». Δεν υπάρχει πρόγραμμα, δεν υπάρχει ιδεολογία. Υπάρχει μόνο η διαρκής αγωνία της κατάταξης. Ποιος είναι δεύτερος, ποιος πέφτει, ποιος αντέχει. Η πολιτική γίνεται ranking και η εξουσία content.

Και κάπου εδώ μπαίνει το Μαξίμου ως αφηγητής. Όχι πάντα ως πρωταγωνιστής, αλλά ως voice-over. Η φράση «από το Μαξίμου λένε» λειτουργεί σαν πιστοποιητικό εγκυρότητας. Δεν χρειάζεται να αποδείξεις τίποτα, αρκεί να τοποθετήσεις την πληροφορία στον σωστό διάδρομο. Έτσι, η κυβερνητική ισχύς δεν φαίνεται μόνο στις αποφάσεις, αλλά και στη διαρροή. Όποιος ελέγχει το τι “ακούγεται”, ελέγχει και το τι θεωρείται πολιτική πραγματικότητα.

Αλλά υπάρχει και η άλλη γραμμή. Η λιγότερο θορυβώδης, η πιο ενοχλητική. Εκεί που κάποιος θυμίζει ότι το διεθνές δίκαιο δεν είναι αξεσουάρ ρητορικής, αλλά εργαλείο επιβίωσης. Ότι όταν παίζεις με έννοιες όπως «δίκαιο του ισχυρού», μπορεί να κερδίζεις χειροκρότημα στο εσωτερικό, αλλά κόβεις το σχοινί που σε κρατά όρθιο στο εξωτερικό. Αυτή η υπενθύμιση δεν απευθύνεται στο κοινό, απευθύνεται στην εξουσία. Και γι’ αυτό πονάει περισσότερο.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχουν διαφορετικές φωνές. Το πρόβλημα είναι ότι συνυπάρχουν χωρίς να συνομιλούν. Από τη μία, η πολιτική ως management εντυπώσεων: «φταίνε οι σύμβουλοι», «χαμηλώστε την μπάλα», «θα το μαζέψουμε». Από την άλλη, η πολιτική ως θεσμική ευθύνη: «δεν θα μετανιώσεις ποτέ για κάτι που δεν είπες». Και στη μέση, μια κοινωνία που καλείται να διαλέξει όχι στρατηγική, αλλά αφήγημα.

Οι αγρότες, για παράδειγμα, δεν εμφανίζονται ως κοινωνικό ζήτημα, αλλά ως πρόβλημα διαχείρισης. Πόση ανοχή, πόση πίεση, πόσο μήνυμα τάξης. Δεν συζητάμε τι παράγεται, πού πάει η ύπαιθρος, ποιο είναι το μοντέλο. Συζητάμε πώς «δεν θα ξεφύγει». Η πολιτική περιορίζεται στη διατήρηση ισορροπιών, όχι στη δημιουργία κατεύθυνσης.

Το ίδιο και με την αντιπολίτευση. Δεν αξιολογείται για το τι προτείνει, αλλά για το πόσο αντέχει. Ποιος φεύγει, ποιος μένει, ποιος περιμένει τη σειρά του. Η πολιτική ζωή γίνεται reality επιβίωσης, και ο θεατής καλείται απλώς να παρακολουθήσει τις αποχωρήσεις.

Όλα αυτά δεν είναι τυχαία. Είναι αποτέλεσμα μιας πολιτικής κουλτούρας που έμαθε να λειτουργεί χωρίς δημόσια λογοδοσία, αλλά με διαρκή παρασκηνιακή επιβεβαίωση. Όσο υπάρχει ο διάδρομος, δεν χρειάζεται η αίθουσα. Όσο υπάρχει η «πηγή», δεν χρειάζεται η θέση. Όσο υπάρχει το αφήγημα, δεν χρειάζεται το σχέδιο.

Κάποια στιγμή όμως, ο διάδρομος τελειώνει. Και τότε, η πολιτική καλείται να βγει στο φως. Εκεί δεν αρκεί να ξέρεις ποιος ψιθύρισε τι. Πρέπει να ξέρεις τι πιστεύεις, τι υπερασπίζεσαι και με ποιο κόστος. Και αυτό, όσο κι αν καθυστερεί, δεν αποφεύγεται.

Η εξουσία μπορεί να αντέξει τη σάτιρα, τη φήμη, ακόμα και την εσωτερική φθορά. Εκεί που δεν αντέχει, είναι όταν αποδεικνύεται ότι μπέρδεψε τον διάδρομο με τον δρόμο. Και την πολιτική με την αφήγηση.

Παρουσίαση: 3 στήλες, 1 μέρα, 3 ατζέντες που κουμπώνουν

Τι διαβάζουμε σήμερα (09/01/2026)

• Newmoney / Dark Room (07:00): Κύπρος-βίντεο “τιμοκατάλογος”, Μαξίμου/Καρυστιανού, ΣΥΡΙΖΑ-διαρροές, Βουλή-Ζωή/Καιρίδης/Δένδιας, “δεκαετία Μητσοτάκη”, ταξίδια/Νταβός.
• ΤΟ ΒΗΜΑ / Βηματοδότης (05:30): “Κυβερνητικά ακροβατικά” με Διεθνές Δίκαιο: διόρθωση Γεραπετρίτη, ζημιά από αρχική δήλωση πρωθυπουργού, αέρας σε δεξιότερες φωνές.
• Powergame / Big Mouth (07:00): “Γενέθλια” Μητσοτάκη, λάθος σύμβουλοι, κυβερνητική γραμμή για αγρότες, Τσίπρας μετά “τυφώνα Καρυστιανού”, και πολιτική κρίση στην Κύπρο.

Βήμα-βήμα: Πώς “δουλεύει” κάθε στήλη

A) Dark Room: το μπλέντερ της επικαιρότητας (με σάλτσα “πηγή μου”)

1. Πιάνει διεθνές σκάνδαλο (Κύπρος) και το κάνει εγχώριο μήνυμα. Το “βίντεο-τιμοκατάλογος” παρουσιάζεται ως σοκ για χώρα που προεδρεύει στην ΕΕ, και πετάει μέσα και το “ποιος το έστησε; Ρώσοι/Τούρκοι/εχθροί;” για να αφήσει σκιά χωρίς απόδειξη.
2. Βάζει “Μαξίμου” σαν κεντρικό server ενημέρωσης. Δημοσκοπήσεις “από την άλλη εβδομάδα”, “αντικυβερνητική πίτα 60%”, “ΠΑΣΟΚ δεν βγαίνει δεύτερο”, δεν είναι ανάλυση, είναι σήμα προς την αγορά των κομμάτων.
3. Χτίζει αφήγημα “μη σύγκρουσης” για αγρότες (γαλάζιο ακροατήριο) και το σερβίρει σαν ρεαλισμό/τεχνική εξουσίας (“τσούκου-τσούκου”).
4. ΣΥΡΙΖΑ: αφήγημα διάλυσης/διαρροών (ονόματα, “πηδήξει από το καράβι”) για να παγιωθεί η εικόνα “τέλος εποχής”.
5. Μικρο-θεατράκι Βουλής (Κωνσταντοπούλου, Καιρίδης–, Δένδιας) για να “γράψει” το σόου και να υπονοηθεί ρήγμα/φιλοδοξία.

Κρυφή μηχανική: μιλάει σαν “insider”, αλλά σπρώχνει δύο πράγματα:

• το Μαξίμου ελέγχει το θερμόμετρο,
• η αντιπολίτευση τρώει μεταξύ της και κάνει τη “βρώμικη δουλειά” για την κυβέρνηση (το λέει σχεδόν ωμά).

---

B) Βηματοδότης: η “θεσμική επίπληξη” με σημείωση κινδύνου

1. Στήνει το πλαίσιο: υπάρχει “διόρθωση” από Γεραπετρίτη υπέρ διεθνούς δικαίου, άρα αναγνωρίζεται ότι υπήρξε στραβοπάτημα.
2. Ορίζει τον κίνδυνο: δηλώσεις που ακουμπάνε “δίκαιο του ισχυρού” είναι τοξικές για χώρα που θέλει να επικαλείται διεθνές δίκαιο απέναντι στην Τουρκία. Αυτό είναι το υπονοούμενο-σφυρί, ακόμα κι αν δεν το γράφει με μεγάλα γράμματα.
3. Στοχοποιεί “εσωτερική υπερδεξιά” (με ονοματεπώνυμο) ως πρόβλημα γραμμής/συνέπειας.

Κρυφή μηχανική: δεν σε ενημερώνει απλώς σου λέει “πρόσεχε, αυτό ακυρώνει το εθνικό αφήγημα όταν θα το χρειαστείς”.

C) Big Mouth: φιλο-κυβερνητικό management αφήγημα (με μαστίγιο στους συμβούλους)

1. “Πηγή μου στην πλαϊνή πόρτα του Μαξίμου”: ίδια φόρμουλα κύρους με Dark Room, αλλά με στόχο να δείξει πειθαρχία/έλεγχο (“χαμηλά την μπάλα”).
2. Κριτική στους “συμβουλάτορες”: επιτρέπει να εκτονωθεί η γκρίνια χωρίς να χρεωθεί ο αρχηγός, classic “φταίνε οι γύρω”.
3. Αγρότες = τρεις κινήσεις: δίνει “στρατηγικό σχήμα” (ικανοποιώ ρεαλιστικά αιτήματα / μήνυμα “ανοχή τέλος” / όροι διαλόγου). Είναι αφήγημα τάξης, όχι ρεπορτάζ.
4. Τσίπρας μετά Καρυστιανού: framing τύπου “παίκτης που ψάχνει χώρο” σε πίστα που άλλαξε.

Κοινά σημεία (το “μοτίβο” που φαίνεται όταν τα βάλεις δίπλα)

• Όλοι παίζουν το ίδιο χαρτί κύρους: “πηγή μου στο Μαξίμου”. Με άλλα λόγια: ο αναγνώστης πρέπει να πιστέψει ότι η πολιτική αλήθεια περνάει από διάδρομο εξουσίας.
• Κύπρος ως καθρέφτης διακυβέρνησης: και οι τρεις ακουμπάνε Κύπρο, όχι επειδή τους έπιασε ο πόνος για τη Λευκωσία, αλλά επειδή είναι βολικό πεδίο για “ηθικό σοκ”, γεωπολιτικό υπαινιγμό και εσωτερική πειθαρχία.
• Η ίδια μέρα σπρώχνει δύο “γραμμές” ταυτόχρονα:
  • κυβέρνηση = κρατάει κέντρο/έλεγχο (Big Mouth, εν μέρει Dark Room για “μη σύγκρουση”),
  • αλλά υπάρχει θεσμικός κίνδυνος από δεξιότερα (Βηματοδότης).

Πηγές ενημέρωσης & “ατζέντα πίσω από τις λέξεις”

• Dark Room: τρέφεται από πολιτικό παρασκήνιο + επιχειρηματικό/μιντιακό κουτσομπολιό και το δένει με δημοσκοπικά/εκλογικά υπονοούμενα. Ατζέντα: να σε κρατάει σε mood “όλα παίζονται, όλοι κινούνται, μην πιστεύεις κανέναν”.
• Βηματοδότης: πηγή είναι η θεσμική ορθοδοξία (συνέπεια, διεθνές δίκαιο, γραμμή κράτους). Ατζέντα: να τραβήξει αυτί, γιατί αυτό που λέγεται “για εσωτερική κατανάλωση” γίνεται μπούμερανγκ “για εξωτερική χρήση”.
• Big Mouth: πηγή είναι το κυβερνητικό management (πώς φαίνεται ότι κυβερνάς). Ατζέντα: να συντηρήσει εικόνα ισχύος του πρωθυπουργού, επιτρέποντας ελεγχόμενη κριτική στους “δορυφόρους” του.

Σε ποιον απευθύνονται και τι θέλουν να επηρεάσουν

• Dark Room, κοινό: πολιτικά “ενημερωμένοι/κυνικοί”, στελέχη, δημοσιογραφικό–επιχειρηματικό σύμπαν. Θέλει να επηρεάσει: την αίσθηση ότι το παιχνίδι ξαναστήνεται (Καρυστιανού/Τσίπρας/ΠΑΣΟΚ/ΣΥΡΙΖΑ) και ότι το Μαξίμου μετράει τις απώλειες με ψυχρόμετρο.
• Βηματοδότης, κοινό: κέντρο, θεσμικοί, διπλωματικοί/νομικοί/αστική πολιτική τάξη. Θέλει να επηρεάσει: την κυβερνητική γραμμή (να μην “παίζει” με το διεθνές δίκαιο γιατί κόβει κλαδί που κάθεται πάνω η χώρα).
• Big Mouth, κοινό: φιλο-κυβερνητικό/αγορά, και όσοι θέλουν “σταθερότητα με λίγο δράμα”. Θέλει να επηρεάσει: την εικόνα ηγετικής επάρκειας (“αν κάτι στραβώνει, φταίνε οι σύμβουλοι, ο αρχηγός το μαζεύει”).

Τελικό συμπέρασμα (η “κοινή γραμμή” της μέρας)

Η μέρα είναι στημένη σαν τριπλό μονόπρακτο:

• Πράξη 1: Κύπρος για το σοκ και το υπονοούμενο “ποιος κινεί τα νήματα”.
• Πράξη 2: Εσωτερική πολιτική σε mode “ανακατατάξεις” (Καρυστιανού/Τσίπρας/ΣΥΡΙΖΑ) ώστε να μετρηθούν φόβοι και φιλοδοξίες.
• Πράξη 3: Διεθνές δίκαιο ως κόκκινη γραμμή: αν το κάνεις λάστιχο για να χαϊδέψεις κοινό, το πληρώνεις όταν χρειαστεί να το επικαλεστείς.

Αν το πω ωμά: άλλοι γράφουν για να σου πουλήσουν “πληροφορία-εξουσία”, άλλοι για να σου πουλήσουν “θεσμική αγωνία”, και άλλοι για να σου πουλήσουν “σταθερότητα με αφήγημα”. Και οι τρεις, όμως, προσπαθούν να σε κρατήσουν στο ίδιο δωμάτιο: εκεί που η πολιτική δεν είναι πρόγραμμα, είναι διαχείριση εντυπώσεων με πρόσβαση σε πηγές.